Kurum Kurum Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Tebliğin Adı Türk Gıda Kodeksi Özel Beslenme Amaçlı Gıdalara Eklenebilecek Bileşenler Tebliği Tebliğ No 2006/37 Resmî Gazete Tarihi 22/08/2006 Resmî Gazete Sayısı 26267 TÜRK GIDA KODEKSİ ÖZEL BESLENME AMAÇLI GIDALARA EKLENEBİLECEK BİLEŞENLER TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2006/37) Amaç MADDE 1 - (1) Bu Tebliğin amacı; özel beslenme amaçlı gıdalara eklenebilecek besinsel bileşenler içerisinde yer alan vitamin, mineral, amino asit ve diğer bileşenleri belirlemektir. Kapsam MADDE 2 - (1) Bu Tebliğ; özel beslenme amaçlı gıdalara eklenebilecek bileşenleri kapsar. Hukuki dayanak MADDE 3 - (1) Bu Tebliğ, 16/11/1997 tarihli ve 23172 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği'ne göre hazırlanmıştır. Tanımlar MADDE 4 - (1) Bu Tebliğde geçen; a) Özel Beslenme Amaçlı Gıdalar: Bebek formülleri, devam formülleri, bebek ve küçük çocuk ek gıdaları hariç 22/4/2002 tarihli ve 24734 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi – Özel Beslenme Amaçlı Gıdalar Tebliği” kapsamındaki ürünleri, ifade eder. Kısaltmalar MADDE 5 - (1) Bu Tebliğde geçen; a) ÖBAG: Özel Beslenme Amaçlı Gıdaları, b) ÖTAG: Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdaları, ifade eder. Özel hükümler MADDE 6 - (1) Bu Tebliğ kapsamında özel beslenme amaçlı gıdalara eklenebilecek bileşenlerin özellikleri aşağıda verilmiştir; a) ÖBAG’a EK-1’de yer alan bileşenler dışındaki eklemeler, yayımlanmış veya yayımlanacak olan ilgili ürün Tebliğlerine göre yapılır. b) ÖBAG’a eklenebilecek besin ögeleri; bireylerin özel beslenme gereksinimlerini bilimsel kanıtlara dayalı olarak karşılamak üzere sağlandığı kaynak, üretim şekli ve miktarı bakımından güvenli olmalıdır. c) ÖTAG’a EK-1’de yer alan bileşenler dışındaki eklemeler, 24/12/2001 tarihli ve 24620 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi – Özel Tıbbi Amaçlı Diyet Gıdalar Tebliği”ne göre yapılır. d) EK-1’de listelenen maddelerin saflık kriterleri ulusal veya uluslararası belirlenen kabul edilir saflık kriterlerine uygun olmalıdır. Katkı maddeleri MADDE 7 - (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler, 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi - Gıdalarda Kullanılan Renklendiriciler Tebliği”, 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi - Gıdalarda Kullanılan Tatlandırıcılar Tebliği” ile 22/12/2003 tarihli ve 25324 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi – Renklendiriciler ve Tatlandırıcılar Dışındaki Gıda Katkı Maddeleri Tebliği”nde yer alan hükümlere uygun olmalıdır. Bulaşanlar MADDE 8 - (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler, 23/9/2002 tarihli ve 24885 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi - Gıda Maddelerinde Belirli Bulaşanların Maksimum Seviyelerinin Belirlenmesi Hakkında Tebliğ”de yer alan hükümlere uygun olmalıdır. Ambalajlama, etiketleme ve işaretleme MADDE 9 - (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünler; Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin “Ambalajlama ve Etiketleme – İşaretleme Bölümü” ile 25/8/2002 tarihli ve 24857 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Türk Gıda Kodeksi – Gıda Maddelerinin Genel Etiketleme ve Beslenme Yönünden Etiketleme Kuralları Tebliği”nde yer alan hükümlere uygun olmalıdır. Numune alma ve analiz metotları MADDE 10 - (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünlerden; Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği’nin “Numune Alma ve Analiz Metodları Bölümü”nde belirtilen kurallara uygun olarak numune alınmalı ve bunlara uluslararası kabul görmüş analiz metotları uygulanmalıdır. Tescil ve denetim MADDE 11 - (1) Bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten ve satan işyerleri; tescil ve izin, ithalat işlemleri, kontrol ve denetim sırasında bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Bu hükümlere uymayan işyerleri hakkında 5/6/2004 tarihli ve 25483 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5179 sayılı “Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun” hükümlerine göre yasal işlem yapılır. Denetim MADDE 12 - (1) Bu Tebliğde yer alan hükümlerin uygulanması ile ilgili denetim 5/6/2004 tarihli ve 25483 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5179 sayılı “Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun”a göre Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından yerine getirilir. Avrupa Birliğine uyum MADDE 13 - (1) Bu Tebliğ, 2001/15/EC sayılı “Özel Beslenme Amaçlı Gıdalara