Kimya Endüstrisinde Mevcut En İyi Teknikler Tebliği

(1) EK-1, EK-2, EK-3, EK-4, EK-5, EK-6 ve EK-7’de yer alan genel MET ve sektörel MET birlikte uygulanır.

(2) Gerekli durumlarda EK-8 ile 30/11/2025 tarihli ve 33093 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diğer Üretim Faaliyetlerinde Mevcut En İyi Teknikler Tebliğinde yer alan kimya endüstrisinde atık su/atık gaz arıtma/yönetim sistemleri için MET birlikte uygulanır.

(1) Tesislerin MET’e uyum durumu Bakanlığın resmî internet sitesinde yayımlanan puanlama tablosu ile hesaplanarak SYD belge kategorisi belirlenir.

(2) Tesislerin çapraz medya etkisi gözetilerek, çevresel performans skorlarının algoritması (toksisite, küresel ısınma, asidifikasyon, ötrofikasyon, ozon tabakasının inceltilmesi, fotokimyasal ozon oluşturma potansiyeli, karbon ayakizi, enerji verimliliği, su verimliliği ve benzeri) Bakanlığın resmî internet sitesinde yayımlanır.

(1) Genel MET aşağıdaki hususları içerir:

a) Hava emisyonlarının izlenmesi.

b) Hava emisyonları.

c) Suya emisyonlar.

ç) Kaynak verimliliği.

d) Kalıntılar.

e) Normalden farklı çalışma koşulları.

(1) Büyük hacimli organik kimyasallar için emisyonların azaltılması, kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde atıkların azaltılması için EK-1’deki MET asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Düşük olefinlerin üretimine ilişkin MET.

b) Aromatiklerin üretimine ilişkin MET.

c) Etilenbenzen ve stiren monomer üretimine ilişkin MET.

ç) Formaldehit üretimine ilişkin MET.

d) Etilen oksit ve etilen glikoller üretimine ilişkin MET.

e) Fenol üretimine ilişkin MET.

f) Etanolomin üretimine ilişkin MET.

g) Toluen diizosiyanat (TDI) ve metilen difenil diizosiyanat (MDI) üretimine ilişkin MET.

ğ) Etilen diklorür ve vinil klorür monomer üretimine ilişkin MET.

h) Hidrojen perokist üretimine ilişkin MET.

(1) EK-1 kapsamına giren tesislerin, sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme sürecinde;

a) Diğer Üretim Faaliyetlerinde Mevcut En İyi Teknikler Tebliğinde yer alan kimya endüstrisinde atık su/atık gaz arıtma/yönetim sistemleri için MET,

b) EK-8,

hükümlerini de sağlaması esastır.

(2) EK-1 kapsamına giren tesislerin sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme sürecinde ilave değerlendirme gerekmesi halinde aşağıdaki rehber dokümanlardan da yararlanılabilir:

a) Ekonomi ve ortamlar arası etkiler.

b) Depolamadan kaynaklanan emisyonlar.

c) Enerji verimliliği.

ç) Endüstriyel soğutma sistemleri.

d) Büyük yakma tesisleri.

e) Madeni yağ ve gazın rafinasyonu.

f) EED tesislerinin hava ve su emisyonlarının izlenmesi.

g) Atık yakma.

ğ) Atık işleme.

h) Diğer organik temel kimyasal maddelerin imalatı su verimliliği rehber dokümanı.

ı) Sabun ve deterjan ile temizlik ve parlatıcı maddeler imalatı su verimliliği rehber dokümanı.

(1) Genel MET aşağıdaki hususları içerir:

a) Çevre yönetim sistemleri.

b) Hava emisyonları.

c) Suya deşarjlar.

ç) Kaynak verimliliği.

d) Atık kullanımı/yeniden kullanım.

e) Atıksu arıtımı.

f) Normalden farklı çalışma koşulları ve acil durum yönetimi.

(1) Polimer üretimi için emisyonların azaltılması, kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde atıkların azaltılması için EK-2’deki MET asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Poliolefinlerin üretimi için MET.

b) Polistiren üretimi için MET.

c) Polivinil klorür (PVC) üretimi için MET.

ç) Doymamış poliesterlerin üretimi için MET.

d) ESBR üretimi için MET.

e) Bütadien içeren çözeltiye polimerize edilmiş kauçuklar için MET.

f) Poliamid üretimi için MET.

g) Polietilen tereftalat (PET) liflerinin üretimi için MET.

ğ) Viskon lif üretimi için MET.

(1) EK-2 kapsamına giren tesislerin, sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme sürecinde;

a) Diğer Üretim Faaliyetlerinde Mevcut En İyi Teknikler Tebliğinde yer alan kimya endüstrisinde atık su/atık gaz arıtma/yönetim sistemleri için MET,

b) EK-8,

hükümlerini de sağlaması esastır.

