Türkiye – Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı (Ipa II) Çerçeve Anlaşmasına İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Seri No: 1)

(1) Bu Tebliğin amacı, 24/8/2015 tarihli ve 2015/8085 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 22/6/2015 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) Çerçevesinde Birlik Tarafından Türkiye Cumhuriyeti’ne Yapılacak Mali Yardımın Uygulanmasına İlişkin Düzenlemeler Hakkında Çerçeve Anlaşmanın (IPA II Çerçeve Anlaşması) gümrük işlemleri ile ilgili hükümlerinin uygulama usul ve esaslarının belirlenmesidir.

(1) Bu Tebliğ, Avrupa Birliği’nin (AB) 2014-2020 bütçe döneminde IPA II Çerçeve Anlaşması ve bu Anlaşmaya dayanarak Türkiye ile AB arasında imzalanan sektörel anlaşmalar veya finansman anlaşmaları ile IPA II kapsamındaki Teknik Destek ve Bilgi Değişim Mekanizması (TAIEX) da dâhil olmak üzere Birlik programları çerçevesinde ve finansmanı AB veya Türkiye-AB ortak finansmanı ile karşılanan, AB tarafından bu amaçla yetkilendirilmiş Sözleşme Makamları ile Birlik Yüklenicisi ve Birlik Yüklenicisi ile Birlik Alt Yüklenicileri arasında imzalanan sözleşmeleri kapsamaktadır.

(1) Bu Tebliğ, IPA II Çerçeve Anlaşması ile 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve 29/9/2009 tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan 4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karara dayanır.

(1) Bu Tebliğ’de geçen;

a) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nı,

b) Bilge sistemi: Bilgisayarlı gümrük etkinlikleri yazılımı,

c) Birlik: Avrupa Birliği’ni,

ç) Birlik sözleşmesi: Alt Hibe Sözleşmeleri ve IPA II faaliyetlerini finanse etmekte kullanılan dolaylı yönetim kapsamındaki görev dağılımı anlaşmaları dâhil olmak üzere ve IPA II yararlanıcısı veya IPA II yardımının gerçek ve tüzel kişileri tarafından eş finansmanı da içerecek şekilde Avrupa Komisyonu veya IPA II yararlanıcısı veya Birlik sözleşmeleri ile ilgili Hibe Yararlanıcısı tarafından imzalanan herhangi bir sözleşme veya hibe sözleşmesini (“Birlik Sözleşmesi” ifadesi aynı zamanda TAIEX kapsamındaki yardım ve Birlik programları kapsamında alınan hibeler ve bu hibelerin eş finansmanını da içerecek şekilde Birlik programlarına katılımın hükümlerini de kapsar.),

d) Birlik yüklenicisi: Birlik sözleşmesi kapsamında hizmet veren ve/veya mal tedarik eden ve/veya iş yapan ve/veya bir işi yöneten gerçek ve tüzel kişiler ile hibe yararlanıcıları (ortaklar, Birlik sözleşmesinde belirtilen iştirakler [ilişkili kişiler] ve alt hibe yararlanıcıları ve eşleştirme yüklenicileri dâhil), konsorsiyum veya ortak girişim [adi ortaklık] ortaklarını, eşleştirme kapsamında yüklenici ve yerleşik eşleştirme danışmanlarını (RTA), Teknik Yardım ve Bilgi Değişimi Aracı (TAIEX) kapsamındaki yüklenicileri,

e) Hibe yararlanıcısı: Kendisiyle bir hibe anlaşması imzalanan veya kendisine bir hibe kararı bildirilen gerçek veya tüzel kişileri,

f) Sözleşme makamı: Avrupa Komisyonu ile Avrupa Komisyonu tarafından AB mali yardımlarını kullandırmakla görevlendirilen ve Birlik Yüklenicisi ile Birlik Sözleşmesini imzalayan kurum veya kuruluşları (Türkiye’deki genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin taraf olduğu ortak yönetim öngören anlaşmalara dayanılarak Avrupa Komisyonu tarafından yetkilendirilen bu idareler de Sözleşme Makamı olarak kabul edilir.),

