İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2010/22)

(1) Yönetmeliğin 20 nci maddesi uyarınca başvuru, yerli üretim dalı adına yapılmış ve bu bağlamda başvuruda bulunan üreticilerin yerli üretim dalını temsil niteliğini haiz oldukları anlaşılmıştır.

(1) Soruşturma açılışını müteakip soruşturma konusu ürünün Müsteşarlık tarafından ÇHC ve Rusya’da yerleşik bilinen üretici/ihracatçılarına, Türkiye’de yerleşik ithalatçılarına ve ayrıca soruşturmaya konu ülkelerde yerleşik diğer üretici/ihracatçılara iletilebilmesini teminen anılan ülkelerin Ankara’da bulunan Büyükelçiliklerine ilgili soru formları, başvurunun gizli olmayan özeti ve soruşturma açılış Tebliğ’ine ulaşmalarını sağlamak için soruşturma açılışına ilişkin bildirim yapılmıştır.

(2) Taraflara soru formunu yanıtlamaları için posta süresi dâhil 37 gün süre tanınmıştır.

(3) Yerli üretim dalı, soruşturma süresi boyunca Müsteşarlığımız ile işbirliği içinde olmuş ve gerektiğinde talep edilen ilave bilgileri temin etmiştir.

(4) Kendilerine soru formu gönderilen 17 ithalatçı firmanın 9’undan cevap alınmıştır.

(5) Öte yandan soruşturmaya tabi ülkelerden olan ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçı firmalardan soru formlarına yönelik herhangi bir yanıt alınmamıştır. Ancak, Rusya Ticaret Mümessilliği soruşturmaya ilişkin bilgi ve belge paylaşımında kendilerinin muhatap kabul edilmesine yönelik taleplerini iletmiştir.

(6) Soruşturma sonucunda alınacak karara esas teşkil edecek bilgi ve bulguları içeren nihai bildirim raporu yayınlanmış ve ilgili tarafların görüşlerine sunulmuştur.

(7) Nihai bildirim sonrasında Rusya Ticaret Mümessilliği’nin talebi doğrultusunda dinleme toplantısı yapılmış olup bu toplantıda söz konusu önlemin Rusya için kaldırılması yönündeki taleplerini iletmişlerdir.

(8) Tarafların soruşturma boyunca ortaya koyduğu tüm bilgi, belge ve görüşler incelenmiş, mezkûr görüşlerden mevzuat kapsamında değerlendirilebilecek olanlara bu Tebliğin ilgili bölümlerinde değinilmiştir.

(1) Yönetmelik’in 21’inci maddesi çerçevesinde yerli üreticilerden Çelik Halat ve Tel San. A.Ş’nin İzmit; Has Çelik ve Halat Sanayi ve Ticaret A.Ş’nin Kayseri’de bulunan üretim ve idari tesislerinde yerinde doğrulama çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

(1) Önlemin yürürlükten kalkması durumunda, dampingin ve zararın devamı veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığının değerlendirilmesine esas teşkil etmek üzere 1/1/2006-31/12/2008 dönemi gözden geçirme dönemi olarak alınmıştır. Bununla birlikte, Rusya ve özellikle ÇHC’nin dünya piyasasındaki konumu ve fiyatlama eğilimine ilişkin olarak, mevcut olduğu ölçüde, 2004 yılı sonrası veriler de dikkate alınmıştır.

(1) Soruşturma konusu ürün, ÇHC ve Rusya menşeli 7312.10.81.00.00, 7312.10.83.00.00, 7312.10.85.00.00, 7312.10.89.00.00, 7312.10.98.00.00 gümrük tarife istatistik pozisyonları altında kayıtlı “demir veya çelikten halatlar ve kablolar (kapalı halatlar dahil)”dır.

(2) Soruşturma konusu ürün çelik halat, iki veya daha fazla telin sıkı bir şekilde kıvrılmasıyla elde edilen demetlenmiş telleri, kabloları ve bunların kıvrılmasıyla elde edilen her ölçüdeki halatları kapsamaktadır. Ürün farklı çaplarda ve tiplerde olabilmektedir. Ayrıca, kapalı halatlar teknik özelliklerine göre inşaat, otomotiv, balıkçılık sektörlerinde, asansörler ve vinçler gibi farklı alanlarda kullanılabilmektedir. Tipler halat kalınlığı, kullanılan telin özellikleri, tel sayısı, halatın özünde yer alan ana taşıyıcının kendir ya da çelikten oluşu, galvanizli veya fosfat kaplama ve örgü kompozisyonlarına göre çeşitlenmektedir. Teller, demetler ve özler değişik kompozisyonlarda örülerek değişik halat çeşitleri meydana getirilmektedir. En çok ticareti yapılan ürünler; 10 mm, 16 mm ve 18 mm çapındaki kapalı halatlardır. Ancak, madencilik ve gemi sanayinde kullanılan 50 mm ve üzerindeki çaplı özellikli ürünler de ihale yoluyla alınan talepler için üretilmektedir.

(3) Tip çeşitliliğinin ithal ile yerli ürünlerin birbirlerinin yerine geçebilme özelliği açısından bir engel teşkil etmediği anlaşılmıştır.

