Yer Altı Kömür İşletmelerinde İşçi Maliyetlerine Uygulanacak Desteğe İlişkin Tebliğ

(1) Bu Tebliğin amacı; 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanununun geçici 29 uncu maddesi kapsamında;

a) Yer altındaki maden işlerinde faaliyet gösteren kamu kurum ve kuruluşlarının yer altındaki maden işlerine ilişkin 11/9/2014 tarihi itibarıyla, 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu kapsamında devam eden sözleşmelere göre çalışanlar ile 3213 sayılı Kanun kapsamında rödovans sözleşmesi ile çalışan rödovansçılara,

b) 3213 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde sayılan IV. Grup madenlerden “Linyit” ve “Taşkömürü” çıkaran özel hukuk gerçek ve tüzel kişilerinin ruhsat sahibi olarak işlettikleri yer altı maden işletmeleri ile kamu kurum ve kuruluşlarının iştiraklerinin 11/9/2014 tarihinden önce sözleşmeye bağlanarak işlettirdikleri yer altı maden işletmelerinde çalışan rödovansçılara,

işlettikleri işletmelerde meydana gelen maliyet artışlarının karşılanması amacıyla söz konusu işletmelere destek verilmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

(2) Bu Tebliğ; birinci fıkra kapsamındaki maden işletmelerinde, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 41 inci, 53 üncü ve 63 üncü maddeleri ile 3213 sayılı Kanunun ek 9 uncu maddesiyle sınırlı olmak kaydıyla meydana gelen maliyet artışlarının karşılanması amacıyla kömür fiyatlarının değişimi de dikkate alınarak 24/3/2020 tarihli ve 2282 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı eki Yer Altı Maden İşletmelerinde Meydana Gelen Maliyet Artışlarının Karşılanması Amacıyla Destek Verilmesine İlişkin Karar kapsamında karşılanması amacıyla söz konusu işletmelere verilecek desteğe ilişkin usul ve esaslara ilişkin hükümleri kapsar.

(1) Bu Tebliğ, 4/6/1985 tarihli ve 3213 sayılı Maden Kanunu ile 24/3/2020 tarihli ve 2282 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına dayanılarak hazırlanmıştır.

(1) Bu Tebliğde geçen;

a) Ag: Güncel brüt asgari ücretin işverene maliyetinden 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 78 inci maddesine göre yararlanılan destek tutarı düşülerek oluşan tutarı (Sosyal Güvenlik Kurumunca 180 gün fiili hizmet zammından yararlanan sigortalı için işveren hissesi %14 Malullük Yaşlılık ve Ölüm Sigorta Kolu (MYÖ) + %7,5 Genel Sağlık Sigortası (GSS) + %2 Kısa Vadeli Sigorta Kolu (KVSK) + %2 işsizlik sigortası olmak üzere toplam %25,5 sigorta primine tabi tutulmaktadır.),

b) Ay: Ödeme yapılacak aydaki gün sayısını,

c) Çö: 31/12/2014 tarihine kadar geçerli haftalık çalışma süresi olan 45 saati,

ç) Çs: 1/1/2015 tarihi itibarıyla haftalık çalışma süresi olan 37,5 saati,

d) Da: İşyeri için kömür fiyatlarındaki değişim katsayısı eklenmeden oluşan ödenecek aylık destek tutarını,

e) Dig: Yevmiye başına ödenecek günlük destek tutarını,

f) Dl: Linyit üretimi gerçekleştiren işyerleri için “Linyit” fiyatlarındaki değişim katsayısı dikkate alınarak ödenecek aylık destek tutarını,

g) Dt: Taşkömürü üretimi gerçekleştiren işyerleri için “Taşkömürü” fiyatlarındaki değişim katsayısı dikkate alınarak ödenecek aylık destek tutarını,

