İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2009/27)

(1) Yönetmelik’in 21 inci maddesi çerçevesinde yerli üretici Anlaş firmasının Düzce’deki üretim ve idari tesislerinde, Malezya’da yerleşik ihracatçı Everthrough Rubber Products Sdn. Bhd. firmasının İpoh’ta bulunan idari tesislerinde ve Endonezya’da yerleşik PT. Hung-A Indonesia firmasının West Jawa’da bulunan üretim ve idari tesislerinde yerinde doğrulama incelemesi yapılmıştır.

(1) Soruşturma açılmasını müteakip, soruşturma konusu ülkelerin Ankara’daki Büyükelçiliklerine ve bilinen üretici-ihracatçı firmalara şikayetin gizli olmayan metni ve soruşturma açılış Tebliği gönderilmiştir.

(2) Taraflara soruşturma boyunca, soruşturma ile ilgili görüşlerini ve bu görüşlerle ilgili belgeleri sunma imkanı verilmiş ve söz konusu görüşler ile belgeler değerlendirilmiş, buna ilişkin hususlara bildirim içerisinde yeri geldiğince değinilmiştir.

(3) Nihai bildirimin ilgili taraflara gönderilmesini müteakip soruşturmada işbirliğinde bulunan ilgili tarafların katılımıyla 29 Mayıs 2009 tarihinde dinleme toplantısı gerçekleştirilerek taraflara soruşturmayla ilgili konularda görüş ve iddialarını sunma imkanı tanınmıştır.

(1) Damping belirlemesi için 1/1/2007–31/12/2007 tarihleri arası soruşturma dönemi olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlemesinde ise veri toplama ve analiz için 1/1/2005-31/12/2007 arasındaki dönem esas alınmıştır.

(1) Soruşturma konusu ürün 4011.50.00.00.00 ve 4013.20.00.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonlarında yer alan "bisiklet dış ve iç lastikleri"dir.

(2) Bisiklet dış lastiği, sentetik kauçuk, doğal kauçuk, dolgu, yağ ve kimyasal karışımdan oluşan hamura sırt lastiği çekimi (extrusion), topuk teli imali, beze kauçuk kaplama ve eğik kesme ile yanak bezi hazırlama işlemleri ve müteakiben iç ve dış boyama ile pişirme uygulanarak imal edilmektedir.

(3) Bisiklet iç lastiği, butil kauçuk, doğal kauçuk, dolgu, yağ ve kimyasal karışımdan oluşan hamura sırasıyla süzme, lastik çekim, boya, kesme, supap çakma, ekleme uçların ek yersiz birleştirilmesi, pişim, şişirme, aksesuar takımı ve vakum işlemleri uygulanarak imal edilmektedir.

(4) Ürün farklı ebatlarda, tiplerde, renklerde ve desenlerde olabilmektedir. Bisiklet lastik ebatları iki farklı türde ifade edilmektedir. Birinci türde, önce jant çapı sonra lastik kesit genişliği inç olarak ifade edilmektedir. Örneğin 26x1.75 ebatı 26 inç jant çapı ve 1,75 inç lastik kesit genişliği olan bir lastiği ifade etmektedir. İkinci türde ise milimetre olarak önce lastik kesit genişliği sonra jant çapını ifade edilmektedir. Örneğin 47-559 ebatı, 47 mm kesit genişliği ve 559 mm jant çapı bulunan lastiği ifade etmektedir. İç piyasada tüketime konu olanlar 12, 14, 16, 20, 24, 26 ve 28 inç jant çapında olan bisiklet lastikleridir. En çok ithal edilen ve satılan ürün 26 inç çap ve 1,95 inç genişlikteki bisiklet lastikleridir. İç ve dış lastikler ayrı satılabildiği gibi takım olarak da satılabilmektedir.

(5) Soruşturma sürecinde eşyanın sınıflandırıldığı tarife pozisyonları ve tarife pozisyonlarının kapsamına ilişkin olarak ilgili taraflardan herhangi bir görüş, itiraz veya bilgi Müsteşarlığımıza intikal etmemiştir. Bu bağlamda, soruşturma çerçevesinde yapılan tespit ve değerlendirmeler bahse konu gümrük tarife pozisyonlarındaki eşyanın tamamına şamildir. Öte yandan, bisiklet lastikleri 8714.92.10.0000 GTİP’te yer alan jantlara takılı olarak geldiğinde ilgili tarife pozisyonunda değerlendirilmektedir. Ürünün bu şekilde ithalatı yoluyla önlemin etkisiz kılınmasını engellemek amacıyla, aynı ürüne yönelik olarak İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2003/6 ve 2004/22 sayılı Tebliğlerle jant üzerinde gelen lastikler de önleme tabi kılınmış; uygulamadaki olası sorunların önüne geçmek amacıyla İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2005/5 sayılı Tebliğle ilgili tarife pozisyonu da Tebliğ metnine derç edilmiştir. Soruşturmaya konu ürünün ithalatına ilişkin uygulamalarda herhangi bir farklılık bulunmadığından bu soruşturma sonucunda kararlaştırılan önlem jant üzerinde gelen lastikler için de geçerlilik arz etmektedir.

(6) Soruşturma konusu ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTP ve karşılığı eşya tanımıdır. Bununla beraber, soruşturma konusu eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan tarife pozisyonlarında ve/veya tanımlarında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına halel getirmez.

