Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği

İşletmenin kuruluş sermayesi 300.000.000.000.-(üçyüz milyar) TL.’dir.

İşletmenin sermayesi, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulacak ödeneklerle, ayni yardımlar, döner sermaye faaliyetlerinden elde edilecek kârlar, bağış ve yardımlardan oluşur.

Bağış ve yardımlar, tahsis edilen sermaye miktarları ile sınırlı olmaksızın sermayeye eklenir. Ödenmiş sermaye tutarı, tahsis edilen sermaye tutarına ulaşıncaya kadar, elde edilen dönem sonu kârları, ödenmiş sermayeye eklenir. Ödenmiş sermaye tutarı, tahsis edilen sermaye tutarına ulaştıktan sonra elde edilen kârlar, hesap dönemini izleyen yılın Şubat ayı sonuna kadar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere ilgili saymanlığa yatırılır.

İşletmenin zararları, yıl sonunda Geçmiş Yıl Zararları Hesabı’na aktarılır ve ertesi yıllar kârlarından mahsup edilmek üzere bekletilir.

İşletmenin gelirleri aşağıda gösterilmiştir:

a) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen faaliyetlerinden elde edilen gelirler,

b) Bağışlar,

c) Diğer gelirler.

İşletmenin giderleri aşağıda gösterilmiştir:

a) Kadroları İşletmede bulunan memurların aylık ve mali hakları ile sosyal hak ve yardımları ve İşletmenin sürekli işçi kadrolarında ve geçici iş pozisyonlarında istihdam edilen işçilerin ücretleri,

b) İşletme adına vizesi yapılmış sözleşmeli personel ücretleri,

c) İşletme hizmetlerinde çalıştırılan personele 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu gereğince ödenecek giderler,

d) Her türlü araştırma, planlama, inceleme, etüt, fizibilite çalışması, proje düzenleme, sistem analiz ve programlama ile danışmanlık giderleri,

e) Ulaştırma ve taşıma giderleri,

f) Taşınmaz ve taşınır mal, makine, alet ve taşıt kiraları,

g) Makine, teçhizat, demirbaş, taşıt bakım ve onarımı ile bina küçük onarımı,

h) Telif, tercüme, patent hakları giderleri, geçici hizmet ücretleri, kurslara katılma ve eğitim giderleri,

i) Yakacak, akaryakıt ve yağ, elektrik, su ve havagazı giderleri,

j) Yangından korunma malzemeleri alımları,

k) İşletme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde kullanılmak üzere satın alınacak sarf malzemeleri giderleri,

l) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu gereğince eğitim gören stajyer öğrencilere ödenecek ücretler,

m) Aylık veya ücretlerden yapılması gereken her türlü yasal kesinti.

5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanunu hükümleri çerçevesinde İşletme için taşıt satın alınabilir.

İşletmenin işlerinde kullanılmak şartıyla taşıt dışında makine, teçhizat ve demirbaş da satın alınabilir.

Satın alınan taşıt, makine, teçhizat ve demirbaşlar Demirbaş ve Bağlı Değerler Hesabı’na dahil edilir ve bunlar için genel esaslara göre amortisman ayrılır.

İşletme hizmetleri; işletme müdürü, sayman, tahakkuk memuru, veznedar, mutemet, ayniyat memuru ve ambar memuru tarafından yürütülür.

İşletmenin ita amiri Başkandır. Başkanın geçici görevli, izinli ve raporlu olması gibi sebeplerle görevi başında bulunmadığı hallerde ita amirliği görevini Başkana vekalet eden Başkan Yardımcısı yürütür. İta amiri, birinci derecede imza atmaya yetkili olup, İşletmenin amacına uygun olarak çalışmasını ve yönetilmesini sağlamaktan sorumludur.

Başkan, aynı zamanda İşletmenin de müdürüdür. Başkanın geçici görevli, izinli ve raporlu olması gibi sebeplerle görevi başında bulunmadığı hallerde Başkana vekalet eden Başkan Yardımcısı İşletme Müdürlüğü görevini yürütür.

İşletme müdürünün görevleri şunlardır:

a) İşletmenin idari, mali ve teknik işlerini, mevzuat hükümleri, çalışma programları, bütçe esasları ve işletmecilik ilkelerine uygun biçimde yürütmek, işletmeyi idare ve temsil etmek,

b) İşletme kadrolarına atanan veya görevlendirilen memurlar ile işletmeye alınan işçilerin görevlerini iş bölümü esasları dahilinde düzenlemek, izlemek ve denetlemek,

c) İşletmeye işçi alınması, çıkarılması ve işçilerin özlük haklarına ilişkin işlerin mevzuata uygun yapılmasını sağlamak,

d) Saymanın görüşünü alarak bütçeyi hazırlamak ve Bakan onayına sunmak,

e) Taşınmaz mallar ve demirbaşlar ile malzemelerin en iyi şekilde kullanılmasını, saklanmasını, korunmasını sağlamak için gerekli tedbirleri almak,

f) Ambar ve ayniyat işlerinin usulüne uygun yürütülmesini sağlamak ve gerekli denetimi yapmak.

