Amaç
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, ülkemize giriş ve çıkışında bitki sağlığı açısından tabi olacağı hususlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Birinci Bölüm
(1) Bu Yönetmeliğin amacı; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, ülkemize giriş ve çıkışında bitki sağlığı açısından tabi olacağı hususlara ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
(1) Bu Yönetmelik, ithale mani olan zararlı organizmaların belirlenmesi ile bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış işlemlerinde bitki sağlığı açısından tabi olacağı hususları ve yapılacak resmî kontrolleri kapsar.
(2) Serbest bölgelere yurt dışından getirilen ve serbest bölgelerden yurt dışına gönderilen ürünler de bu Yönetmelik hükümlerine tabidir.
(1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 31 inci, 32 nci, 33 üncü, 34 üncü, 42 nci, 43 üncü, 44 üncü ve 45 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Ahşap ambalaj malzemesi: Bir malın desteklenmesi, korunması veya taşınmasında kullanılan, ISPM 15’te belirtilen istisnalar dışındaki altı milimetreden kalın ahşaptan yapılmış palet, sandık, kasa, kutu, istif tahtası, kablo makarası, bobin makarası ve benzeri ürünleri,
b) Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri: Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünü, Zirai/Biyolojik Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüklerini ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş diğer Araştırma Enstitüsü Müdürlüklerini,
c) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
ç) Belge kontrolü: Bu Yönetmelik kapsamındaki iş ve işlemlerle ilgili olarak müdürlüğe sunulan belgelerin tam, usulüne uygun ve birbirleri ile uyumlu olduğunun kontrolünü,
d) Beyan kontrolü: Müdürlüğe verilen belgelerin bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile uyumlu olup olmadığının kontrolünü,
e) Bitki: Canlı bitkiler ile bunların derin dondurulmamış meyve ve sebzeleri, yumrular, soğansılar, soğanlar ve rizomlar, kesme çiçekler, yapraklı dallar, budama artığı yapraklar, yapraklar, bitki doku kültürleri, canlı polen, göz, kalem ve çelik gibi canlılığını koruyan belirli parçaları ile dikim amaçlı olan botanik tohumlarını,
f) Bitki Karantinası Kayıt ve Takip Sistemi (BKKTS): Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış işlemlerinin kayıt altına alındığı ve takip edildiği yazılım sistemini,
g) Bitki Pasaportu: 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmeliğin EK-1 listesinde yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için bu Yönetmelikte belirlenen bitki sağlığı standartlarının ve özel şartların karşılandığını gösteren, çeşitli bitki ve bitkisel ürünler için standart hale getirilmiş, Bakanlıkça belirlenen usullere uygun olarak hazırlanan ve Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilenler tarafından düzenlenen resmî etiketi veya belirli ürünler için Bakanlıkça kabul edilen etiket dışındaki işareti,
ğ) Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi: Resmî kontrolü giriş noktasında tamamlanamayan belirli ürünlerin; belge kontrolü yapıldıktan sonra belge, beyan ve bitki sağlığı kontrolünün tamamlanacağı, ülke içinde başka bir yetkili giriş gümrük idaresine veya onaylı kontrol yerine sevkine eşlik eden veya dijital olarak oluşturulup sevk yerine elektronik olarak gönderilen, bir örneği EK-11’de yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi,
h) Bitki sağlığı kontrolü: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile bunların ambalajları ve nakil araçlarının zararlı organizmalardan ari olup olmadığının tespiti için yapılan kontrolü,
ı) Bitki Sağlığı Önlemlerine Yönelik Uluslararası Standartlar (ISPM): Bitki Sağlığı Tedbirlerine Yönelik Uluslararası Standartları,
i) Bitki Sağlık Sertifikası: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bu Yönetmelikte öngörülen bitki sağlığı şartlarına uygun olduğunu gösteren, bir örneği EK-7’de yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi veya elektronik ortamda oluşturulan resmî eşdeğerini veya Bakanlıkça bildirilen ülkelerin Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenerek onaylanmış elektronik Bitki Sağlık Sertifikası versiyonlarını,
j) Bitkisel ürün: Bitkisel orijinli, işlem görmemiş veya basit bir işlemden geçmiş, bitki tanımına girmeyen ürünleri,
k) Çıkış: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dâhil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkışı ile ihracatını,
l) Deneme amaçlı ithalat: Çeşit veya çeşit adayı tohumlukların, çoğaltım, demonstrasyon, sergilenme veya ticari amaç dışında araştırma geliştirme, test, deneme, laboratuvar analizi amacıyla yapılan ithalatını,
m) Dezenfeksiyon: Zararlı organizmaların yok edilmesi veya etkisiz hale getirilmesi amacıyla kimyasal maddeler veya fiziksel yöntemlerle temizlenmesi işlemini,
n) Diğer maddeler: Bitki sağlığı açısından zararlı organizma taşıma riski bulunan, bitki ve bitkisel ürünler dışında kalan maddeleri,
o) Dikim amaçlı bitki: Dikili olan ve dikili olarak kalacak bitkiler veya şaşırtma işlemi yapılacak bitkiler ile dikili olmayan fakat sonrasında dikilecek olan bitkileri,
ö) Fırında kurutma (KD): Gerekli nem içeriğine ulaşmak için ısı ve/veya nem kontrolü uygulayarak kapalı bir bölme içerisinde odunun kurutulması işlemini,
p) Fümigasyon: Zararlı organizmaları imha etmek amacıyla belirli sıcaklıktaki kapalı bir ortama, gaz halinde etki eden bir fümigantı belirli miktarda verme ve belirli bir süre ortamda tutma işlemini,
r) Genel Müdürlük: Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,
s) Genetik yapısı değiştirilmiş organizma (GDO): Modern biyoteknolojik yöntemler kullanılmak suretiyle gen aktarılarak elde edilmiş, insan dışındaki canlı organizmayı,
ş) Giriş: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişi, ithalatı ve transit işlemine tâbi tutulmasını,
t) Giriş noktası: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine ilk kez getirildiği yer olup hava yoluyla gelişte hava limanı, deniz yoluyla gelişte deniz limanı, kara yolu ve demir yoluyla gelişte karasal sınırın geçildiği yerde o alandan sorumlu gümrük idaresinin yerini,
u) Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP): Uluslararası ticarette ürünlerin tanımını ve ayrımını yapmak amacıyla kullanılan dünyanın farklı yerlerinde üretilen ürünler için detaylı bilgiye ulaşmayı sağlayan kodu,
ü) Isıl işlem: Ürünlerin resmî bir teknik şartnameye göre belirlenmiş sıcaklığa ulaşması ve bu sıcaklıkta belli bir süre işleme tabi tutulmasını,
v) İhracat: Serbest dolaşımda bulunan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ihracat rejimi işlemlerine esas resmî kontrolleri,
y) İnspektör: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giriş, çıkış, ülke içinde dolaşım ve Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden transit geçişi esnasında bitki sağlığı amaçlı her türlü resmî kontrolleri yaparak gerekli belgeleri düzenlemek üzere Bakanlık tarafından eğitilmiş ve resmî kontrol yetkisi verilmiş kontrol görevlisini,
z) İn vitro: Laboratuvar ortamındaki yapay koşulları,
aa) İn vitro bitki çoğaltma: Kontrollü yapay bir çevrede, aseptik ortamda temiz şartlarda, kapalı plastik veya cam kültür kapları kullanılarak besi yerlerinde bitki çoğaltımı,
bb) İthalat: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, serbest dolaşıma giriş rejimi, gümrük antrepo rejimi, dâhilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ve geçici ithalat rejimi işlemlerine esas resmî kontrolleri,
cc) Kabuğu soyulmuş odun: Tamamen kabuksuz olan veya ISPM 15’te belirtilen kabuk toleransındaki sınırlar dahilinde kabuğun ayrılması işlemine tabi tutulan odunu,
çç) Kabuksuz odun: Yıllık büyüme halkaları arasındaki kabuk kovukları ve budak etrafında içe doğru büyüyen kabuklar hariç kabuklarının tamamı çıkarılmış odunu,
dd) Kapsam dışı ürün: GTİP itibariyle EK-5’te yer alan ancak parantez içi ifadelerle bitki sağlığı kontrolünden hariç tutulan ürünleri,
ee) Karantina: Zararlı organizmaların ülkeye girişini veya ülke içinde yayılmasını önlemek amacıyla bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin kontrol altına alınmasını,
ff) Karantinaya tabi zararlı organizma: EK-1 ve EK-2 listelerinde yer alan zararlı organizmalar ile EK-1 listesinde yer almadığı ve ülkemizde varlığı bilinmediği için yapılan zararlı risk analizi sonucunda ülkemiz açısından riskli bulunan zararlı organizmaları,
gg) Kontaminasyon: Zararlı organizmaların, bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler, depolama alanı, konteyner, ambalaj malzemeleri ya da taşıma araçlarında bulaşıklık halini,
ğğ) Laboratuvar uzmanı: Üniversitelerin bitki koruma bölümlerinden mezun ve laboratuvarda görev yapacağı uzmanlık konusunda (entomoloji, nematoloji, mikoloji, viroloji, bakteriyoloji, herboloji) en az yüksek lisans belgesine sahip olan ve sadece uzmanlık alanındaki laboratuvar birimindeki analizlerin yapılmasından sorumlu personeli,
hh) Lot/Parti: Bir sevkiyatın, tek bir ürünün bileşim ve orijin olarak homojen yapıda olduğu belli sayıdaki birimini,
ıı) Mahrece iade: Girişi uygun olmayan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ihracat ülkesine geri gönderilmesini,
ii) Menşe ülke: Bitkiler için bitkilerin yetiştirildiği ülkeyi, bitkisel ürünler için bitkisel ürünlerin elde edildiği bitkilerin yetiştirildiği ülkeyi, diğer maddeler için ise bu maddelerin zararlılar tarafından ilk olarak bulaşıklığa maruz kaldığı ülkeyi,
jj) Müdürlük: Zirai Karantina Müdürlüğü ile Bakanlıkça yetkilendirilen Bakanlık İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünü,
kk) Numune: Genel Müdürlükçe numune alımına ve analize ilişkin esasları belirlemek üzere hazırlanacak talimatlara göre belirlenmiş büyüklükteki resmî kontrole tabi tutulacak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerden alınan örneği,
ll) Odun: Endüstriyel, lif, yonga, kâğıtlık ve yakacak odun dâhil biçilmiş olsun olmasın, kabuklu veya kabuksuz tüm odunları,
mm) Onaylı fümigasyon: Bakanlıkça kabul edilmiş yönteme uygun olarak yapılan fümigasyon işlemini,
nn) Onaylı kontrol yeri: Resmî kontrol işlemleri tamamlanıncaya kadar ürünlerin bekletilebileceği ISPM 34’te belirtilen izolasyon, havalandırma, soğuk zincir, nem ve benzeri fiziksel koşullar ile gerektiğinde fümigasyon, imha ve benzeri işlemlerin yürütülebileceği kapalı, mühürlü, kayıt altında, depolama alanında bulunan diğer ürünlere bulaşma riskini önleyecek şekilde gerekli karantina şartlarının sağlandığı bağımsız bölümlerden oluşan gümrük gözetimindeki antrepolar, yediemin alanları ve benzeri geçici depolama yerlerini,
oo) Paçal: Muayene edilecek ürünün tamamını temsil etmek üzere tesadüfi örnekleme metoduna göre seçilen ürün örneklerinin belli bir oranda karıştırılmasını,
öö) Resmî kontrol: Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerin, bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun doğrulanması için inspektörlerin verilen yetki çerçevesinde gerçekleştirdikleri izleme, gözetim, denetim, muayene, karantina, numune alma, analiz ve benzeri işlemleri,
pp) Serbest bölge: Türkiye Gümrük Bölgesinin parçaları olmakla beraber, serbest dolaşımda olmayan eşyanın serbest dolaşıma sokulmaksızın gümrük mevzuatında öngörülen haller dışında kullanılmamak ya da tüketilmemek kaydıyla konulduğu, ithalat vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin uygulanması bakımından Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen yerleri,
rr) Serbest Bölgeye Dolaşım Formu: Zararlı risk analizine tabi ürünlerden, Bakanlıkça belirlenen ve yeniden ihracat amacıyla depolanıp işlenmek üzere serbest bölgelere transfer başvurusu yapılan ürünler için düzenlenen, bir örneği EK-6’da yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi,
ss) Sevkiyat: Bir ülkeden başka bir ülkeye taşınan, bir veya birden fazla lot/parti veya grup halinde belirtilmiş olsun olmasın; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bir veya birden fazla Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası ile tek bir taşıma aracı kapsamında bulunan miktarı,
şş) Sevkiyatı engelleme: Girişi yapılmak istenen bir sevkiyatın bitki sağlığı mevzuatına uygunsuzluğu nedeniyle reddedilmesini veya uygunsuzluk giderilinceye kadar durdurulmasını,
tt) Soğuk uygulama: Ürünleri zararlı organizmalardan ari hale getirmek için uygun sürelerde düşük ısı derecelerine maruz bırakma işlemini,
uu) Tek Pencere Sistemi (TPS): Gümrük işlemlerinde kullanılan ve ilgili kamu kurumlarına ait belgelerin tek bir noktadan elektronik başvuru yoluyla düzenlenmesini sağlayan sistemini,
üü) Tek Pencere Sistemi ID (TPS ID): İthalat veya ihracat uygunluğu onaylanmış belgeler için Tek Pencere Sistemi tarafından verilen yirmi üç haneli tanımlayıcı kod numarasını,
vv) Transit: Serbest dolaşımda bulunmayan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi üzerinden geçerek yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye geçişini,
yy) Tohumluk: Bitkilerin çoğaltımı için kullanılan tohum, yumru, fide, fidan, çelik gibi generatif ve vejetatif bitki kısımlarını,
zz) Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi: Türkiye Cumhuriyetinin topraklarını, karasularını, iç suları ve hava sahasını da kapsayan Türkiye Cumhuriyeti sınırlarını,
aaa) Ürünün ilgilisi: Bu Yönetmelik hükümlerine göre, bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrollerini yaptırmaya, takiplerine yetkili ve sorumlu gerçek veya tüzel kişiler ile gerçek kişilerin kanunî temsilcilerini/tüzel kişilerin yetkili temsilcilerini,
bbb) Yediemin: Fide, fidan, iç ve dış mekan süs bitkileri ile çimlenmenin önlenmesi amacıyla soğuk zincirle taşınan tohumlar ve kesme çiçeklerin analizler dahil resmî kontrolleri tamamlanıncaya kadar gümrük denetiminde kapalı bir alanda bekletilmesi işlemini,
ccc) Yeniden ihracat (re-export): Ülkemize girişi yapılan ve ülkemizden başka bir ülkeye ihraç edilecek bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için uygulanan yeniden ihracat işlemini,
ççç) Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası: Yeniden ihraç edilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için bir örneği EK-8’de yer alan forma göre düzenlenmiş belgeyi veya elektronik ortamda oluşturulan resmî eşdeğerini,
ddd) Yüksek riskli bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler: EK-3 listesinde Türkiye’ye girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler tablosunda listelenmeyen ancak bir ön değerlendirme sonucunda ülkemiz için kabul edilemez bir seviyede zararlı riski taşıdığı tespit edilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeleri,
eee) Zararlı organizma: Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelere zarar veren bitki, hayvan veya patojenik ajanların tür, streyn (ırk) veya biyotiplerini,
fff) Zararlı organizmadan ari alan: İçerisinde belirli bir zararlı organizmanın var olmadığı bilimsel olarak kanıtlanan ve uygun olan hallerde bu şartların resmî olarak sürdürüldüğü alanı,
ggg) Zararlı organizmadan ari arazi: İçerisinde belirli bir zararlı organizmanın var olmadığı bilimsel olarak kanıtlanan sınırları belirli arazi parselini,
ğğğ) Zararlı organizmadan ari üretim yeri: İçerisinde belirli bir zararlı organizmanın var olmadığı bilimsel olarak kanıtlanan ve uygun olan hallerde bu şartların resmî olarak belirli bir süre için sürdürüldüğü üretim yerini,
hhh) Zararlı organizmayı engelleme: Girişi yapılmak istenen bir sevkiyatın, makroskobik muayene ya da laboratuvar testi sonucunda zararlı organizma tespiti nedeniyle durdurulmasını,
ııı) Zararlı risk analizi: Bir organizmanın karantinaya tabi ya da karantina dışı zararlı organizma olup olmadığını veya bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalat işlemlerinde uygulanacak bitki sağlığı tedbirlerinin boyutunu belirlemeye yönelik bilimsel, çevresel ve ekonomik göstergelerin ilgili ISPM kapsamında birlikte değerlendirilmesi sürecini,
ifade eder.