(4) Yerli üretim dalı tarafından imal edilen çelik halatlar ile soruşturma konusu ülkeler menşeli ürünün benzer ürün olduğu mevcut önleme esas soruşturmada yapılmıştır. Bu soruşturma da ise, fiziksel özellikler, ürün çeşitliliği, kullanım alanları, tüketici algılaması ve dağıtım kanalları arasında “benzer ürün” tanımı açısından ayrım yaratan herhangi bir farklılığın ortaya çıktığına ilişkin yeni bir bilgiye ulaşılamamıştır.

(5) Soruşturma kapsamında yapılan incelemelerde soruşturma konusu eşyanın yukarıda belirtilen GTİP’ler dışında bir sınıflandırma altında ithal edildiğine ya da bu GTİP’ler altında başka ürün bulunduğuna ilişkin herhangi bir bulgu edinilmemiştir. Ancak Çelik Halat ve Tel San. AŞ’nin, önlem alınmasını müteakiben önlemin etkisiz kılınmasına yönelik olarak önlem konusu ülkeler menşeli 7312.10.49.00.00, 7312.10.61.00.00, 7312.10.65.00.00 ve 7312.10.69.00.00 GTİP’li demetlenmiş teller (toron) ithalatının hızla arttığı ve bu ithalatın, damping önleminin yerli üretim dalında sağlaması beklenen iyileştirici etkiyi azalttığı hususundaki şikayetine istinaden yürütülen soruşturma neticesinde 2004/24 sayılı Tebliğ ile uygulanmakta olan dampinge karşı önlemlerin etkisiz kılındığı tespit edildiğinden yürürlükte olan önlem 2006/32 sayılı Tebliğ ile anılan ülkelerden yukarıda sayılan GTİP’li eşya için genişletilmiştir.

(6) Söz konusu eşya ile ilgili açıklamalar genel içerikli olup, uygulamaya esas olan GTİP ve karşılığı eşya tanımıdır. Bununla beraber, soruşturma konusu eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde yer alan tarife pozisyonlarında ve/veya tanımlarında yapılacak değişiklikler bu Tebliğ hükümlerinin uygulanmasına halel getirmez.

(1) Yönetmelik’in 35’inci maddesi çerçevesinde önlemin yürürlükte olduğu süre içinde dampingin devam edip etmediğine ilişkin yapılan inceleme çerçevesinde; mevcut önlemin etkisiyle yükselen birim fiyatlar nedeniyle ÇHC için gösterge niteliğinde bir damping marjı hesabı yapılmamış, yine aynı dönemde Rusya’dan çok düşük miktarda ithalat yapıldığından damping marjı bu ülke için de hesaplanmamıştır.

(1) Yönetmelik’in 35 inci maddesi çerçevesinde önlemin yürürlükte olduğu dönemde yerli üretim dalında zarar durumu ve bu zararın devamına ilişkin incelemeler yapılmıştır. İthalat verileri incelenirken, önlemin etkisini görebilmek amacıyla önlem öncesi ve sonrası dönemi kapsayan 2004-2008 dönemi dikkate alınmıştır.

(1) Soruşturma konusu ürünün Türkiye’ye genel ithalatı ve soruşturma konusu ülkelerden yapılan ithalatının incelenmesinde Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri kullanılmıştır. 2004 yılında 2.280.011 Kg olan çelik halat ithalatı sırasıyla 2005’te 3.274.635Kg, 2006’da 3.996.650Kg, 2007’de 7.102.869 Kg ve 2008 yılında da 7.756.903 Kg olarak gerçekleşmiştir. Miktar bazında 2004-2008 aralığında nispi artış ise % 340 düzeyindedir.

(2) Bahse konu ürünün genel ithalatı değer bazında sırasıyla, 2004 yılında 3.229.681 ABD Doları, 2005’te 5.789.22, 2006’da 9.848.842 ABD Doları, 2007’de 13.672.727 ABD Doları ve 2008 yılında da 18.418.565 ABD Doları olarak gerçekleşirken değer bazında nispi artış % 570 düzeyindedir.

(3) Birim fiyatlar ise sırasıyla, 2004’te 1,42 ABD Doları/Kg, 2005’te 1,77 ABD Doları/Kg, 2006’da 2,46 ABD Doları/Kg, 2007’de 1,92 ve 2008’de 2,37 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir.

(1) Soruşturmaya konu ülkelerden gerçekleşen ithalatın genel ithalat içindeki payının, önlemin yürürlüğe girmesinden sonra kayda değer oranda düştüğü ve ithalat birim fiyatlarının yükseldiği; dolayısıyla mevcut önlemin etkili olduğu görülmektedir.

(2) 2004-2008 döneminde ÇHC’den gerçekleşen çelik halat ithalatı miktar olarak 2004 yılında 1.061.312 Kg, 2005’te 31.134 Kg, 2006’da 85.502 Kg, 2007’de 358.057 Kg ve 2008 yılında 239.580 Kg olurken değer bazında aynı yıllarda 1.002.370 ABD Doları, 73.583 ABD Doları, 169.070 ABD Doları, 552.177 ABD Doları, 580.583 ABD Doları olmuştur. Söz konusu ülkenin 2004 yılında %46,55 olan toplam ithalat içindeki payı önlemi takip eden yıllarda sırasıyla, %0,95, %2,14, %5,04, %3,09 düzeylerine gerilemiştir.

