(Değişik : 31/5/1985 - 85/9529 K.)
Sigortalılık süresi içinde aşağıdaki arızaların meydana gelmesi veya eski ve çalışmaya engel olmayan bir arızanın aşağıda yazılı seviyelere yükselmesi yahut1475 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesi hükmü gereğince, bedensel veya ruhsal sakatlık derecelerine uygun işlere yerleştirilenlerin, sigortalılık süresi içinde sakatlıklarının artması veya sakatlıklarına yeni hastalık veya arızaların eklenmesi nedeniyle çalışamayacak duruma geldiklerinin Kurum sağlık tesisleri sağlık kurullarınca belirlenmesi halinde, sigortalılar, çalışma gücünün en az üçteikisini yitirmiş sayılırlar:
A - BAŞ ARIZALARI (kafa kemikleri, nöroloji, nöroşirürji, psikiatri arızave hastalıkları)
1 - Sürekli organik ve fonksiyonel bozukluklarla birlikte olan kafatası defektleri veya kraniyoplasti yapılamayan 25 cm2 den büyük kafatası defektleri veya yaralanma sonucu kafatası içinde kalan yabancı cisimlerin neden olduğu nörolojik ve psişik belirtiler.
2 - Trombotik, embolik, subaraknoidal veya intraserebral kanama sonucu mey-dana gelmiş konuşma güçlüğü veya yürüme güçlüğü yahut nükse eğilim gösteren monopleji, monoparazi, hemipleji, hemiparezi, altern paralizi, paraziler,
3 - Değişik etiyolojilere bağlı mikst afaziler (sensoriyel-motris),
4 - Vasküler, enfeksiyöz, travmatik, tümoral kökenli iki taraflı, baston veya bir araç kullanmaya yahut başkasının bakımına gerek gösteren paraplejiler, paraparaziler, diplejiler, kuadroplejiler (sfenkter bozuklukları, nörojenikmesane vb.)
5 - Postensefalitik veya arterioskleroza bağlı, arızaları belirgin, günlük işlerin güçlükle yapılabilmesine veya hiç yapılamamasına sebep olan parkinson hastalığı (paralizi ajitan),
6 - Serebrohereditler, herododejeneratif hastalıklar (serebral palsy v.b.),
7 - Vasküller, enfeksiyöz zehirlenmeye bağlı, başkasının yardımını gerektirecek denge bozuklukları yapan serebellar hastalıklar,
8 - Menenjit, ensefalit, menengoensefalit gibi beyin zarları veya beyin dokusu enfesiyonu sekelleri sonucu meydana gelen, fonksiyonel bozukluk yapan kafaçiftleri arızaları veya hareket sistemi bozuklukları,
9 - Ağır sirengomiyeli, skleroz lateral amiyotrofik (serebroherediter, heredodejeneratif omirilik hastalıkları),
10 - Ağır miyastenia gravis ve miyopatiler (herediter, heredodejenaratif kas hastalıkları),
11 - Orta veya ağır derecede belirgin, kronik, tekrarlayıcı, yaygın miyelin kılıfı hastalıkları (multipl skleroz),
12 - Ayda birkaç kez gelen, antipileptiklere cevap vermeyen veya zaman zaman statüs epileptikusla seyreden grandmal epilepsi, zaman zaman genarilize nöbetlerle seyreden jaksoniyen epilepsi veya haftada birkaz kez tekrarlayan, kontrolaltına alınamayan epilepsi,
13 - Klinik, E.M.G. bulgularıyla doğrulanmış sekel poliradikülonevrit radikülit, polinevrit, polinöropatiler,
14 - Tedaviye rağmen hafif işlerde bile çalışmaya imkan vermeyen psikozlar
a) Organik psikozlar (senil demans, kronik alkolik, şizofrenik, affektif psiko-manyak-depressif paranoid),
b) Organik olmayan psikozlar (depressif, eksite tipler, psikojenik paranoid),
c) Nörotik bozukluklar veya kişilik bozuklukları,
d) Organik beyin zedelenmesi sonucu meydana gelen ve psikotik olmayan bozukluklar (frontal lob sendromu, post kontüzyon sendromu),
e) Alkol, morfin, esrar, kokain ve benzerlerine bağlı psikozlar,
15 - İdiosi veya embesilite derecesinde oligofreniler (intellijen kotien İQ40 a kadar),
16 - Kötü tabiatlı veya ameliyat edilemez iyi tabiatlı beyin tümörleri veya kanserleri,
B - GÖZ HASTALIKLARI VE GÖRME ARIZALARI
17 - Camla düzeltildikten sonra her bir gözün skiaskopik muyeneyle tespik edilen 20/100 veya daha az görmesi hali,
18 - Görüşü bozan, korneada ileri derecede bulanıklığa neden olan, tekrarlayan, iki taraflı pterijiumlar,
19 - Görüşü bozan, tedavi edilemeyen keratit ve sekelleri veya grefon hastalığı,
20 - Görüşü bozan, kontakt lensten yararlanamayan, iki taraflı keratokonus,
21 - Görüşü bozan, tekrarlayan üveitler,
22 - Görüşü bozan, sık sık tekrarlayan, tedavisi güç retina kanamaları,
23 - Her iki göz yuvarlağını hareketsiz kılan ve görüş derecesini bozan orbita travmaları, iltihapları, tümörleri,
24 - Tedavi edilemeyen görüşü az veya çok etkileyen retinopatiler, retina dejeneresansları, makulopatiler.