ğ) e-Maden: e-devlet üzerinden erişim sağlanan, Genel Müdürlüğe ait hizmetlerin yer aldığı elektronik madencilik işlemleri yönetim bilgi sistemini,

h) Fg: Faaliyeti durdurulan ve/veya daimi nezaretçi ataması olmayan gün sayısını,

ı) Genel Müdürlük: Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünü,

i) Hazırlık faaliyeti: İşletme projesinde; madene ulaşma, ocak altyapısı, nakliyat ve havalandırma amaçlı galeri, kuyu, desandre, kömür içerisinde taban yolları ve başyukarı sürülmesi ile üretim panosu oluşturma faaliyetlerini,

j) Kl: Linyit üretimi gerçekleştiren işyerleri tarafından destek ödemesi talep edilen ay için, Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü (TKİ) tarafından Ege Linyitleri (ELİ) İşletme Müdürlüğünce üretilen ve satışa sunulan 0,5-10 mm ve 10-18 mm kömür fiyatlarının aritmetik ortalaması ile aynı kömürlerin bir önceki yılın aynı ayındaki fiyatlarının aritmetik ortalamasındaki değişim oranından; talep edilen ay için TÜİK tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (2003=100) (bir önceki yılın aynı ayına göre değişim (yıllık % değişim)) oranının çıkarılması ile bulunan değeri,

k) Kt: Taşkömürü üretimi gerçekleştiren işyerleri tarafından destek ödemesi talep edilen ay için, Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) tarafından Genel Müdürlüğe bildirilmiş olan TTK Ortalama Kömür Satış Fiyatı ile bir önceki yılın aynı ayındaki TTK Ortalama Kömür Satış Fiyatının aritmetik ortalamasındaki değişim oranından; talep edilen ay için TÜİK tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (2003=100) (bir önceki yılın aynı ayına göre değişim (yıllık % değişim)) oranının çıkarılması ile bulunan değeri,

l) Ln: 2014 yılının ilk altı aylık döneminde aylık brüt asgari ücretin işverene maliyetinin iki katı olan tutarı (Aylık asgari ücretin işverene brüt maliyeti sigorta primine esas brüt asgari ücret x (%9MYÖ + %7,5GSS + %2KVSK + %2 işsizlik sigortası) x 2 = 1.071 x 1,205 x 2 = 2.581,11TL),

(1) Destekten yararlanılabilmesi için;

a) 3213 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde sayılan IV. Grup madenlerden “Linyit” veya “Taşkömürü” ruhsat sahasında yer altı işletme yöntemi ile üretim ve/veya hazırlık yapılıyor olması,

b) Özel hukuk gerçek veya tüzel kişisi olan ruhsat sahiplerinin, sahalarında yer altı üretim ve/veya hazırlık faaliyetlerinin kendilerince yapılıyor olması,

c) İşletmecinin, 11/9/2014 tarihi itibarıyla yer altındaki maden işlerinde faaliyet gösteren kamu kurum ve kuruluşlarının yer altındaki maden işlerine ilişkin,

1) 4735 sayılı Kanun kapsamında devam eden sözleşmelere göre çalışan olması,

2) 3213 sayılı Kanun kapsamındaki rödovans sözleşmesi ile çalışan olması,

ç) Kamu kurum ve kuruluşlarının iştiraklerinin ruhsat sahibi olarak, 11/9/2014 tarihinden önce sözleşmeye bağlanarak işlettirdikleri yer altı maden işletmelerinde çalışan rödovansçı olması,

gerekir.