(3) Soruşturma konusu diğer ülke olan Rusya’dan ithalatta ise önlemle birlikte çok keskin bir düşüş yaşanmıştır. Buna göre 2004 yılında Rusya’dan 531.028 Kg ve 428.468 ABD Doları ithalat gerçekleşirken takip eden 2005, 2006 ve 2007 yıllarında ithalat yapılmamıştır. 2008 yılında ise çok düşük miktarda, 900 Kg’lık bir ithalat yapılmıştır.

(1) Soruşturma konusu ürünün Türkiye toplam tüketimi hesaplanırken 2006-2008 dönemi için şikâyetçi yerli üretici ve şikayeti destekleyen firmalardan temin edilen yurt içi satış miktarları ile ilgili yıla ait toplam ithalat miktarları toplanmıştır. Bu çerçevede 2006 yılında 100 olan tüketim endeksinin 2007 yılında 126, 2008 yılında 131 olduğu görülmüştür.

(2) ÇHC’nin, Türkiye pazarından aldığı pay incelendiğinde, 2006 yılında endeks değeri 100 olan pazar payının, 2007 yılında 419, 2008 yılında 280 olduğu görülmektedir. Rusya’dan ise sadece 2008 yılında 900 Kg’lik bir ithalat yapıldığı için endeksleme yapılmamıştır.

(1) Soruşturma konusu eşyanın Türkiye’ye genel ithalatının birim fiyatı, 2004 yılında 1,42 ABD Doları/Kg, 2005 yılında 1,77 ABD Doları/Kg, 2006 yılında 2,46 ABD Doları/Kg, 2007 yılında 1,92 ABD Doları/Kg ve 2008 yılında 2,37 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir.

(2) ÇHC’den gerçekleştirilen ithalatın birim fiyatının seyrine bakıldığında 2004 yılında 0,94 ABD Doları/Kg düzeyinde olan birim fiyatların 2005 yılında artışla 2,36 ABD Doları/Kg’a ulaştığı, 2006 yılında 1,98 ABD Doları/Kg, 2007 yılında 1,56 ABD Doları/Kg ve 2008 yılında 2,42 ABD Doları/Kg olarak gerçekleştiği görülmüştür.

(3) 2004-2008 döneminde ÇHC’nin birim ithalat fiyatlarının mevcut önlem öncesi dönemdeki birim fiyatlardan daha yüksek olduğu dikkate alındığında ÇHC’den yapılan ithalatta birim fiyatların önlem yürürlüğe girdikten sonra yükseldiği görülmektedir. Bu çerçevede, önlem sonrasında ÇHC’den yapılan ithalatın keskin bir düşüş sonrasında tekrar yükselişte olduğu da dikkate alınınca ÇHC için Türkiye pazarının önemini koruduğu; önlemin kalkması halinde dampingli ithalatın artmasına uygun bir pazar ortamının mevcut olduğu değerlendirilmektedir.

(4) Soruşturma konu bir diğer ülke olan Rusya’dan yapılan ithalat incelendiğinde 2004 yılında 0,81 ABD Doları/Kg olan ithalatın birim fiyatı 2008 yılında 0,89 ABD Doları/Kg olmuştur. 2004-2008 aralığında bu ülkeden ithalat yapılmamış olmasına rağmen mevcut önlemle 2008 yılı ithalat birim fiyatı birlikte değerlendirildiğinde Türkiye pazarının Rusya için önemini koruduğu ve söz konusu ülkeden dampingli ithalatın önlem ortadan kalkması halinde kuvvetle muhtemel olduğu anlaşılmaktadır.

(5) Diğer ülkelerden yapılan ithalatın birim fiyatları 2004 yılında 2,62 ABD Doları/Kg, 2005 yılında 1,76 ABD Doları/Kg, 2006 yılında 2,47 ABD Doları/Kg, 2007 yılında 1,95 ABD Doları/Kg ve 2008 yılında 2,37 ABD Doları/Kg olarak gerçekleşmiştir. Gerçekleşen CIF ithalat birim fiyatına bakıldığında ise 36,32 ABD Doları/Kg olduğu görülmektedir.

(1) Önlemin yürürlükten kalkması durumunda yerli üretim dalı fiyatları üzerinde oluşabilecek muhtemel etkiyi görebilmek amacıyla 2007-2008 dönemi için fiyat kırılması hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamada önlem konusu ürünün dampinge karşı önlem hariç Türkiye piyasasına giriş fiyatları bulunmuş ve bu fiyatlar yerli üretim dalının yurt içi satış fiyatları ile karşılaştırılarak fiyat kırılması hesaplanmıştır. Buna göre ÇHC için söz konusu üründe hesaplanan fiyat kırılması 2007 yılı için CIF değerinin % 18,49’u 2008 yılı için de % 3,69’u oranındadır. Rusya’dan çok düşük miktarda ithalat yapılması nedeniyle fiyat kırılması hesaplaması yapılmamıştır.

