İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2010/1)

(1) Mevcut veriler ışığında, şikayeti aktif olarak destekleyen üç firmanın 2008 yılı itibariyle Türkiye üretiminin %70’ini gerçekleştirdiği, şikayeti destekleyen firmalar da dahil edildiğinde bu oranın daha da yükseldiği, bu bağlamda başvuru aşamasında Yönetmeliğin 20 nci maddesi gereğince şikayetin yerli üretim dalı adına yapıldığı değerlendirilmiştir. Soruşturma esnasında da bu tespiti değiştirecek herhangi bir bilgi alınmamıştır.

(1) Soruşturma açılmasını müteakip, söz konusu ürünün yerli üreticilerine, Müsteşarlıkça tespit edilen ithalatçılarına, ÇHC’de yerleşik ürünün bilinen ihracatçılarına ve diğer bütün ihracatçıların da bilgilendirilmesi için ÇHC Büyükelçiliğine; ilgili soru formlarına, başvurunun gizli olmayan özetine ve soruşturma açılış Tebliğine ulaşmalarını temin etmek için soruşturma açılışına ilişkin bildirimde bulunulmuştur.

(2) Tarafların soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dahil 37 gün süre tanınmıştır. Tarafların süre uzatımı yönündeki makul talepleri karşılanmıştır.

(3) Yerli üretici firmalar, soru formuna usulüne uygun şekilde cevap vermişlerdir. Söz konusu firmalar ayrıca, soruşturma sırasında Müsteşarlığımız ile işbirliği içinde olmuşlar ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgi ve belgeleri temin etmişlerdir.

(4) ÇHC’de yerleşik firmalardan Wujiang Chemical Fiber Co. Ltd, Wujiang Tongli Textile Co. Ltd, Ningbo Euro-Tex Co., Ltd ve Jiangsu Zhonghua Textile Co., Ltd. soru formlarına cevap vermişlerdir.

(5) İthalatçı soru formunu doldurmaları için kendilerine soruşturma açılışına ilişkin bildirimde bulunulan 39 ithalatçı firmanın 14 adedinden yanıt alınmıştır.

(6) İlgili taraflardan alınan yanıtlar içerisinde yer alan nesnel görüşlerin değerlendirilmesine devam edilmektedir.

(1) Damping belirlemesi için 1/1/2008-31/12/2008 tarihleri arası soruşturma dönemi olarak kabul edilmiştir. Zarar belirlenmesinde ise, veri toplama ve analiz için 1/1/2006-31/12/2008 arasındaki dönem esas alınmıştır.

(1) Soruşturma konusu ürün, normal olarak ekli listede bulunan gümrük tarife istatistik pozisyonlarında (GTİP) yer alan “suni veya sentetik liflerden belirli mensucat veya tekstil ürünü”dür. Bahse konu gümrük tarife istatistik pozisyonları, yalnızca bilgi amaçlı verilmiş olup, bağlayıcı mahiyette değildir.

(2) Soruşturma konusu ürün, 5407 GTP altında yer alan suni veya sentetik filamentten dokunmuş perdelik ve döşemelik mensucatı; 5810 GTP altında yer alan işlemeli mensucatı, 6005 ve 6006 GTP’leri altında yer alan örme mensucatı ve 6303 GTP altında yer alan hazır perde ve tekstil ürünlerini kapsamaktadır. 5407 GTP altında yer alan mensucatı temel olarak giyimlik, perdelik ve döşemelik olarak üç ana gruba ayırmak mümkündür. Soruşturma konusu ürün giyimlik olanların dışındaki ürünleri kapsamaktadır. Soruşturma konusu ürün genellikle perdelik ve döşemelik mensucat olarak kullanılmakla birlikte farklı amaçlar için de kullanılması mümkündür. Perdelik mensucat, asılacağı pencerenin büyüklüğüne göre özel ebatlarda kesilerek güneş ışığını ve iç ortamın görünmesini engelleyen aynı zamanda dekoratif özelliği olan perde elde etmek amacıyla kullanılmaktadır. Perde dokuma veya örme kumaştan olabilmektedir. Ayrıca, perdeyi tül perde ve kumaş perde olmak üzere iki grupta değerlendirmek de mümkündür. Bilgisayar kontrollü armür ve jakar sistemleri vasıtasıyla isteğe göre desen verilerek dokunarak yarı mamul olan ham tül perdelik kumaş elde edilmektedir. Ham tül perdelik kumaş, yıkama, boyama ve diğer işlemlerden geçerek mamul perdelik mensucat haline gelmektedir. Ham tül perdelik kumaş, işlemeli polyester perdelik kumaş üretimi için zemin kumaş olarak kullanılmakta ve bu kumaş üzerine nakış işlenmektedir. Nakış yapılan perdelik kumaşa ise boya apre işlemleri yapılarak brode (işlemeli) perdelik mensucat elde edilmektedir. Tül perde içerisinde yer alan organze tip tül ise, atkı ve çözgü ipliği diğer tül perdelere göre daha ince olan ipliklerden dokunan perdelik mensucattır. Kumaş perdelik mensucat ise kullanılacağı mekana göre farklı renklerdeki ipliklerden dokunmuş veya baskı yapılmış kalın kumaştan elde edilen mensucattır. Örme perdelik mensucat da dokuma perdelik mensucat ile benzer özellikler göstermekte olup tezgah ve ipliklerde değişiklikler yapılarak üretilebilmektedir.

