Birinci Bölüm
Bu Yönetmeliğin amacı; Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu kapsamında bulunan Bağ-Kur sigortalılarının ödemek zorunda oldukları primlerin hesaplanması, ödenmesi ve tahsiline ilişkin usulleri düzenlemektir.
Bu Yönetmelik, 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu kapsamında bulunan ve 29/8/1977 tarihli ve 2108 sayılı Muhtar Ödenek ve Sosyal Güvenlik Yasası ile Bağ-Kur kapsamına alınan sigortalıların ödemek zorunda bulundukları primlerin hesaplanması, ödenmesi ve tahsili usullerine ilişkin hükümleri kapsar.
Bu Yönetmelik, 1479 sayılı Kanunun değişik 53 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Bu Yönetmelikte geçen;
Bağ-Kur veya Kurum: Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumunu,
Sigortalı: 1479 ve 2108 sayılı Kanunlar kapsamında Bağ-Kur sigortalısı olanları,
Prim: Sigortalının, uzun vadeli sigorta kollarına yapmış olduğu ödemeyi,
Sağlık primi: Sigortalı ve haksahiplerinin tedavilerinin Kurumca karşılanması için yaptıkları ödemeyi,
ifade eder.
İkinci Bölüm
Sigortalının prim ödeme zorunluluğu Bağ-Kur sigortalılığının başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren, sigortalılık başlangıcının ayın ilk günü olması halinde ise aynı aydan itibaren başlar ve sigortalılığın sona erdiği ayın sonuna kadar devam eder.
Yeniden sigortalı olunması halinde de yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
Bağ-Kur sigortalılarının ödemek zorunda oldukları primler ve hesaplama yöntemi aşağıda belirtilmiştir;
a) Sigorta primi, sigortalının seçtiği, intibak ettirildiği veya yükseltildiği gelir basamağının %20’sinden,
b) Sağlık sigortası primi, ilk sekiz basamakta bulunan sigortalılar için sekizinci gelir basamağı tutarının % 20 si, dokuz ve daha yukarı basamakta bulunan sigortalılar için bulundukları gelir basamağı tutarının % 20’sinden,
c) Giriş keseneği, ilk defa sigortalı olanların seçtikleri veya intibak ettirildikleri gelir basamağı tutarının %25’inden,
d) Basamak yükseltme farkı, sigortalının yükseldiği gelir basamağı ile daha önce bulunduğu gelir basamağı arasındaki farktan,
oluşur.
Primler tam ay üzerinden hesaplanır.
Sigortalılar primlerini ve sağlık sigorta primlerini, ilgili ayın sonuna kadar Kuruma ödemek zorundadırlar. Ancak, ayın son gününün tatile rastlaması halinde prim ve sağlık primleri, takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar ödenir.
Giriş keseneği, ilk aya ait prim ile basamak yükseltme farkı ise yükseltmenin geçerli olduğu aya ait primle birlikte ödenir.
Sigortalılar tarafından ödenmesi gereken primler süresi içinde ve tam olarak ödenmezse, primlerin ödenmeyen kısmı sürenin bittiği tarihten başlamak üzere %10 oranında artırılır. Bu miktara borç ödeninceye kadar gecikilen her ay için ayrıca Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait Yeni Türk Lirası cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanır.
Kuruma ödenmesi gerekli sigorta, sağlık sigortası primi, giriş keseneği, basamak yükseltme farkı ve bu Yönetmeliğin 7 nci maddesine göre hesaplanan gecikme zammı ile diğer her türlü borç, sigortalı tarafından, Kurumun anlaşma yaptığı bankalara ödenir. Bankalara ödemenin yapıldığı tarih, Kuruma ödeme tarihi sayılır.
Ancak, anlaşma yapılmış bankalar dışındaki yollardan ödemenin yapılması halinde, bu ödemelerin Kurum hesaplarına intikal tarihi esas alınır. Bu ödemelerin Kuruma intikali konusunda çıkacak anlaşmazlıklarda ispat yükümlülüğü sigortalıya aittir.
Sigortalı tarafından yapılan ödemelerin mahsup sırası şöyledir:
a) En eski dönem veya aylık prim borcundan başlamak üzere, prim borçlarına, gecikme zammına ve diğer borçlarına mahsup edilir.
b) Borçlanma karşılığı ödenen primler, öncelikle ilgili borçlanma primlerine, artan kısmı ise bu maddenin (a) bendine göre diğer borçlarına mahsup edilir.
c) Geçersiz sayılan borçlanmalarla ilgili borçlanma karşılığı tahsil edilen primler, yersiz olarak alınan prim olarak değerlendirilir ve sigortalıya, talebi halinde Kuruma olan prim ve gecikme zammı borçları düşüldükten sonra geri verilir.
d) Tahakkuk etmiş borçtan fazla ödemede bulunulması halinde, fazladan ödenen miktar yersiz ödeme sayılır ve sigortalının talebi halinde sigortalıya geri verilir.
e) Yanlış ve yersiz olarak alındığı anlaşılan primler, alındığı tarihten itibaren 10 sene geçmemiş ise talebi halinde sigortalıya geri verilir.
Tabii afet ve hastalık hallerinde;
a) Tabii afet nedeniyle fiilen çalıştırdığı işyeri veya ikametgah olarak oturduğu konutu yıkılan veya hasar gören ve bu durumlarını tabii afetin olduğu ayı takip eden altı ay içinde, il ve ilçelerde valilik, kaymakamlık ve belediyelerden, köylerde ise muhtar veya ihtiyar heyetlerinden alacakları belge ile belgelendiren sigortalıların, tabii afetin meydana geldiği ay dahil bu aya kadar ödenmemiş prim ve gecikme zammı borçları ile bu ayı takip eden altı aylık prim borçları, bu altı aylık sürenin sona erdiği tarihten itibaren, gecikme zammı uygulanmaksızın altı ay süreyle ertelenir. Ertelenen prim borçlarının altı aylık erteleme dönemini takip eden ilk ayın sonuna kadar ödenmesi halinde bu primlere gecikme zammı uygulanmaz.
b) Afet bölgesindeki şartları ve gelişmeleri göz önünde tutarak, sigortalıların ödemesi gereken primlerin ödeme sürelerini bu fıkrada belirlenen sürelere bağlı kalınmaksızın belirlemeye ve ertelemeye Kurum Yönetim Kurulu yetkilidir.
c) Hastalık nedeniyle ticari faaliyetini yürütemeyen ve bu durumunu hastalık halinin sona erdiği tarihi takip eden altı ay içinde sağlık kurulu raporu ile belgelendiren sigortalıların, çalışamadığı aylara ait prim borçları, sigortalının çalışmaya başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren, altı ay süreyle ertelenir. Ertelenen prim borçlarının altı ayı takip eden ayın sonuna kadar ödenmesi halinde, bu primlere gecikme zammı uygulanmaz.
Üçüncü Bölüm
19/4/1988 tarihli ve 19790 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bağ-Kur Sigortalılarının Ödemek Zorunda Bulundukları Primlerin Hesaplanması, Ödenmesi ve Tahsili Usulleri Hakkındaki Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Yönetmelik hükümlerini Bağ-Kur Genel Müdürü yürütür.