(1) Soruşturma konusu ithalatın yerli üretim dalı üzerindeki etkisinin belirlenmesinde, yerli üretim dalını temsilen şikâyetçi yerli üreticilerin verileri dikkate alınmıştır. Söz konusu zarar incelemesi 2006–2008 dönemi için yapılmıştır.

(2) Eğilimin sağlıklı bir şekilde incelenmesi amacıyla Türk Lirası bazındaki veriler için yıllık ortalama Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) kullanılarak enflasyondan arındırılmış reel değerler esas alınmıştır.

a) Üretim-Kapasite ve Kapasite Kullanım Oranı (KKO)

(1) Yerli üretim dalının önlem konusu çelik halatlarda üretim miktar endeksi, 2006 baz yılında 100 iken 2007’de 101 ve 2008’de 123 olmuştur.

(2) Yerli üretim dalının kapasitesi 2006 ve 2007 yıllarında değişmemekle birlikte, 2008 yılında bir firmanın çelik halat üretiminde kullandığı makinelerini firmanın başka bir faaliyet alanında kullanmak üzere taşımasından ötürü bir miktar azaldığı görülmüştür.

(3) KKO üç vardiya üzerinden hesaplanmıştır. Buna gore yerli üretim dalının kapasite kullanım oranları tam kapasiteye yakın seviyelerde olup, KKO endeksi 2006 baz yılında 100 iken 2007 için 101 ve 2008 için 131 düzeyindedir. Son yılda KKO’nun yükselişde olmasının nedeni ise yukarıda bahsedilen bir yerli üreticinin kapasitesinin daralmasına buna karşılık üretimin artmasından kaynaklanmaktadır.

b) Satışlar

(1) Yerli üretim dalının yurtiçi satış miktar endeksi 2006 baz yılında 100 iken 2007’de 98’e, 2008’de 97’ye düşmüştür.

(2) Aynı dönemde satış hâsılatı reel olarak incelendiğinde 2006 baz yılında 100 olan endeksin, 2007’de 100, 2008’de ise 120’ye yükseldiği görülmüştür.

c) Yurt İçi Satış Fiyatları

(1) Yerli üretim dalının 2006 baz yılında 100 olan ağırlıklı ortalama yurt içi birim satış fiyat endeksi, 2007’de 102, 2008 yılında ise 124 değerini almıştır.

d) İhracat

(1) Yerli üretim dalının 2006 baz yılında 100 olan yurt dışı miktar satış endeksi 2007’de 108’e 2008’de 143’e yükselmiştir.

e) Pazar Payı

(1) Yerli üretim dalının 2006’da 100 olan pazar payı endeksi 2007 yılında 78 ve 2008’de 74’e gerilemiştir.

f) Stoklar

(1) Yerli üretim dalının 2006 yılında stok miktar endeksi 100 olarak alındığında bu endeks 2007’de 80 ve 2008 yılında 201 olmuştur.

g) İstihdam

(1) Yerli üretim dalının söz konusu çelik halat üretiminde yarattığı istihdam 2006 baz yılında 100 endeks değeriyle 2007’de 86’ya gerilerken 2008’de 105’e yükselmiştir.

h) Ücretler

(1) Yerli üretim dalının aylık giydirilmiş reel brüt ücret endeksi 2006 baz yılında 100 alındığında, 2007’de 104, 2008’de 108 olarak gerçekleşmiştir.

ı) Verimlilik

(1) Yerli üretim dalında çalışan işçi başına verimlilik endeksi 2006 baz yılında 100 iken, 2007 ve 2008’de sırasıyla 117 ve 118 olarak gerçekleşmiştir.

i) Maliyetler

(1) Yerli üretim dalının ağırlıklı ortalama birim ticari maliyet endeksi 2006’da 100 iken 2007’de 93 ve 2008 yılında 98 olmuştur.

j) Kârlılık

(1) Yerli üretim dalının önlem konusu üründe birim karlılığı 2006 baz yılında 100 iken, 2007 ve 2008 yıllarında sırasıyla -52 ve – 375 değerlerini almıştır.

k) Nakit Akışı

(1) Yerli üretim dalının çelik halat satışından elde ettiği nakit akışı endeksi 2006’da 100 iken, 2007’de -127 ve 2008’de -793 düzeyindedir.

l) Yatırımların Geri Dönüş Oranları

(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak yatırımların geri dönüş oranı, 2006 baz yılında 100 iken, 2007 ve 2008 yıllarında 191 olmuştur.

m) Büyüme

(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak aktif büyüklüğü, 2006’da 100 iken 2007’de 102 ve 2008’de 111’e yükselmiştir.

n) Sermaye Artışı

(1) Yerli üretim dalının bütün faaliyetleri ile ilgili olarak sermaye artış endeksi 2006’da 100 kabul edildiğinde 2007’de 95 ve 2008’de 81 düzeyine gerilemiştir.