(1) İthalatçı soru formlarına gelen cevaplardan üç firmanın ithalatı yeniden satmak amacıyla yaptığı, ithalatı tercih etmelerinde tip ve desen çeşitliliğinin etkisi olduğu ancak en önemli unsurun fiyat avantajı olarak ortaya çıktığı anlaşılmaktadır. Soru formlarına cevap veren diğer iki firmanın ise bisiklet üreticisi olduğu ve üretimini yaptığı bisikletlerde kullanmak üzere ithalat yaptığı görülmektedir.

(2) İthal edilen ürünler, hem bisiklet üretiminde hem de bisikletler için satış sonrası (after market) ihtiyacın karşılanmasında kullanılmaktadır. Satış sonrası piyasada yerli üretici, bayilik ağı kanalıyla faaliyet göstermektedir. Aynı şekilde, şikayete konu üründe bazı markaları getiren ithalatçılar da bu markaların Türkiye’deki yetkili acenteliğini yapmakta ve kendi bayilik kanallarını kullanmaktadır. Bunun dışında direkt olarak soruşturma konusu ürünün ithalatını ve dağıtımını yapan firmalar da bulunmaktadır.

(3) İthal ve yerli ürün kendi bayilik ve dağıtıcılık kanalıyla müşteriye ulaşabilmekte ancak, yerli üreticiler tarafından üretilen bisiklet iç ve dış lastikleri ile soruşturma konusu ülkelerden ithal edilen bisiklet iç ve dış lastikleri arasında işlevsel özellikler, fiziksel özellikler, kullanım alanları, kullanıcıların algılaması ve birbirini ikame edebilmeleri açısından benzer ürün değerlendirmesine engel teşkil edecek bir fark bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu bilgiler çerçevesinde, Endonezya ve Malezya’dan ithal edilen soruşturma konusu bisiklet iç ve dış lastikleri ile yerli üretim dalı tarafından üretilen bisiklet iç ve dış lastiklerinin benzer ürün olarak kabul edilebileceği değerlendirilmektedir.

(1) Bisiklet dış lastikleri ithalatında AB ve EFTA Ülkeleri, İsrail, Makedonya, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Fas, Batı Şeria ve Gazze Şeridi, Tunus, Suriye, Mısır, Gürcistan, Arnavutluk, Kosova, ve GTS ülkeleri için %0, diğer ülkeler için %4; bisiklet iç lastiklerinde ithalatında ise AB ve EFTA Ülkeleri, İsrail, Makedonya, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Fas, B.Ş ve Gazze Şeridi, Tunus, Suriye, Mısır, Gürcistan, Arnavutluk, Kosova, ve GTS ülkeleri için %0 ise diğer ülkeler için %4 gümrük vergisi uygulanmaktadır.

(2) Ayrıca, bisiklet dış lastikleri ithalinde, Çin Halk Cumhuriyeti menşeliler için %33, Tayland menşeliler için %100, Vietnam menşeliler için %30, Çin Tayvanı menşeliler için %30, Hindistan menşeliler için % 20, Sri Lanka menşeliler için %50 oranında dampinge karşı vergi uygulanmaktadır.

(3) Bisiklet iç lastikleri ithalatında ise Çin Halk Cumhuriyeti menşeliler için %50, Tayland menşeliler için %100, Vietnam menşeliler için %44, Çin Tayvanı menşeliler için %44, Hindistan menşeliler için % 64, Sri Lanka menşeliler için %44 oranında dampinge karşı vergi uygulanmaktadır.

(1) Endonezya ve Malezya’dan işbirliğine gelen üretici-ihracatçı firmalar için normal değerin ve ihraç fiyatının nasıl belirlendiği ile damping marjlarının nasıl hesaplandığına ilişkin ayrıntılı bilgiler nihai bildirim ekinde firmalara gönderilen firma özel bildirimlerinde yer almıştır.

(2) İşbirliğine gelen üretici-ihracatçı firmalar için özel bildirimlerinde aksi belirtilmediği sürece normal değer, ihraç fiyatı ve damping marjı aşağıda belirtildiği şekilde tespit edilmiştir.

(3) Yönetmeliğin 26 ncı maddesi hükmü uyarınca, işbirliğinden kaçınmayı önlemek amacıyla, soruşturmaya konu ülkelerden işbirliğine gelmeyen üretici-ihracatçı firmalar için damping marjı, başvurudaki damping marjları ve işbirliğine gelen firmaların ürün ebatları içinde en yüksek damping marjı tespit edilen ebatın marjı dikkate alınarak belirlenmiştir.

(1) İşbirliğine gelen üretici-ihracatçı firmalar için Yönetmeliğin 5 inci maddesi hükmü gereğince, menşe ülkenin iç piyasasında yapılan benzer mal satışlarının hacminin düşük olması sebebiyle uygun bir karşılaştırma yapılmasına elverişli bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla ürün tipleri bazında temsil testi uygulanmıştır.

(2) Buna göre normal değer, benzer ürünün menşe ülkenin iç piyasasında normal ticari işlemler çerçevesinde yapılan satışların miktarının Türkiye’ye yapılan satışların %5’ini veya daha fazlasını oluşturması halinde ihracatçı ülke iç piyasasında normal ticari işlemler çerçevesinde gerçekleşen satışlar esasında; aksi takdirde oluşturulmuş değer esasında belirlenmiştir.