g) Yerleşik eşleştirme danışmanı (RTA): IPA II kapsamında uygulanan Eşleştirme Projelerinde proje ortağı olarak seçilen AB üyesi ülkeden gelen, ülkemizde uzun dönemli olarak hibe yararlanıcısı kurumda tam zamanlı bir şekilde projenin uygulanmasında çalışan danışmanları,

ifade eder.

(1) IPA II Çerçeve Anlaşması kapsamındaki gümrük işlemleri;

a) Anlaşmanın 27 nci maddesinin birinci fıkrasının;

1) (c) bendindeki; “IPA II yardımının uygulamasında yer alan personele ve birinci derece ailesine tanınan fayda, ayrıcalık ve istisnaların, yardım ve teknik işbirliğine ilişkin diğer ikili veya çok taraflı anlaşma veya düzenlemeler uyarınca Türkiye Cumhuriyeti’nde istihdam edilen uluslararası veya yabancı ülke vatandaşı tanınanlardan daha az avantajlı olmamasını sağlar.”

2) (e) bendindeki; “IPA II yararlanıcısının mevcut kanun, kural ve tüzüklerine tabi olmak üzere, temel sözleşmenin uygulanması için gereken malların, özellikle profesyonel teçhizatın ithal edilmesi için gerekli bütün izinlerin verilmesini sağlar.”

3) (f) bendindeki; “IPA II kapsamında yapılan ithalatların tüm harçlardan muaf olmasını sağlar.”

4) (g) bendindeki; “Temel sözleşme tamamen gerçekleştirildiğinde yukarıdaki malların yeniden ihracı için gerekli tüm izinlerin verilmesini sağlar.”

b) Anlaşmanın 28 inci maddesinin birinci fıkrasının;

1) (a) bendindeki; “Bir Sektörel Anlaşmada ya da Finansman Anlaşmasında aksi belirtilmemek kaydıyla vergiler, gümrük vergileri ve ithalat vergileri ve resimleri ve/veya eş etkiye sahip harçlar IPA II kapsamında finanse edilmez. Yukarıda bahsedilen kural kapsamında belirtilen vergi muafiyetleri, IPA II yararlanıcısı ve IPA II yardımının gerçek ve/veya tüzel alıcıları tarafından sağlanan eş-finansmanı da kapsar.”

c) Anlaşmanın 28 inci maddesinin ikinci fıkrasının;

1) (a) bendindeki; “Birlik yüklenicileri tarafından yapılan tüm ithalatların, gümrük vergilerine, ithalat vergilerine, Katma Değer Vergisine (KDV), özel tüketim vergileri ve diğer özel tüketim vergilerine ya da eş etkiye sahip diğer benzer vergi, gümrük vergisi veya harçlara tabi olmaksızın, Türkiye Cumhuriyeti’ne girmesine izin verilir. Bu muafiyet, sadece Birlik sözleşmesi kapsamında Birlik yüklenicileri tarafından tedarik edilen mallar ve/veya verilen hizmetler ve/veya yapılan işlere ilişkin olarak yapılan ithalatlara uygulanır. Türkiye Cumhuriyeti, sözleşmenin hükümleri uyarınca, Birlik yüklenicilerine teslim edilmek üzere ve sözleşmenin normal uygulanması bakımından hemen kullanılmasını sağlamak için söz konusu ithalatın, yukarıda belirtilen vergi, gümrük vergisi veya harçlar ile ilgili herhangi bir uyuşmazlık veya gecikme olmaksızın giriş noktasından serbest bırakılmasını sağlar.”