Eklenebilecek Bileşenler” Direktifi dikkate alınarak, Avrupa Birliği’ne uyum çerçevesinde hazırlanmıştır. GEÇİCİ MADDE 1 - (1) Halen faaliyet gösteren ve bu Tebliğ kapsamında yer alan ürünleri üreten ve satan işyerleri bir yıl içerisinde bu Tebliğ hükümlerine uymak zorundadır. Yürürlük MADDE 14 - (1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 15 - (1) Bu Tebliğ hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür. EK - 1 Özel Beslenme Amaçlı Gıdalara Eklenebilecek Bileşenler Bileşenler Kullanım Şekli ÖBAG ÖTAG 1. Vitaminler VİTAMİN A — retinol x — retinil asetat x — retinil palmitat x — beta-karoten x VİTAMİN D — kolekalsiferol x — ergokalsiferol x VİTAMİN E — D-alfa-tokoferol x — DL-alfa-tokoferol x — D-alfa-tokoferil asetat x — DL-alfa-tokoferil asetat x — D-alfa-tokoferil asit suksinat x — D-alfa-tokoferil polietilen glikol 1000 suksinat x VİTAMİN K — fillokuinon (fitomenadion) x VİTAMİN B1 — tiyamin hidroklorit x — tiyamin mononitrat x VİTAMİN B2 — riboflavin x — riboflavin 5’-fosfat, sodyum x NİYASİN — nikotinik asit x — nikotinamid x PANTOTENİK ASİT — kalsiyum D-pantotenat x — sodyum D-pantotenat x — dekspantenol x VİTAMİN B6 — piridoksin hidroklorit x — piridoksin 5'-fosfat x — piridoksin dipalmitat x FOLAT — pteroilmonoglutamik asit x — kalsiyum-L-metilfolat x VİTAMİN B12 — siyanokobalamin x — hidroksokobalamin x BİYOTİN — D-biyotin x VİTAMİN C — L-askorbik asit x — sodyum L-askorbat x — kalsiyum L-askorbat x — potasyum L-askorbat x — L-askorbil 6-palmitat x 2. Mineraller KALSİYUM — karbonat x — klorit x — sitrik asit tuzları x — glukonat x — gliserofosfat x — laktat x — ortofosforik asit tuzları x — hidroksit x — sülfat x — oksit x — amino asit şelatı x — pidolat x MAGNEZYUM — asetat x — karbonat x — klorit x — sitrik asit tuzları x — glukonat x — gliserofosfat x — ortofosforik asit tuzları x — laktat x — hidroksit x — oksit x — sülfat x — amino asit şelatı x — pidolat x — magnezyum L-aspartat x DEMİR — ferroz karbonat x — ferroz sitrat x — ferrik amonyum sitrat x — ferroz glukonat x — ferroz fumarat x — ferrik sodyum difosfat x — ferroz laktat x — ferroz sulfat x — ferroz hidroksit x — ferroz pidolat x — ferroz bisglisinat x — amino asit şelatı x — ferrik difosfat (ferrik pirofosfat) x — ferrik sakkarat x — elemental demir (karbonil+elektrolitik+indirgenmiş hidrojen) x BAKIR — bakır karbonat x — bakır sitrat x — bakır glukonat x — bakır sülfat x — bakır lizin kompleksi x — amino asit şelatı x İYOT — potasyum iyodür x — potasyum iyodat x — sodyum iyodür x — sodyum iyodat x ÇİNKO — asetat x — klorür x — sitrat x — glukonat x — laktat x — oksit x — karbonat x — sülfat x — amino asit şelatı x MANGANEZ — karbonat x — klorür x — sitrat x — glukonat x — gliserofosfat x — sülfat x — amino asit şelatı x SODYUM — bikarbonat x — karbonat x — klorür x — sitrat x — glukonat x — laktat x — hidroksit x — ortofosforik asit tuzları x POTASYUM — bikarbonat x — karbonat x — klorür x — sitrat x — glukonat x — gliserofosfat x — laktat x — hidroksit x — ortofosforik asit tuzları x SELENYUM — sodyum selenat x — sodyum hidrojen selentin x — sodyum selenit x — zenginleştirilmiş maya x KROM (III) ve hekzahidratları — klorür x — sülfat x — amino asit şelatı x MOLİBDEN (VI) — amonyum molibdat x — sodyum molibdat x FLOR — potasyum florür x — sodyum florür x BOR — borik asit x — sodyum borat x 3. Amino Asitler* — L-alanin x — L-arjinin x — L-arjinin-L-aspartat x — L-aspartik asit x — N-asetil-L-sistein x — N-asetil-L-metiyonin x (bir yaş üstü çocuklar için üretilen ürünlerde) — L-sitrulin x — L-sistein x — sistin x — L-histidin x — L-glutamik asit x — L-glutamin x — glisin x — L-izolösin x — L-lösin x — L-lizin x — L-lizin asetat x — L-lizin-L-aspartat x — L-lizin-L-glutamat x — L-metiyonin x — L-ornitin x — L-fenilalanin x — L-prolin x — L-serin x — L-treonin x — L-triptofan x — L-tirozin x — L-valin x 4. Karnitin ve taurin — L-karnitin x — L-karnitin hidroklorür x — L-karnitin-L-tartarat x — taurin x 5. Nükleotitler — adenozin 5'-fosforik asit (AMP) x — AMP’nin sodyum tuzları x — sitidin 5'-monofosforik asit (CMP) x — CMP’nin sodyum tuzları x — guanosin 5'-fosforik asit (GMP) x — GMP’nin sodyum tuzları x — inosin 5'-fosforik asit (IMP) x — IMP’nin sodyum tuzları x — üridin 5'-fosforik asit (UMP) x — UMP’nin sodyum tuzları x 6. Kolin ve inositol — kolin x — kolin klorür x — kolin bitartarat x — kolin sitrat x — inositol x *: Amino asitler için uygulanabilirliğe göre hidroklorürleri kadar sodyum, potasyum, kalsiyum ve magnezyum tuzları da kullanılabilir.