(2) EK-2 kapsamına giren tesislerin sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme sürecinde ilave değerlendirme gerekmesi halinde aşağıdaki rehber dokümanlardan da yararlanılabilir:

a) Ekonomi ve ortamlar arası etkiler.

b) Depolamadan kaynaklanan emisyonlar.

c) Enerji verimliliği.

ç) Endüstriyel soğutma sistemleri.

d) EED tesislerinin hava ve su emisyonlarının izlenmesi.

e) İç ve dış lastik imalatı, lastiğe sırt geçirilmesi ve yeniden işlenmesi su verimliliği rehber dokümanı.

f) Diğer kauçuk ürünleri imalatı su verimliliği rehber dokümanı.

g) Plastik tabaka, levha, tüp ve profil imalatı su verimliliği rehber dokümanı.

ğ) Plastik torba, çanta, poşet, çuval, kutu, damacana, şişe, makara ve benzeri paketleme malzemelerinin imalatı su verimliliği rehber dokümanı.

h) Plastik inşaat malzemesi imalatı su verimliliği rehber dokümanı.

ı) Diğer plastik ürünlerin imalatı su verimliliği rehber dokümanı.

(1) Genel MET aşağıdaki hususları içerir:

a) Çevresel etkinin önlenmesi.

b) Proses güvenliği ve kontrolsüz reaksiyonların önlenmesi.

c) Çevresel etkinin en aza indirilmesi.

ç) Çevre yönetimi.

d) Atık akışlarının yönetimi ve arıtılması.

e) Kütle denklikleri ve proses atık akışı analizi.

f) Atıksu akışlarının yönetimi ve arıtılması.

g) Çözücülerin yeniden kullanımı.

ğ) Çıkış gazlarının arıtılması.

(1) EK-3 kapsamına giren tesislerin sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme sürecinde;

a) Diğer Üretim Faaliyetlerinde Mevcut En İyi Teknikler Tebliğinde yer alan kimya endüstrisinde atık su/atık gaz arıtma/yönetim sistemleri için MET,

b) EK-8,

hükümlerini de sağlaması esastır.

(2) EK-3 kapsamına giren tesislerin sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme sürecinde ilave değerlendirme gerekmesi halinde aşağıdaki rehber dokümanlardan da yararlanılabilir:

a) Ekonomi ve ortamlar arası etkiler.

b) Depolamadan kaynaklanan emisyonlar.

c) Enerji verimliliği.

ç) Endüstriyel soğutma sistemleri.

d) EED tesislerinin hava ve su emisyonlarının izlenmesi.

e) Boya maddeleri ve pigment imalatı su verimliliği rehber dokümanı.

f) Sabun ve deterjan ile temizlik ve parlatıcı maddeler imalatı su verimliliği rehber dokümanı.

g) Haşere ilaçları ve diğer zirai-kimyasal ürünlerin imalatı su verimliliği rehber dokümanı.

ğ) Eczacılığa ilişkin ilaçların imalatı su verimliliği rehber dokümanı.

(1) Genel MET aşağıdaki hususları içerir:

a) Hücre tekniği.

b) Cıva hücreli tesislerin hizmetten çıkarılması veya dönüştürülmesi.

c) Enerji verimliliği.

ç) Emisyonların izlenmesi.

d) Saha iyileştirme.

e) Atıksu oluşumu.

f) Hava emisyonları.

g) Su emisyonları.

ğ) Atık oluşumu.

(1) EK-4 kapsamına giren tesislerin sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme sürecinde;

a) Diğer Üretim Faaliyetlerinde Mevcut En İyi Teknikler Tebliğinde yer alan kimya endüstrisinde atık su/atık gaz arıtma/yönetim sistemleri için MET,

b) EK-8,

hükümlerini de sağlaması esastır.

(2) EK-4 kapsamına giren tesislerin sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme sürecinde ilave değerlendirme gerekmesi halinde aşağıdaki rehber dokümanlardan da yararlanılabilir:

a) Ekonomi ve ortamlar arası etkiler.

b) Depolamadan kaynaklanan emisyonlar.

c) Enerji verimliliği.

ç) Endüstriyel soğutma sistemleri.

d) EED tesislerinin hava ve su emisyonlarının izlenmesi.

e) Büyük yakma tesisleri.

f) Genel izleme ilkeleri.

g) Atık yakma.

ğ) Atık işleme.

(1) Genel MET aşağıdaki hususları içerir:

a) Enerji verimliliği.

b) Çevre yönetimi.