İkinci Bölüm
(1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişi, ithalatı ve transit rejimine tabi tutulması ile serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden çıkışı resmî kontrole tabidir.
(2) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bu Yönetmelik kapsamındaki ülkeye giriş ve çıkış işlemleri, BKKTS üzerinden yapılır. BKKTS üzerinden yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda Genel Müdürlük onayı ile işlemler fiziksel olarak yürütülür. BKKTS üzerinden yapılan işlemlerde, aslı gereken evraklar hariç ıslak imza aranmaz. Müdürlük tarafından elektronik ortamdan temin edilemeyen bilgi ve belgeler, başvuru sahibinden istenir. Resmî kontrol sürecinde veya sonucunda tespit edilen eksiklik, uygulanacak işlem ve tedbirler gibi bilgilendirmeler başvuru sahibine BKKTS üzerinden yapılır. İthalat aşamasındaki uygunluk denetimlerine ilişkin işlemler ile Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili işlemler Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenlemeye göre yapılır.
(3) Müdürlüğün görevlendireceği inspektör tarafından, bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrolleri üç aşamada; Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası esas alınmak kaydıyla belge, beyan ve bitki sağlığı kontrolü olarak yapılır. Bitki sağlığı kontrolleri, yerinde muayene yapma, numune alarak laboratuvarda muayene yapma, gerektiğinde numune alarak laboratuvarda detaylı muayene için analiz yaptırma şeklinde gerçekleştirilir.
(4) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bitki sağlığı konusundaki laboratuvar analizleri; Zirai Karantina Müdürlükleri, Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri ile Bakanlığa bağlı veya Bakanlıkça yetkilendirilmiş diğer Araştırma Enstitüsü Müdürlüklerinde yapılır.
(5) Biyogüvenlik mevzuatı kapsamındaki bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin GDO analizleri; Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş Zirai Karantina Müdürlükleri laboratuvarları, Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlükleri ve Bakanlığa bağlı laboratuvarlar tarafından yapılır.
(6) İnspektör, bu Yönetmelik kapsamında bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrolü için bunların bulunduğu her yere girer, nakil vasıtalarını kontrol eder, numune alır. Numuneler için herhangi bir bedel ödemez. Ürünün ilgilisi, resmî kontrol sırasında her türlü yardım ve kolaylığı sağlamak, Bakanlıkça belirlenen asgari kontrol şartlarını temin etmek ve gerektiğinde ilave güvenlik tedbirlerini almakla yükümlüdür.
(7) Sınır kapılarında beyan ve bitki sağlığı kontrollerinin yapılabilmesi amacıyla taşıma aracının mühür açma işlemleri inspektör eşliğinde yetkili bir gümrük personeli tarafından yapılır. Hava yoluyla gelen ürünler hariç olmak üzere, tohumluklar ve süs bitkilerinin onaylı kontrol yerlerine boşaltılması işlemleri inspektör eşliğinde yapılır.
(8) İnspektör tarafından resmî kontrol sırasında, EK-1 ve EK-2’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalar ile diğer zararlı organizmaların tespiti veya şüphesi durumunda gerekli koruma tedbirleri alınır. İnspektör, bu durumda koruma ve gözetim bölgelerinin oluşturulması ve karantinaya tabi zararlı organizmalar ile diğer zararlı organizmaların yayılmasının önlenmesi için gerekli kontrol, numune alma ve diğer incelemeleri yapmaya ve bu organizmaların yayılmasına sebep olabilecek bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin imhası dâhil her türlü tedbiri almaya/aldırmaya yetkilidir.
(9) Bitki sağlığı kontrolleri, Bakanlıkça belirlenen asgari kontrol şartlarına sahip alanlarda ve muayene odalarında, gün ışığında veya gün ışığı koşullarının sağlandığı aydınlatılmış ortamlarda yapılır.
(10) Bu Yönetmelik kapsamında yürütülen resmî kontrollere ait tüm iş ve işlemlerin başvuruları şahsen ıslak imzayla veya elektronik ortamdan ve elektronik imza ile ilgili müdürlüğe yapılır.
(11) Resmî kontrol başvurularında Müdürlüğe ibraz edilen Bitki Sağlık Sertifikası veya ilgili diğer belgelerin sahte olduğu tespit edildiğinde işlemler durdurulur. Bu sevkiyatlar için ilgili ülkeye iade işlemi başlatılarak EK-9’da yer alan bildirim formu düzenlenir ve gümrük idaresi bilgilendirilir. Bu sevkiyatla ilgili daha sonradan ibraz edilecek belgeler kabul edilmez.
(1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin giriş ve çıkış işlemleri, ilgili gerçek kişi/tüzel kişi veya temsilcisinin Müdürlük tarafından BKKTS’ye kaydının yapılmasıyla başlar.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında yürütülen resmî kontrollere ait tüm iş ve işlemlerin başvuruları, kontrol talep tarihi ve yeri belirtilmek suretiyle yapılır. Başvuru tarihi ile kontrol talep tarihi arasındaki süre en fazla üç gündür. Süresi içerisinde Müdürlüğe yapılmayan başvurular iptal edilir.
(3) Zirai Karantina Müdürlüklerinde kurum müdürü, il müdürlüklerinde ilgili şube müdürü, ilçe müdürlüklerinde ilçe müdürü BKKTS üzerinden yetkilendirme yapar ve yaptığı yetkilendirmeden sorumludur.
Üçüncü Bölüm
(1) EK-5’te belirtilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye giriş yapacağı yetkili gümrük idareleri, Bakanlığın uygun görüşü ile Ticaret Bakanlığı düzenlemeleri ile belirlenir.
(2) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeden çıkış işlemleri bütün gümrük idarelerinden yapılabilir. Ancak alıcı ülkelerin bitki sağlığı gereklilikleri doğrultusunda bazı ülke ve ürünler için yetkili çıkış gümrük idareleri ile resmî kontrolleri yapmaya yetkili Müdürlükler Genel Müdürlükçe sınırlandırılabilir.
(3) Bitki sağlığı sınır kontrol noktalarının taşıması gerekli asgari şartlar, Bakanlıkça yayımlanan talimatla belirlenir. Bitki sağlığı ve zirai karantina sınır kontrol noktası olarak onaylanan giriş gümrük idarelerinde bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrolü için bu talimatta belirtilen asgari şartların sağlanması gereklidir.
(1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrolleri, sekizinci fıkrada açıklanan durumlar hariç olmak üzere, ülkeye ilk giriş noktasında yapılır.
(2) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişinde, ürünün sahibi gerçek veya tüzel kişiler veya bunların kanuni temsilcileri tarafından BKKTS üzerinden başvuruda bulunulur. BKKTS’den alınan ithalat başvuru formu çıktısı ekine; ihracatçı ülke Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikasının veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının aslı veya Bakanlıkça bildirilen ülkelerin Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenerek onaylanmış elektronik Bitki Sağlık Sertifikası versiyonları eklenerek ilgili müdürlüğe başvuru yapılır. Başvuru sırasında sevkiyata ait gümrüğe beyan edilen uluslararası taşıma belgelerinden birinin fotokopisi ve fatura fotokopisi istenir. Deniz yoluyla gelen sevkiyatlarda taşıma belgesinin yanında gerektiğinde yükleme belgesi de istenir. İthalatçıların veya bunların kanuni temsilcilerinin, ithalat öncesi aşağıdaki şartları yerine getirmiş olması gerekir:
a) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalatı öncesinde ilgili müdürlüklere bildirimde bulunulur. Bu bildirim EK-10’da yer alan Sevkiyat Bildirimi Formu ile deniz yoluyla nakliyatta sevkiyatın gelişinden en az yirmi dört saat önce; demir yolu ve kara yoluyla nakliyatta sevkiyatın gelişinden en az on iki saat önce; hava yoluyla nakliyatta ise sevkiyatın gelişinden en az dört saat önce yapılır. Sevkiyat bildirimi ile kontrol arasındaki sürenin beş iş gününü aşması durumunda başvuru iptal olur.
b) Ön izin veya kontrol belgesi gereken ürünler için düzenlenen belgeler ilgili müdürlüğe sunulur.
(3) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin giriş kontrolü; belge, beyan ve bitki sağlığı kontrolü olarak üç aşamada yapılır:
a) Belge kontrolü: Giriş başvurusunda sunulan bitki sağlık sertifikası ve diğer belgelerin sevkiyat bildirimi ile uyumlu olduğunun; EK-3’te belirtilen ülkeye girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve yetiştirme ortamlarının bulunmadığının ve EK-4’te belirlenen özel şartların karşılandığı ve bitki sağlık sertifikasında belirtilmiş olduğunun kontrolüdür. Belge kontrollerinde uyumsuzluk tespit edilmesi halinde beyan kontrolüne geçilmez.
b) Beyan kontrolü: Belge kontrolü tamamlanan giriş başvurusunun sevkiyat ile uyumluluğunun fiziki kontrolüdür. Beyan kontrolünün uyumsuz olması halinde bitki sağlığı kontrolüne geçilmez, sevkiyat engellenir. Beyan dışı bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin tespit edilmesi durumunda, zararlı organizma bulaşma riskine göre sevkiyatın tamamı veya beyan dışı kısmı mahrecine iade edilir.
c) Bitki sağlığı kontrolü: Belge ve beyan kontrollerinin tamamlanmasından sonra girişi yapılmak istenen sevkiyat ve sevkiyata eşlik eden taşıma araçları, ambalaj ve diğer muhteviyatın zararlı organizmalardan ari olduğu, EK-3’te belirtilen ülkeye girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve yetiştirme ortamlarını içermediği, EK-4’te yer alan özel şartlara uygunluğu ve yüksek riskli bitki olmadığının tespitidir.