(1) İşbirliğine gelen üretici-ihracatçı firmalar için Yönetmeliğin 5 inci maddesi hükümleri gereğince, soruşturmaya konu firmalardan sağlanan ve doğrulanan bilgiler ışığında, menşe ülkenin iç piyasasındaki satışların normal değer tespitinde kullanılıp kullanılmayacağının belirlenmesi için ürün tipleri bazında normal ticari işlem testi uygulanmıştır. Buna göre normal değer,

a) Ağırlıklı ortalama net satış fiyatının ağırlıklı ortalama birim maliyetinin üzerinde olduğu durumlarda;

1) Ağırlıklı ortalama birim maliyetin üzerindeki satış miktarının maddenin toplam satış miktarının %80’ini veya daha fazlasını oluşturması halinde, soruşturma dönemi boyunca gerçekleşen tüm iç piyasa satış işlemlerinin (kârlı ya da kârsız) ağırlıklı ortalaması esasında,

2) Ağırlıklı ortalama birim maliyetin üzerindeki satış miktarının maddenin toplam satış miktarının %80’inden daha azını oluşturması halinde, soruşturma dönemi boyunca gerçekleşen kârlı iç piyasa satış işlemlerinin ağırlıklı ortalaması esasında,

b) Ağırlıklı ortalama net satış fiyatının ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olması halinde, soruşturma dönemi boyunca gerçekleşen kârlı iç piyasa satış işlemlerinin ağırlıklı ortalaması esasında,

c) Kârlı satış işlemi olmaması halinde, oluşturulmuş değer esasında

belirlenmiştir.

(1) İşbirliğine gelen üretici-ihracatçı firmalar için Yönetmeliğin 5 inci maddesi hükmü gereğince iç piyasa satışlarının esas alındığı hallerde normal değer, menşe ülkenin iç pazarında benzer ürün için normal ticari işlemler çerçevesinde bağımsız alıcılar tarafından ödenmiş olan veya ödenmesi gereken fiyatlar esasında belirlenmiştir.

(1) Oluşturulmuş normal değer, firmalardan temin edilen maddenin imalat maliyeti ile satış, genel ve idari (SGİ) gider rakamlarına makul oranda bir kârın eklenmesi suretiyle hesaplanmıştır.

(2) Oluşturulmuş normal değer hesaplamalarında esas alınan kâr oranı, Yönetmeliğin 6 ncı maddesi hükmü çerçevesinde, normal ticari işlemler çerçevesinde soruşturma konusu ürün satışlarından elde edilen ağırlıklı ortalama kâr oranıdır.

(1) İşbirliği yapan üretici-ihracatçı firmalar için ihraç fiyatı, Türkiye’ye satışlarında bağımsız alıcılarca fiilen ödenen fiyat esasında belirlenmiştir.

(1) Adil bir karşılaştırmanın yapılabilmesini teminen, normal değer ile ihraç fiyatı fabrika çıkış aşamasına getirilerek aynı ticari aşamada karşılaştırılmıştır.

(2) Yönetmeliğin 10 uncu maddesi hükmü gereğince, normal değer ile ihraç fiyatını aynı ticari aşamaya getirmek ve bu suretle adil bir karşılaştırma yapabilmek amacıyla, ilgili taraflarca ileri sürülen ve fiyat karşılaştırmasını etkileyen taşıma, paketleme, sigorta, ödeme koşulları, indirim, geri ödeme, banka masrafları vb. gibi hususlardan belgelendirilen, uygulanabilir ve haklı görülenler için ayarlamalar yapılmıştır.

(1) Endonezya’dan işbirliğine gelen üretici-ihracatçı firma için CIF ihraç fiyatının yüzdesi olarak belirlenen damping marjları aşağıda yer almaktadır:

PT Hung-A Indonesia : Bisiklet dış lastikleri için CIF değerin % 72,99 oranında; bisiklet iç lastikleri için ise CIF değerin % 17,86 oranında damping marjı tespit edilmiştir.

İşbirliğine gelmeyen firmalar : Bisiklet dış lastikleri için CIF değerin % 33’ü oranında; bisiklet iç lastikleri için ise CIF değerin % 33 oranında damping marjı belirlemiştir.

(2) PT. Hung-A Indonesia firması nezdinde gerçekleştirilen yerinde doğrulama esnasında, firmanın soru formuna ve ilave sorulara vermiş olduğu cevaplarında yer alan ürün birim sınai maliyeti hesabında, direkt ilk madde ve malzeme giderinin her bir ürün tipi için gereken girdi miktarı tespit edilerek hesaplandığı görülmüştür. Ancak, birim direkt işçilik ve birim genel üretim giderlerinin her bir ürün tipi için, farklı pazarlara yapılan satışların toplam ciro içindeki payı esas alınarak ciro bazlı dağıtım yöntemiyle bulunduğu anlaşılmıştır. Firmanın kullandığı pazara göre ciro bazlı maliyet dağıtımı, hesaplanan birim maliyetlerin, farklı pazarlarda satılan ürün kompozisyonlarındaki ve karlılıktaki farklılaşmalardan dolayı yanlış biçimde etkilenmesine neden olmaktadır. Bu yöntem, doğası gereği gerçek maliyetlerden tamamen farklı, farklı pazarlardaki ürün kompozisyonu ve fiyat politikalarından doğrudan etkilenen kurgusal birim maliyetlerin ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Bu dağıtım yöntemi, aynı ürün tipi için esasen aynı üretim bandından çıkmasına ve aynı maliyet yapısına sahip olmasına rağmen ürünlerin farklı pazarlara farklı fiyatlardan satılması durumunda farklı maliyetlere sahip olduğu gibi gerçeği yansıtmayan ve makul olmayan bir netice ortaya çıkarmaktadır. Nitekim, firmanın kullandığı pazara göre ciro bazlı dağıtım sonucunda Türkiye’ye satılan ürünün iç piyasaya satılan aynı ürüne göre %11 daha düşük birim direkt işçilik ve birim genel üretim giderine sahip olduğu görülmüştür. Yerinde doğrulama soruşturması esnasında firma yetkililerine bu durum açıklanmıştır. Firmanın gerçek birim üretim maliyetlerini ortaya koyan bir dağıtım yöntemine sahip olmaması nedeniyle, yukarıda belirtilen sorunları kısmen gideren bir başka yöntemle hesaplama durumunda birim maliyetlerin dikkate alınabileceği belirtilmiş ve firma yetkilileri bu çerçevede yaptıkları yeni hesaplamaları yerinde doğrulama esnasında sunmuşlardır.

