15/6/2013 tarihli ve 28678 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 426 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile kullanılma mecburiyeti getirilen yeni nesil ödeme kaydedici cihazların (YN ÖKC), Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi Sistemine (GİB BS) kaydı, kullanıcılara satışı ve satış sonrası servis ve benzeri işlemlerin elektronik ortamda yürütülmesine dair belirlenen usul ve esaslar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 149 uncu maddesinde,
“Kamu idare ve müesseseleri (Kamu hizmeti ifa eden kurum ve kuruluşlar dahil) ile gerçek ve tüzelkişiler vergilendirmeye ilişkin olaylarla ilgili olarak Maliye ve Gümrük Bakanlığı ve vergi dairesince kendilerinden yazı ile istenecek bilgileri belli fasılalarla ve devamlı olarak yazı ile vermeye mecburdurlar.”
hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanunun Mükerrer 257 nci maddesinin 3 numaralı bendinde,
"Tutulması ve düzenlenmesi zorunlu defter, kayıt ve belgelerin mikro film, mikro fiş veya elektronik bilgi ve kayıt araçlarıyla yapılması veya bu kayıt ortamlarında saklanması hususunda izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, bu şekilde tutulacak defter ve kayıtların kopyalarının Maliye Bakanlığında veya muhafaza etmekle görevlendireceği kurumlarda saklanması zorunluluğu getirmeye, bu konuda uygulama usul ve esaslarını belirlemeye",
4 numaralı bendinde,
“Bu Kanunun 149 uncu maddesine göre devamlı bilgi vermek zorunda olanlardan istenilen bilgiler ile vergi beyannameleri ve bildirimlerin, şifre, elektronik imza veya diğer güvenlik araçları konulmak suretiyle internet de dahil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında verilmesi, beyanname ve bildirimlerin yetki verilmiş gerçek veya tüzel kişiler aracı kılınarak gönderilmesi hususlarında izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, beyanname, bildirim ve bilgilerin aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu zorunluluğu beyanname, bildirim veya bilgi çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya, kanuni süresinden sonra kendiliğinden veya pişmanlık talepli olarak verilen beyannameler üzerine düzenlenen tahakkuk fişi ve/veya ihbarnameleri mükellefe, vergi sorumlusuna veya bunların elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verdiği gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda tebliğ etmeye ve buna ilişkin usûl ve esasları belirlemeye”,
yetkili olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı maddenin 6 numaralı bendinde de Maliye Bakanlığının vergi güvenliğini sağlamak amacıyla niteliklerini belirleyip onayladığı elektrikli, elektronik, manyetik ve benzeri cihazlar ve sistemleri kullandırmaya ve buna ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiştir.
Mezkûr hükümlerle Bakanlığımıza tanınan yetkilere dayanarak, YN ÖKC’lerin GİB BS’ye kaydı, kullanıcılara satışı ve satış sonrası servis ve benzeri işlemlerin elektronik ortamda yürütülmesine dair belirlenen usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır.
ÖKC firmaları tarafından, Bakanlığımızdan onay alınarak imal veya ithal edilen YN ÖKC’lere ilişkin olarak cihazların marka, model, firma kodu ve sicil numaraları itibariyle (GİB’in “www.gib.gov.tr” internet sitesinde belirtilen) “YN ÖKC Kayıt Listesi” hazırlanacak ve liste, her günün sonunda saat 24’e kadar bir defada toplu olarak elektronik ortamda ÖKC TSM Merkezleri (Gelir İdaresi Başkanlığınca yayınlanan “Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazlara ait ÖKC TSM Merkezi Teknik Kılavuzu” ile usul ve esasları belirlenen Merkezler) aracılığıyla GİB BS’ye gönderilecektir.
a) YN ÖKC’lerin kullanıcı mükelleflere satışı, ÖKC firmalarının satış bayileri tarafından yapılır.
Satış bayileri YN ÖKC satışlarını, “YN ÖKC Kayıt Listesi”ni esas alarak gerçekleştirecek ve “YN ÖKC Kayıt Listesi”nde yer almayan ödeme kaydedici cihazların YN ÖKC olarak satışını yapmayacaklardır.