(3) Döşemelik mensucat ise, genellikle kalın kumaş perdelik mensucat ile aynı tip makinelerde benzer üretim sürecinden geçerek üretilmektedir. Soruşturmaya konu döşemelik mensucat, perdelik mensucattan farklı olarak daha çok koltuk kaplama, minder kaplama, koltuk şalı, şezlong örtüsü, yatak örtüsü, masa örtüsü gibi alanlara hitap etmekle birlikte temel fiziki özellikler itibariyle büyük ölçüde perdelik mensucat ile aynı ya da benzer özellikler taşımaktadır.

(4) Perdelik mensucatın belirli ölçülerde kesilerek dikilmesiyle elde edilen hazır perdeler nihai mamul niteliğinde olup, gerek yerli üreticilerin ürettiği gerekse ithal edilen hazır perdeler ev tekstili sektöründe tüketiciler tarafından kullanılmaktadır. Diğer taraftan, hem yerli üretim dalının ürettiği hem de ithal edilen ÇHC menşeli perdelik mensucat ise perde mağazasında nihai tüketicilere ihtiyaç duyulan boyutta hazırlanarak perde haline getirilerek sunulmaktadır. Yerli üreticilerin bir kısmı kendi pazarlama şirketi bazıları da ana bayileri veya bölge bayileri vasıtasıyla ürünlerini yurt içinde perakende satış yapan firmalara dağıtmaktadırlar. Ayrıca bazı firmaların kendi mağaza zincirleri de bulunmaktadır. İthal edilen ürünler de benzer şekilde nihai tüketiciye ulaşmaktadır.

(5) Soruşturma kapsamında ürün tanımı, sınıflandırmaya esas GTİP’ler ve belirtilen GTİP’lerin kapsamı ve içeriğine ilişkin inceleme devam etmekle birlikte yapılan ön belirlemelere göre Yönetmelik’in 4 üncü maddesi çerçevesinde, yerli üreticiler tarafından üretilen ürünler ile soruşturma konusu ülkeden ithal edilenler arasında teknik ve fiziksel özellikleri, kullanım alanları, dağıtım kanalları ve birbirini ikame edebilmeleri açısından bir fark bulunmadığı, ÇHC’den ithal edilen soruşturma konusu madde ile yerli üretim dalı tarafından üretilen soruşturma konusu maddenin benzer ürün olarak kabul edilebileceği anlaşılmıştır.

(6) Soruşturma konusu ürün ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır. Bununla beraber, soruşturma konusu eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan tarife pozisyonlarında ve/veya tanımlarında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına halel getirmez.

(1) 5407 GTİP’te yer alan sentetik filametten mensucatın giyimlik olanları için soruşturma konusu ülke olan ÇHC menşeli olanların ithalinde %70,44 oranında, Filipinler, Tayvan, Tayland, Güney Kore ve Malezya menşeli olanların ithalinde %8,67 ile %70,44 arasında değişen oranlarda dampinge karşı önlem mevcuttur. Ancak, perdelik ve döşemelik olan mensucat için herhangi bir önlem söz konusu değildir.

(2) Soruşturma konusu maddenin gümrük vergileri, AB (Avrupa Birliği), STA (Serbest Ticaret Anlaşması) ülkeleri ile E.A.G.Ü ve Ö.T.D.Ü ülkeleri için sıfır, G.Y.Ü. (Gelişme Yolundaki Ülkeler) için %6,4, soruşturma konusu ülke olan ÇHC’nin de aralarında bulunduğu diğer ülkeler için ise %8’dir.

(1) ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı firmaların soru formuna verdikleri cevaplar ve piyasa ekonomisi şartlarında faaliyet gösterdiklerine yönelik iddiaları halen incelenmektedir.