(1) Yerli üretim dalının ekonomik göstergeleri incelendiğinde, incelenen dönemde mevcut önlemin etkisiyle yerli üretim dalının, yurt içi satış seviyesinde çok düşük azalma olsa da seviyesini muhafaza ettiği, artan ihracata bağlı olarak, üretim, istihdam ve KKO’nun arttığı, bu nedenle de birçok temel ekonomik göstergenin olumlu gelişme gösterdiği görülmekle birlikte temel bazı göstergelerdeki olumsuzluğun devam ettiği tespit edilmiştir.

(1) Yönetmelik’in 35 inci maddesi çerçevesinde önlemin yürürlükten kalkması halinde dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olup olmadığı incelenmiştir.

(2) Bu çerçevede, soruşturma konusu ürünün uluslararası piyasasındaki gelişmeler, soruşturmaya konu ülkenin üretim kapasitesi, ihracat kabiliyeti ve ihraç fiyatları, soruşturmaya konu ülke için Türkiye pazarının önemi, talebi etkileyen unsurlar, esas soruşturmada tespit edilen damping marjı, dampingli ithalatın muhtemel fiyatları gibi dampingin devamı veya yeniden meydana gelmesi ihtimaline ilişkin hususlar irdelenmiştir.

(1) Soruşturma konusu ürünün küresel piyasasındaki gelişmeler ve soruşturma konusu ülkelerdeki yerleşik kapasiteye ilişkin inceleme, Uluslararası Ticaret Merkezi (International Trade Center-UTM) verileri kullanılarak yapılmış ve aşağıda yer alan sonuçlara ulaşılmıştır. Analizde, UTM’de yer alan veriler en detaylı 6’lı bazda olduğu için, önlem konusu ürünü kapsayan 7312.10 GTP’ye ait veriler kullanılmıştır.

(2) UTM verilerine göre önlem konusu üründe dünya ihracatı, 2006 yılında 3.015.095 ton, 2007 yılında 3.047.778 ton ve 2008 yılında bir miktar gerileyerek 2.910.148 ton olarak gerçekleşmiştir.

(3) Ancak söz konusu üç yıllık dönemde özellikle ÇHC’nin nisbi ve mutlak payında ciddi artış göze çarpmaktadır. ÇHC’nin dünya ticaretinden aldığı pay 2006 yılında 618.771 ton (%21), 2007’de 827.328 ton (%27) ve 2008 yılında da 1.053.766 ton (%36) olarak gerçekleşmiştir. Yine ÇHC’nin dünya ihraç birim fiyatları ise kilogram bazında sırasıyla, 0,9 ABD Doları/Kg, 1,0 ABD Doları/Kg ve 1,4 ABD Doları/Kg düzeylerinde seyretmiştir.

(4) Önleme konu diğer ülke olan Rusya’nın yıllar itibariyle dünya çelik halat ihracatından aldığı paylar ise nispi olarak, 2006 yılında 33.940 (%1) ton, 2007 yılında 33.948 (%1) ton ve 2008 yılında 36.178 (%1,02) tondur. Yine Rusya’nın birim fiyatları da 2006 yılında 1,1 ABD Doları/Kg, 2007 yılında 1,5 ABD Doları/Kg ve 2008 yılında da 1,8 ABD Doları/Kg olmuştur.

(5) Değer bazında ise küresel çelik halat ihracatı 2006 yılında 4.202.187.000 ABD Doları iken, 2007 yılında 5.008.903.000 ABD Doları ve 2008 yılında 6.354.963.000 ABD Doları seviyesine çıkmıştır. Bu dönemde ÇHC’nin değer bazında payı sırasıyla, 2006 yılında 570.697.000 ABD Doları (%14), 2007 yılında 831.394.000 ABD Doları (%17) ve 2008 yılında 1.451.697.000 ABD Doları (%23) olarak gerçekleşmiştir. Öte yandan Rusya’nın pazar payı da sırasıyla, 2006 yılında 40.536.000 ABD Doları (%0,96), 2007 yılında 51.212.000 ABD Doları (%1,02) ve 2008 yılında 64.254.000 ABD Doları (% 1,01) olarak gerçekleşmiştir.

(6) Sonuç olarak, UTM verilerine dayanarak soruşturma konusu ürünü de içine alan ürün grubunda 2006-2008 döneminde ÇHC’nin dünya ticaretinden aldığı payda önemli artış sağladığı; Rusya’nın da payını koruduğu görülmektedir.

Soruşturma konusu ülkelerdeki yerleşik kapasite ve ihracat potansiyeli

MADDE19 – (1) OECD’nin raporu çerçevesinde ÇHC’de demir ve çelik ürünleri sektöründeki yerleşik kapasite incelendiğinde anılan iş kolunun ÇHC ekonomisinde dikkat çekici bir öneme sahip olduğu ve ÇHC’nin mezkur ürünlerde önemli bir pazara sahip olmasının yanı sıra başat bir üretici ve ihracatçı olduğu görülmektedir.