(1) Destek ödemesi yapılmasına ilişkin şartlar şunlardır:

a) Aynı ruhsat sahasında farklı işyeri sicil numarasına sahip birbirinden bağımsız şekilde maden işletme faaliyetleri yürütülen işletmelerde maden işletme faaliyetleri durdurulmayan işletmeler için destek ödemesi yapılır.

b) İşletme ruhsat sahalarında; işletme güvenliği sağlanmış yer altı ocağında maden işletme faaliyetleri devam ederken, aynı işyeri numarası ile mevcut ocaktan bağımsız yeni bir yer altı kömür ocağı hazırlanması durumunda destek ödemesi yapılır.

c) İlk defa işletme izni düzenlenmiş ruhsat sahalarında veya ruhsat sahasında ilk defa yer altı işletmesi açılması durumunda, söz konusu ocağa ilişkin madene ulaşma, ocak alt yapısı, nakliyat ve havalandırma amaçlı galeri, kuyu, desandre, kömür içerisinde taban yolları ve baş yukarı sürülmesi ile üretim panosu oluşturma gibi hazırlık faaliyetlerini içeren ilk işletme projesinin Genel Müdürlükçe uygun bulunduğunun talep sahibine bildirilmesini müteakip maden işletme faaliyetlerine başlanılması kaydı ile söz konusu hazırlık faaliyetlerine uygun bulunan ilk projede sunulan hazırlık termin süresi sonuna kadar destek ödemesi yapılır.

ç) Genel Müdürlükçe uygun bulunan projedeki hazırlık termin süresi sonunda işletme güvenliği sağlanmış bir şekilde üretim faaliyetlerine geçilmemesi durumunda destek ödemesi yapılmaz. Ancak bir defaya mahsus olmak üzere uygun bulunan ilk projede sunulan hazırlık termin süresinin; mücbir sebeplerden su baskını, büyük göçük, yangın, grizu patlaması gibi hazırlık termin süresini etkileyecek haller nedeniyle uzaması durumunda, hazırlık termin süresinin uzamasına neden olacak durumun sahada fiili olarak bulunup bulunmadığının ve bu durumun hazırlık termin süresini ne kadar uzatacağı hususunun mahallinde tetkik edilerek tespit edilmesini müteakip Genel Müdürlükçe uygun bulunan süreyi içerecek şekilde hazırlanan revize hazırlık termin süresi sonuna kadar destek ödemesi yapılır.

(2) Aşağıdaki durumlarda destek ödemesi yapılmaz:

a) Aynı ruhsat sahasında, aynı işyeri sicil numarası ile birbirinden bağımsız birden fazla yer altı kömür ocağı işletmesi bulunması durumunda, ocaklardan herhangi birisinde maden işletme faaliyetlerinin/işin durdurulması halinde destek ödemesi yapılmaz. Ancak; işletme güvenliği açısından maden işletme faaliyetleri durdurulan ocak ya da ocakların 3213 sayılı Kanunun 32 nci maddesine uygun şekilde terk edildiğinin Genel Müdürlükçe kabul edildiği yönündeki yazının ruhsat sahibine tebliğ edilmesini müteakip sonraki aylar için işletme güvenliği sağlanmış bir şekilde üretim faaliyetleri devam eden ocak/ocaklar için destek ödemesi yapılır.

b) Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında, işin durdurulmasına karar verilen işyerlerinde, işin durdurulması kararının uygulanması ile bu kararın kaldırılmasına ilişkin İş Mahkemeleri veya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından alınmış kararların uygulanması arasında geçen sürede destek ödemesi yapılmaz.

(1) Bu Tebliğe göre yapılacak ödemeler aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

a) Asgari ücretin iki katı ödenmesinden oluşan ek maliyet:

TA= Ag x ((Ln/Lo)-1)

TA= Ag x ((2.581,11/1.657,55)-1)

TA= 0,557 x Ag

b) Bir işçi için çalışma saatinin azalması sonucu oluşan ek maliyet:

TÇ=2 x Ag x ((Çö-Çs)/Çö)

TÇ=2 x Ag x ((45-37,5)/45)

TÇ=0,333 x Ag

c) Bir işçi için verilen yıllık izin gün sayısı artışı sonucu oluşan ek maliyet:

Tİ=2 x Ag x (İa/İy)

Tİ=2 x Ag x (4/365)