ç) Resmî kontrolleri tamamlanan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişi uygun görüldüğünde, ürüne ait Bitki Sağlık Sertifikasının aslı uygunluk yazısını düzenleyen müdürlükte muhafaza edilir. Bitki sağlığı kontrolleri tamamlanarak gıda yem uygunluğu için ilgili müdürlüğe sevk edilen ürünlerin bitki sağlık sertifikaları, uygunluk yazısını düzenleyecek olan müdürlükte muhafaza edilmek üzere gönderilir. Bu sertifika muhteviyatı ürünler için uygunluk sonrası yapılacak işlemlerde sertifikanın onaylı suretlerine ihtiyaç olması durumunda, onaylı suret ve ürün miktar bilgileri sertifika aslını muhafaza eden müdürlükten talep edilir.
(4) Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenleme hükümleri uygulanır. Bu mevzuat kapsamındaki bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin giriş işlemlerinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listesinde yer alan; gıda ve yem sanayiinde kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler ve tohum, fide, fidan ve çiçek soğanları gibi çoğaltım materyalleri listeleri haricindeki bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrolleri giriş noktasında tamamlanır. Resmî kontrol sonucuna göre uygunluk/uygunsuzluk yazısı düzenlenir. Tohum, fide, fidan ve çiçek soğanları gibi çoğaltım materyalleri ve zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listelerinde yer alan ürünlerden analiz şartı bulunmayanlar ile gıda ve yem sanayiinde kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler ve zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listelerinin her ikisinde bulunan ve gıda güvenliği kontrolleri girişte tamamlanabilen ürünlerin resmî kontrolleri de giriş noktasında bitirilebilir.
b) Tohum, fide, fidan ve çiçek soğanları gibi çoğaltım materyalleri listesinde yer alan ürünlerin, resmî kontrollerinin giriş noktasında tamamlanamadığı durumda, belge kontrolü giriş noktasında yapıldıktan sonra, düzenlenme esasları sekizinci fıkrada açıklanan Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi ile yetkili başka bir giriş noktasına sevkine izin verilir.
c) Gıda ve yem sanayiinde kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler ve zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listelerinin her ikisinde de yer alan ürünlerin bitki sağlığı kontrolleri tamamlandıktan sonra gıda güvenliği kontrolleri ve uygunluk işlemleri için aşağıda belirtilen işlemler yürütüldükten sonra ilgili il tarım ve orman müdürlüğüne gönderilir:
1) İlk giriş noktasında yapılan bitki sağlığı kontrolleri sonrasında uygun bulunarak diğer giriş noktalarına sevk edilecek ürünlere ait Bitki Sağlık Sertifikaları inspektör tarafından “Bitki Sağlığı Kontrolü Yetkili Giriş Gümrük İdaresinde Yapılmıştır.” kaşesi ile onaylanır.
2) Bu listelerin her ikisinde de yer alan ve soğuk zincirle taşınan yaş meyve sebze ürünlerinin resmî kontrollerinin giriş noktasında tamamlanamadığı durumda, belge kontrolleri giriş noktasında yapıldıktan sonra Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi ile yetkili başka bir giriş noktasına sevkine izin verilir.
ç) Soğuk zincirle taşınan yaş meyve sebze ürünleri ile tohumlar, Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi düzenlenerek, bitki sağlığı kontrollerinin yapılabileceği aynı ilde veya başka bir ildeki, Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin girişine yetkili gümrük idarelerine dair Ticaret Bakanlığının düzenlemesinde yer alan yetkili giriş noktasına sevk edilir.
d) Bu Yönetmelikte analiz şartı bulunan fide, fidan gibi üretim materyali, iç ve dış mekân süs bitkileri, çimlenmenin önlenmesi amacıyla soğuk zincirle taşınan tohumlar ve kesme çiçekler; belge, beyan ve bitki sağlığı kontrolü tamamlanmak üzere Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi düzenlenerek aynı ildeki veya Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin girişine yetkili gümrük idarelerine dair Ticaret Bakanlığının düzenlemesinde yer alan başka bir ildeki gümrük gözetimindeki antrepolar, yediemin alanları ve benzeri geçici depolama yerlerine sevk edilebilir.
e) Zararlı risk analizine tabi ürünler arasından Bakanlıkça belirlenenlerin, başka bir ülkeye yeniden ihracat (re-export) yapılmak istendiği durumlarda, bu ürünler ilk giriş noktasında resmî kontrolleri tamamlanarak Serbest Bölgeye Dolaşım Formu ile serbest bölgelere sevk edilir.
(5) Bu Yönetmelik kapsamına giren bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin haricindeki eşyaların taşınmasında kullanılan ahşap ambalaj malzemelerinin resmî kontrolleri, Bakanlıkça belirlenecek risk esası ve kontrol sıklığına göre gümrük idareleri ile iş birliği içerisinde yapılır.
(6) İnspektör, girişi yapılacak bitki ve bitkisel ürünler ile diğer maddelerin resmî kontrolü sırasında bulduğu zararlı organizmanın EK-1’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalardan olup olmadığını, laboratuvar testi ile teyit ettirir. Laboratuvar testi sonuçlarına göre tespit edilen zararlı organizma ile ilgili, 16 ncı madde hükümleri uygulanır.
(7) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeleri içerdiği beyan edilmemiş sevkiyatlarda; bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin varlığından kuşkulanmak için makul nedenler olduğu durumlarda, bu Yönetmeliğin şartlarının karşılanmasını sağlamak için, bu sevkiyatlar üzerinde de resmî kontroller yapılır.
(8) Bakanlıkça belirlenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin beyan ve bitki sağlığı kontrolünün giriş noktasında yeterli teknik altyapı, fiziki şartlar ve laboratuvar imkânlarının uygun olmaması nedeniyle yapılamadığı durumlarda; belge kontrolü giriş noktasında yapıldıktan sonra, EK-11’de yer alan örneğe uygun olarak Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi düzenlenir. Aynı ildeki veya başka bir ildeki yetkili giriş noktasına veya gerekli karantina şartlarının sağlandığı bağımsız bölümlerden oluşan onaylı kontrol yerlerine Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi ile sevkine izin verilir. Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi, Bakanlıkça belirlenmiş olan aşağıdaki esaslara uygun olarak düzenlenir:
a) Ülkeye ilk giriş noktasında yapılan kontrolde, zararlı organizmaların ülkemiz topraklarına bulaşmasına ve yayılmasına izin vermeyecek şekilde araçların kapalı ve mühürlü olması halinde gümrüklü alanda beklemesine ve/veya yetkili bir gümrük idaresine sevkine izin verilir. Aksi halde sevkiyat durdurulur, zararlı organizma bulaşmasına engel olacak tedbirler alındıktan sonra araçların sevkine izin verilir.
b) İlk giriş noktasındaki inspektör tarafından BKKTS üzerinden düzenlenen Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi sevkiyata fiziksel olarak eşlik eder veya sevk yerine elektronik ortamda iletilir; varış noktasındaki ilgili müdürlük tarafından fiziksel olarak veya elektronik ortamda doğrulanır. Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesinin elektronik ortamda sorgulamasının yapılamadığı durumda bu belgeyi düzenleyen müdürlükten bilgi alınır. Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesinin nakliyeye ilişkin, EK-11’in 4 üncü bölümü, ithalatçısı/temsilcisi veya taşıyıcısı tarafından müdürlük denetiminde taahhüt edilerek imzalanır. Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesinin geri dönen ürün için düzenlendiği durumda, ihracatta düzenlenen bitki sağlık sertifikası numarası ve başvuru numarası ilgili bölümlere yazılarak ürünün temsilcisi veya taşıyıcısı tarafından müdürlük denetiminde taahhüt edilerek imzalanır.
c) Nakliye sırasında zararlı organizmanın bulaşma ve yayılma riskini önleyecek şekilde, beyan ve bitki sağlığı kontrollerinin onaylı kontrol yerinde ilgili müdürlük tarafından yapılmasını sağlamak üzere düzenlenen Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesinin bir sureti, düzenleyen Müdürlüğün dosyasında muhafaza edilir.
ç) Resmî kontroller gümrüklü sahalarda, gümrük gözetimindeki geçici depolama yerlerinde, izolasyonu sağlanmış olması kaydıyla yediemin sahalarında yapılır.
d) Giriş noktasında kontrolü yapılamayan sevkiyatların, antrepolara, yediemin alanlarına ve benzeri uygun muayene yerlerine sevk edilmesine, taşındıkları nakil araçları ya da sevkiyatların ambalajlarının; taşınması süresince kontaminasyona sebep olmayacak ve içerikleri değişmeden kalacak bir şekilde kapatılmış ve mühürlenmiş olması durumunda izin verilir.
e) Yediemin alanlarının; gümrük idaresinin denetiminde, çevresi ile fiziki bağlantısı kesilmiş ve dış ortamdan izole edilmiş, dışarıdan zararlı organizma bulaşmasını engelleyecek şekilde önlem alınmış ve giriş ve çıkışlarının kontrol altına alınmış olması gerekir. Firma tarafından verilen başvuru dilekçesine istinaden, ilgili müdürlük tarafından gümrük memuru nezaretinde, yediemin alanları uygunluğu kontrol edilir. Bu alanlarda yeterli tesis, araç ve ekipmanın bulunması ve/veya bulundurulması sağlanır. Yapılan kontrol sonrası firma temsilcisi, gümrük memuru ve inspektör tarafından tutanak düzenlenir. Yediemin alanlarının uygun olması durumunda ürünlerin boşaltmasına izin verilir. Uygun olmaması durumunda, uygunsuzluk gerekçesi ve alınması gereken ilave tedbirler, Müdürlük tarafından ithalatçıya ve ilgili gümrük idaresine bildirilir.
f) Varış yerindeki kontrolden sorumlu Müdürlük, resmî kontrolleri gerçekleştirmek amacıyla Bakanlıkça talimatla belirlenen asgari koşulların yerine getirilmesini ve yeterli tesis, araç ve ekipmanın bulunmasını ve/veya bulundurulmasını ilgili gümrük idaresinden talep eder.
g) (e) bendinde belirtilen yediemin alanlarının uygun olduğu hallerde, bu Yönetmelikte analiz şartı bulunan; çiçek soğanı, yumru, fide, fidan, çelik gibi generatif ve vejetatif bitki kısımları, iç ve dış mekân süs bitkileri, çimlenmenin önlenmesi amacıyla soğuk zincirle taşınan tohumlar ve kesme çiçekler yediemin sahalarına ve gümrüklü sahalara inspektör ve gümrük memuru nezaretinde indirilerek bu ürünlerin belge, beyan ve bitki sağlığı kontrolü yapılır.
ğ) Giriş noktası ve varış noktasındaki Müdürlük ile gümrük idareleri arasında, ithalatı planlanan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ambalajları ve nakliye araçlarına ilişkin bilgi alışverişinin, Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi ya da BKKTS üzerinden etkin bir şekilde yapılması sağlanır.
(9) Bitki ve bitkisel ürünlerin bir ülkeden ülkemize ilk kez ithal edileceği durumda veya daha önce ithalatı yapılan ürünle ilgili bitki sağlığı şartlarının değişmesi halinde, Uluslararası Bitki Koruma Sözleşmesine dayanarak ISPM 2 kapsamında uygun zararlı risk analizi istenir.
(10) Girişi yapılmak istenen bitki ve bitkisel ürün beraberinde Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının aslı ile menşe ülke tarafından düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikasının aslı veya tasdikli bir sureti de bulunur. İhracatı yapan ülkede üretilmemiş ve üretim alanı veya yetiştirilme koşulları ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürünlerin ihracatçı ülke Bitki Sağlık Sertifikası ile geldiği durumlarda, menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikasının aslı veya tasdikli bir sureti de bulunur. Üretim alanı veya yetiştirilme dönemleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulmayan bitki ve bitkisel ürünler için ihracatçı ülke tarafından menşe ülke belirtilerek Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir.
(11) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları ile giriş işlemlerinde;
a) Ülkemiz adına düzenlenmiş Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları ekinde bulunan menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikalarının “Bitki Koruma Teşkilatı/Teşkilatları” bölümünde yeniden ihracat (re-export) ülkesinin adı veya yeniden ihracat (re-export) ülkesinin adı ile birlikte “Türkiye” adı da yer alır.
b) Ülkemiz adına düzenlenmiş Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları ekinde bulunan menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikalarının “Beyan Edilen Giriş Noktası” bölümünde, yeniden ihracat (re-export) ülkesindeki ilk varış noktası veya bu bilinmiyorsa ülkenin adının yer alması gerekir. Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası ekinde yer alan menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikasının “Bitki Koruma Teşkilatı/Teşkilatları” bölümünde, yeniden ihracat (re-export) ülkesinin adı ile birlikte “Türkiye” adı da yer alıyorsa giriş noktası olarak Türkiye veya Türkiye’deki ilk varış noktası yazılır.