(2) Bu çerçevede, ÇHC çelik üretiminin 2008 yılında bir önceki yıla nazaran %1,1 oranında artışla 500 milyon ton seviyesine ulaştığı görülmektedir. Öte yandan Çin Demir ve Çelik Derneği (CISA) verileri dikkate alındığında ÇHC’nin çelik ürünlerindeki üretim kapasitesinin 660 milyon ton olduğu görülmektedir. Bu itibarla atıl durumda bulunan 160 milyon tonluk kapasitenin kolaylıkla ihracata yönlendirilebileceği düşünülmektedir. Öte yandan, ülkede bulunan 850’nin üzerindeki üreticinin konsolidasyonlarla bir araya gelmesi neticesinde sektörün çok daha güçlü bir yapı arz edeceği öngörülmektedir. 2008 yılında ülkenin tüm üretiminin %39,6’sını gerçekleştiren on firmayla beraber bu konsolidasyon eğilimin güçleneceği tahmin edilmektedir.

(3) ÇHC’nin soruşturma konusu üründe gerçekleştirdiği ihracat incelendiğinde ise 2005 yılında 366 bin ton olan ihracatın 2008 yılına gelindiğinde % 187 oranında artışla 1.053 bin ton seviyesine ulaştığı görülmektedir. Tüm çelik ürünlerdeki ticaret dengesi dikkat alındığında ise 2003 yılında 35 milyon ton açık veren ticaret dengesinin üretimde ve ihracattaki artış temelinde 2007 yılı itibariyle 50 milyon tona yakın ticaret fazlası verdiği görülmektedir.

(4) Sonuç itibariyle, ÇHC’de yerleşik üretici/ihracatçıların üretimlerindeki artış, atıl durumdaki kapasiteleri ve ihracat eğilimleri dikkate alındığında meri önlemin yürürlükten kalkması halinde üretimin önemli bir kısmının ihracata yönlendirilebileceği düşünülmektedir.

(5) Yine OECD raporuna göre önleme konu diğer ülke dünyanın dördüncü büyük çelik üreticisi olan Rusya’nın çelik ürünlerdeki yıllık kapasitesinin 80 milyon ton seviyesinde olduğu tahmin edilmektedir. Öte yandan, iç tüketimin 2007 yılı itibariyle 40 milyon ton olarak gerçekleştiği bildirilmektedir. Çelik ürünlerinin imal yöntemine ilişkin inceleme neticesinde ise 2001 yılından bu yana elektrikli ark ocağı kapasitesi ikiye katlanarak 19 milyon tona ulaştığı ve yüksek fırın teknolojisinin 2015 yılına kadar bütünüyle terk edileceği ifade edilmektedir. Bu çerçevede, dünyanın önde gelen demir çelik hurdası ihracatçılarından olan Rusya’nın anılan dönüşüm sonrasında hammadde temini bakımından yeterince esnek bir yapıya kavuşması neticesinde üretim kapasitesini daha da artıracağı düşünülmektedir.

(6) Uluslar arası Ticaret Merkezi verileri incelendiğinde ise 2004 yılında 22 bin ton olan önlem konusu ürünün ihracatının 2008 yılında %65 artışla 36 bin ton seviyesine ulaştığı görülmüştür. Bu kapsamda, Rusya’nın tüm demir çelik ürünlerindeki ticaret dengesinin 2001 yılından bu yana istikrarlı bir biçimde 20-30 milyon ton aralığında fazla verdiği görülmektedir.

(7) ÇHC için geçerli olan değerlendirmenin Rusya için de geçerli olduğu düşünülmekte ve halihazırdaki ihracat eğilimleri de dikkate alınarak bahse konu ülkede yerleşik olan kapasitenin meri önlemin yürürlükten kalkması halinde coğrafi yakınlıktan da yararlanarak kolaylıkla Türkiye’ye yönlendirilebileceği değerlendirilmektedir.

(1) ÇHC, pek çok üründe olduğu gibi, çelik halatta da düşük fiyata dayalı rekabet stratejisi ile küresel pazarlarda artan bir pazar payına sahip olmuştur. ÇHC’nin çelik halatlar için en büyük ihraç pazarları olarak ABD, AB, Güney Kore ve Birleşik Arap Emirlikleri ilk sıralarda yer almaktadır.

(2) Dünya’nın en büyük çelik halat ihracatçısı olan ÇHC’nin ABD’ye ihracatının birim fiyatı 2006, 2007 ve 2008 yıllarında sırasıyla 0,8 ABD Doları/Kg, 0,9 ABD Doları/Kg, 1,3 ABD Doları/Kg olmuştur. Yine aynı dönemde miktar bazında ÇHC’nin ihracatı 2006 yılında 240.233.536 Kg ve 2007 yılında 238.581.216 Kg ve 2008 yılında 252.159.840 Kg değerlerini almıştır.

(3) Diğer önleme konu ülke olan Rusya’nın dünya ihracat rakamları miktar bazında 2006 yılında 33.940.000 Kg, 2007’de 33.948.000 Kg ve 2008 yılında 36.178.000 Kg olurken değer bazında 40.536.000 ABD Doları, 2007’de 51.212.000 ABD Doları ve 2008’de ise 64.254.000 ABD Doları düzeyinde gerçekleşmiştir. Aynı yıllar için birim fiyatlar ise 1,19 ABD DolarıKg, 1,51 ABD Doları/Kg ve 1,81 ABD Doları/Kg’dir.

