Yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinin incelenmesinde ilgili ürüne ait veriler esas alınmıştır. Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler kullanılmıştır. Tayland Dış Ticaret Dairesi yıllık verilerin dokuz aylık verilerle karşılaştırılamayacağını ifade etmiştir. Ancak, değerlendirme yapılırken bu husus göz önünde tutulmuş ve ayrıca, SD’ye ait verilerden döneme ilişkin faaliyetler on iki aylık olarak da endekslenmiştir.
a) Üretim
Yerli üretim dalının ilgili üründe 2001 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 139 ve 176’ya yükselmiş, SD’de ise 133 olarak gerçekleşmiştir.
Soruşturmaya taraf olan ihracatçılardan birisi tarafından yerli üretim dalının üretim endeksinin 2001 ve 2003 arasındaki dönemde sürekli artış gösterdiği, bu olumlu göstergeye bakılarak yerli üretim dalının zarara uğradığının öne sürülemeyeceği iddia edilmiştir. Buna karşılık yerli üretim dalının verileri, satış ve stok verileri ile pazardaki büyüme beraberce ele alındığında, PET cips piyasasında görülen büyüme karşısında yerli üretim dalının aldığı payın sürekli düştüğü ve stokların arttığı bu nedenle üretimdeki artışa rağmen yerli üretim dalının durumunun nisbi olarak kötüleştiği anlaşılmıştır.
b) Satışlar
Yerli üretim dalının ilgili üründe 2001 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 123 ve 148’e yükselmiş, SD’de ise 104 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde satış hasılatı reel olarak incelendiğinde 2001 yılında 100 olan endeksin 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 99 ve 123 olarak gerçekleştiği, SD’de ise 74’e gerilediği görülmüştür.
Nihai bildirim sonrasında görüş bildiren bir ihracatçı, yerli üretim dalının satış miktar ve hasılat endekslerinde görülen artışa dayanarak yerli üretim dalında herhangi bir zarar belirtisi olmadığını öne sürmüştür. Ancak, sadece satış miktar endeksine bakılarak yapılacak değerlendirmenin sağlıklı sonuçlar veremeyeceği açıktır. Nitekim yukarıda üretim endeksine ilişkin durum burada da söz konusudur. Diğer bir ifadeyle, pazardaki büyüme ve yerli üretim dalının PET cips piyasasındaki nisbi konumunun birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.
Satış hasılatındaki iyileşme ise özellikle hammadde fiyatlarında meydana gelen konjonktürel değişikliklerin fiyatlara yansıması olarak değerlendirilmiştir. Öte yandan, SD’de satış hasılatının gerek 2001 yılına gerekse bir önceki yıla göre önemli ölçüde düştüğü de gözlenmektedir. Ayrıca, 2001 ile 2003 yılları arasındaki dönemde satış miktar endeksinde görülen %48 oranındaki artışa karşılık, satış hasılatı endeksinin aynı dönemde sadece %23 oranında bir artış göstermesi, zararın temel nedenlerinden olan fiyat bastırmasının bir göstergesi olduğu anlaşılmaktadır.
c) İhracat
Yerli üretim dalının ilgili üründe 2001 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 113 ve 141 olmuş, SD’de ise 129 olarak gerçekleşmiştir.
Yerli üretim dalının ihracat hasılatı ise 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 88 ve 109 olarak gerçekleşmiş, SD’de ise 94’e gerilemiştir.
Yerli üretim dalının ihracat miktar endeksinde görülen artışın, yurt içi piyasada kaybedilen pazar payını telafi etme çabasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
d) Pazar Payı
Yerli üretim dalının ilgili üründe yurtiçi pazar payı 2001 ve 2002 yıllarında %61 iken, 2003 yılında %58’e ve SD’de %50’ye düşmüştür.
Soruşturmaya konu ürün pazarının 2001 ile 2003 yılları arasında sürekli büyümesine karşın, aynı dönemde yerli üretim dalının pazar payı, üretimindeki nisbi artışa rağmen istikrarlı bir düşüş sergilemiştir.
e) Stoklar
Yerli üretim dalının ilgili üründeki stok verileri incelendiğinde 2001 yılında 100 olan stok düzeyi endeksinin, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 97 ve 149 olarak gerçekleştiği, SD’de ise 129 olduğu gözlenmiştir.
İhracatçı firmalar tarafından stok endeksinde görülen değişimin temel sebebinin üretim miktarları olduğu; üretimin artış gösterdiği yıllarda stokların da arttığı, bir önceki yıla göre gerilediği yıllarda ise düştüğü öne sürülmüştür. Ancak, stok miktarlarındaki gelişmenin tek belirleyicisi üretim düzeyi değildir. Bu amaçla satış miktarları da dikkate alınmalıdır. Satış miktar endeksinde görülen artışın üretim miktar endeksinde görülen artışın altında kaldığı gözlenmektedir. Dolayısıyla ithalattaki artışın şikayetçi firmanın satışlarını nisbi olarak olumsuz etkilediği ve bu durumun da stok seviyelerinde artışa neden olduğu anlaşılmaktadır.
f) Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı (KKO)
Yerli üretim dalının 2001 yılında %49 olan KKO’su, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla %56,1 ve %70,9 olarak gerçekleşmiş, SD’de %71,5’e çıkmıştır.