(12) Avrupa Birliği üyesi bir ülkede üretilerek başka bir Avrupa Birliği üyesi ülkeden ülkemize ihraç edilen, üretim alanı veya yetiştirilme dönemleri ile ilgili bilgilere ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürünler için, ihraç eden Avrupa Birliği üyesi ülke tarafından menşe ülke belirtilerek, üretim yeri bilgilerini de içeren Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenebilir.
(13) EK-4’te yer alan, üretim alanı ile ilgili alan ariliği bilgilerine ihtiyaç duyulan bitki ve bitkisel ürünler için, ilgili ISPM’ler uyarınca, menşe ülkesindeki ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından ilgili zararlı organizmadan ari olarak belirlenen alanların listesi önceden bildirilir. Ari olarak bildirilen alanlardaki bitki sağlığı durumunun değişmesi halinde ulusal bitki koruma organizasyonu tarafından güncellenen alan listesi gönderilir.
(14) EK-4’te tedavi yöntemi belirtilmeyen uygulamalarla ilgili özel şartların olması durumunda; söz konusu tedavi yönteminin etkinliğine yönelik çalışmalar ile bunların belgesel kanıtları, uygunluk değerlendirmesi için ithalattan önce ulusal bitki koruma organizasyonuna yazılı olarak gönderilir.
(15) Girişi yapılmak istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin beraberindeki ahşap ambalaj malzemelerinin ISPM 15 standartlarına uygun olup olmadığı kontrol edilir. ISPM 15 standartlarına uygun olmayan ahşap ambalaj malzemelerinin girişine izin verilmez, ihracatçı ülkeye iade işlemi uygulanır.
(16) İn vitro koşullarda üretimi yapılmış ve in vitro ortamda ithalatı yapılmak istenen bitkilerin beraberinde gelen Bitki Sağlık Sertifikasında in vitro olduğunun beyan edilmiş olması zorunludur.
(17) 12/1/2011 tarihli ve 27813 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Pasaportu Sistemi ve Operatörlerin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmeliğin EK-1’inde yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalatı gerçekleştikten sonra bu ürünlere bitki pasaportu eşlik etmek zorundadır.
(18) Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenlemeye göre ziraî karantina kontrolüne tabi ürünler listesinde yer alan ve GTİP kodlu ürün adlarının yanında parantez içi (…… hariç) ibaresi ile bitki sağlığı kontrolünden muaf olduğu belirtilen ürünler için kapsam dışı yazısı, Bakanlık kontrolüne tabi ürünlerin ithalat denetimi esaslarını belirleyen tebliğde belirtilen hususlar çerçevesinde tek pencere sistemi üzerinden e-belge olarak veya resmî yazı şeklinde düzenlenir.
(1) Serbest dolaşımda bulunmayan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi üzerinden yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye geçişi transit işlemine tabidir. Ancak, Türkiye adına düzenlenmemiş Bitki Sağlık Sertifikası olması şartıyla deniz yoluyla kapalı konteynerlerde liman sahasına getirilen ve aynı liman sahasında açılmaksızın yine deniz yoluyla yurt dışına veya yurt içine gönderilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile hava yoluyla kapalı ambalajlarda havalimanı sahasına getirilen ve aynı havalimanında açılmaksızın yine hava yoluyla yurt dışına veya yurt içine gönderilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler transit kontrolüne tabi değildir.
(2) Transit kontrolü talep edilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için gerçek kişi/tüzel kişi, gerçek kişinin kanuni temsilcisi/tüzel kişinin yetkili temsilcisi veya ürünün taşıyıcısı tarafından Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası aslı veya Bakanlıkça bildirilen ülkelerin Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenerek onaylanmış elektronik Bitki Sağlık Sertifikası versiyonları ve gümrüğe beyan edilen uluslararası taşıma belgelerinden birinin fotokopisi ile ilgili müdürlüğe başvuruda bulunulur.
(3) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin transit geçişinde, zararlı organizmaların ülkemiz topraklarına bulaşmasına ve yayılmasına izin vermeyecek şekilde kapalı ve mühürlü taşıma araçları ile taşınması gerekir. Sevkiyat belge, gerektiğinde beyan ve bitki sağlığı kontrolüne tabi tutularak, bitki sağlığı açısından risk taşımadığının tespiti halinde transit geçişine izin verilir.
(4) EK-3’te yer alan girişi yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler gümrük statüleri değişmeden, muhafazalı frigorifik veya kapalı konteyner taşıma araçları ile transit edilirler. Bunlar hiçbir şekilde indirme, boşaltma ve aktarma işlemine tabi tutulamazlar.
(5) Zararlı istilası veya bulaşmasına maruz kalmaksızın Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden transit geçiş halinde olan bitki ve bitkisel ürünler için Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmez.
(6) Transit geçiş esnasında öngörülemeyen durumlar nedeniyle sevkiyat zararlı organizma istilası veya bulaşmasına maruz kalmışsa, alıcı ülkenin taleplerinin karşılanması ve zararlı organizmaların ülkemiz topraklarına bulaşmasını engelleyecek önlemlerin alınması halinde menşe ülke belirtilerek Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir ve ürünün transit geçişinin devamı sağlanır. Alıcı ülkenin ithalattan vazgeçmesi halinde sevkiyat ihracatçı ülkeye iade edilir.
(7) Transit geçiş kapsamındaki bitki ve bitkisel ürünlerin, başka bir sevkiyat ile birleştirilmesi veya taşıma aracında bir değişiklik olması, sevkiyatın parçalara ayrılması veya ambalajında bir değişiklik olması durumunda bitki sağlığı güvenliği açısından bir risk oluşmadığı sürece Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmez.
(1) Serbest bölgelere yurt dışından getirilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin giriş kontrolleri serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giriş noktasında yapılır.
(2) Serbest bölgelerden yurt dışına gönderilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin çıkış resmî kontrolleri serbest bölgelerde yapılır.
(3) Yurt dışından getirilen ve bitki sağlığı kontrolü yapılarak serbest bölgeye girişi yapılan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkemize ithalatında bitki sağlığı kontrolü yapılmaz.
(4) Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinden serbest bölgelere veya bir serbest bölgeden diğer bir serbest bölgeye girişte bitki sağlığı kontrolü yapılmaz.
(5) Bitki sağlığı kontrolü yapılarak serbest bölgeye girişi yapılan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler işlendikten sonra yeni ürünün GTİP’inin EK-5’te yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer madde halini alması durumunda, oluşan yeni bitki, bitkisel ürün ve diğer maddenin ülkemize ithalatında bitki sağlığı kontrolü yapılmaz.
(6) Zararlı risk analizine tabi ürünlerin serbest bölgelere gönderilmesi işlemlerinde;
a) Zararlı risk analizine tabi ürünler arasından Bakanlıkça belirlenenlerin sadece serbest bölgelerde işlenerek başka bir ülkeye yeniden ihraç (re-export) edilmek üzere serbest bölgelere giriş başvurusu kabul edilir. Zararlı risk analizine tabi olan ve Bakanlıkça belirlenen ürünlerin dışında kalan sevkiyatların başvuruları kabul edilmez. Belge, beyan ve bitki sağlığı kontrolleri sonucunda uygun görülen sevkiyatlar için Serbest Bölgeye Dolaşım Formu düzenlenir ve geçişine izin verilir.
b) Serbest Bölgeye Dolaşım Formu ile serbest bölgeye geçişine izin verilen ürünler için bitki sağlık sertifikası düzenlenmez, yurt içinde gümrük gözetimindeki başka bir yere veya başka bir serbest bölgeye sevkine ve yurt içinde serbest dolaşımına izin verilmez. Bu ürünler sadece Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası beraberinde serbest bölgeden yurt dışına çıkış yapar.
(7) Serbest bölgelere eşya beraberinde gelen ISPM 15’e göre işaretlenmiş ahşap ambalaj malzemelerinin Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişinde Bitki Sağlık Sertifikası aranmaksızın bitki sağlığı kontrolü yapılarak uygun olması durumunda girişine izin verilir.
(1) Zararlı risk analizi gereken ürünlerin, zararlı risk analizinin tamamlanmadığı veya olumlu sonuçlanmadığı durumlarda ithaline izin verilmez.
(1) EK-3’te yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişi yapılamaz.
(2) 9 uncu madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla yabancı bir ülkeden gelip Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi üzerinden yabancı bir ülkeye transit geçiş yapacak olan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için birinci fıkra hükmü uygulanmaz.
(1) EK-1 ve EK-2’de düzenlenen karantinaya tabi zararlı organizmalar ile bu listelerde yer almayan ve zararlı risk analizi sonucu ülkemiz açısından riskli bulunan zararlı organizmaların ve bu organizmalar ile bulaşık olan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile taşıma araçlarının ülkeye girişi yapılamaz. Zararlı risk analizi sonuçlanıncaya kadar gümrüklü alanda gerekli karantina önlemleri alınır.
(2) Zararlı risk analizi sonucu ülkemiz açısından riskli bulunan zararlı organizmalar, EK-1’de karantinaya tabi zararlı organizma olarak düzenlenir.
(3) Zararlı risk analizi sonucunda ülkeye girişine izin verilmeyen ürünler, ihracatçı ülkeye iade edilir.
(1) Ülkeye girişi yapılmak istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin tabi olduğu özel şartlar, EK-4’te belirlenmiştir. Bu şartları taşımayan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin serbest bölgeler dahil Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişine izin verilmez.
(1) Bakanlıkça hazırlanan yüksek riskli bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler listesinde yer alan ürünler için Bakanlıkça kurulacak komisyon tarafından risk değerlendirmesi yapılır. Risk değerlendirmesi sürecinde uygulanacak kurallar ve bu Yönetmelik kapsamındaki konularla ilgili yürütülecek işlemler, Bakanlıkça hazırlanan talimatla belirlenir.
(2) Yüksek riskli bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile ilgili risk değerlendirme süreci sonunda tespit edilen riskler ve alınması gereken bitki sağlığı önlemleri, Bakanlıkça belirlenir ve ülkelere bildirilir.
(1) Engelleme ve bildirim yapılması gereken durumlar şunlardır:
a) Ülkeye girişi yapılmak istenen bitki ve bitkisel ürünler ile diğer maddelerin, EK-1 ve EK-2’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalar ve/veya EK-1 ve EK-2’de yer almayan ancak zararlı risk analizi sonucu ülkemiz açısından riskli olduğu tespit edilen zararlı organizmalarla bulaşık bulunması; EK-3’te yer alması ve tohumluklarda GDO analizine ilişkin esasları belirleyen talimat kapsamındaki ürünlerin GDO ile bulaşık bulunması durumunda sevkiyat engellenir ve iade işlemleri başlatılır. Ürün sahibi ve ilgili gümrük idaresi yazı ile bilgilendirilir. Bu ürünler, gümrük mevzuatına uygun olarak gümrük idaresi tarafından en geç on gün içinde ihracatçı ülkeye iade edilir, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde imha edilemeyeceği gibi gümrük idarelerine de terk edilemez.
b) Ülkemiz adına düzenlenmiş bitki sağlık sertifikası mevcut olmak kaydıyla ülkeye girişi yapılmak istenen bitki sağlık sertifikası muhteviyatı bitki ve bitkisel ürünler ile diğer maddelerin EK-4’te belirlenen özel şartları taşımaması, eksik olması, uygun olmaması; ithalat işlemine ait diğer belgelerin eksik olması, eksik belgenin temin edilememesi veya belgelerdeki eksikliğin giderilememesi durumunda sevkiyat engellenir, eksikliklerin tamamlanması için yirmi gün süre verilir. Bu süre içinde sevkiyatın sorumlu temsilcisi, üründe herhangi bir bozulma veya bulaşma riskine karşı özel muhafaza tedbirlerini almak veya aldırmakla sorumludur. Eksikliklerin tamamlanamaması durumunda ürün sahibi ve ilgili gümrük idaresi yazılı olarak bilgilendirilir. Bu ürünler, gümrük mevzuatına uygun olarak en geç on gün içinde ihracatçı ülkeye iade edilir.
c) Ülkeye girişi yapılmak istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin EK-1 ve EK-2’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalar dışında, ülkemizde varlığı bilinen ve mücadeleye tabi herhangi bir zararlı organizma ile bulaşık bulunması durumunda sevkiyat engellenir. Talep edilmesi halinde, bir kereye mahsus olmak kaydıyla giderleri ilgilisi tarafından karşılanmak üzere gümrüklü alanda onaylı fümigasyon veya dezenfeksiyon işlemi yapılmasına izin verilir. İşlem sonrası yeniden yapılan resmî kontrolde ürünün zararlı organizmalardan ari bulunması halinde ülkeye girişine izin verilir. Kontrol sonucu zararlı organizma tespit edilmesi halinde ise ürünün ülkeye girişine izin verilmez, gümrük mevzuatına uygun olarak en geç on gün içinde ihracatçı ülkeye iade edilir.
