Sular Kanununun Uygulanışını Gösteren Tüzük

İhtiyacatı ammeyi temine mahsus suların tedarik ve idaresi belediyelere ve belediye teşkilatı olmıyan mahallerde ihtiyar meclislerine tevdi edildiğine göre bu kabilden olan vakıf sular da atideki esaslar dairesinde belediyelere veya ihtiyar meclislerine devrolunur.

Devredilecek vakıf sular başlıca dört kısma ayrılır.

A – Doğrudan doğruya ve müstakillen bir vakıf suretinde yapılmış ve ihtiyacatı ammeyi temine mahsus olanlar,

B – Başka hayrat ile alakadar bulunanlar,

C – Başka hayrat ile alakadar olmakla beraber vakıfınevlat ve ensabına da menafii mahsusa temin etmekte olanlar,

D– Başka hayratı olmamakla beraber muayyen miktarı veya fazlası mütevelli veya evlada ait bulunanlar.

Maddei sabıkada muharrer aksamdan (A) fıkrasında muharrer su vakıflarına ait akar, arazi, eşçar ve tenmiyesi meşrut nukut- peşin tahsil edilmiş ve kanunun neşrinden muahhar müddete ait bulunmuş bedeli icarlar da dahil olduğu halde -cümlesi kontrato, deyin senedatı, tapu evrakı gibi vesaikle ve bütün hukuk ve vecaibiyle birlikte belediye veya ihtiyar meclislerine devrolunur. Gerek sular, gerek akarat ve müessesat bu namlara tashihen ve tebdilen tapuya raptedilir.

Vakıf suların ve bunlara mevkuf akar, arazi ve sairenin imar ve ihyası için sarfedilmiş paralar aranılmaz.

İkinci maddenin B, C, D fıkralarında yazılı sular iki hal arzeder:

1 – Vakfın umumi varidatından veya akarlarından su için muayyen bir miktar veya bir kısmı vakıf tarafından tefrik ve tahsis edilmiş olanlardır ki bunlar, vakfın başkaca hayratı olduğuna bakılmıyarak, ikinci maddenin "A" fıkrasında muharrer olanlar gibi bila kaydüşart devrolunurlar.

Su için muayyen akar, arazi ve saire gösterilmemekle beraber varidattan muayyen bir kısmı sularaait olan veya varidatı bir nisbet üzerinden taksimi meşrut bulunan vakıfların varidatının, her sene gayesinde tesbitinden ve masarifi istihsaliyenin tenzilinden sonra bakıyesi vakıfın tayin ettiği şerait dairesinde taksim edilerek sulara ait miktarı belediyeye veya ihtiyar meclislerine verilir.

2 – Su işleri için muayyen varidat gösterilmemiş veya umumi varidat üzerinden malüm nispette hisse ayrılmamış bulunanlardır ki bunlar mülhak vakıflardan ise muhasebeleri, mazbut vakıflardan ise idarenin kuyudu esas tutularak son on sene zarfındaki varidat ve masarifi tesbit ve masrafın sulara ait kısmı tefrik edilerek bir senelik miktarı vasatisi, her sene ait olduğu belediyeye veya ihtiyar meclisine maktuan evkaf idaresinden veya mütevellisi tarafından tediye olunur.

Bu vasati miktar evkaf idarelerince 1929 mali senesi nihayetine kadar tesbit olunacaktır.

Belediyelere veya ihtiyar meclislerine devirden müstesna olan sular ve müessesatı şunlardır:

A – Müstakil suyu olan vakıf değirmen ve hamamlar gibi vakfa ait akarların ihtiyacına veya tarla ve bahçelerin sulanmasına yarıyan irat nevinden sular ile bu emlak, arazi veya akaratı vakfiye derununda bulunan şehir ve köylere isale edilmemiş sular ve bunların mevkufatı:

B – Mesdut tekke ve zaviyelerde olduğu gibi umumun istifadesi için isale edilmemiş hususi mahiyette ve kapalı yerlerde bulunan sular ve bunların mevkufatı;

C – Umumun istifadesi için yapılmış, fakat isale suretiyle getirilmemiş olan kuyular, küpler ve bunların mevkufatı.

Abidattan madut olan sebil, çeşme ve şadırvan suları belediyelere veya ihtiyar meclislerine devredilen sulardandır.

(Değişik: 22.2.1946 - 3/3819 K.)

Kanunun yayımından önce mevcut olup da belediyelere veya köylere devrolunan vakıf sulardan faydalanan vakıf hayrat ile akarların suları, belediyelerce ve köylerce parasız olarak verilir.

Eskiden mevcut olup da vakıf sulardan faydalanmakta iken harap olan ve sonradan Vakıf İdaresince tekrar yapılan vakıf hayrat ve akarlar da aynı hükme bağlıdır.

Belediyeler veya köylerce ister değişiklik yapılmak veya düzenlenmek suretiyle olsun, ister eskileri bırakılarak yenileri meydana getirilmek suretiyle olsun akıtılacak sulardan yukarıki fıkralarda yazılı vakıflar yine parasız olarak faydalanırlar.

Mülhak vakıflardan sular için meşrut olup da halen kafi derecede olmıyan muhassasatı kadime vakıflarının varidatı müsait olduğu surette vakfın diğer cihatı hayriyesi de nazarı itibara alınarak muhassasatı mezküre imkan derecesinde müdüriyeti umumiyece tezyit edilecektir.

Belediye ve köylere devri icap eden suların mevkufatından sular hakkındaki kanunun neşrinden sonra evkafça nakde tahvil ve yahut istibdal edilmiş bulunanların bedelatı belediye ve köylere devrolunur .

Şurayı Devletçe görülmüş olan bunizamname neşri tarihinden muteberdir.

Bu nizamname hükümlerinin İcrasına Başvekil, Dahiliye, Sıhhiye ve Muaveneti İçtimaiye Vekilleri memurdur.