(3) PT Hung-A firması nihai bildirim raporuna sunmuş olduğu görüşünde, yerinde doğrulama esnasında sunmuş olduğu değiştirilmiş birim maliyetlere itiraz ederek soru formlarına vermiş olduğu cevapta yer alan maliyetlerin esas alınmasını talep etmiştir.

(4) Yukarıda açıklanan nedenlerle firmanın bu talebi uygun görülmemiş ve soru formuna vermiş olduğu cevapta yer alan birim maliyetler gerçeği yansıtmadığı için dikkate alınmamıştır.

(5) Bu çerçevede, firmanın birim maliyetlerine ilişkin hesaplamalar Yönetmeliğin 26 ncı maddesi çerçevesinde eldeki mevcut veriler esasında yapılmıştır. Hesaplamalar elde daha iyi bir veri bulunmadığından yerinde doğrulama sırasında firmadan alınan veriler kullanılarak yapılmıştır.

(1) Malezya’dan işbirliğine gelen üretici-ihracatçı firma için CIF ihraç fiyatının yüzdesi olarak belirlenen damping marjları aşağıda yer almaktadır:

Everthrough Rubber Products Sdn. Bhd : Bisiklet dış lastikleri için CIF değerin % 29,62’sı oranında; bisiklet iç lastikleri için ise CIF değerin % 5,64’ü oranında damping marjı tespit edilmiştir.

İşbirliğine gelmeyen firmalar : Bisiklet dış lastikleri için CIF değerin % 33’ü oranında; bisiklet iç lastikleri için ise CIF değerin % 33 oranında damping marjı belirlemiştir.

(2) Everthrough Rubber Products Sdn. Bhd firması nihai bildirim raporuna sunmuş olduğu görüşünde, doğal ve suni kauçuk alımlarının birleştirilerek ortalamasının maliyet hesaplarında kullanıldığı, bu şekildeki bileşimin doğal kauçuktan yapılan ürünleri daha pahalı hale getirdiği, Türkiye’ye yapılan satışların sadece doğal kauçuktan mamul ürün olduğu ve maliyetinin olması gereken seviyenin üzerinde hesaplanmasına neden olduğu gerekçesi ile firmanın soru formuna cevabında verdiği maliyetlerin kullanılmasını talep etmiştir.

(3) Firma nezdinde yapılan yerinde doğrulama soruşturması esnasında, firmanın muhasebe kayıtlarında doğal ve suni kauçuk kayıtlarını doğru biçimde kaydetmediği, zaman zaman doğal kauçuğun suni, suni kauçuğun ise doğal kauçuk sınıfı altında kaydedildiği, bu nedenle firmanın doğal ve suni kauçuk maliyetlerinin gerçeği yansıtmadığı tespit edilmiştir.

(4) Diğer taraftan, firmanın Türkiye’ye sadece doğal kauçuktan yapılan ürünleri sattığı iddiası gerçeği yansıtmamaktadır. Zira firma Türkiye’ye hem dış hem de iç lastik satmakta olup, iç lastikler sadece doğal kauçuktan üretilebilirken dış lastikler doğal ve suni kauçuğun karışımından elde edilen hamurdan üretilebilmektedir.

(5) Yerinde doğrulama esnasında, firma suni ve doğal kauçuk giderlerini sağlıklı bir biçimde ortaya koyamadığı ve her bir ürün tipi için kullanılan hamur bileşenlerini dikkate alarak birim direkt ilk madde malzeme maliyetlerini sağlayamadığı için hesaplamalar Yönetmeliğin 26. maddesi çerçevesinde eldeki mevcut veriler kullanılarak yapılmıştır. Bu çerçevedeki hesaplamalar, elde gerçek maliyetleri yansıtan daha iyi veri bulunmadığından, yerinde doğrulama soruşturması sırasında firmadan temin edilen ve bütün girdilerin ortalama maliyetini esas alan veriler kullanılarak yapılmıştır.

(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın hacminde mutlak anlamda ya da Türkiye tüketimine oranla önemli ölçüde bir artış olup olmadığı ile bu ithalatın iç piyasadaki benzer mal fiyatları üzerindeki etkisi incelenmiştir.

(1) Bisiklet dış lastikleri için Endonezya ve Malezya’dan yapılan ithalat için hesaplanan damping marjlarının ve ithalat miktarlarının ihmal edilebilir oranların üzerinde olduğu, soruşturma döneminde her iki ülkeden gerçekleşen dampingli ithalatın yerli üreticinin fiyatlarını kırdığı, Endonezya ve Malezya’dan yapılan ithalatın toplamının ihmal edilebilir oranın oldukça üzerinde olduğu görülmüştür.