Satış bayilerinin YN ÖKC satışları ile ilgili olarak ÖKC TSM Merkezleri ile kuracakları iletişim, bu amaçla kurulan sistemler vasıtasıyla elektronik ortamda gerçekleştirilecektir.
b) Satış bayileri tarafından satış işlemi gerçekleştirilmeden önce GİB’in internet sitesinden alıcının (müşteri) Vergi Kimlik Numarası (VKN) girilerek, müşterinin faal mükellef ve YN ÖKC kullanma yükümlüsü olup olmadığı sorgulanacak ve kâğıt çıktı alınacaktır.
Sorgulama sonucu faal mükellef ve YN ÖKC kullanma yükümlüsü olduğu anlaşılanlara kimlik veya yetki belgesi tespiti yapıldıktan sonra cihaz ruhsatnamesinin ilgili bölümleri doldurulacak ve düzenlenecek fatura ile YN ÖKC satış işlemi gerçekleştirilecektir.
Alınan kâğıt çıktı, üzerine müşterinin ya da yetkili temsilcisinin imzası alınarak gerektiğinde ibraz edilmek üzere satış bayilerinde saklanacak ve YN ÖKC, ruhsatname ve kullanma kılavuzu ile birlikte müşteriye teslim edilecektir.
İşlemlerin tamamlanmasını müteakip müşteri, cihazın kullanıma açılması (aktivasyon işlemi) için YN ÖKC yetkili servisine yönlendirilecektir.
c) Satış bayileri, yukarıda açıklandığı şekilde satışını yaptıkları YN ÖKC’lere ilişkin olarak ÖKC TSM Merkezinin ilgili ekranına; kendi VKN’lerini, ad-soyad veya unvanlarını, satışa dair tanzim edilen faturanın tarih ve seri/sıra numarası ile alıcının VKN’sini (veya TC kimlik numarasını), ad-soyad veya unvanı ile ÖKC’nin kullanılacağı işyeri adresini girmek suretiyle satış işlemini sonuçlandıracaklardır.
Satış bayilerinin bu şekilde ÖKC TSM Merkezlerine yaptıkları kayıtlar, bu merkezler tarafından muhafaza edilecektir.
Mükelleflere satılan YN ÖKC’lerin aktivasyonu, ÖKC firmalarının yetkili servisleri tarafından yapılır.
Yetkili servisler, ÖKC TSM Merkezlerinde bulunan “YN ÖKC Kayıt Listesi” ve satış kayıtları üzerinde gerekli kontrolleri yaparak ÖKC TSM Merkezinin ilgili ekranında yer alan (GİB’in internet sitesinde belirtilen) “YN ÖKC Aktivasyon Listesi” ne gerekli bilgileri girerek cihazın aktivasyon işlemini gerçekleştirir.
ÖKC TSM Merkezlerinde oluşan “YN ÖKC Aktivasyon Listesi” kayıtları, her gün saat 24’e kadar, bir defada toplu olarak elektronik ortamda GİB BS’ye gönderilerek kayıt altına alınır.
YN ÖKC’ler aktivasyon işlemini takiben kullanılmaya başlanabilecektir.
a) Kullanılmış YN ÖKC’ler, YN ÖKC kullanma yükümlülüğü olan bir başka mükellefe satılabilir veya devredilebilir.
Kullanılmış YN ÖKC’lerin satış veya devir işlemleri ÖKC firmalarının yetkili servisleri aracılığıyla gerçekleştirilir.
b) Kullandıkları YN ÖKC’leri satmak veya devretmek isteyen mükellefler alıcı ile birlikte yetkili servislere yazılı olarak başvuruda bulunurlar.
Yetkili servisler tarafından, satış/devir işlemi gerçekleştirilmeden önce GİB’in internet sitesinden alıcının VKN’si girilerek, faal mükellef ve YN ÖKC kullanma yükümlüsü olup olmadığı sorgulanır. Bu sorgulama sonucu faal mükellef ve YN ÖKC kullanma yükümlüsü olduğu anlaşılanlara cihaz satışı/devri gerçekleştirilir.
c) Sorgulamayı takiben yetkili servisler tarafından, YN ÖKC’de satış/devir anına kadar cihaza kayıt edilmiş olan ve satıcıya ait bulunan mali verileri ihtiva eden son “Z” raporunun alınıp GİB BS’ye iletilmesi sağlanır.