ç) Girişi yapılmak istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin EK-1’de yer almayan ve ülkemizde varlığı bilinmeyen herhangi bir zararlı organizma ile bulaşık bulunması halinde girişine izin verilmez ve zararlı risk analizi yapılır. Zararlı risk analizi sonuçlandırılıncaya kadar karantina tedbirleri alınır ve riskli bulunması durumunda girişine izin verilmez ve en geç analiz sonucuna itiraz süresinin sonunda ihracatçı ülkeye iade edilir.
(2) Ülkeye girişine izin verilmeyen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelere ait Bitki Sağlık Sertifikasının veya Bakanlıkça bildirilen ülkelerin Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenerek onaylanmış elektronik Bitki Sağlık Sertifikası versiyonlarının çıktısının ön yüzüne kırmızı mürekkepli yazı ile “Türkiye’ye girişi yasaktır” ibaresi yazılarak iptal edilir ve ilgilisine iade edilir. Ancak birden fazla parti ürünü temsil eden Bitki Sağlık Sertifikasında partilerin bir kısmı kabul edilip bir kısmı reddedilecek ise Bitki Sağlık Sertifikasının aslı alınarak ilgilisine, “Türkiye’ye girişi yasaktır” ibaresini içeren tasdikli bir sureti verilir.
(3) Ülkeye girişine izin verilmeyerek iade kararı alınan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenleme hükümleri çerçevesinde TPS üzerinden e-belge olarak veya resmî yazı ile uygunsuzluk yazısı düzenlenir.
(4) Aşağıda belirtilen nedenlerle engellenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerle ilgili olarak inspektör tarafından işlemlerin sonuçlanmasını takip eden iki iş günü içinde EK-9’da yer alan Bildirim Formu BKKTS’den İngilizce olarak düzenlenir, ilgili inspektör tarafından imzalanıp mühürlenerek BKKTS’ye yüklenir ve BKKTS’den Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlük tarafından ilgili ülkeye engellemeye ilişkin bildirim yapılır ve BKKTS’den giriş kontrollerini yapmaya yetkili müdürlüklere bilgi verilir. Bildirim formlarında “TR İl Trafik Kodu-Yılı-Bildirim Sıra No” şeklinde referans numarası oluşturulur. Bu engeller şunlardır:
a) Herhangi bir zararlı organizma veya GDO ile bulaşık bulunması.
b) EK-1 ve EK-2’de bulunan karantinaya tabi zararlı organizmalar ile bulaşık bulunması.
c) Ürüne ait belgelerde aşağıda belirtilen eksiklik ve uyumsuzlukların bulunması:
1) Bitki Sağlık Sertifikasının veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının bulunmaması.
2) Geçersiz Bitki Sağlık Sertifikası ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası.
3) Sahte Bitki Sağlık Sertifikası ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası.
ç) Sevkiyatın içinde kısmen yasaklanmış bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bulunması.
d) Sevkiyatın içinde kısmen beyan dışı bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bulunması.
e) Ürün beraberinde bulunan ahşap ambalaj malzemelerinin ISPM 15 logosu taşımadığının ya da usulüne uygun üretilmediğinin tespiti.
f) Usulüne uygun yapılmayan fümigasyon ve dezenfeksiyon işlemlerinin tespiti.
(5) 8 inci maddede belirtilen şartlara uygun olarak resmî kontrole tabi tutulmadan ülkeye giriş yapan sevkiyatlar, ilk giriş noktasındaki yetkili gümrük idaresine iade edilir.
(6) Giriş gümrük idarelerinde beyan edilmeksizin yolcu beraberinde taşınan tohumlukların tespiti halinde, miktarına bakılmaksızın ürünlere el konularak gerekli karantina tedbirleri uygulanır ve imha edilir.
(7) İhraç edilen ancak çeşitli sebeplerle geri dönen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bu Yönetmelik hükümlerine göre girişinin veya üçüncü bir ülkeye ihracatının uygun görülmemesi veya karantinaya tabi olmayan zararlı organizmalarla bulaşık bulunmakla birlikte fümigasyon ve dezenfeksiyon işlemleri ile arındırılamaması halinde imha işlemi uygulanır.
(8) İmha işlemleri; giderleri ürün sahibi tarafından karşılanmak üzere ilgili mevzuat çerçevesinde inspektör, gümrük idaresinden bir memur, gerektiğinde diğer kurum memurları ve ürün sahibi veya temsilcisiyle birlikte yapılır.
(9) Resmî kontroller sonucu bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için iade veya imha işlemi gerçekleştikten sonra Müdürlük tarafından ilgili gümrük idaresinden mahrecine iade edildiğine dair belge veya imha edildiğine dair imha tutanakları talep edilir.
(1) Posta veya kargo ile gelen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, bu Yönetmelik hükümlerine göre kontrolü yapılarak ülkeye girişine izin verilir.
(2) İçerisinde bitki ve bitkisel ürünler bulunan kolilerin üzerine koyu ve büyük harflerle Türkçe ve İngilizce olarak “BİTKİ-PLANT” ibaresi yazılır.
(1) Bu Yönetmeliğin eklerinde yer alan listelerde bulunan veya bulunmayan organizmalar ile bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin bilimsel çalışma, deneme ve çeşit ıslahı amacıyla ülkeye girişi ve/veya ülke içinde dolaşımı, Bakanlık ile belirlenir.
(2) Bilimsel çalışma, deneme ve çeşit ıslahı amacıyla açık alanda gerçekleştirilecek faaliyetler için giriş yapacak tohumluklar, birinci fıkra kapsamında yer almaz.
(3) Birinci fıkra kapsamında Bakanlıkça yayımlanacak tebliğ dışında kalan, ülkemizde varlığı tespit edilmiş zararlı organizmaların girişi, Bakanlığın belirleyeceği esaslar dahilinde yapılır. EK-1’de yer almayan, ülkemizde varlığı tespit edilmemiş zararlı organizmaların girişi için Bakanlıkça zararlı risk analizi yapılır. Zararlı risk analizinin değerlendirilmesi sonucunda Bakanlığın belirleyeceği esaslar dahilinde işlemler yürütülür.
Dördüncü Bölüm
(1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeleri ihraç etmek isteyen, ürünün sahibi gerçek veya tüzel kişiler veya gerçek kişilerin kanuni temsilciler/tüzel kişilerin yetkili temsilcileri tarafından, BKKTS’den alınan ihracat başvuru formu çıktısı ile ilgili müdürlüğe başvuru yapılır. İhracat ön izin şartı bulunan ürünler için ihracat ön izinlerinin, Bitki Sağlık Sertifikasının düzenleneceği Müdürlük adına hazırlanmış olması gerekir.
(2) İhracı yasak bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler hariç olmak üzere; ürünün taşıması muhtemel zararlı organizma ve zararlı organizmanın üründe bulunabileceği kısımlar dikkate alınarak resmî kontroller yapılır.
(3) İhraç edilmek istenilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile bunların ambalajları, alıcı ülkenin bitki sağlığı şartları açısından resmî kontrole tabi tutulur. Gerektiğinde ilave laboratuvar analizleri yapılır veya yaptırılır.
(4) Beyan ve bitki sağlığı kontrolleri, ürün grupları ve alıcı ülke şartlarına göre, ürünün üretildiği, paketlendiği veya depolandığı alanlarda ve sevkiyatın tamamının hazır olduğu tespit edildiğinde; gerekli araç, ekipman, ışıklı kontrol masası gibi asgari kontrol şartlarının sağlandığı durumda yapılır.
(5) Fide-fidan gibi üretim materyalleri ile iç ve dış mekan süs bitkileri grubundaki ürünlerin resmî kontrolleri, izin verilen üretim alanlarında, soğuk hava depolarında; yaş meyve sebze ürünleri İşletme Kayıt Belgesi olan paketleme tesislerinde, kayıtlı sebze ve meyve halleri ile kayıtlı depolarda, kontrol şartları uygun olan antrepolarda, kontrol şartlarının sağlandığı uygun depo ve kontrol alanlarında; orman ürünleri fümigasyon, ısıl işlem, basınçlı kimyasal emdirme, kurutma gibi işlemlerin yapıldığı ruhsatlı işletmelerde, kereste işleme atölyeleri ile orman ürünü depolarında, usulüne uygun olarak yapılır.
(6) Araç üstü veya araç içindeki ürünler için resmî kontrol talep edilmesi halinde kontrol yapılmaz. İhracata konu ürünün, üretildiği bölgede işlenip ihracata hazır hale getirilmesi ve resmî kontrollerin burada tamamlanarak uygun bulunan ürünler için Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmesi esastır. Ancak paketleme tesisinin başka bir ilde olması ve benzeri nedenlerle, üretildiği ilde resmî kontrollerin yapılamadığı durumlarda, ürünlerin başka bir ildeki paketleme tesisine veya denetim yapmaya elverişli, olumsuz dış etkenlerden etkilenmeyecek ve bitki sağlığı riski oluşmayacak olan, kontrol şartlarının sağlandığı uygun bir antrepoya, depoya veya kontrol yerine indirilmesi halinde resmî kontroller yapılır.
(7) İhraç edilmek istenilen bitki, bitkisel ürünler için alıcı ülke tarafından üretim yeri/arazi ariliğine dair ek deklarasyon talep edilmesi halinde, İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından üretim yerinde alıcı ülkenin talep ettiği periyotta ilgili zararlı organizmanın var olup olmadığı kontrol edilir. İl/İlçe Müdürlüğünün üretim yerinde/arazide ilgili zararlı organizmanın bulunmadığına dair resmî yazısı doğrultusunda ek deklarasyon düzenlenir.
(8) İhraç edilmek istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin beraberindeki ahşap ambalaj malzemelerinin ISPM 15 standartlarına uygun olup olmadığı kontrol edilir. Uygun olmayan sevkiyatın ihracatına izin verilmez.
(9) Alıcı ülke tarafından ilave olarak istenecek gıda güvenliğine ilişkin analiz veya üründe yapılması istenen fümigasyon, dezenfeksiyon, ısıl işlem, soğuk uygulama gibi işlemler olması halinde yapılan analize ve/veya işleme ait belgeler istenir.
(10) Bitki sağlığı ve karantina analizleri, özelliğine göre 5 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen müdürlüklerin laboratuvarlarında yaptırılır.
(11) Alıcı ülkenin bitki sağlığı şartlarını taşıyan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için ISPM 12 kurallarına uygun olarak bir asıl ve iki suret olarak Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir. Aslı ve bir sureti ihracatçıya verilir. Bir sureti Müdürlükte muhafaza edilir. İhracatçının talebi doğrultusunda istenilen miktarda tasdikli sureti kendisine verilir. Bitki Sağlık Sertifikası elektronik ortamda da oluşturulabilir. Fiziki veya elektronik ortamda düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikası, gümrük kontrolleri esnasında gümrük idaresince aranır.
(12) Bitki Sağlık Sertifikası ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının düzenlenmesinden itibaren on dört gün içinde bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler çıkış yapmak zorundadır. Bu süre içerisinde çıkış işlemi gerçekleşmeyen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler yeniden kontrol edilir.
(13) Resmî kontrolü yapılarak Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmiş bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler, çıkışına kadar gerek görüldüğü hallerde yeniden resmî kontrole tabi tutulabilir. Yeniden kontrol edilen ürünlerin ilk kontroldeki hallerine aykırılık görüldüğü takdirde, mevcut Bitki Sağlık Sertifikası iptal edilir ve gümrük işlemleri başlatılmış ise ürünün çıkışı engellenmek üzere gümrük idaresine bilgi verilir.
(14) Türk standartlarına göre ticari kalite denetimine tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenlemenin kapsamında, yaş meyve sebze ürünlerine düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikalarına dair gümrük idaresi tarafından aranan tek pencere sistemi ID numarasının firma tarafından gümrük beyannamesinin ilgili alanına kaydedilmesi zorunludur.
(15) On dördüncü fıkrada düzenlenen ürünlere ek olarak EK-5’te bulunan ürünler için de Bitki Sağlık Sertifikasına dair bilgilerin elektronik ortamda iletilebileceği tek pencere sistemi ID numarasının firma tarafından gümrük beyannamesinin ilgili alanına kaydedilmesi zorunludur.
(16) Bitki Sağlık Sertifikaları ISPM 12 standartlarında belirlenen bilgiler ile bitki sağlığına ilişkin açıklamaları içermelidir. Bitki sağlığını ilgilendirmeyen ibarelerin ek deklarasyon olarak yazılması talep edildiğinde, ISPM 12 standartlarına uygun olmayan bilgilere Bitki Sağlık Sertifikası, Yeniden İhracat Bitki Sağlık Sertifikası veya ek belgede yer verilmeksizin, talep edilen bilgilere ilişkin belgeler sertifika ekinde alıcı ülkeye gönderilir.