2) (g) bendindeki; “Hizmet ve/veya yapım işi ve/veya hibe sözleşmeleri ve/veya eşleştirme anlaşmalarında veya sözleşmelerinde belirtilen görevleri yerine getiren, yerel olarak istihdam edilenler dışında kalan gerçek kişilerin (ve onların birinci derece ailesinin) kişisel kullanımı için ithal edilen şahsi eşyalar ve ev eşyaları, sözleşmenin sona ermesinin ardından Türkiye Cumhuriyeti’nde yürürlükte bulunan mevzuata uygun olarak yeniden ihraç edilmeleri ya da ülke içinde elden çıkarılmaları halinde, gümrük vergileri, ithalat vergileri, vergiler, harçlar ve/veya eş etkiye sahip diğer vergilerden ve/veya caydırıcı aşırı teminat gerekliliğinden muaftır.”

(1) IPA II kapsamında serbest dolaşıma girecek ticari eşya için IPA II Çerçeve Anlaşması’nın 27/1-f ve 28/2-a maddeleri çerçevesinde, gümrük veya ithalat vergileri, harçları, KDV, ÖTV veya herhangi benzeri vergi ve harçlardan istisna tutulmak suretiyle Birlik Yüklenicileri tarafından Birlik Sözleşmesi kapsamında gerçekleştirilecek olan ithalat işlemleri 13/2/2016 tarihli ve 29623 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA II) Çerçeve Anlaşması Genel Tebliğinin (Sıra No: 1) “İstisnanın Uygulanması” ve “İthalat İstisnası ile İlgili Özellikli Durumlar” başlıklı 4.10.2 ve 4.10.3 bölümlerinde yer alan usul ve esaslara göre ve BİLGE Sisteminde IPA muafiyet kodu seçilmek suretiyle tamamlanacaktır.

(2) IPA II kapsamında serbest dolaşıma girecek ticari eşya için basitleştirilmiş usulde işlem yapma talepleri, 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin 23 ve 24 üncü maddelerinde yer alan koşullar aranmaksızın kabul edilecektir.

(1) IPA II Çerçeve Anlaşması uyarınca Türkiye’de görev yapan yerleşik eşleştirme danışmanlarının kişisel kullanımına mahsus kara taşıtlarının Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmesine ilişkin olarak, 22/4/2011 tarihli ve 27913 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Geçici İthal Edilen Kara Taşıtlarına İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Seri No: 1) hükümleri doğrultusunda işlem yapılacaktır.

(2) Bakanlık, ihtiyaç olması halinde konuyla ilgili yönlendirici rehberler hazırlar ve bunları internet sitesinde yayımlar.

(1) Bu Tebliğin uygulanması esnasında olabilecek sorunlar ve tereddütler için Bakanlık Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğüne başvurulabilir. Elektronik ortamda başvuru yapılacak olması halinde abproje@gtb.gov.tr e-posta adresi kullanılır.

(1) 6647 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan IPA II Çerçeve Anlaşmasının “Çerçeve Anlaşma’nın IPA için Uygulanabilirliği” başlıklı 88 inci maddesinde; “Komisyon ve Türkiye Cumhuriyeti arasında imzalanmış olan Çerçeve Anlaşmalar, daha önceki katılım öncesi araçları kapsamında benimsenmiş olan yardım için, bu yardım ilgili Çerçeve Anlaşma hükümleri uyarınca tamamlanana dek geçerliliğini korur.” hükmü yer almaktadır.

(2) Buna göre 3/12/2008 tarihli ve 5824 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 19/12/2008 tarihli ve 2008/14450 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekinde yayımlanan 21/1/2009 tarihli ve 2009/14614 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 24/12/2008 tarihinde yürürlüğe giren IPA Çerçeve Anlaşması kapsamında finanse edilen sözleşmelere, bu Anlaşmanın ilgili maddeleri ve 15/10/2010 tarihli ve 27730 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Türkiye-AB Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) Çerçeve Anlaşmasına İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Seri No: 1) uygulanmaya devam edecektir.

(1) Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.