Satıcı tarafından düzenlenecek faturaya istinaden cihaz, ilgili bölümlerinin yetkili servisçe doldurulacağı ruhsatname ve kullanma kılavuzu ile birlikte alıcıya teslim edilir.
Yetkili servis, ÖKC TSM Merkezinin ilgili ekranına, satışa/devre konu YN ÖKC ile satıcı ve alıcı bilgilerini girmek suretiyle cihazın satış/devir işlemini gerçekleştirir ve satıcı aktivasyon kaydını kapatarak cihazı alıcı adına aktive eder.
ç) Yetkili servisler, kullanılmış cihazların satış/devir işlemleri sırasında, YN ÖKC’nin mali hafızasını, hiçbir şekilde değiştirme veya çıkarma gibi bir işleme tabi tutamazlar.
d) Yetkili servislerce yukarıda açıklandığı şekilde gerçekleştirilen kullanılmış YN ÖKC satış/devir ve aktivasyon kayıtları, ÖKC TSM Merkezleri tarafından gün sonunda saat 24’e kadar bir defada toplu olarak elektronik ortamda GİB BS’ye iletilir.
a) Mükellefler işi bırakma veya sair nedenlerle sahibi oldukları YN ÖKC’leri, ileride tekrar kullanmak veya satmak gibi amaçlarla kullanıma kapatmaları halinde, YN ÖKC’lerin kullanıma kapatma işlemleri ÖKC firmalarının yetkili servisleri tarafından yapılır.
b) Yetkili servisler tarafından, kullanıma kapatma anına kadar YN ÖKC’de kayıtlı olan mükellef mali bilgilerini ihtiva eden son “Z” raporunun alınıp elektronik ortamda GİB BS’ye iletilmesi sağlanır. Bunu takiben ÖKC TSM Merkezinde tutulan “YN ÖKC Aktivasyon Listesi” ne kapatma şerhi düşülerek cihaz kullanıma kapatılır.
c) Kullanıma kapatılan cihazın satılmak veya tekrar kullanılmak istenmesi halinde bu Tebliğin dördüncü ve beşinci maddelerinde belirtilen (alıcı mükellef sorgusu, aktivasyon ve benzeri) işlemler yapılır.
a) Mükellefler işi bırakma, ÖKC kullanım mecburiyeti dışında kalma, yeni bir YN ÖKC alma ve benzeri nedenlerle sahibi oldukları cihazları hurdaya ayırmaları halinde, YN ÖKC’lerin hurdaya ayrılma işlemleri cihazın üreticisi olan ÖKC firmasına ait yetkili servisler tarafından yapılır.
b) Yetkili servisler tarafından cihazın hurdaya ayrılacağı zamana kadar YN ÖKC’de kayıtlı olan mükellef mali bilgilerini ihtiva eden son “Z” raporunun alınıp elektronik ortamda GİB BS’ye iletilmesi sağlanır. Bunu takiben ÖKC TSM Merkezinde tutulan “YN ÖKC Aktivasyon Listesi” ne hurda şerhi düşülerek cihaz hurdaya ayrılır.
c) Hurdaya ayrılan cihazın ruhsatnamesi iptal edilir. Söz konusu cihaz tamir edilerek bir başkasına satılamaz veya bir daha kullanıma açılamaz.
ç) YN ÖKC kullanma mecburiyetinin başladığı tarihten itibaren 3100 Sayılı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanuna tabi eski ÖKC’ler kullanılamaz ve 90 gün içerisinde hurdaya ayrılır.