Tİ=0,022 x Ag

ç) Üretim yapılan yer altı kömür işletmesinde; aylık üretimin o ayda işletmede verilen (yer altı+yer üstü) toplam yevmiye sayısına bölünmesi ile bulunan yevmiye başına düşen kömür miktarı olan randıman (kg/yevmiye) değerine göre destek katsayısı (O) aşağıdaki şekilde belirlenir:

1) Randıman (R) hesabında, SGK’dan alınacak aylık işyerine ait toplam (yer altı+yer üstü) yevmiye sayısı ile işletmenin aylık tüvenan üretim miktarı esas alınır.

2) Randıman (R), 500 kg/yevmiye değerinden küçük (R<500) ise destek katsayısı (O):0,7 olarak alınır.

3) Randıman (R), 500 kg/yevmiye değerine eşit veya bu değerden büyük, 1000 kg/yevmiye değerinden küçük (500≤R<1000) ise destek katsayısı (O):0,8 olarak alınır.

4) Randıman (R) 1000 kg/yevmiye sayısına eşit veya bu değerden büyük, 1500 kg/yevmiye sayısının değerinden küçük (1000≤R<1500) ise destek katsayısı (O):0,9 olarak alınır.

5) Randıman (R) 1500 kg/yevmiye sayısına eşit veya bu değerden büyük (1500≤R) ise destek katsayısı (O):1 olarak alınır.

6) Yer altı kömür işletmeciliğine yeni başlanılarak hazırlık faaliyetlerinde bulunulan işletmelerde destek katsayısı (O):0,8 olarak alınır.

d) İşverene işçi başına gelen ek maliyet toplamı:

T=(TA+TÇ+Tİ) x O

T=((0,557 x Ag)+(0,333 x Ag)+(0,022 x Ag)) x O

T=(0,912xAg) x O

e) Yevmiye başına ödenecek günlük destek tutarı (Dig), aylık destek tutarı (T)’nın 30 güne bölünmesi ile bulunur.

Dig=T/Ay

Dig=T/30

f) İşyeri için kömür fiyatlarındaki değişim katsayısı eklenmeden ödenecek aylık destek tutarı (Da):

Da=Dig x Yt

g) İşyerinin üretim faaliyetinin durdurulduğu veya daimi nezaretçi atamasının olmadığı dönemler dışında kalan süreler için ödenecek aylık destek tutarı:

Ortalama yer altı yevmiye sayısı (Yo)=Yt/Ay

Da=T/Ay x [(SGK verilerine göre aylık toplam yer altı yevmiye sayısı) - (Faaliyeti durdurulan ve/veya daimi nezaretçi ataması olmayan gün sayısı x Ortalama yevmiye sayısı (Yo))]

(1) Destek miktarının hesaplanmasında aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Yer altı kömür ocağından/ocaklarından yapılan aylık tüvenan kömür (kg) üretim miktarı ve SGK’dan alınan; faaliyette bulunan işletmeyle ilgili tüm çalışanların (yer altı + yer üstü) aylık yevmiye sayısı üzerinden randıman hesabı yapılır.

b) İşletmedeki yer altında çalışanlara ait SGK’dan bildirilen yer altı yevmiye sayısına aylık bazda destek ödenir.

c) Aynı işyeri numarası ile açık ve yer altı işletme faaliyetleri ortak olarak yürütülen işletmelerde yapılacak randıman hesabında açık işletmeden yapılan tüvenan üretim miktarı dikkate alınmaz.