KKO’da görülen artış da yerli üretim dalında herhangi bir zararın oluşmadığına ilişkin olarak öne sürülen iddialardan birisi olmuştur. Bununla beraber KKO’daki mutlak artış yine piyasanın bütününde görülen ve yukarıda açıklanan gelişmeler ışığında değerlendirilmelidir.
g) İstihdam
Yerli üretim dalının, ilgili üründeki toplam çalışan işçi sayısı endeksi 2001 yılında 100 kabul edildiğinde, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 102 ve 82 olarak gerçekleşmiş SD’de ise 80’e düşmüştür.
h) Ücretler
Yerli üretim dalının ilgili ürün üretiminde çalışan işçilerinin aylık giydirilmiş brüt ücret endeksi 2001 yılında 100 olarak alındığında, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 98 ve 113 olarak gerçekleşmiş SD’de ise 111 olmuştur.
i) Verimlilik
Yerli üretim dalının ilgili ürün üretiminde çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2001 yılında 100 iken, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 138 ve 212 olarak gerçekleşmiş, SD’de ise 217’ye çıkmıştır.
İhracatçı firmalardan birisi tarafından istihdamda görülen düşüşün nedeninin dampingli ithalattaki artış değil verimlilik artışı olduğu öne sürülmüştür. Bu durumun genel bir çerçeve dahilinde değerlendirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bağlamda, pazardaki büyüme ve yatırımlardaki artışa bakarak dahi istihdamda görülen düşüşün normal kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır.
j) Yurtiçi Fiyatlar
Yerli üreticinin ilgili üründe ağırlıklı ortalama yurtiçi birim satış fiyatı endeksinin, 2001 yılı verileri 100 olarak alındığında, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 81 ve 83 olarak gerçekleştiği, SD’de ise 71’e düştüğü görülmüştür.
Bir ihracatçı firma, yurtiçi fiyatlardaki düşüşün nedeninin kendisinin yerleşik bulunduğu ülkeden gerçekleştirilen ithalat olamayacağını, zira söz konusu ülkenin ihraç fiyatlarının 2002 yılı ile SD arasındaki dönemde artış gösterdiğini öne sürmüştür. Buna karşılık, soruşturmaya konu herbir ülkeden yapılan ithalatın dampingli fiyatlarla gerçekleştiği ve bunun yerli üretim dalının fiyatlarını bastırdığı tespit edildiğinden, iddia edilen fiyat artışının dampingli ithalatı ve bu ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki zarara neden olan olumsuz etkilerini ortadan kaldırmayacağı değerlendirilmiştir.
k) Maliyetler
Yerli üreticinin ilgili üründe ağırlıklı ortalama birim ticari maliyet endeksi 2001 yılında 100 iken, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 85 ve 88 olarak gerçekleşmiş, SD’de ise 78’e düşmüştür.
l) Kârlılık
Yerli üreticinin ilgili üründe ticari maliyetleri dikkate alınarak hesaplanan toplam kârlılık endeksi 2001 yılında 100 olarak kabul edildiğinde, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla (–)27 ve (–)67 zarar değerlerine, SD’de ise (–)59 zarar değerine ulaşılmıştır.
Yerli üreticinin ilgili üründe ticari maliyetleri dikkate alınarak hesaplanan birim kârlılık verileri incelendiğinde ise 2001 yılında 100 olarak alınan endeksin, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla (–)23 ve (–)46 olarak gerçekleştiği, SD’de ise (–)52 zarar değerine ulaştığı görülmüştür.
m) Nakit Akışı
Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri dolayısıyla yarattığı nakit akışı endeksi 2001 yılında 100 iken, bu rakam 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 176 ve 58 olarak gerçekleşmiş, SD’de ise 34’e gerilemiştir.
n) Özkaynakların Kârlılığı ve Yatırım Hasılatı
Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak, 2001 yılı itibariyle (-)100 olan özkaynak kârlılığı/zarar (Kâr/Özkaynak) endeksi, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla (-) 22 ve (-)188 olarak gerçekleşmiş, SD’yi ise (-)105 değeriyle kapatmıştır.
Yatırım hasılatı (Kâr/Aktif Toplamı) endeksine bakıldığında ise 2001 yılında (-) 100 olan endeksin, 2002 ve 2003 yıllarında (–)30 ve (–)235 değerlerini aldığı SD’de ise (-) 143 olarak gerçekleştiği görülmüştür.
o) Büyüme
Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak, aktif büyüklüğü reel olarak 2001 yılında 100 iken, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 86 ve 95 olmuş, SD’de ise 108 olarak gerçekleşmiştir.
p) Sermaye Artışı
Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak, 2001 yılında 100 olan öz sermaye endeksi, 2002 ve 2003 yıllarında sırasıyla 116 ve 118 olarak gerçekleşmiş, SD’de ise reel olarak 147’ye çıkmıştır.
r) Yatırımlardaki Artış
Yerli sanayinin ilgili üründeki tevsi yatırımları endeks olarak 2001 yılında 100 iken, 2002 yılında 382’ye çıkmış, 2003 yılında 16’ya gerilemiş ve nihayet SD’de 0 (sıfır) olarak gerçekleşmiştir.
İhracatçı firmalardan birisi tarafından yatırımlardaki büyük artışın yerli üretim dalının karlılığını düşürdüğü ve dolayısıyla görülen zararın başlıca nedenlerinden olduğu öne sürülmüştür. Yatırımlardaki artışa bakarak yerli üretim dalının pazarda görülen büyümeye hazırlandığı söylenebilir. Nitekim, pazarın hacminde bir genişleme görülmüştür. Bununla beraber yukarıda da açıklandığı üzere, dampingli ithalatın etkisiyle azalan pazar payının sonucunda yatırım hasılatında da önemli bir düşüş yaşandığı açıktır.
s) Damping Marjının Büyüklüğü
Soruşturma konusu tüm ülkeler bazında damping marjlarının önemli oranlarda olduğu tespit edilmiştir.