(17) Serbest dolaşımda bulunan yabancı damgalı ahşap ambalaj malzemelerinin ihracatta kullanılmasına dair iş ve işlemler, 26/7/2024 tarihli ve 32613 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ahşap Ambalaj Malzemelerinin Isıl İşleme Tabi Tutulması ve İşaretlenmesine Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yürütülür.
(1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin yeniden ihracatı (re-export) için ürünün sahibi gerçek veya tüzel kişiler veya gerçek kişilerin kanuni temsilcileri/tüzel kişilerin yetkili temsilcileri tarafından BKKTS üzerinden başvuru yapılır. Başvurularda ürünlerin yetkili giriş gümrük idaresinde tescil edildiğini gösteren özet beyan veya ilgili bir gümrük belgesinin aslı veya onaylı sureti talep edilir.
(2) Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenlemenin hükümleri uygulanır. Bu mevzuat kapsamındaki bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin yeniden ihracat (re-export) işlemlerinde;
a) Zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listesinde yer alan ürünler için, BKKTS’den alınan ithalat başvuru formu çıktısı ekinde; gönderici ülke Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikasının, daha önceden ithalat uygunluk yazısı düzenleyen Müdürlük tarafından onaylanmış sureti ve çıkış yapabilecek ürün miktar bilgisi yazısı ilgili müdürlüğe sunulur.
b) Gıda ve yem sanayiinde kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler ve zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listelerinin her ikisinde de yer alan ürünler için BKKTS’den alınan ithalat başvuru formu çıktısı ekinde, bitki sağlığı ile gıda ve yem güvenliği resmî kontrolleri tamamlanarak ithali uygun bulunan ürünlere ait Bitki Sağlık Sertifikası; gümrük idaresine yazılan gıda ve yem mevzuatı açısından uygun olduğunu gösteren uygunluk yazısının sureti ve çıkış yapabilecek ürün miktar bilgisi yazısı ilgili müdürlüğe sunulur. (a) ve (b) bentlerinde açıklanan durumlarda ithalat uygunluk yazısı düzenlenen ve yeniden ihracatı (re-export) için başvuru yapılan ürünlerin belge kontrolü aşamasında öncelikle menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikası ile uygunluk yazısında belirtilen ürün miktarı dikkate alınarak, farklı bir Müdürlükten veya farklı bir zamanda Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenip düzenlenmediği kontrol edilir. Ürün miktarı ve tanımlayıcı bilgileri Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmesi için uygunsa beyan ve bitki sağlığı kontrolleri tamamlanarak Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası veya menşe ülkesi belirtilerek Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir.
c) Gıda ve yem sanayiinde kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler ve zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listelerinin her ikisinde de yer alan ürünlerden, bitki sağlığı resmî kontrolleri tamamlanarak girişi uygun görülen ancak ithalat için gıda ve yem güvenliği kontrol başvurusu yapılmadığı için ithalat uygunluk yazısı düzenlenmeyen ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası talep edilenler için; bitki sağlığı kontrolünün tamamlandığı belirtilen Bitki Sağlık Sertifikasının onaylı sureti ile çıkış yapabilecek ürün miktar bilgisi yazısı ilgili müdürlüğe sunulur. Bu ürünlerin belge kontrolü aşamasında öncelikle menşe ülke bitki sağlık sertifikasındaki ürün miktarı dikkate alınarak, farklı bir müdürlükten veya farklı bir zamanda Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenip düzenlenmediği kontrol edilir. Ürün miktar bilgisi ve tanımlayıcı bilgileri Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmesi için uygunsa beyan ve bitki sağlığı kontrolleri tamamlanarak Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir.
ç) Gıda ve yem sanayiinde kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler listesinde yer alan, ülkemize ithalat başvurusu yapılan, gıda ve yem güvenliği resmî kontrolleri uygun sonuçlanan ürünler için BKKTS’den alınan ithalat başvuru formu çıktısı ekinde; menşe ülkenin Bitki Sağlık Sertifikası veya Sağlık Sertifikası, Serbest Satış Sertifikası, Global Sertifika suretlerinden biri ile ilgili müdürlüğe başvuru yapılır. Bu ürünlerin belge kontrolü aşamasında öncelikle menşe ülke sertifikasındaki ürün miktarı dikkate alınarak, farklı bir müdürlükten veya farklı bir zamanda Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenip düzenlenmediği kontrol edilir. Ürün miktar bilgisi Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmesi için uygunsa beyan ve bitki sağlığı kontrolleri tamamlanarak Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir.
d) Gıda ve yem sanayiinde kullanılan bitkisel ürünler ve gıda ile temas eden madde ve malzemeler listesinde yer alan ancak ülkemize ithalat başvurusu yapılmayan ürünler için BKKTS’den alınan ithalat başvuru formu çıktısı ekinde; ülkeye gelişte yetkili giriş gümrük idaresine sunulan beyannamenin onaylı sureti, menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikası veya Sağlık Sertifikası, Serbest Satış Sertifikası, Global Sertifika suretlerinden biri ile gıda güvenliği kontrolleri sonucunda ilgili müdürlükler tarafından düzenlenen sağlık sertifikası ve çıkış yapabilecek ürün miktar bilgisi yazısı ile ilgili müdürlüğe başvuru yapılır. Bu ürünlerin belge kontrolü aşamasında; öncelikle menşe ülke sertifikası ile beyannamede belirtilen ürün miktarı dikkate alınarak, farklı bir müdürlükten veya farklı bir zamanda Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenip düzenlenmediği kontrol edilir. Yeniden ihracat (re-export) yapacak Müdürlük tarafından, gıda ve yem ihracatı açısından ihracı yasak ve ön izne bağlı mallara ilişkin tebliğ ile ilgili mevzuat kapsamında ürünün ihracatının uygun olup olmadığı aynı ildeki İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden doğrulandıktan sonra Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir.
(3) Bakanlığın kontrolüne tabi olmayan ve ülkemiz gümrük sahasında bulunan bir ürün için alıcı ülke Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından talep edilmesi durumunda, resmî kontroller sonucunda Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir.
(4) Düzenlenen Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasına menşe ülkenin orijinal Bitki Sağlık Sertifikası/Bitki Sağlık Sertifikaları veya onaylı sureti/suretleri eklenir.
(5) Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikalarının tasdik beyanı kısmında bulunan uygun kutucuklar işaretlenmek suretiyle; yeniden ihracata ilişkin sertifikanın ilişiğinde orijinal bitki sağlık sertifikası ya da onaylı bir nüshasının olup olmadığı, sevkiyatın yeniden ambalajlanıp ambalajlanmadığı, konteynerlerin orijinal veya yeni olup olmadığı ve ilave denetim yapılıp yapılmadığı belirtilir.
(6) Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenlemenin zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listesinde bulunan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin giriş kontrollerinde bitki sağlığı yönüyle uygunsuzluk tespit edilmesi durumunda Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmez.
(7) Yeniden ihracata yönelik sevkiyata dahil bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin yeniden ihracatı yapılacak ülkede niteliklerini değiştirecek biçimde işlenmesi durumunda Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmez. Ancak işlenmiş veya işlenmemiş ürün için alıcı ülke tarafından talep edilen bitki sağlığı ithalat gereklilikleri aynı ise Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir.
(8) Alıcı ülke tarafından karantina zararlısı olarak belirlenen zararlı organizmalar ile kontamine olmuş bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmez.
(9) Sevkiyatın alıcı ülke tarafından karantina zararlısı olarak belirlenen zararlı organizmalar ile kontamine olmaması koşuluyla, yeniden paketlenmiş, yeniden yüklenmiş, depolanmış, bölünmüş veya diğer ithal sevkiyatlarla birleştirilmiş ürünler için Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir. Sevkiyatların birleştirilmesi halinde bu sevkiyatlara eklenen tüm bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin alıcı ülkenin bitki sağlığı şartlarını karşılıyor olması gerekir.
(10) Sevkiyatın bölünmüş veya diğer ithal sevkiyatlarla birleştirilmiş olması durumunda da düzenlenen Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasına menşe ülkenin/ülkelerin orijinal Bitki Sağlık Sertifikası/Bitki Sağlık Sertifikaları veya onaylı sureti/suretleri eklenir.
(11) Kontaminasyon riski tespit edilirse, sevkiyatın alıcı ülke tarafından karantina zararlısı olarak belirlenen zararlı organizmalar ile kontamine olmadığını doğrulamak için ek bir denetim veya laboratuvar analizi yapılır.
(12) Birden çok kez yeniden ihraç edilen sevkiyatlarda, yeniden ihracat için orijinal bitki sağlık sertifikalarının tümünün veya onaylı kopyalarının sevkiyata eklenmesi gerekir. Yeniden ihracat için Bitki Sağlık Sertifikasının tasdik beyanında belirtilen Bitki Sağlık Sertifikası numarasının, en son yeniden ihracat yapan ülkenin Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından verilen Bitki Sağlık Sertifikasının numarası olması gerekir.
(13) Ülkemizde düzenlenecek Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasında ek deklarasyon gerektiği durumlarda, bu deklarasyonların ülkemizdeki uygulamalarla ilgili olması gerekir. Ülkemiz tarafından düzenlenen Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasına, menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikasından veya onaylı kopyalardan alınan ek deklarasyonlar aktarılamaz.
(14) Alıcı ülkenin, vejetasyon periyodu kontrolü, toprak analizi gibi bitki sağlığı ithalat şartlarının karşılanamayacak olması durumunda;
a) Menşe ülke tarafından; menşe Bitki Sağlık Sertifikasında ithalatçı ülkenin istediği bilginin beyan edilmesi halinde,
b) Menşe ülke Ulusal Bitki Koruma Organizasyonunun, ithalatçı ülke tarafından istenen bilgi için menşe ülke Bitki Sağlık Sertifikasına ait bir ek belgeyi düzenlemesi halinde,
c) Alıcı ülkenin bitki sağlığı ithalat şartlarıyla uyumlu ve bunlara denk görülen laboratuvar analizi veya fümigasyon/dezenfeksiyon uygulaması gibi alternatif bir bitki sağlığı tedbirinin uygun bir işlem olarak kabul edilmesi halinde,
Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir.
(15) Zararlı risk analizine tabi ürünler arasından Bakanlıkça belirlenen ürünler için; yeniden ihraç edilmek üzere serbest bölgelerin sahasında bitki sağlığı kontrolleri tamamlanıp girişi yapıldıktan ve sadece serbest bölgelerde işlendikten sonra alıcı ülkenin şartlarını karşıladığının tespit edilmesi durumunda Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir. Ancak ülkeye ilk giriş noktasında serbest bölge bulunmaması durumunda, ilk giriş noktasında resmî kontrolleri tamamlanarak Serbest Bölgeye Dolaşım Formu ile ürünün işleneceği serbest bölgeye sevk edilir.
(1) İhraç edilen veya yeniden ihracatı (re-export) yapılan ancak çeşitli nedenlerle geri dönen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için gerçek veya tüzel kişiler veya gerçek kişilerin kanuni temsilcileri/tüzel kişilerin yetkili temsilcileri tarafından BKKTS üzerinden giriş başvurusu yapılır. BKKTS’den alınan geri dönen ürün başvuru formu çıktısının ekinde ürüne ait ülkemiz Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının aslı veya bu Sertifikayı düzenleyen Müdürlükçe verilen onaylı sureti ile ilgili müdürlüğe başvuru yapılır. Başvuru sırasında geri dönen ürünün ilgilisi, geri dönen ürüne ait uluslararası taşıma belgelerinden birinin, gümrük çıkış beyannamesinin ve ürüne ait faturanın fotokopileri ile ithalatçı ülkenin yetkili otoritesi tarafından verilen geri dönme sebebini içeren belgeyi ilgili müdürlüğe sunar.
(2) Geri dönen ürünlerin resmî kontrolleri; 8 inci maddede belirtilen ithalat kontrolü esaslarına göre yapılır.
(3) Geri dönen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin resmî kontrollerinin ülkeye ilk giriş noktasında yapılması esastır. Ancak geri dönen ürünlerin Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi düzenlenebilecek ürünlerden olması ve giriş noktasında yeterli teknik altyapı, fiziki şartlar ve laboratuvar imkânlarının olmaması nedeniyle bitki sağlığı kontrolünün yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda, giriş noktasında belge kontrolü yapılarak Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi ile sevk edilir.
(4) Geri dönme sebebi de dikkate alınarak, geri dönen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ihraç edilen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler ile aynı olduğunun tespiti yapıldıktan sonra, EK-1 ve EK-2’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalardan ari olup olmadığının tespiti yapılır.
(5) Bu Yönetmelik hükümlerine göre ülkeye girişi uygun görülmeyen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin yurda girişine izin verilmez ve imha edilir. Ancak, alıcı ülke şartlarının uygun olduğunun ülkenin yetkili otoritesi tarafından verilecek belge ile resmî olarak bildirilmesi ve zararlı organizmaların bulaşmasını ve yayılmasını önleyecek şekilde kapalı koşullarda sevkiyatının mümkün olması durumunda üçüncü ülkeye ihracatı gerçekleştirilir.