(4) Öte yandan AB Pazara Giriş Veri Tabanından (EU Market Access Database) Rusya ve ÇHC’nin AB’ye (27 ülke) yaptığı çelik halat ihracatı da, veri tabanında yer alan en detaylı veriyi içerecek şekilde, GTP baz (8’li baz) alınarak incelenmiştir. Buna göre, ÇHC’nin AB’ye çelik halat ihracatı 2008 yılında 10.004.400 Kg olurken 17.511.080 ABD Doları olarak gerçekleşmiştir. Yine aynı yıl için birim fiyat da 1,7 ABD Doları/Kg olmuştur. Rusya’nın 2008 yılı için AB’ye toplam ihracatı miktar bazında 2.304.400 Kg olurken değer bazında ise 4.156.769 ABD Doları ve birim fiyatı da 1,8 ABD Doları/Kg düzeyindedir.

(5) Bütün bu veriler birlikte değerlendirildiğinde ÇHC’nin küresel piyasanın tartışmasız en büyük oyuncusu ve en büyük ihracatçısı durumunda olduğu, küresel pazarlara ve özellikle önemli pazarlar olan AB ve ABD’ye ihracatını düzenli olarak arttırdığı görülmektedir. Öte yandan küresel krizin getirdiği kısmi talep daralmasına paralel olarak son dönemde ÇHC’nin kayda değer bir atıl kapasitesinin oluştuğu değerlendirilmektedir. Bununla birlikte ÇHC yetkili makamlarının ÇHC ihracatını arttırmak için belirlediği 12 yol haritasından biri de çelik endüstrisinin canlandırılması planıdır. Buna göre ÇHC 2009’un sonlarında yürürlüğe koyduğu planda eski teknoloji ve makine parkını yenilemeyi, yenilikçi ürünlerin piyasaya sunumu ve zorunlu standart uygulanması gibi yöntemlerle çelik ihracatını yıllık 20 milyon tona çıkarmayı hedeflemektedir.

(6) Rusya’nın da soruşturma konusu üründe önemli kapasitesi ve ihracat potansiyeli olduğu değerlendirilmektedir.

(7) Bu değerlendirme ve veriler dikkate alındığında söz konusu önlemin yürürlükten kalkması halinde pazara girme hızı ve meyli yüksek olan ÇHC’li ve Rus ihracatçıların Türk pazarına yönlendirebileceği yüksek kapasiteleri olduğu değerlendirilmektedir.

(1) Soruşturma konusu ürünün Türkiye iç tüketiminin yerli üretim dalı tarafından temin edilen veriler ve ithalat rakamları temelinde pazar büyüklüğünün 2008 yılı itibariyle 15-17 milyon ton seviyesinde gerçekleştiği anlaşılmıştır. Yerli üreticilerle yapılan görüşmeler ve genel ekonomik göstergeler dikkate alındığında Türkiye ekonomisinde özellikle 2010 ve sonrası dönemde beklenen iyileşmeyle birlikte inşaat, gemi inşa, madencilik, balıkçılık gibi sektörlerin de büyüme kaydedeceği ve soruşturmaya konu ürünün direkt veya dolaylı olarak kullanıldığı bu sektörlerde söz konusu ürüne yönelik talepte artış olacağı değerlendirilmektedir.

(1) Soruşturma konusu ürünün ithalatçısı konumunda bulunan firmalar tarafından soru formlarına verilen yanıtlardan fiyatın talebi etkileyen öncelikli bir unsur olduğu anlaşılmaktadır. Ürün farklılığı ve stok bulundurma hususlarına değinen ithalatçılar olmakla beraber, ürüne ilişkin rekabetin çok büyük oranda fiyat kaynaklı olduğu ilgili taraflarca ifade edilmiştir. Ancak, yerli üreticilerle yapılan görüşmelerde soruşturma konusu ürünün sipariş odaklı üretimi yapılması nedeniyle stok bulundurmanın riskli olacağı, ürünün özellikli bir ürün olmasından ötürü stokta bulunan ürün için her zaman talep olmayacağı ve bunların yüzde seksen oranında hurdaya ayrılacağından bahsedilmiştir. Özellikle 40 mm ve üzerindeki halatların taşınması, depolanması ve pazarlanmasındaki zorluklar nedeniyle ithalatçı firmalar daha çok orta boy diye tabir edilen ve piyasada en çok talep edilen 10 mm ile 40 mm arasında değişen halatları ithal etmektedirler.

(2) Ancak, ürün için özel siparişli talepler de söz konusu olabilmektedir. Örneğin araçların gaz, debriyaj, fren aksam ve parçalarında kullanılan 7x7 ve 1x19 monotron formda 0,6 mm’den 3,0 mm kadar olan olan ince telli halatlar da yerli üreticiler tarafından talep olması durumunda üretilmektedir.