ç) Yapılacak destek ödemesi, işletme için hesaplanan yevmiye başına ödenecek tutarın, o işyerine ait SGK kayıtlarındaki toplam yer altı yevmiye sayısından destek ödemesi yapılmayacak yevmiyeler (faaliyet durdurulan ve/veya daimi nezaretçi ataması olmayan günlerdeki ve ZFKS olmayan yevmiye sayıları) düşülerek elde edilen yer altı yevmiye sayısı ile çarpılarak ödeme yapılır.

d) Destekten yararlanan işletmecinin Genel Müdürlüğe bildirmiş olduğu KEP veya UETS adresine yapılacak olan faaliyet durdurma veya başlatma bildirim tarihleri arasında destek ödemesi yapılmaz.

e) İlgili maden işletmesi için yapılacak destek ödemesi; 6 ncı madde uyarınca hesaplanan destek tutarından, 5510 sayılı Kanunun geçici 78 inci maddesine göre yararlanılan destek tutarı haricinde işverenin SGK kayıtlarında yararlandığı diğer tüm teşviklerin toplamı düşülerek gerçekleştirilir.

f) Destek ödemesine konu işlemlerde SGK verileri esas alınır.

g) 1/9/2014 tarihinden sonra faaliyete geçen işletmeler için, 2014 yılının ilk sekiz ayında faaliyette bulunan işletmeler için hesaplanan (Lo) değeri kullanılır.

ğ) Linyit üretimi gerçekleştiren işyerleri tarafından destek ödemesi talep edilen ay için, Türkiye Kömür İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TKİ) tarafından ELİ İşletme Müdürlüğünce üretilen ve satışa sunulan 0,5-10 mm ve 10-18 mm kömür fiyatlarının aritmetik ortalaması dikkate alınır.

h) Taşkömürü üretimi gerçekleştiren işyerleri tarafından destek ödemesi talep edilen ay için, Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) tarafından Genel Müdürlüğe bildirilmiş olan TTK Ortalama Kömür Satış Fiyatı dikkate alınır.

(1) Destek ödemesinden yararlanmak isteyen işletmeciler; Ek-1’de yer alan Taahhütnameyi onaylayarak istenen bilgi ve belgeler ile Genel Müdürlüğe başvuru yapar.

(2) İşletmeci tarafından destek için ıslak veya elektronik imzalı olarak hazırlanan başvuru dosyasında, destek talebinde bulunulan aya ait;

a) Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca 6331 sayılı Kanun kapsamında, işin durdurulmasına karar verilen işyerlerinde, işin durdurulması kararının uygulanması ile bu kararın kaldırılmasına ilişkin İş Mahkemeleri veya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından alınmış kararların uygulanması arasında geçen süreyi gösterir belge,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarının sahalarında faaliyette bulunan rödovansçıların/işletmecilerin; kömür fiyatının değişim oranının belirlenmesine esas talep edilen aya ve bir önceki yılın aynı ayına ilişkin kömür fiyatlarını gösterir ilgili kamu kurum ve kuruluşları tarafından elektronik/ıslak imzalı olarak düzenlenmiş belge,

c) Kamu kurum ve kuruluşlarının sahalarında faaliyette bulunan rödovansçıların/işletmecilerin; talep edilen ayda o işletmede yapmış olduğu tüvenan kömür üretim miktarını gösterir ilgili kamu ve kuruluşları tarafından elektronik/ıslak imzalı olarak düzenlenmiş belge,

yer alır.

(3) Aşağıda yer alan hususların Genel Müdürlüğün e-maden uygulaması üzerinden veri girişlerinin destek ödemesinden faydalanan işyeri sahibi tarafından yapılması ve gerekli belgelerin sisteme yüklenmesi zorunludur:

a) Aylık tüvenan kömür üretim miktarı (kg/ay).

b) Zorunlu ferdi kaza sigortası poliçe numarası.

c) İşletmede maden işletme faaliyetinin/işin durdurma ve başlama tarihlerine ait bilgiler.

ç) 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesi kapsamında borç durumunu gösterir belge.

(4) Genel Müdürlük tarafından gerekli görülmesi durumunda, bu madde kapsamında istenen bilgi ve belgeler kısmi olarak ya da tamamı ile e-maden uygulaması üzerinden talep edilebilir ve e-Devlet üzerinden doğrulanabilir.