(2) Yapılan incelemeler sırasında, her iki ülke kaynaklı ürünün aynı dağıtım kanalından geçtiği ve aynı piyasaya hitap ettiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede her iki ülkeden ithal edilen soruşturma konusu ürünlerin kendi aralarında ve yerli benzer ürünle rekabet ettiği sabit görülmüştür.

(3) Bu çerçevede, Yönetmeliğin 17 nci maddesi hükümlerine dayanarak, soruşturmaya eş zamanlı konu olan Endonezya ve Malezya’dan yapılan ithalatın etkilerinin toplu değerlendirilmesine karar verilmiştir.

(4) Aşağıdaki maddelerde zarar incelemesinde dampingli ithalat ifadesi Endonezya ve Malezya’dan yapılan ithalatın toplamına karşılık gelmektedir.

(1) 2005 yılında 4.452.784 adet olan soruşturma konusu bisiklet dış lastiklerinin genel ithalatı 2006 yılında 3.867.060 adete düşmüş, soruşturma döneminde (SD) ise bir miktar daha azalarak 3.748.014 adete gerilemiştir.

(2) Bisiklet iç lastikleri genel ithalatı ise 2005 yılında 7.794.737 adet iken sürekli olarak azalarak SD’de 3.922.114 adete düşmüştür.

(1) Soruşturma konusu bisiklet dış lastiği dampingli ithalatı 2005 yılında 1.939.220 adet iken, 2006 yılında 1.616.324 adete düşmüş ancak, SD’de önemli miktarda artarak 2.110.150 adete çıkmıştır.

(2) Bisiklet iç lastiğinin dampingli ithalatı 2005 yılında 4.840.050 adet iken, 2006 yılında 3.079.904 adete SD’de ise 2.407.550 adete düşmüştür. Ancak, soruşturma konusu ülkelerin toplam ithalat içindeki payı incelendiğinde, 2005 yılında bu ülkelerin %62 gibi çok önemli bir paya sahip olduğu, 2006 yılında bir miktar azalmaya rağmen soruşturma döneminde artarak %60 oranında bir paya ulaştığı görülmektedir.

(3) Endonezya’da yerleşik PT. Hung-A Indonesia ve Malezya’da yerleşik Everthrough Rubber Product Sdn. Bhd. firmalarının temsilcisi 2006 yılında bisiklet dış lastiklerinde Malezya’nın ithalat payının %12, Endonezya’nın %30 olduğunu, bisiklet iç lastiklerinde aynı yıl Malezya’nın %4, Endonezya’nın ise %54 paya sahip olduğunu, Malezya’nın payların yerli üretim dalına zarar vermesinin mümkün olmadığını iddia etmiştir. Soruşturma dönemi olan 2007 yılı için ithalat verileri incelendiğinde bisiklet dış lastiklerinde Endonezya’nın payının %39,74, Malezya’nın ise %16,56 olduğu, topluca değerlendirildiğinde ise soruşturma konusu ülkelerden ithalatın payının %56,30’a ulaştığı görülmektedir. Benzer şekilde bisiklet iç lastiklerinde Endonezya’nın ithalat payının %57,76 ve Malezya’nın ithalat payının %2,56 olduğu, topluca değerlendirildiğinde ise bu payın soruşturma konusu ülkelerden %60,31’e ulaştığı görülmektedir. Buradan görüleceği üzere, Malezya’nın tek başına ithalat payı %3’ün altında olmasına rağmen soruşturma konusu ülkelerin toplam ithalat payı %7 olan ihmal edilebilir oranın oldukça üzerindedir. Bu nedenle Malezya’nın yerli üretim dalına zarar vermesinin mümkün olmadığı iddiası temelsizdir.

(1) Soruşturma konusu ürünün yurtiçi tüketimi, yerli üretici Anlaş firmasının yurtiçi satışları ile genel ithalatın toplanması suretiyle hesaplanmıştır.

(2) Bu çerçevede belirlenen toplam tüketim endeksi, bisiklet dış lastikleri için 2005 yılında 100 iken, 2006 yılında 86’ya SD’de ise 84’e düşmüştür. Dampingli ithalatın tüketim içindeki payı ise 2005 yılında 100 iken SD’de 130’a çıkmıştır.

(3) Bisiklet iç lastikleri için toplam tüketim endeksi ise 2005 yılında 100 iken, 2006 yılında 74’e, SD’de ise 51’e düşmüştür. Dampingli ithalatın tüketim içindeki payı ise 2005 yılında 100 iken SD’de az bir miktar düşerek 97,5’e gerilemiştir.

(1) Endonezya menşeli bisiklet dış lastikleri ithalatının ağırlıklı ortalama birim fiyatı CIF bazda 2005 yılında 1,36 Dolar/Adet iken, 2006 yılında 1,37 Dolar/Adet, SD’de ise 1,50 Dolar/Adet olarak gerçekleşmiştir. Malezya menşeli olanların ithalatının ağırlıklı ortalama CIF birim fiyatı ise 2005 yılında 1,26 Dolar/Adet iken, 2006 yılında 1,47 Dolar/Adet ve SD’de ise 1,49 Dolar/Adet olarak gerçekleşmiştir. Diğer taraftan, soruşturma ve önlem konusu ülkeler dışında kalan ithalatın ortalama birim fiyatları incelendiğinde ise dampingli ithalatın fiyatlarının üzerinde seyrettiği görülmektedir. Buna göre, diğer ülkelerden yapılan ithalatın ortalama CIF birim fiyatı 2005 yılında 1,79 Dolar/Adet iken 2006’da 1,76 Dolar/Adet, SD’de ise 1,96 Dolar/Adet olarak gerçekleşmiştir.