(6) Geri dönen bitki, bitkisel ürünler ve diğer maddelerin EK-1 ve EK-2’de yer alan karantinaya tabi zararlı organizmalar dışında ülkemizde varlığı bilinen ve mücadeleye tabi herhangi bir zararlı organizma ile bulaşık bulunması durumunda, fümigasyon veya dezenfeksiyon işlemi ile zararlı organizmadan arındırılması mümkün ise giderleri sahibi tarafından karşılanmak üzere fümigasyon veya dezenfeksiyon işlemi yaptırılır; işlem sonrası yapılan resmî kontrolde zararlı organizmalardan ari bulunması halinde girişine izin verilir.
(7) Geri dönen ürünlerin ilk giriş noktasında yapılan kontrollerinde, bitki sağlığı açısından risk tespit edilmemesine rağmen çürüme, küflenme, kokuşma ve benzeri şekilde ürünlerin ticari değerini kaybetmesi durumunda sevkiyat engellenir. Ürünün ilgilisinin talebi doğrultusunda nihai değerlendirme, ilk giriş noktasındaki İl Tarım ve Orman Müdürlükleri Gıda ve Yem Şube Müdürlüğü ile birlikte yapılır.
(8) Alıcı ülkenin talebi doğrultusunda Bitki Sağlık Sertifikası almaksızın, Sağlık Sertifikası veya bunun gibi diğer belgelerle ihraç edilen ancak herhangi bir nedenle geri dönen ve Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenlemenin zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listesinde yer alan ürünler için giriş talep edilmesi durumunda; mevcut belgelerden geri dönen ürünün ihraç edilen ürün ile aynı olduğunun tespiti yapıldıktan sonra, resmî kontrole tabi tutularak uygun olanların girişine izin verilir.
(9) Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenlemenin zirai karantina kontrolüne tabi ürünler listesinde yer alan, alıcı ülkenin talebi olmasına rağmen Bitki Sağlık Sertifikası almadan ihraç edilen ancak herhangi bir nedenle geri dönen ürünler için giriş talep edilmesi durumunda resmî kontrol yapılmaksızın ürün imha edilir.
(10) Geri dönen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerle ilgili işlemler, işlemleri gerçekleştiren Müdürlük tarafından beş gün içinde Genel Müdürlüğe bildirilir.
(11) Geri dönen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin, çıkış işleminin gerçekleştirildiği gümrük idaresine giriş başvurusu yapması ve bu Müdürlüğün ithalata yetkili olmaması durumunda, geri gelme sebebi de dikkate alınarak, belge ve beyan kontrolü yapılır. Geri dönen ürünün ihraç edilen ürün ile aynı olduğunun tespiti yapıldıktan sonra, EK-11’de yer alan Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi ile bitki sağlığı kontrolü yapılmak üzere yetkili giriş gümrük idarelerinin belirlendiği tebliğ kapsamında yetkili bir gümrük idaresine veya onaylı kontrol yerine sevkiyatı yapılır.
(12) İhraç edilmek üzere ülkemiz gümrüklü alanından çıkış yaptıktan sonra, alıcı ülke güzergahındaki ülkeler tarafından geçişe izin verilmemesi sebebi ile geri dönen ürünlerin; çıkış yaptığı araç ve ürün bütünlüğü değiştirilmeden, Bitki Sağlığı Dolaşım Belgesi ile yetkili Müdürlüğe kadar geçişleri sağlanır.
Beşinci Bölüm
(1) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkeye girişinde, menşe veya ihracatçı ülkenin Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından EK-7 veya EK-8’de yer alan formlara göre veya bu formlardaki bilgileri kapsayan başka bir formatta, ISPM 12 kurallarına uygun olarak Türkçe ve İngilizce dillerinden biriyle düzenlenmiş Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının orijinalinin bulunması gerekir. Diğer dillerde yazılmış sertifikalara ise yeminli tercüman onaylı Türkçe tercümesi eklenir.
(2) Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası Türkiye’ye hitaben yazılır. Sertifikada ihracatçı ülkenin ilgili servisinin mührü, tarih, düzenlendiği yer, yetkilinin adı, soyadı ve imzası yer alır.
(3) Ülkelerin Ulusal Bitki Koruma Organizasyonları tarafından Bakanlığa bildirilmesi ve Bakanlıkça kabul edilmesi durumunda; ISPM 12 kurallarına uygun olarak düzenlenen; elektronik, ıslak imza veya dijital imza ile imzalanan; soğuk damga, mühür, doğrulama kodu veya karekod ile onaylanan; Bitki Sağlık Sertifikasının güvenlik kriterleri veya doğrulama linki bildirilen ve benzeri formattaki Bitki Sağlık Sertifikaları orijinal Bitki Sağlık Sertifikası olarak kabul edilir.
(4) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ithalinde, EK-4’te yer alan ve Bitki Sağlık Sertifikasında veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasında belirtilmesi istenen özel şartlar, Bitki Sağlık Sertifikasının veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının ilgili bölümüne ISPM 12 ile uyumlu şekilde ek bildirim açık olarak yazılır. Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasına üretim alanı ile ilgili bilgiler içeren ek bildirim yazılamaz.
(5) Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası üzerinde herhangi bir silinti veya kazıntı bulunamaz, yapılan değişiklik ve düzeltmeler ilgili Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından onaylanır.
(6) Sertifikaların düzenleniş amacı dışında kullanılması veya sahte olarak düzenlenmesi veya orijinal sertifika üzerinde tahrifat yapıldığının tespit edilmesi durumunda ilgili müdürlük tarafından adına bitki sağlık sertifikası düzenlenen ihracatçı firma için yasal işlem başlatılarak konu hakkında Genel Müdürlüğe bilgi verilir.
(7) Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası sevkiyat tarihinden en fazla on dört gün önce düzenlenir. Ancak kontrol tarihi ve düzenlenme tarihi ayrı ayrı belirtilen sertifikalarda; ürünün kontrol tarihi ile sevk tarihi arasındaki süre en fazla on dört gündür. Sevk tarihinden sonra düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikalarında ürünün kontrol tarihinin belirtilmesi gerekir.
(8) Bitki ve bitkisel ürünlerin ülkemize giriş başvurusunda Bitki Sağlık Sertifikasının veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının aslı olmadan resmî kontrollere başlanmaz. ISPM 12’ye göre düzenlenmiş ve Bakanlıkça uygun görülen ülkelerin elektronik Bitki Sağlık Sertifikaları ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları da geçerli kabul edilir. Ayrıca alıcı ülke Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından kabul edilmesi halinde ISPM 12’ye göre elektronik Bitki Sağlık Sertifikaları ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları düzenlenir.
(9) Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları elektronik imzalı, karekodlu ve doğrulanabilir belge şeklinde düzenlenebilir.
(10) Bitki Sağlık Sertifikasının düzenlenmesi sırasında, gerekli bilgilerin Bitki Sağlık Sertifikasının ilgili bölümüne sığmaması durumunda bu bilgiler ek belge olarak liste halinde Bitki Sağlık Sertifikasına eklenir. Bitki Sağlık Sertifikasının ilgili bölümünde bu bölüme ait gerekli bilgilerin ek olarak verildiği belirtilir. Bu ek belgelerin Bitki Sağlık Sertifikası ile aynı seri numarası tarih, imza, mührü taşıması ve sayfa numaralarının belirtilmiş olması gerekir.
(11) İhracat gerçekleştikten sonra alıcı ülke tarafından ilave bilgi talep edilmesi durumunda, bitki sağlık sertifikasının düzenlendiği müdürlük tarafından Bitki Sağlık Sertifikası ile aynı tarih ve numarasını taşıyan ek belge düzenlenir ve onaylanır.
(12) Ülkemize kara yoluyla veya ro-ro taşımacılığı ile girişi yapılmak istenen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için her taşıma aracına en az bir Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmiş olması gerekir.
(13) Ülkemize demir yolu ve deniz yolu aracılığıyla girişi yapılmak istenen ürün sevkiyatlarında, her bir vagon/ambar/konteyner için ayrı ayrı Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmiş olması gerekir. Ancak ürün miktarının fazla olması nedeniyle ürünün ayrı vagon/ambar/konteynerlerde bulunması durumunda;
a) Gönderici ve alıcının aynı olması,
b) İhracatçı ülke tarafından tren, gemi ve benzeri her bir taşıma aracıyla ilgili sevkiyatı tanımlayacak vagon, konteyner sayısı, numarası ve benzeri gerekli bilgilerin Bitki Sağlık Sertifikası/konşimento/özet beyan/fatura ve benzeri belgelerde belirtilmiş olması,
şartıyla tek Bitki Sağlık Sertifikası kabul edilebilir.
(14) Ülkemizden bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ihracat/yeniden ihracatında, her bir taşıma aracı veya vagon, ambar, konteyner ve benzeri taşıma araçlarının bölümleri için ayrı ayrı Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmesi gerekir. Ancak alıcı ülkenin Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından resmî olarak talep edilmesi halinde birden fazla taşıma aracı için tek Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenir.
(15) Bitki Sağlık Sertifikası ve Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmesi esnasında, inspektör tarafından alıcı ülkelerin ilave olarak talep ettiği bilgiler girildikten sonra yapılacak ilaveleri önlemek için boş kalan bölümlere “None/Yok” ibaresi yazılır veya o bölüm kapatılır.
(16) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin ülkemize girişinde ihracatçı ülke Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikasının "Alıcının ismi ve adresi" alanına isim ve adres yazılmış olması gerekir.
(17) İhracatçı ülkenin geriye dönük izleme ve denetimini sağlamak için bitki sağlık sertifikasında “Göndericinin adı ve adresinin” yazılmış olması gerekir. İhracatçının adresi ihracatçı ülkede bulunmak zorundadır; ancak yabancı adrese sahip uluslararası bir şirketin ihracatçı olduğu durumlarda, ürünün göndericisi veya Bitki Sağlık Sertifikasının düzenlendiği ülkedeki yerel acentesinin adı ve adresinin yazılması zorunludur.
(18) Düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikaları veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları ürün miktarı ve varış ülkesi hariç olmak üzere; sertifikanın zarar görmesi, adres veya varış ülkesindeki giriş noktalarında değişikliklerin olması, hatalı bilgiler gibi istisnai durumlarda ihracatçının talebi üzerine yenilenebilir. Bu durumda ilgili müdürlük, ihracatçıdan daha önce düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikalarının orijinalini, onaylanmış suretlerini, varsa eklerinin iadesini talep eder ve saklar. Bitki Sağlık Sertifikalarının yenilenmesine ilişkin diğer şartlar şunlardır:
a) Yenilenmek üzere iade edilen veya kayıp nedeniyle iade edilemeyen Bitki Sağlık Sertifikaları, ilgili müdürlük tarafından iptal edilir. Yeni düzenlenen Bitki Sağlık Sertifikası, değiştirilen sertifika ile aynı numaraya sahip olamaz.
b) Daha önce düzenlenmiş olan bitki sağlığı sertifikası iade edildiği veya zayi nedeniyle iade edilemediği durumlarda, yerine yeni bir Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenebilir. Yeni düzenlenen bitki sağlık sertifikasının veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikasının ek deklarasyon bölümüne “Bu sertifika ………….... tarih ve ………………seri numaralı, iptal edilen sertifika yerine düzenlenmiştir.” şeklinde bir ibare yazılır.
(19) Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikası sadece bitki sağlığı konularıyla ilgili bilgileri içerir. Hayvan veya insan sağlığı konuları, pestisit kalıntısı, organik ürün, radyoaktivite, akreditif gibi ticari bilgiler veya kalite gibi bitki sağlığı ile ilgili olmayan şartlara ait ifadeler yer almaz.
(20) Sevkiyatın ithal edilip ardından başka bir ülkeye yeniden ihraç edilmesi durumunda bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için ilk ihracatçı ülke tarafından düzenlenecek sertifikalarda, yeniden ihraç eden ülke ve varış ülkesinin bitki sağlığı şartlarının sağlanması gerekir. Bu sertifikaların “Bitki Koruma Teşkilatı/Teşkilatları” bölümüne yeniden ihraç eden ülke ve varış ülkesinin adının eklenmiş olması gerekir.
(21) Bitki Sağlık Sertifikaları veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları aşağıdaki durumlarda geçersiz sayılır:
a) Eksik veya tamamlanmamış bilgilerin bulunması.
b) Hatalı bilgilerin bulunması.
c) Çelişkili veya tutarsız bilgilerin bulunması.
ç) Bitki Sağlık Sertifikası örnekleriyle tutarsız dillerin veya bilgilerin bulunması.
d) Okunaksız yazılmış, zarar görmüş olması.
e) Onaylanmamış ek belgeler içermesi.
f) Elektronik bitki sağlığı sertifikalarının Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından yetkilendirilmemiş bir iletim yoluyla iletilmiş olması.