Hurdaya ayırma işlemleri 15/5/2004 tarihli ve 25463 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 60 Seri No.lu ÖKC Genel Tebliğinin dördüncü bölümünde yapılan açıklamalara göre gerçekleştirilir. Ancak, hurdaya ayrılma işlemleri sırasında düzenlenen servis tutanağı, mali hafıza raporu ve ÖKC levhası, ilgili vergi dairesine mükellef tarafından elden verilebileceği gibi, mükellef veya servis tarafından posta ile de gönderilebilecektir.
YN ÖKC’lerin bakım, onarım, aktivasyon ve benzeri servis hizmetleri, ÖKC firmaları tarafından belirlenen ve Bakanlığımıza bildirilen yetkili servisler tarafından yerine getirilir.
ÖKC firmaları, yetkili servis hizmeti verecek olan gerçek veya tüzel kişilerin mükellefiyet bilgileri ile bu amaçla istihdam edilen elemanların kimlik ve yetkilendirildikleri il bilgilerini ÖKC TSM Merkezinin ilgili ekranında yer alan (GİB’in internet sitesinde belirtilen) “YN ÖKC Yetkili Servis Listesi” ne bilgi girişi yaparak GİB BS’ye bildirirler.
GİB BS’ye bildirilen yetkili servis elemanlarına ÖKC firmaları tarafından bir tanıtıcı yetki belgesi verilir. ÖKC firmaları, YN ÖKC’lerin servis hizmetleri kapsamında gerçekleştirilmesi gereken işlemlerin öngörülen usul ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesinden yetkili servisleri ile birlikte müteselsilen sorumludurlar.
YN ÖKC’lerin bakım onarım süreleri azami 48 saattir. Cihazların arızalı olduğu dönemlerde yapılan satışlar, Vergi Usul Kanununda yer alan diğer belgeler (fatura, perakende satış fişi ve benzeri) ile belgelendirilebileceği gibi işletmelerde bulundurulacak diğer YN ÖKC’ler de kullanılabilir.
Bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce satışı yapılmış olan YN ÖKC’lere ait “YN ÖKC Kayıt Listesi”, kullanıcı mükelleflere satışı yapılan cihazlara ait kayıt bilgileri ile “YN ÖKC Aktivasyon Listesi” bu cihazları imal ve ithal eden ödeme kaydedici cihaz firmalarınca, 1/3/2016 tarihine kadar bir defada ve toplu olarak ÖKC TSM Merkezlerinin ilgili ekranlarına girişi yapılarak GİB BS’ye gönderilecektir.
Bu Tebliğe göre GİB BS’ye elektronik olarak gönderilecek bilgilerin formatı GİB’in internet sitesinde “YN ÖKC Elektronik Kayıt Teknik Kılavuzu” nda belirtilecektir.
Bu Tebliğde belirlenen usul ve esaslara aykırı hareket eden ÖKC firmaları, bunların servisleri ve YN ÖKC kullanıcısı mükellefler hakkında, işlenen fiilin niteliğine göre, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun veya 3100 sayılı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanunun ilgili ceza hükümleri uygulanır.
Bu Tebliğ ile elektronik ortama alınan; 3100 sayılı Kanuna tabi mükelleflerin daha önce vergi dairesine gitmek suretiyle gerçekleştirdikleri, ÖKC kullanmakla yükümlü olduklarına dair izin yazısı alma, alınan cihazı vergi dairesine kayıt ettirme, ÖKC levhası alma, kullanılan cihazın bir başkasına devri veya hurdaya ayrılması gibi nedenlerle kaydını sildirme, ÖKC satışı yapan kişi veya kuruluşların satış bilgilerini alıcının (müşterinin) kayıtlı olduğu vergi dairesine ve ilgili üretici veya ithalatçı kuruluşa gönderme, imalatçı, ithalatçı ve satıcı firmaların satılan cihazları Bakanlığımıza bildirme işlemleri ile 3100 sayılı Katma Değer Vergisi Mükelleflerinin Ödeme Kaydedici Cihazları Kullanmaları Mecburiyeti Hakkında Kanun ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca çıkarılan Genel Tebliğler ile diğer ikincil mevzuatın bu Genel Tebliğde yer alan düzenlemelere aykırı olan hükümleri uygulamadan kaldırılmıştır.
Tebliğ olunur.