(2) Endonezya menşeli bisiklet iç lastikleri ithalatının ağırlıklı ortalama birim fiyatı ise CIF bazda 2005 yılında 0,51 Dolar/Adet iken, 2006 yılında 0,64 Dolar/Adet, SD’de ise 0,53 Dolar/Adet olarak gerçekleşmiştir. Malezya menşeli olanların ithalatının ağırlıklı ortalama CIF birim fiyatı ise 2005 yılında 0,52 Dolar/Adet iken, 2006 yılında 0,58 Dolar/Adet, SD’de ise CIF 0,63 Dolar/Adete çıkmıştır. Diğer taraftan, soruşturma ve önlem konusu ülkeler dışında kalan ithalatın ortalama birim fiyatları incelendiğinde ise dampingli ithalatın fiyatlarının üzerinde seyrettiği görülmektedir. Buna göre, diğer ülkelerden yapılan ithalatın ortalama CIF birim fiyatı 2005 yılında 0,67 Dolar/Adet, 2006’da 0,66 Dolar/Adet, SD’de ise 0,68 Dolar/Adet’e ulaşmıştır.

(1) Fiyat kırılması ithal ürün fiyatlarının Türkiye piyasasında yerli üreticinin yurt içi satış fiyatlarının yüzde olarak ne kadar altında kaldığını gösterir.

(2) Endonezya ve Malezya menşeli ithalatın gümrük vergisi ve masrafları dahil Türkiye piyasasına giriş fiyatları yerli üretim dalının satış fiyatları ile mukayese edilmiş ve dampingli ithalatın fiyatının yerli üretim dalının fiyatının önemli ölçüde altında kaldığı tespit edilmiştir.

(3) Fiyat kırılması iki türlü hesaplanmıştır. Birinci yöntemde TUİK verileri kullanılarak, yerli üretim dalının ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatları ile ağırlıklı ortalama ithal fiyatları kullanılarak kırılma bulunmuştur. İkinci yöntemde ise, işbirliğinde bulunan firmaların Türkiye’ye en çok satış yaptığı tipler için fiyat kırılmaları hesaplanmıştır.

(4) Bisiklet dış lastikleri için TUİK verileri baz alınarak fiyat kırılması hesaplandığında, SD’de Endonezya menşeli ürünler için CIF ithal fiyatının %100’ü, Malezya menşeli ürünler için ise %101’i oranında kırılma tespit edilmiştir. Önceki yıllar için hesaplanan fiyat kırılmasının da, önemli oranlarda olduğu görülmüştür. Diğer taraftan, önemli miktarda satış yapılan tip için fiyat kırılması hesaplandığında ise, Endonezya’da yerleşik PT. Hung-A firmasının 26x1,95 tipine ait Türkiye pazarına giriş fiyatı ile yerli üretim dalının aynı ebat için aynı dönemde gerçekleşen ağırlıklı ortalama satış fiyatı karşılaştırılmış ve CIF ithal fiyatının %79’u oranında fiyat kırılması bulunmuştur. Malezya’da yerleşik Everthrough Rubber Product Sdn. Bhd. firmasının 26x1,95 tipine ait Türkiye pazarına giriş fiyatı ile yerli üretim dalının aynı ebat için aynı dönemde gerçekleşen ağırlıklı ortalama satış fiyatı karşılaştırıldığında ise fiyat kırılması CIF ithal fiyatının %104’ü oranında hesaplanmıştır.

(5) Bisiklet iç lastikleri için TUİK verileri baz alınarak fiyat kırılması hesaplandığında, Endonezya menşeli ürünler için ise SD’de fiyat kırılması CIF ithal fiyatının %130’u, Malezya menşeli ürünler için %92’si oranında hesaplanmıştır. Diğer taraftan, en çok satış yapılan tip için fiyat kırılması hesaplandığında ise, Endonezya’da yerleşik PT. Hung-A firmasının 16x1,75/2,215 tipine ait Türkiye pazarına giriş fiyatı ile yerli üretim dalının bu tipe denk gelen 47/57-406 tipine ait satış fiyatı karşılaştırılmış ve CIF ithal fiyatının %153’ü oranında fiyat kırılması bulunmuştur. Malezya’da yerleşik Everthrough Rubber Product Sdn. Bhd. firmasının 16x1,75 tipine ait Türkiye pazarına giriş fiyatı ile yerli üretim dalının bu tipe denk gelen 47/57-406 tipine ait satış fiyatı karşılaştırıldığında ise fiyat kırılması CIF ithal fiyatının %140’ı oranında hesaplanmıştır.

(1) Dampingli ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, Anlaş firmasının bisiklet lastiklerine ilişkin verileri esas alınmıştır.

(2) Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler kullanılmıştır.

a) Üretim, kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)

(1) Yerli üretim dalının bisiklet dış lastikleri için 2005 yılında 100 olan adet bazlı üretim miktar endeksi, 2006 yılında 80’e, SD’de ise 62’ye düşmüştür. Söz konusu üründe yerli üretim dalının kapasitesi değişmemiş olup, KKO endeksi ise aynı dönemde 100’den 62’ye gerilemiştir.