25 - Her iki gözde periferik görme alanının 10 dereceye kadar daralması,
26 - İki taraflı, sekel halinde, tam pitozis,
27 - Çift görmeye neden olan, sekel halinde, her iki göz kaslarının paralizisi,
C - KULAK-BURUN-BOĞAZ HASTALIK VE ARIZALARI
28 - Kulak akıntısı veya labirent komplikasyonu sonucu sürekli baş dönmesi ve denge bozukluğu (menier sendromu) ile seyreden, işitme cihazıyla ve tedaviyle sonuç alınamayan işitme kaybı,
29 - Kulak sayvanının, dış kulak yolunun, orta kulağın ameliyat edilemeyen tümörleri, norinoma ve diğer kulak kanserleri,
30 - Dil kaybı veya konuşma ve yutmayı zorlaştıran dil harabiyeti,
31 - Burun, paranazal sinüsler, çene, ağız ve farenks kanserleri veya ameliyat edilemeyen tümörleri,
32 - Travmalar, hastalıklar ve tümörler sonucu sürekli kanül takılmasını gerektirir larenks yokluğu,
33 - Ses organlarının tedavi edilemeyen ve afoni ve dispneyle birlikte olan iki taraflı hastalık, travma ve tümörleri,
D - SOLUNUM, DOLAŞIM SİSTEMİ HASTALIKLARI VE SİSTEMİK HİPERTANSİYONLAR
34 - Göğüs duvarında belirgin biçim bozukluğu yaparak solunum ve dolaşım zorluğu yaratan arızalar ve ameliyat sekelleri,
35 - Etiyolojisi ne olursa olsun, klinik, radyolojik ve laboratuvar bulgularıyla doğrulanan ve solunum, dolaşım fonksiyonlarını ileri derecede etkileyen, sağ kalp yetmezliği, pulmoner hipertansiyon ve sağ kalp büyümesi, kronik korpulmonale, ileri derecede restriktif, obstruktif veya kombine akciğer fonksiyon bozukluklarıyla birlikte olan akciğer dokusunun, bronşların, akciğer zarlarının, göğüs kafesinin hastalık ve arızaları,
36 - Klinik, laboratuvar, radyolojik, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, dinlenme halinde veya hafif eforda fonksiyon kısıtlaması yapan iskemik kalp hastalıkları, kalp kapağı hastalıkları, kalp kasları veya kalp zarı hastalık ve arızaları,
37 - Klinik, laboratuvar, radyolojik, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, dinlenme halinde veya hafif eforda fonksiyon kısıtlamasıyla birlikte olan komissurotomi, kalp kapağı protezi, kalıcı kalp pili (pasemaker), koroner revaskülarizasyonu, perikardioektomi,
38 - Klinik, laboratuvar, E.K.G. bulgularıyla doğrulanan, geçirilmiş, kalıcı miyokart infarktüsü,
39 - Etiyolojisi ne olursa olsun, hipertansif ensefalopati, göz dibi bulguları, böbrek veya kalp yetersizliğiyle birlikte maksima 250 mm, minima 120 mm. nin üstünde olan ve tedavi edilemeyen sistemik hipertansiyonlar,
E - KARIN HASTALIK VE ARIZALARI
40 - Ameliyat edilemeyen, çalışmaya engel iç ve dış fıtıklar veya çapları10 cm. den büyük evantrasyonlar,
41 - Sindirim kanalı hastalıkları
a) Tedavi edilemeyen, sekel bırakan Crohn hastalığı, kolitis ülseroza, tüberküloz ve kaşeksiler,
b) Anal inkontinens, sürekli anüs kontrnaturalis,
c) Total kolektomi,
d) Karın organlarının işlevlerini yerine getirmelerini önemli derecede engelleyen ve çeşitli nedenlerle meydana gelmiş peritonitlerin yapışık sekelleri,