(1) Büyük hacimli inorganik kimyasallar – Amonyak, asit, gübre üretimi için emisyonların azaltılması, kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde atıkların azaltılması için EK-5’teki MET asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Amonyak için MET.

b) Nitrik asit için MET.

c) Sülfirik asit için MET.

ç) Fosforik asit için MET.

d) Hidroflorik asit için MET.

e) Birleşik/çok besinli (NPK) gübreleri için MET.

f) Üre ve üre amonyum nitrat (UAN) için MET.

g) Amonyum Nitrat (AN)/Kalsiyum Amonyum Nitrat (CAN) için MET.

ğ) Süperfosfatlar için MET.

(1) Genel MET aşağıdaki hususları içerir:

a) Çevre yönetim sistemleri.

(1) Büyük hacimli inorganik kimyasallar – Katılar ve diğerleri için emisyonların azaltılması, kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde atıkların azaltılması için EK-6’daki MET asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Solvay prosesi ile soda külü üretimi için MET.

b) Titanyumdioksit için MET.

c) Karbon siyahı için MET.

ç) Sentetik amorf silika için MET.

d) İnorganik fosfatlar için MET.

e) Seçilen örnek büyük hacimli inorganik kimyasal sektörü ürünleri için MET.

(1) Genel MET aşağıdaki hususları içerir:

a) Hammadde ve yardımcı malzeme tedariği, depolaması, taşınması ve hazırlığı.

b) Sentez/tepkime/kalsinasyon.

c) Ürün taşıma ve depolama.

ç) Atık gaz emisyonlarını azaltma.

d) Atıksu yönetimi ve suya emisyonların azaltılması.

e) Altyapı.

f) Enerji.

g) Sınır ötesi teknikler.

(1) Özel inorganik kimyasallar için emisyonların azaltılması, kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde atıkların azaltılması için EK-7’deki MET asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Özel inorganik pigmentler için MET.

b) Fosfor bileşikleri için MET.

c) Silikonlar için MET.

ç) Özel inorganik kimyasal patlayıcılar için MET.

d) Siyanürler için MET.

(1) EK-7 kapsamına giren tesislerin sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme sürecinde;

a) Diğer Üretim Faaliyetlerinde Mevcut En İyi Teknikler Tebliğinde yer alan kimya endüstrisinde atık su/atık gaz arıtma/yönetim sistemleri için MET,

b) EK-8,

c) Depolama emisyonları rehber dokümanı,

ç) 30/11/2025 tarihli ve 33093 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Enerji Üretiminde Mevcut En İyi Teknikler Tebliğinde yer alan Büyük Yakma Tesisleri, Gazlaştırma ve/veya Sıvılaştırma Tesisleri İçin Mevcut En İyi Teknikler,

hükümlerini de sağlaması esastır.

(2) EK-7 kapsamına giren tesislerin sanayide yeşil dönüşüm belgelendirme sürecinde ilave değerlendirme gerekmesi halinde aşağıdaki rehber dokümanlardan da yararlanılabilir:

a) Kimya endüstrisinde ortak atık su ve atık gaz arıtma/yönetim sistemleri.

b) Endüstriyel soğutma sistemleri.

c) Emisyonların izlenmesi.

ç) Ekonomi ve çapraz-medya etkileri.

d) Atık yakma.

e) Atık işleme.

f) Diğer inorganik temel kimyasal maddelerin imalatı su verimliliği rehber dokümanı.

g) Kimyasal gübre ve azot bileşiklerinin imalatı su verimliliği rehber dokümanı.

(1) Genel MET aşağıdaki hususları içerir:

a) Çevre yönetimi sistemleri.

b) Normal çalışma koşulları dışında MET.

c) Havaya kanalize emisyonlar.

ç) İzleme.

d) Organik bileşikler.

e) Toz ve partikül bağlı metaller.

f) İnorganik bileşikler.

g) Havaya yayılı VOC emisyonları.

(1) Kimya endüstrisinde ortak atık gaz yönetimi için emisyonların azaltılması, kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi ilkeleri çerçevesinde atıkların azaltılması için EK-8’deki MET asgari olarak aşağıdaki hususları içerir:

a) Polimer ve sentetik kauçuklar.

(1) Bu Tebliğ, Endüstriyel ve Hayvancılık Emisyonlarına İlişkin 15/7/2024 tarihli ve 2024/1785 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi ile değiştirilen Endüstriyel Emisyonlara İlişkin 24/11/2010 tarihli ve 2010/75/AB sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi dikkate alınarak Avrupa Komisyonu Ortak Araştırmalar Merkezi (JRC) tarafından yayımlanan Mevcut En İyi Teknikler Referans Dokümanları ve Sonuç Dokümanları uyumu çerçevesinde hazırlanmıştır.

(1) Bu Tebliğ 1/12/2025 tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.