(2) Bisiklet iç lastikleri için ise 2005 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2006 yılında 72’ye, SD’de 62’ye gerilemiştir. Söz konusu üründe yerli üretim dalının kapasitesi değişmemiş olup KKO endeksi ise 100’den 62’ye gerilemiştir.

b) Yurtiçi satışlar

(1) Yerli üretim dalının bisiklet dış lastikleri için 2005 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi SD’de 74’e gerilemiştir. Aynı dönemde satış hasılası ise 100’den 67’ye gerilemiştir.

(2) Bisiklet iç lastikleri için 2005 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi sürekli azalarak SD’de 48’e gerilemiştir. Aynı dönemde 100 olan satış hasılası ise 43’e gerilemiştir.

c) Yurtiçi Fiyatlar

(1) Yerli üreticinin bisiklet dış lastiklerinde adet bazında ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı 2005 yılında reel bazda 100 iken sürekli olarak azalarak SD’de 91’e gerilemiştir.

(2) Bisiklet iç lastiklerinde ise adet bazında ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı 2005 yılında reel bazda 100 iken gerileyerek SD’de 90’a düşmüştür.

d) İhracat

(1) Yerli üretim dalının bisiklet dış lastikleri için 2005 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi SD’de ise 6’ya düşmüştür.

(2) Bisiklet iç lastikleri için 2005 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi SD’de 109’a ulaşmıştır.

e) Pazar payı

(1) Yerli üretim dalının yurtiçi pazar payı endeksi bisiklet dış lastikleri için 2005 yılında 100 iken SD’de %88’e düşmüştür.

(2) Bisiklet iç lastikleri için ise 2005 yılında 100 olan endeks SD’de %93’e düşmüştür.

f) Maliyetler

(1) Yerli üretim dalının bisiklet dış lastikleri için 2005 yılında reel olarak 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti, SD’de 89’a gerilemiştir.

(2) Bisiklet iç lastiklerinde ise 2005 yılında reel olarak 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti, SD’de 120’ye çıkmıştır.

g) Kârlılık

(1) Yerli üretim dalının bisiklet dış lastiklerindeki yurt içi satışlardan elde ettiği 2005 yılında adet bazlı (-)100 olan kârlılığı (zararı), SD’de ise (-) 81 olarak gerçekleşmiştir.

(2) Yerli üretim dalının bisiklet iç lastiklerindeki yurt içi satışlardan elde ettiği 2005 yılında adet bazlı (-)100 olan kârlılığı (zararı), SD’de ise (-)195’e çıkmıştır.

h) Stoklar

(1) Yerli üretim dalının bisiklet dış lastiklerinde 2005 yılında 100 olan stok miktar endeksi, SD’de 170’e çıkmıştır. Stok çevrim hızına (satış/stok) bakıldığında ise 2005 yılında 1,09 iken SD’de 0,39’a gerilemiştir.

(2) Bisiklet iç lastiklerinde ise 2005 yılında reel bazda 100 olan stok miktar endeksi, SD’de 200’e yükselmiştir. Stok çevrim hızına (satış/stok) bakıldığında ise 2006 yılında 4,76 iken SD’de düşerek 1,26’ya gerilemiştir.

ı) İstihdam

(1) Yerli üretim dalının bisiklet lastiklerinde 2005 yılında 100 olan işçi sayısı endeksi, 2006 yılında ve SD’de de aynı kalmıştır.

j) Ücretler

(1) Üretimde çalışan işçilerin aylık ücretleri 2005 ile SD arasında reel olarak 5 puan artmıştır.

k) Verimlilik

(1) Üretimde çalışan işçi başına verimlilik endeksi bisiklet dış lastikleri için 2005 yılında 100 iken, SD’de 62’ye gerilemiştir.

(2) Bisiklet iç lastikleri için ise 2005 yılında 100 olan kişi başı üretim endeksi, SD’de 62’ye gerilemiştir.

l) Nakit Akışı

(1) Yerli üretim dalının bisiklet dış lastik üretim ve satışı ile sağladığı reel nakit akışı (Kâr+amortisman) 2005 yılında (-)100 iken (nakit çıkışı), SD’de (-) 41 olarak gerçekleşmiştir. İç lastiklerin satışından elde edilen nakit akışı ise aynı dönemde (-)100’den (-) 88’e gerilemiştir.

m) Büyüme

(1) Yerli üretim dalının aktif büyüklüğü reel olarak 2005 yılında 100 iken 2006 yılında 83’e, SD’de ise 66’ya gerilemiştir.

n) Sermaye Artışı

(1) Yerli üretim dalının 2005 yılında 100 olan öz sermayesi 2006 yılında 91’e çıkmış, SD’de ise 85’e düşmüştür.

o) Yatırımlardaki Artış

(1) Yerli üretim dalının 2005 yılında 100 olan yenileme yatırımları 2006 yılında 64’e düşmüş SD’de ise herhangi bir yatırım yapılmamıştır.

p) Yatırımların geri dönüş oranı

(1) Yerli üretim dalının yatırım hasılatı (Kâr/Öz kaynak) oranı 2005 yılında 100 iken 2006 yılında 478’e çıkmış, SD’de ise (–) 7.149’a düşmüştür.

r) Damping marjının büyüklüğü

(1) Malezya ve Endonezya menşeli bisiklet dış ve iç lastikleri için önemli oranlarda damping marjı tespit edilmiştir.