42 - Karaciğer fonksiyon testlerini ileri derecede bozan, kronik, aktif (agressif) hepatitler,
43 - Değişik etiyolojili, tam teşekkül etmiş karaciğer sirozları,
44 - Karaciğer ve pankreas kanserleri ve ameliyat edilemeyen tümörleri,
45 - Böbrek fonksiyonlarını % 30 - % 60 bozan, cerrahi ve tıbbi tedavilerle kontrol altına alınamayan veya böbrek fonksiyonlarını % 60 - % 90 bozan ve tıbbi tedaviye cevap vermeyen böbrek hastalıkları (nefropatiler),
46 - Hemodiyalizi gerektirir böbrek hastalıkları,
47 - Böbrek nakline rağmen böbrek fonksiyon bozuklukları,
48 - İyileşmeyen üriner sistem tüberkülozları,
49 - Üreterosigmeidostomi, üreterokutaneustomi, postoperatif sürekli ürinerfistüller, inkontinanslar, ekstrofolia vezikalis, total epispadias, hipospadias,
50 - Sürekli sistostomi ve sonda kullanmayı gerektiren üretra darlıkları,
51 - Üriner sistem kanserleri ve ameliyat edilemeyen tümörleri,
52 - Penis ve testislerin beraber yokluğu, idrarın sürekli akması,
F - HAREKET SİSTEMİNDEKİ KEMİK, KAS, EKLEM HASTALIK VE ARIZALARI
53 – Kürek kemiğinin sabit hale gelmesine neden olan iki taraflı omuz eklem ankilozu,
54 - Omuz yokluğuna neden olan tek veya iki taraflı kemik kaybı,
55 - Kolun bilekle omuz arasından kesilmesi (amputasyonu), kolun tek veya iki taraflı torasik amputasyonu iki bileğin kesilmesi (amputasyonu),
56 - Humerusun iki taraflı omuz yakınından psödoartrozu veya ön kol her iki kemiğinin psödoartrozu (yalancı eklemleri),
57 - Tüm belirtileriyle iki taraflı Volkman kontraktürü,
58 - Her iki elin başparmağı dahil olmak üzere sekiz parmağın kesilmesi (amputasyonu),
59 - Omurganın hareketlerini ileri derecede kısıtlayan hastalıklar (ankilozlar) ve travma sekelleri,
60 - Cerrahi ve tıbbi tedavinin sonuç vermediği, norolojik belirtilerle birlikte E.M.G. ile tespit edilen bel fıtıkları disk kaymaları, şekil bozukluğu yapmış kronik artiritler, spondiloartiritler,
61 - Kalça ekleminin iki taraflı tam ankilozu,
62 - Tek taraflı bile olsa kalça ekleminin dezartikulasyonu, uyluk kemiğinin alttan tek taraflı 2/3 ünün veya iki taraflı 1/3 ünün kesilmesi (amputasyonu),
63 - İki bacağın alttan en az 1/3 ünün kesilmesi (amputasyonu),
64 - Her iki diz ekleminin 20 dereceden yukarı fleksiyon halinde ankilozu,
65 - Yassı ve uzun kemiklerin ve omurganın her çeşit aktif, akıntılı osteidleri,
G - İÇ SALGI HASTALIKLARI (endokrin)
66 - Cerrahi veya tıbbi tedavinin sonuç vermediği hipotalamik hastalıklar (diabetes insipitus, anosmi, görme bozuklukları, mental retardasyonla birlikte hipotalamusun gelişimsel bozuklukları),
67 - Genel hipofiz yetersizliğine, gelişme hormonu (STH) fazlalığına (akromegali, gigantizm) veya yetersizliğine (hipofizernanizm) bağlı hastalık veya komplikasyonlar veya hastalığa eşlik eden arızalar (anosmi, görme bozukluğu, mental retardasyon),
68 - Cerrahi ve tıbbi tedaviden yararlanamayan hipotiroidi veya hiperparatiroidi hastalıkları, paratiroid ve tiroidin yaygın karsinomları,