(3) Bir ithalatçı söz konusu ürünlerin Türkiye’de üretilemediğini ve bu yüzden ithalat yoluna gidildiği iddiasında bulunsa da yerli üreticilerle yapılan görüşmeler neticesinde söz konusu ürünü üretebileceklerini ancak, düşük fiyatlı ithalat nedeniyle talebin ithal ürünlere kaydığını belirtmişlerdir. Söz konusu ürüne yönelik talebin yerli üreticilere yönelmesi durumunda ise bu ince telli halatların üretilebileceği anlaşılmıştır.

(1) Mevcut dampinge karşı önlemin hukuki ve idari altyapısını teşkil eden damping soruşturması esnasında tespit edilen damping marjları soruşturma konusu ülkelerde yerleşik üretici/ihracatçıların önlemin yürürlükten kalkması halinde muhtemel davranışlarını yansıtacak önemli bir gösterge niteliği taşıdığından dikkate alınmıştır.

(2) Esas soruşturmada ÇHC için CIF bedelinin %181,5’i Rusya için de %89,6’sı oranında damping marjı tespit edilmiştir.

(1) Soruşturma konusu üründe ÇHC ve Rusya haricindeki ülkelerden yapılan ithalatın, genel ithalat içindeki payı önlemin yürürlüğe girdiği 2004 yılında %30,16 iken, 2005 yılında %99,05, 2006 yılında %97,86, 2007 yılında %94,96 ve 2008 yılında %96,90 seviyelerine yükseldiği tespit edilmiştir.

(2) 2006/32 sayılı Tebliğde incelendiği üzere, 2004/24 sayılı Tebliğ kapsamında yürürlüğe konulan dampinge karşı kesin önlemin etkisiz kılınması amacıyla önleme tabi ülkelerden demetlenmiş tel ithal edildiği ve anılan ürünün esaslı ve önemli bir işlemden geçirilmeksizin halat dönüştürülüp iç piyasaya satıldığı tespit edilmiştir. Bu çerçevede orijinal önlem anılan demetlenmiş tellere de genişletilmiştir.

(3) Yerli üreticilerle yapılan görüşmelerde ithalatın farklı ülkelere kaydırılarak mevcut önlemin etkisiz kılınmaya çalışıldığı belirtilmiş olup, bu iddialar incelenmektedir.

(4) Söz konusu ÇHC menşeli çelik halatların Güney Kore ve Malezya üzerinden Avrupa Birliği ülkelerine ihraç edildiği savıyla Avrupa Birliği’nin 12/8/2009 tarihli (EC) No 734/2009 sayılı Konsey Kararıyla açmış olduğu önlemlerin etkisiz kılınması soruşturması da halen devam etmektedir. Bu soruşturmanın önlemle sonuçlanması halinde daralan ihraç pazarları nedeniyle ÇHC ve Rusya’nın daha fazla fiyat rekabetine girmesi muhtemel görülmektedir.

(1) Yukarıdaki bilgi ve bulgular çerçevesinde; soruşturma konusu ülkelerin genel ihraç fiyatlarının dünya ticaretindeki ortalama fiyatların oldukça altında seyretmeye devam ettiği, ÇHC’nin söz konusu üründe dünyanın en büyük ihracatçısı olduğu ve Türkiye’ye yönlendirebileceği ciddi kapasitesinin bulunduğu, yine Rusya’nın da ilgili ürünün incelenen dönemde dünya ticaretindeki seviyesini koruduğu ve önemli kapasitesi bulunduğu, fiyata duyarlı söz konusu ürünü kısmi küresel pazar daralması yaşanan mevcut konjonktürde büyük miktarlarda ve kolaylıkla Türkiye pazarına yönlendirilebileceğine ilişkin işaretlerin bulunduğu, bu nedenle yürürlükteki önlemin kalkması halinde dampingli ithalatın devamı veya tekrarının muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.

(2) Yerli üretim dalının üretim, satış ve istihdam gibi temel ekonomik göstergelerinin 2004 yılında dampinge karşı önlemin alınmasından sonra iyileşme eğiliminde olduğu görülmektedir. Bununla birlikte gerek esas soruşturmadaki damping marjları ve yapılan fiyat kırılması hesaplamaları dikkate alındığında mevcut önlemin yürürlükten kaldırılması halinde yerli üretim dalının birkaçı hariç ekonomik göstergelerinde meydana gelen düzelmenin duracağının ve zararın yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu değerlendirilmektedir.

(1) Soruşturma sonucunda, yürürlükteki önlemin ortadan kalkması durumunda dampingin ve zararın devam etmesinin veya yeniden meydana gelmesinin muhtemel olduğu tespit edildiğinden, İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin 2004/24 sayılı Tebliğ ile uygulanmakta olan dampinge karşı önlemin, İthalatta Haksız Rekabeti Değerlendirme Kurulu’nun Kararı ve Bakan onayı ile aşağıda belirtilen şekilde aynen uygulamaya devam edilmesine karar verilmiştir.

(1) Gümrük idareleri, Karar maddesinde gümrük tarife istatistik pozisyon numarası, tanımı ve menşe ülkesi belirtilen maddenin, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatında, karşılarında gösterilen oranda dampinge karşı önlemi tahsil ederler.

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın bağlı olduğu Bakan yürütür.