(1) 24/3/2020 tarihli ve 2282 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına göre yapılacak destek ödemeleri, 3213 sayılı Kanunun geçici 29 uncu maddesinde 30/5/2019 tarihli ve 7176 sayılı Kanun ile yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarih olan 12/6/2019 tarihinden itibaren hesaplanır.

(2) 3213 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde sayılan IV. Grup madenlerden “Linyit” ve “Taşkömürü” çıkaran özel hukuk gerçek ve tüzel kişilerinin ruhsat sahibi olarak işlettikleri yer altı maden işletmeleri için destek uygulaması, 12/6/2019 tarihinden itibaren 31/12/2020 tarihine kadar devam eder.

(3) 3213 sayılı Kanun kapsamında kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurum ve kuruluşlarının iştiraklerinin maden işlerinde, 4735 sayılı Kanun kapsamında devam eden sözleşmeler ile yapılmış olan rödovans sözleşmeleri için ekte yer alan listede belirtilen sözleşme sürelerinin bitimine kadar destek uygulaması devam eder.

(4) İşletmeci tarafından beyan edilen ve işletmede maden işletme faaliyetinin/işin durdurma ve başlama tarihlerine ait bilgiler ile SGK verileri de dikkate alınarak Genel Müdürlükçe yapılacak kontrol ve hesaplamalar sonrasında ortaya çıkan destek tutarından, işletmeciye ait 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında kalan borçların mahsup edilmesi sonrası kalan tutar işletmeci tarafından bildirilen banka hesabına yatırılır.

(1) Genel Müdürlük, gerekli gördüğü hallerde bu Tebliğ kapsamında her türlü bilgi ve belgeyi isteyebilir ve bunların doğruluğunu denetleyebilir.

(2) Destek ödemesi ile ilgili rödovansçıların/işletmecilerin verdiği bilgiler hususunda tereddüde düşüldüğü durumlarda Genel Müdürlüğün kararı doğrultusunda işlem yürütülür.

(1) Açık ve yer altı üretim yöntemi ile faaliyette bulunulan sahalarda, açık işletmelerden üretilen kömürün yer altı üretimi olarak beyan edilmesinin ve/veya dışarıdan kömür alındığının tespiti halinde, fazladan ödenen destek tutarı yasal faizi ile birlikte geri alınır.

(2) Birinci fıkraya göre fazladan ödenen destek tutarı işverene ödenecek müteakip destek tutarlarından mahsup edilir ve fazladan ödenen destek tutarının tamamının mahsup edildiği ayı izleyen aydan itibaren 6 ay süre ile destek ödemesi yapılmaz. Fazladan ödenen destek tutarının müteakip aylardan karşılanamaması durumunda, karşılanamayan tutar genel hükümlere göre takip ve tahsil edilir.

(1) 26/6/2016 tarihli ve 29754 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yeraltı Kömür İşletmelerinde İşçi Maliyetlerine Uygulanacak Desteğe İlişkin Tebliğ (Sıra No: 1) yürürlükten kaldırılmıştır.

GEÇİCİ

MADDE 1 – (1) 12/6/2019 tarihinden önceki dönemlere ait destek ödemelerine ait başvurular hakkında, 21/3/2016 tarihli ve 2016/8673 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile bu Tebliğin 12 nci maddesiyle yürürlükten kaldırılan Yeraltı Kömür İşletmelerinde İşçi Maliyetlerine Uygulanacak Desteğe İlişkin Tebliğ (Sıra No: 1) hükümleri uygulanır ve ödemeler söz konusu hükümler çerçevesinde gerçekleştirilir.

(1) Bu Tebliğin,

a) 9 uncu maddesi 12/6/2019 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde,

b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

(1) Bu Tebliğ hükümlerini Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürü yürütür.

Eki için tıklayınız