69 - Tedavi edilemeyen böbrek üstü bezi karsinomları ve hiperaldosteronizm ve feokromasitoma,
70 - Şeker hastalığı (diabetes mellitus)
a) Organlarda arızalara ve fonksiyon bozukluklarına neden olan ve tedaviyle düzeltilemiyen şeker hastalıkları (tip II diabetes mellitus),
b) Tedaviye rağmen açlık kan şekerinin sürekli olarak 200 mg. ın üstünde seyrettiği ve organlarda harabiyete neden olan şeker hastalıkları (tip I diabetes mellitus),
H - METABOLİZMA HASTALIKLARI
71 - Tedavi edilemiyen osteomalasi,
72 - Tedaviye rağmen eklemlerde şekil bozukluğuna (deformite), hareket kısıtlanmasına, böbrek yetersizliğine neden olan gut hastalığı,
73 - Tip 2-3 osteogenezis imperfekta,
74 - Porfiria (eritropoetik)
K- HEMATOLOJİK HASTALIK VE ARIZALAR
75 - Aplastik, miyelofitizik, orak hücreli anemiler, thalassamia major, paroksismal nokturnal hemoglobinuri,
76 - Tedavi edilemeyen lösemiler,
77 - Polisitemia vera,
78 - Werlhof hastalığı (idiopatik trombositopenik purpura),
79 - Von Willebrand hastalığı (psödohemofili),
80 - Pıhtılaşma faktör aktivitesi % 1 den az olan hemofililer,
81 - Sistemik intravasküler koagulasyon,
82 - Ağır zincir hastalıkları (makroglobilinemia, multipl miyolama),
83 - Kötü tabiatlı lenfoma, sarkomlar,
84 - III ve IV üncü evredeki Hodgkin,
L - RUMATOLOJİ
85 - Ağır, ileri derecede ankiloz ve hareket kısıtlanmasına neden olan veya yatağa veya tekerlekli iskemleye bağımlı kılan romatizmal hastalıklar,
M - KOLLAGEN DOKU HASTALIKLARI
86 - Wegener hastalığı (nekrotizan granilomatoz),
87 - Sistemik lupus eritematodes vb.,
N - DAMAR HASTALIKLARI
88 - Ağır dolaşım bozukluklarına veya trofik zararlara yol açan, cerrahi ve tıbbi tedaviden yarar görmeyen, çalışmayı etkileyen, iltihabi, dejeneratif ve fonksiyonel arter, ven damar ve lenf hastalıkları, büyük damarların, periferik damarların ağır, tıkayıcı arter hastalıkları, anevrizmaları, arterio-venöz fistülleri, venöz yetmezlik, posttrombotik sendrom vb, ven hastalıkları, ağır lenf ödemi sonucu meydana gelen elefantiyazisler,
O - DERİ HASTALIKLARI VE ARIZALARI
89 - Vücudun % 50 sinden fazlasını kaplayan ve artropatik şekil gösteren ağır sedef hastalığı(psoriazis),
90 - İnfiltratif ve tümoral mucoid funguides,
91 - Ağır kronik evrede pemfigus,
92 - Mutulasyon evresinde cüzzam (lepra)
93 - Ağır kokulu ve çirkin görünüşlü hale dönüşen icthiosis,
94 - Yaygın ve ilerleyici meleda hastalığı,
95 - Tabanda geniş alan kaplayan hiperkeratoz ( verru-kallus),
96 - VÜcudun en az %20 sini kaplayan skleroderma,
97 - Yukarıda tespit edilen hastalık ve arızalar dışında kaldığı halde, tedavi edilemeyen ve çalışma imkanını ortadan kaldıran bir veya birkaç hastalık veya arıza.
Yukarıda sayılmadığı halde, Tüzüğe ekli A cetvelinin listelerinde yer alan ve arıza ağırlık ölçüsü 57 olan hastalık ve arızaların meydana geldiği, meslek grup numarası 1 olan sigortalılar, C cetvelindeki sürekli iş göremezlik simgesinin A olması şartıyla çalışma gücünün 2/3 ünü yitirmiş sayılırlar.