(22) Yirmi birinci fıkrada açıklanan geçersiz sayılma durumlarında Bitki Sağlık Sertifikaları veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları için ek bilgi istenir. İhracatçı ülke Ulusal Bitki Koruma Organizasyonundan ek bilginin temin edilememesi durumunda sevkiyat reddedilir.
(23) Bitki Sağlık Sertifikaları veya Yeniden İhracat (Re-Export) Bitki Sağlık Sertifikaları aşağıdaki durumlarda sahte sayılır ve kabul edilmez:
a) Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından resmî olarak onaylanan formata uygun düzenlenmeyenler.
b) Düzenleyen Ulusal Bitki Koruma Organizasyonu tarafından tarih atılmamış, damgalanmamış, işaretlenmemiş, mühürlenmemiş veya imzalanmamış olanlar ile düzenlendiği yer, inspektör adı ve soyadı olmayanlar.
c) Yetkisi olmayan kişiler tarafından düzenlenenler.
ç) Yetkisi olmayan kişiler tarafından eklenmiş bilgiler, değişiklikler, kazıntı veya silinti bulunanlar.
(24) 23 üncü maddede yer alan durumlarda, ihracatçı ülkenin Ulusal Bitki Koruma Organizasyonundan alınan bilgi doğrultusunda işlem yürütülür.
(25) Bitki Sağlık Sertifikası taşıması gerekli bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin listesi EK-5’te belirtilmiştir.
(1) Yabancı ülkelerdeki gerçek ve tüzel kişiler tarafından resmî daire ve kurumlara veya hayır kurumlarına tüketim amacıyla bağış olarak gönderildiği Bakanlıkça kabul edilen bitki ve bitkisel ürünler için Bitki Sağlık Sertifikası aranmaz ve bunların yetkili giriş gümrük idarelerinde bitki sağlığı kontrolleri yapılarak uygun olanların girişine izin verilir.
(2) Yolcu beraberinde tüketim amacıyla getirilen ve üç kilogramı geçmeyecek miktardaki taze ve kuru meyve ve sebzeler için Bitki Sağlık Sertifikası aranmaz. Ancak, yolcu giriş noktasında gümrük görevlisince yolcu bagajları üzerinde yapılan kontrollerde yolcu tüketimine yönelik olmayan ve EK-5’te yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin tespit edilerek Bakanlığa bildirilmesi durumunda ürün imha edilir.
(3) Genel Müdürlük zararlı organizmaların bulaşma ve yayılmasını önlemek amacıyla gerektiğinde yolcu beraberinde gelen bitki, bitkisel ürün ve diğer maddeler için kısıtlama getirir.
(4) Ülkemize giriş yapmak amacıyla eşya beraberinde gelen ISPM 15’e göre işaretlenmiş ahşap ambalaj malzemelerinde, Bitki Sağlık Sertifikası aranmaz.
(5) Serbest bölgelere eşya beraberinde gelen ve/veya gelerek biriken ISPM 15’e göre işaretlenmiş ahşap ambalaj malzemelerinin Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine girişinde Bitki Sağlık Sertifikası aranmaz.
(6) Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenlemede yer alan bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin; ülkemize kaçak yollarla girdiğinin veya gümrüğe terk edildiğinin veya mülkiyetinin kamuya geçirilmesinin talep edildiğinin gümrük idaresi tarafından tespit edilmesi ve Bakanlığa bildirilmesi durumunda, Bitki Sağlık Sertifikası aranmaksızın, ürünün bu Yönetmelikte öngörülen makroskobik ve mikroskobik kontrolleri yapılarak sonucu uygun bulunanlar için uygunluk düzenlenir. Sonucun uygun bulunmaması ve iadenin mümkün olmaması durumunda ise imha işlemleri gümrük idaresinin gözetiminde gümrük mevzuatı kapsamında yürütülür.
(7) GTİP itibarıyla Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenlemenin zirai karantina kontrolüne tabi ürünler ve tohum, fide, fidan ve çiçek soğanları gibi çoğaltım materyalleri listelerinde yer alan ancak parantez içi ifadelerle bitki sağlığı kontrolünden hariç tutulan kapsam dışı ürünler için Bitki Sağlık Sertifikası aranmaz, Bakanlığın kontrolüne tabi ürünlerin denetimi ve ürün güvenliğiyle ilgili, Ticaret Bakanlığınca her yıl yayımlanan düzenleme kapsamında kapsam dışı işlemleri yapılır.
Altıncı Bölüm
(1) İnspektör, resmî kontrollerde bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerle birlikte taşıma araçlarının da genel makroskobik kontrolünü yapar ve gerekli olduğu durumlarda numune alır.
(2) İthalatı yapılmak istenen mikrobiyal gübrelerin analizi için gerekli numuneler inspektörler tarafından alınarak ilgili laboratuvara gönderilir.
(3) Numune; her lot/parti, lot/parti numarasına bakılmaksızın her bitki grubu ve sevkiyatta bulunan her çeşit için ayrı ayrı olmak üzere sevkiyatı temsil etmeye yetecek miktarda alınır. Analiz, alınan numune üzerinden yapılır ve analiz sonucu numune alınan lot/parti, bitki grubu veya çeşidini kapsar.
(4) Aynı sevkiyat içindeki lot/partiden ayrı ayrı alınarak paçal yapılan numunenin analizleri sonucunda, numunenin bulaşık olması halinde tüm sevkiyat veya tüm lotlar/partiler bulaşık kabul edilir.
(5) Aynı araç içerisinde birden fazla ürünün taşındığı durumlarda, her bir ürün için ayrı ayrı veya tek bir Bitki Sağlık Sertifikası düzenlenmiş olmasına bakılmaksızın, her bir ürün veya her lot/parti için ayrı ayrı numune alınır ve analize gönderilir. Analiz sonuçlarından birinin bulaşık çıkması durumunda araçtaki ürünlerin tamamı iade edilir.
(6) Numune; zararlı organizmalardan, zararlı organizmalar ile bulaşık bitki ve bitkisel ürün kısımlarından, zararlı organizma bulunması muhtemel bitki ve bitkisel ürün kısımlarından veya ürün homojen dağılıma sahip ise tesadüfi örnekleme metoduna göre hazırlanan paçaldan yeterli miktarda, Genel Müdürlükçe yayımlanacak numune alımına dair esasları belirleyen talimatlara göre alınır.
(7) Bitki, bitkisel ürün ve diğer maddelerin sahibi veya yetkilisi, görevli inspektöre gerekli miktarda numuneyi vermek zorundadır. Alınan numuneler için herhangi bir bedel ödenmez.
(8) Bu Yönetmelik esaslarına uygun olarak alınan numuneler ambalajlanıp mühürlenerek, etiketlenir ve en seri şekilde Müdürlük tarafından laboratuvara analize gönderilir.
(9) Numune alma ve analize gönderme usul ve esasları Genel Müdürlük talimatı ile belirlenir.
(10) İn vitro koşullarda üretimi yapılmış ve in vitro ortamda ithalatı yapılmak istenen bitkilerden numune alınır.
(11) Deniz yoluyla gelen dökme ürünler için zararlı organizma bulunması muhtemel bitki ve bitkisel ürün kısımlarından her bir ambar için ayrı ayrı veya paçal yapılarak Genel Müdürlükçe yayımlanacak numune alımına dair esasları belirleyen talimata uygun olarak yeterli miktarda örnek alınır ve analize gönderilir. Paçal olarak alınan numunelerin analiz sonuçlarından herhangi biri bulaşık bulunur ise numune alınan ürünün tamamı bulaşık kabul edilir.
(12) Resmî kontroller aşamasında alınan numunelerin laboratuvara teslim edilmesinden sonra ürünün ilgilisi tarafından analizlerin durdurularak işlemin iptaline ilişkin Müdürlüğe resmî başvuru yapılması durumunda, analiz sonuçlanana kadar aşağıda belirtilen işlemlere devam edilir:
a) İhracat işlemlerinde analiz sonucunun bu Yönetmeliğe uygun olması durumunda, başvurunun iptali gerçekleştirilir. Analiz sonucunda karantinaya tabi zararlı organizma tespit edilmesi halinde başvuru iptal edilerek ilgili mevzuat kapsamında gerekli bitki sağlığı önlemlerinin alınması sağlanır.
b) İthalat işlemlerinde analiz sonucu bu Yönetmeliğe uygun olduğunda başvurunun iptali gerçekleştirilir. Analiz sonucu beklenmeksizin ürünün iadesinin talep edildiği durumda, Bitki Sağlık Sertifikasının orijinali Müdürlükte muhafaza edilerek “Aslı Gibidir” kaşeli nüshası ilgilisine verilir. Analiz sonucunda karantinaya tabi zararlı organizma tespit edilmemesi halinde Bitki Sağlık Sertifikasının orijinali; bulaşıklık tespit edilmesi halinde ise “Türkiye’ye girişi yasaktır” ibaresi yazılı olarak ilgilisine teslim edilir. Genel Müdürlük tarafından ilgili ülkeye engellemeye ilişkin bildirim yapılır.
(13) GDO analizine tabi tohumlukların numune alma ve analize gönderme usul ve esasları, tohumluklarda GDO analizine ilişkin uygulamaları içeren talimat uyarınca belirlenir.
(14) Deneme ve demonstrasyon amacıyla ithal edilmek istenen aynı türdeki tohumlukların lot/parti ve çeşitlerin miktarlarının alınacak numune miktarı kadar veya daha az olması durumunda, analiz için tüm lot/parti ve çeşitlerden numune alınarak paçal yapılır. Yapılan paçalda bulaşıklık olması halinde tüm lot/parti ve çeşitler bulaşık kabul edilir.
(1) Bitki ve bitkisel ürün sahibi veya temsilcisi, bu Yönetmelik esaslarına göre alınan numunelerin analiz sonucuyla ilgili itirazını, sonucun kendisine bildirilmesinden itibaren yedi gün içerisinde numuneyi alan Müdürlüğe yazılı olarak yapar. Analiz itirazın yapıldığı müdürlükte yapılmamış ise numuneyi alan müdürlük itirazı analizin yapıldığı müdürlüğe bildirir.
(2) İtirazı değerlendirmek üzere, analizi yapan müdürlük tarafından üç kişilik bir komisyon oluşturulur. Bu komisyon, Zirai Mücadele Merkez Araştırma Enstitüsü ve/veya Araştırma Enstitüsü Müdürlükleri ve/veya laboratuvarı olan Zirai Karantina Müdürlüklerinde görevli, yapılan analizle ilgili konu uzmanlarından oluşur. İtiraza konu analizi yapan uzman bu komisyonda yer alamaz. İtirazda bulunulan ürünün sahibi veya temsilcisi tarafından, komisyon toplantısının video konferans yöntemiyle yapılmasının talep edilmesi halinde, itirazın değerlendirilerek analiz yöntemi ve sonuçlarının incelenmesi işlemleri video konferans yoluyla yapılabilir.
(3) Komisyon, bütün bilgi, belge, preparat ve fotoğrafları incelemek üzere analizi yapan uzmandan alır. Komisyon gerekli gördüğü takdirde numuneyi alan inspektörün bilgisine başvurabilir.
(4) Komisyon, analiz yöntemi ve sonuçlarını inceler. İnceleme sonucunda analiz sürecinde bir eksiklik veya hata tespit edilmez ise sonuç kesindir ve itiraz edilemez.
(5) Komisyonca yapılan inceleme sonucunda analiz sürecinde bir eksiklik veya hata tespit edilirse komisyonda görevli uzmanlar tarafından varsa mevcut numunelerden yoksa yeniden numune alınarak komisyonca belirlenen laboratuvarda analiz tekrarlanır. Tekrarlanan analiz sonucu kesin olup itiraz edilemez.
(6) Kesinleşen komisyon kararı, komisyonca yapılan incelemenin sonuçlanmasını takip eden iki iş günü içerisinde ürün sahibi veya temsilcisine resmî yazıyla bildirilir.
(7) İtirazla ilgili olarak analiz ücreti, komisyon üyelerinin harcırah, konaklama ve yol giderleri gibi masraflar itirazı yapan tarafından ödenir.
(8) Bitki ve bitkisel ürünün sahibi veya temsilcisi, bu Yönetmelik esaslarına göre alınan numunelerin analizi sonucunda GDO tespit edilmesi durumunda, itirazını GDO hakkındaki mevzuat kapsamında numuneyi alan müdürlüğe yazılı olarak yapar.
Yedinci Bölüm
(1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranılması, gerçek dışı usulsüz işlem yapılması, Bakanlık tarafından istenen resmî evrakta tahrifat veya sahtecilik yapılarak Bakanlığın yanıltılması hallerinde 5996 sayılı Kanunun 38 inci ve 42 nci maddesi hükümleri uygulanır.
(1) 3/12/2011 tarihli ve 28131 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Karantinası Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinden doksan gün sonra yürürlüğe girer.
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.