(1) Normal değer, açılış Tebliğinde de belirtildiği üzere, emsal ülke olarak alınan Türkiye’deki imalat maliyeti ile satış, genel ve idari (SGİ) gider rakamlarına makul oranda bir kârın eklenmesi suretiyle hesaplanmıştır.

(2) Emsal ülke seçimi ile ilgili olarak süresi içinde herhangi bir görüş veya itiraz alınmamıştır.

(1) İhraç fiyatı, üretici/ihracatçı firmaların cevaplarından edinilen bilgiler üzerinden belirlenmiştir. İhraç fiyatı hesabında, normal değer belirlemesinde kullanılan ürün tipleri ile aynı tipteki ürünler dikkate alınmış, CIF bazda olanlarında ihracatçı beyannameleri çerçevesinde navlun, sigorta ve diğer satış giderleri düşülmek suretiyle ayarlama yapılmış ve böylece ihraç fiyatı mümkün olduğu ölçüde fabrika çıkış aşamasına getirilmiştir.

(1) Damping marjı hesabında aynı ticari aşamada karşılaştırılmayı teminen fabrika çıkış aşaması ihraç fiyatı ile fabrika çıkış aşamasında oluşan normal değer karşılaştırılmıştır. Damping marjı, ağırlıklı ortalama normal değer ile ağırlıklı ortalama ihraç fiyatının karşılaştırılması suretiyle hesaplanmıştır. Buna göre, cevap veren ihracatçı/üretici firmalar için CIF bedelin yüzdesi olarak hesaplanan damping marjları aşağıda yer almaktadır.

Wujiang Chemical Fiber Co. Ltd : %112,02

Wujiang Tongli Textile Co. Ltd. : %84,37

Jiangsu Zhonghua Textile Co., Ltd : %74,89

(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi çerçevesinde, soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın hacminde mutlak anlamda ya da Türkiye tüketimine oranla önemli ölçüde bir artış olup olmadığı ile bu ithalatın iç piyasadaki benzer mal fiyatları üzerindeki etkisi incelenmiştir.

(1) 2006 yılında 12.617.095 Kilogram (Kg) olan soruşturma konusu ürünün genel ithalatı 2007 yılında 16.085.795 Kg’a, soruşturma döneminde (SD) ise 21.808.921 Kg’a çıkmıştır.

(1) Soruşturma konusu maddenin ÇHC’den ithalatı 2006 yılında 9.013.468 Kg iken, 2007 yılında 11.980.183 Kg’a SD’de ise 16.686.830 Kg’a çıkmıştır.

(2) ÇHC’den yapılan ithalatın birim fiyatları ise, 2006 yılında 6,87 $/Kg iken 2007 yılında 6,38 $/Kg’a SD’de ise 5,94 $/Kg’a gerilemiştir.

(1) Soruşturma konusu maddenin yurtiçi tüketimi, yerli üretim dalının yurtiçi satışları ile genel ithalatın toplanması suretiyle hesaplanmıştır.

(2) Bu çerçevede belirlenen toplam tüketim endeksi 2006 yılında 100 iken, 2007 yılında 120’ye ve SD’de 148’e ulaşmıştır. Dampingli ithalatın tüketim içindeki payı ise 2006 yılında % 51 iken, 2007’de %57’ye SD’de ise %64’e yükselmiştir.

(1) Dampingli ithalatın yerli üretim dalının fiyatları üzerindeki etkisini görebilmek amacıyla fiyat kırılması ve baskısı ile fiyat yıpranması ve bastırılmasına bakılmıştır.

(2) Fiyat kırılması, soruşturma konusu ürünün Türkiye pazarına giriş fiyatlarının (CIF ithal fiyatı + gümrük vergisi ve masrafları) yerli üretim dalının fiyatlarının altında olup olmadığını göstermektedir. Buna göre, ÇHC menşeli ithalatın yerli üretim dalının fiyatlarını 2006 yılında %95, 2007 yılında %102, 2008 yılında %139 oranında kırdığı tespit edilmiştir.

(3) Fiyat baskısı ise yerli üretim dalının fiyatlarının dampingli ithalat sebebiyle baskı altında bulunması ve fiyatlarını makul kar elde edecek şekilde belirleyememesi durumunda, soruşturma konu ürünün Türkiye pazarına giriş fiyatı ile yerli üreticinin maliyetlerine makul bir kar oranı ekleyerek bulunan olması gereken fiyatın karşılaştırılmasıdır. Fiyat baskısı hesaplandığında, ÇHC menşeli ithalatın yerli üretim dalının olması gereken fiyatlarını 2006 yılında %143, 2007 yılında %154 ve 2008 yılında %218 oranında baskı altında tuttuğu tespit edilmiştir.