(1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri incelendiğinde, bisiklet dış ve iç lastiklerinde gerek üretim miktarı gerekse KKO’da düşüş yaşandığı, buna bağlı olarak verimlilikte azalma olduğu, yurt içi satışlarının azaldığı, satışlardaki azalmaya bağlı olarak pazar payının gerilediği, bisiklet iç lastiklerinde maliyetlerdeki artışa rağmen yurtiçi satış fiyatlarının reel olarak gerilediği, nakit akışındaki olumsuz durumun devam ettiği, büyüme, sermaye artışı ve yatırımların geri dönüşü (kâr/özsermaye) göstergelerinin bozulduğu tespit edilmiştir.

(2) Göstergeler, yerli üretim dalının satış kaybı yaşadığını ve bu durumun ekonomik göstergelerini olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir.

(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi hükümleri gereğince, soruşturma konusu ülkeler menşeli dampingli ithalatın miktarı ve fiyatlarının yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin yanı sıra zarara yol açabilecek diğer unsurlar incelenmiştir.

(1) Soruşturma konusu ülkelerden yapılan bisiklet dış lastik ithalatı 2005-SD döneminde gerek mutlak gerekse nispi olarak artmış, bisiklet iç lastik ithalatı ise düşen genel ithalat seviyesine rağmen ithalat payını muhafaza ederek toplam ithalatın %60,31’ini karşılamıştır.

(2) Soruşturma konusu ülkeler menşeli ithalatın bisiklet iç lastik ve bisiklet dış lastik fiyatlarının dampingli olduğu, bu ülkelerin birim fiyatlarının gerek önleme tabi ülkeler, gerekse diğer ülkelerin birim fiyatlarından düşük seyrettiği, ayrıca yerli üretim dalının fiyatlarının da önemli ölçüde altında kalarak yerli üretim dalının fiyatlarını ciddi ölçüde baskı altında tuttuğunu göstermektedir.

(3) Düşük fiyatlı ithalat sebebiyle 2005-SD döneminde dampingli ithalatın pazar payını bisiklet dış lastiklerinde arttırdığı, bisiklet iç lastiklerinde ise muhafaza ettiği tespit edilmiştir.

(4) Diğer taraftan, yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri değerlendirildiğinde dampingli ithalat ile aynı dönemde yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde olumsuzluklar tespit edilmiştir. Dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını kırmasıyla yerli üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.

(1) Soruşturma konusu ülkeler dışında halen Çin Halk Cumhuriyeti, Çin Tayvanı, Tayland, Vietnam, Hindistan ve Sri Lanka menşeli bisiklet dış ve iç lastiklerinde önlem yürürlüktedir. Diğer taraftan bu ülkelerin dışında kalan üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın toplam ithalat içinde payının oldukça düşük olduğu görülmüştür.

(2) Sonuç olarak, diğer ülkeler kaynaklı soruşturma konusu ithalat, gerek miktarı ve piyasa payındaki eğilim, gerek fiyatları itibariyle bu aşamada yerli üretime zarar verebilecek boyutta görülmemektedir.

(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi hükümleri uyarınca, soruşturma konusu ülkeler menşeli dampingli ithalattaki gelişim ile söz konusu ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin yanı sıra yerli üretim dalında zarara yol açabilecek diğer olası unsurlar da incelenmiştir.

(2) Soruşturma döneminde ortaya çıkan hammadde ve enerji fiyatlarında yaşanan artışlar yalnızca Türkiye piyasasını değil tüm küresel piyasaları etkilemiştir. Önlem konusu ürünün ana hammaddesi olan doğal ve sentetik kauçuğun dünyada belli üreticileri ve borsa fiyatı olması nedeniyle hammadde fiyatlarındaki artış gerek yerli üreticiyi gerekse ihracatçı firmaları aynı oranda etkilemektedir.

(3) Bununla birlikte bazı Uzakdoğu ülkeleri ile karşılaştırıldığında yerli üretim dalının enerji maliyetlerinin görece yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca, yerli üreticilerin işçilik maliyetleri bakımından da Endonezya ve Malezya’ya göre dezavantajlı konumda olduğu görülmektedir.

(4) Finansal maliyetler anlamında bakıldığında ise TL kredi maliyetlerinin görece yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, yerli üretim dalının ekonomik göstergelerine ilişkin verilerde finansal maliyetlerin toplam maliyet içerisinde ekonomik göstergeleri ciddi anlamda bozacak bir durumda olmadığı anlaşılmıştır.

(5) Her ne kadar yerli üretim dalı istihdam ve enerji anlamında soruşturmaya konu bazı ülkelere göre daha yüksek maliyetlerle üretim yapıyor olsa da bu unsurlar dampingli ithalattan kaynaklanan fiyat baskısını ve yerli üretim dalında gözlenen zararı açıklamaktan çok uzak görülmektedir.

(6) Sonuç itibariyle, bahse konu hususların dampingli ithalat ile yerli üretim dalında gözlenen zarar arasındaki illiyet bağını ortadan kaldırmadığı anlaşılmıştır.

(1) Soruşturma sonucunda dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcut olduğu tespit edilmiş olup, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile aşağıda tanımı ve menşei verilen maddenin Türkiye’ye ithalatında belirtilen oranlarda firma bazında dampinge karşı kesin önlem yürürlüğe konulmuştur.

(1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numaraları, tanımı ve menşe ülkeleri belirtilen maddenin, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında ithalatında karşılarında gösterilen miktarlarda dampinge karşı kesin önlemi uygular.

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.