(4) Fiyat yıpranması (depression) yerli üretim dalının birim fiyatlarında reel olarak gerilemedir. Yerli üretim dalının yurt içi birim satış fiyatlarında gerileme olup olmadığı incelenmiş ve 2006 yılında reel olarak 100 olan birim fiyatların 2008 yılında 79’a gerilediği görülmüştür.

(5) Fiyat bastırması (supression) ise, yerli üretim dalının dampingli ithalat sebebiyle maliyet artışlarını fiyatına yansıtamaması veya düşen maliyetlerden daha fazla oranda fiyatlarını düşürmesi sebebiyle kar oranının azalması veya maliyet-satış oranının yükselmesidir. Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründeki kar (zarar) oranı 2006 yılında %-15,15 iken 2007 ve 2008 yıllarında zarar büyüyerek sırasıyla %-15,94 ve %-20,42 seviyesine çıkmıştır. Yerli üretim dalının birim ticari maliyet-birim yurt içi satış fiyatı oranına bakıldığında ise, 2006 yılında %117 olan oranın 2007 yılında %118’e 2008 yılında ise %125’e yükseldiği anlaşılmıştır. Söz konusu verilerden görüleceği üzere dampingli ithalat sebebiyle yerli üretim dalı ciddi oranda zararına ürün satmaktadır.

(1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri Zorluteks, Tanrıverdi ve Burkay firmalarının 2006-2008 dönemine ilişkin verileri esas alınarak incelenmiştir. Söz konusu firmaların verileri toplanarak yerli üretim dalına ait veriler elde edilmiştir.

(2) Öte yandan, eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler kullanılmıştır.

a) Üretim, kapasite ve kapasite kullanım oranı (KKO)

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2006 yılında 100 olan üretim miktar endeksi, 2007 yılında 107’ye çıkmış, 2008’de ise 93’e düşmüştür. Söz konusu üründe yerli üretim dalının kapasitesi 100’den 90’a düşmüş olup, KKO endeksi ise aynı dönemde 100’den 104’e yükselmiştir. KKO’nın artması hem kapasitenin azalması hem de ihracattaki artıştan kaynaklanmaktadır.

b) Yurtiçi satışlar

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2006 yılında 100 olan yurtiçi satış miktar endeksi 2008’de 86’ya gerilemiştir. Aynı dönemde satış hasılası ise 100’den 68’e gerilemiştir.

c) Yurtiçi Fiyatlar

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe ağırlıklı ortalama yurtiçi satış fiyatı 2006 yılında reel bazda 100 iken sürekli olarak azalarak 2008’de 79’a gerilemiştir.

d) İhracat

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2006 yılında 100 olan ihracat miktar endeksi 2008’de 108’e çıkmıştır.

e) Pazar payı

(1) Yerli üreticilerin yurtiçi pazar payı 2006 yılında %29 iken 2008 yılında %17’ye düşmüştür.

f) Maliyetler

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürün için 2006 yılında reel olarak 100 olan ağırlıklı ortalama birim ticari maliyeti, 2008’de 85’e gerilemiştir.

g) Kârlılık

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe yurt içi satışlardan elde ettiği 2006 yılında (-)100 olan zararı artarak 2008’de (-) 246 olmuştur.

h) Stoklar

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe 2006 yılında 100 olan stok miktar endeksi, 2008’de 157’ye çıkmıştır. Stok çevrim hızına (satış/stok) bakıldığında ise 2006 yılında 2,0 iken 2008’de 1,24’e gerilemiştir.

ı) İstihdam

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu üründe 2006 yılında 100 olan direkt işçi sayısı endeksi, 2008’de 74’e gerilemiştir.

j) Ücretler

(1) Üretimde çalışan işçilerin aylık ücretleri 2006 ile 2008 arasında reel olarak 18 puan gerilemiştir.

k) Verimlilik

(1) Üretimde çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2006 yılında 100 iken, 2008’de 126’ya çıkmıştır.

l) Nakit Akışı

(1) Yerli üretim dalının soruşturma konusu ürünün üretim ve satışı ile sağladığı reel nakit akışı (Kâr+amortisman) 2006 yılında 100 iken, 2008’de (-) 203’e (nakit çıkışı) düşmüştür.

m) Büyüme

(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetlerini kapsayan aktif büyüklüğü reel olarak 2006 yılında 100 iken 2008’de 124’e yükselmiştir.

n) Sermaye Artışı

(1) Yerli üretim dalının 2006 yılında 100 olan öz sermayesi 2008 yılında 128’e ulaşmıştır.

o) Yatırımlardaki Artış

(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetlerine ilişkin 2006 yılında 100 olan yenileme yatırımları 2008 yılında 138’e çıkmıştır.

p) Yatırımların geri dönüş oranı

(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetlerine ilişkin yatırım hasılatı (Kâr/Öz kaynak) oranı 2006 yılında (-)100 iken 2008’de (–) 55 olmuştur.

r) Damping marjının büyüklüğü

(1) Mevcut bilgiler ışığında, ÇHC menşeli soruşturma konusu üründe önemli oranlarda damping marjı tespit edilmiştir.

(1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri incelendiğinde, soruşturma konusu ürünün ihracatındaki artışa rağmen yurt içi satış miktarında ortaya çıkan ciddi azalma nedeniyle üretim azalmış, düşen kapasite ve artan ihracat miktarına bağlı olarak KKO artmıştır. Yurt içi birim satış fiyatları maliyetlerden daha fazla oranda azalmış, bunun sonucunda zaten mevcut olan birim zarar artmış, nakit akışı negatife dönmüştür. Büyüyen pazarda azalan yurt içi satışlar sebebiyle yerli üretim dalı soruşturma konusu ülke lehine ciddi ölçüde pazar kaybetmiş, stokları artmış, bir yandan reel ücretler diğer yandan istihdam azalmıştır. Bu veriler, yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde ciddi bozulma olduğunu ortaya koymaktadır.

(1) Zarar inceleme döneminde ÇHC’den yapılan soruşturma konusu ürün ithalatının mutlak ve nispi olarak arttığı, birim fiyatlarının azaldığı, ÇHC’den yapılan ithalatın birim fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarının önemli ölçüde altında kaldığı, yerli üretim dalının ÇHC lehine ciddi oranda pazar payı kaybettiği tespit edilmiştir.

(2) Dampingli ithalatın fiyatlarının yerli üretim dalının fiyatlarını kırması ve dampingli ithalattaki artış eğilimi ile yerli üretim dalında görülen olumsuz gelişmelerin eş zamanlı olarak ortaya çıkması nedeniyle dampingli ithalat ile yerli üretim dalı üzerinde oluşan zarar arasında illiyet bağı olduğu sonucuna varılmıştır.

(1) Üçüncü ülkelerden yapılan ithalatın toplam ithalat içindeki payı incelendiğinde, bu ülkelerden yapılan ithalatın artışının genel ithalat artışının gerisinde olması nedeniyle toplam içindeki payının gerilediği görülmektedir. Ayrıca, üçüncü ülkeler kaynaklı ithalatın ortalama birim fiyatları soruşturma konusu ülke menşeli ithalatın birim fiyatlarının oldukça üzerinde seyretmektedir.

(2) Sonuç olarak, diğer ülkeler kaynaklı soruşturma konusu ürünün ithalatı, gerek miktarı ve piyasa payındaki eğilim, gerekse fiyatları itibariyle bu aşamada yerli üretime zarar verebilecek boyutta görülmemektedir.

(1) Yönetmeliğin 17 nci maddesi hükümleri uyarınca, dampingli ithalatın dışında yerli üretim dalının ekonomik göstergelerinde zarara neden olabilecek başka bir unsur olup olmadığına ilişkin yapılan ön incelemede, ithalatçı firmaların dampingli ithalatı tercih etmelerindeki en önemli sebebin kendileri için rekabet avantajı sağlayan düşük fiyat olduğu, zarara neden olabilecek başka bir unsurun olmadığı görülmüştür.

(1) Soruşturma sırasında dampingin, yerli üretim dalında zararın ve her ikisi arasında illiyet bağının mevcudiyetine ilişkin ön belirlemeler yapıldığından, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun kararı ve Bakan’ın onayı ile, aşağıda tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın Türkiye’ye ithalatında belirtilen oranda teminat şeklinde geçici önlem yürürlüğe konulmuştur.

(1) Karar maddesinde belirtilen geçici önlem, Kanun’un 12 nci maddesi çerçevesinde, zararın önlenmesi için damping marjından daha düşük oranda bir kesin önlemin yeterli olup olmadığının incelenecek olması nedeniyle, soruşturma ile ilgili kesin kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasına kadar, azami 6 ay süreyle yürürlükte kalır.

(1) Gümrük İdareleri, Karar maddesinde gümrük tarife pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen eşyanın ithalatında karşısında gösterilen oranda teminat alırlar.

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.

Tablo 1- Soruşturma Konusu Ürüne Ait Gümrük Tarife Sınıflandırması Listesi