İşletme müdürünün sorumluluğu aşağıda belirtilmiştir:

a) İşletme müdürü idari işlerden re’sen, teknik işlerden ilgili teknik elemanlarla birlikte ve mali işlerden de ilgisine göre sayman ve tahakkuk memuru ile birlikte sorumludur.

b) İşletme müdür vekili, vekalet süresince yaptığı işlerden (a) bendi hükümlerine göre sorumludur.

c) Müdüre vekalet edenin bu yetkisinden doğacak sorumluluk doğrudan doğruya vekile aittir.

İşletme tarafından yapılacak giderler ile tahsil edilecek gelirlerle ilgili tahakkuk işlemleri, ita amiri tarafından görevlendirilen tahakkuk memurunca yerine getirilir.

İşletme müdürüne ita amirliği yetkisi verildiğinden, tahakkuk memurluğu görevi yetki kademesine göre işletme müdüründen sonra gelen yönetici tarafından yürütülür.

Tahakkuk memuru gelir ve giderlere ilişkin tahakkuk belgeleri üzerinde aşağıda belirtilen hususları aramakla yükümlüdür:

a) Bütçede yeteri kadar ödenek bulunması,

b) Gelir ve giderlerin mevzuata uygun olması,

c) Giderlerin bütçedeki tertiplere uygun olması,

d) Maddi hata bulunmaması,

e) Tahakkuk müzekkeresi ve verile emrine eklenmesi gereken tahakkuk belgelerinin tamam olması,

f) İstihdamın kadro dahilinde bulunması.

İşletmenin mali işleri ile muhasebe işlemleri, kadrosu Bakanlıkça tahsis edilen ve Maliye Bakanlığınca atanan sayman tarafından yürütülür.

Saymanın atanması yapılıncaya kadar veya atanmış olan saymanın yıllık izin, geçici görev ve uzun süreli hastalık gibi sebeplerle görevi başında bulunmadığı hallerde bu görev, Başkanlığın Bakanlığa teklifi ve Bakanlığın uygun görüşü ile Maliye Bakanlığınca görevlendirilecek muhasebe işlemlerini bilen memur tarafından vekaleten yürütülür.

Saymanın başlıca görevleri şunlardır:

a) Mali işleri ve muhasebe işlemlerini mevzuata uygun şekilde yapmak ve yaptırmak,

b) 15/2/1968 tarihli ve 12827 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Yönetmeliğinde belirtilen defter ve muhasebe kayıtlarını tutmak ve tutturmak,

c) Usulüne uygun olarak tahakkuk ettirilen istihkakları sahiplerine ödemek ve gelirleri tahsil ettirmek,

d) Gelir ve giderlere ilişkin her türlü belgeleri, defterleri ve makbuzları saklamak,

e) Ayniyat, ambar ve vezne işlemlerinin usulüne uygun biçimde yürütülmesini sağlamak,

f) Demirbaş ve ambar kayıtlarının esas deftere uygunluğunu sağlamak,

g) Banka ve kasada bulunan para ve kıymetli evrakın kontrolünü yapmak,

h) İşletmenin bütün alacak ve borçlarının zamanında tahsil edilmesini veya ödenmesini sağlamak ve bu yönde gerekli takibatı yapmak,

i) Aylık mizanları, izleyen ayların en geç 9’una kadar düzenlemek,

j) Mali yılın bitimini izleyen 2 ay içinde işletmenin envanterini, kesin mizanını ve bilançosunu düzenlemek ve asılları ile birlikte gelir-gider belgelerini denetim için Sayıştay’a, bilanço ve eklerinin onaylı birer örneğini de aynı süre içinde Maliye Bakanlığına göndermek,

k) Veznedar, ayniyat memuru ve ambar memurunu 2/6/1934 tarihli ve 2489 sayılı Kefalet Kanunu esasları dahilinde kontrol etmek,

l) Sayman mutemetleri ile ita amiri mutemetlerinin hesaplarını kontrol etmek, mevzuata uymalarını sağlamak,

m) Muhasebe ile ilgili diğer işleri yapmak.

Sayman tahakkuk müzekkeresi ve verile emrinde aşağıdaki hususları aramak ve sağlamakla yükümlüdür:

a) Bütçede yeterli miktarda ödenek bulunması,

b) Giderlerin bütçedeki tertibe uygun olması,

c) Giderlerin mevzuata uygun olması,

d) Maddi hata bulunmaması,

e) Tahakkuk müzekkeresi ve verile emrine bağlanması gereken belgelerin tamam olması,

f) Hak sahibinin kimliği,

g) Atama ve istihdamın kadro dahilinde bulunması.

Sayman, bu hususlara uygun olmayan belgeleri gerekçesiyle birlikte, tahakkuk memuruna geri gönderir. Saymanın birinci fıkranın (a, d, e, f, g) bentlerinde yazılı hususlara aykırılık nedeniyle geri çevirmeleri kesin olup, sayman ödemeye zorlanamaz.

Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde yazılı hususlara aykırılık nedeniyle geri çevirmelerde, sorumluluk ita amirince yazılı olarak üstlenildiği takdirde sayman ödemeyi yapar. Bu durumda üstlenme yazıları tahakkuk müzekkeresi ve verile emrine eklenir; sorumluluk emri veren ita amirine aittir.

Saymanın bu Yönetmeliğin 18 ve 19 uncu maddelerinde sayılan görevlerinden dolayı ilgisine göre tek başına veya tahakkuk memuru ve ilgili diğer memurlarla müşterek ve müteselsil olarak sorumludur.

İta amirliği, tahakkuk memurluğu ve saymanlık görevlerinden ikisi, aynı kişi uhdesinde birleşemez.

Saymanlıkça yapılan tahsilat ve kasadan yapılan ödemelere ilişkin işlemler kefalete tabi veznedarlar tarafından yapılır. Veznedar, Başkanlık personeli arasından ita amirince görevlendirilir.

Veznedarın izin, geçici görev veya hastalık gibi sebeplerle görevi başında bulunmadığı zamanlarda bu görev, ita amirince görevlendirilecek İşletmenin kefalete tabi memurlarından birisi tarafından yürütülür.

Veznedarın görevleri şunlardır:

a) Tahsil edilen paralarla ödemeleri günü gününe kasa defterine kaydetmek ve bu kayıtların belgelere ve muhasebe kayıtlarına uygunluğunu sağlamak,

b) İşletmeye ait para ve kıymetli evrakı işletmenin kasasında saklamak,

c) Tahsilat ve ödemeye ilişkin belgelerin dipkoçanları ile kasa defterini ve diğer

belgeleri saklamak,

d) Tamamlanmış belgelere dayanarak ve usulüne uygun olarak ödeme ve tahsilat yapmak,

e) Saymanın vereceği diğer işleri yapmak.

Veznedar, vezne mevcudunun defter ve kayıtlara göre noksan olmasından, veznedeki kıymetlerin ziyan veya eksilmesinden doğrudan doğruya sorumludur.

Saymanlıkça tahsilinde güçlük görülen döner sermaye gelirleri 15/2/1968 tarihli ve 12827 sayılı Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin (b) bendine göre mutemetliği onaylanan kefalete tabi sayman mutemetlerince tahsil edilir. Döner sermaye gelirlerinden hangilerinin sayman mutemetlerince tahsil edileceği, saymanın teklifi ve ita amirinin oluru ile saptanır.

Sayman mutemetlerine uygun görülecek sayıda sayman mutemedi alındısı verilir.Sayman mutemetlerince tahsil edilen paralar, sayman mutemedi alındılarının tarih ve numarası itibariyle, sayman mutemetlerince tutulacak Sayman Mutemetleri Kasa Defteri’ne kaydedilir.

Mutemetlerce yapılan tahsilat Maliye Bakanlığınca çıkarılan genel tebliğlerde belirtilen süre ve miktar dahilinde saymanlığa yatırılır. Tahsilat miktarının Maliye Bakanlığınca tespit edilen miktara ulaşması halinde tahsil edilen para en geç izleyen gün saymanlığa yatırılır.

Saymanlıkça para tahsil edilirken veya mutemetçe bankaya para yatırılırken, sayman mutemetleri kasa defterine, "...numaradan ...numaraya kadar sayman mutemedi alındısı ile kasa defteri kayıtları karşılaştırılmış, sayman mutemetleri kasa defteri kayıtlarının doğru olduğu görülmüş ve alındıların kapsamı olan ... lira ... tarihli ve ... sayılı vezne/banka alındısı ile tahsil edilmiştir/bankaya yatırılmıştır." şeklinde kayıt konulur ve ilgililerce imzalanır. Ayrıca, son tahsilata ilişkin sayman mutemedi alındısının arkasına da "... numaradan ... numaraya kadar olan alındılar sayman mutemetleri kasa defterine tam ve hatasız kaydedilmiş ve bu alındılarla tahsil edilen toplam ... lira ... tarihli ve ... sayılı vezne/banka alındısı karşılığında saymanlığa/bankaya yatırılmıştır." şeklinde kayıt konularak sayman ve mutemet tarafından imzalanır.

Sayman, her zaman sayman mutemetlerini kontrol edebilir ve üzerlerinde bulunan paranın saymanlığa yatırılmasını isteyebilir.

İşletmede ayniyat işleri, saymana karşı sorumlu olan kefalete tabi ayniyat memuru tarafından yapılır. Ayniyat memuru Başkanlık personeli arasından ita amirince görevlendirilir.

Ayniyat memurunun izin, geçici görev veya hastalık gibi sebeplerle görevi başında bulunmadığı zamanlarda bu görev ita amirince görevlendirilecek işletmenin kefalete tabi memurlarından birisi tarafından yürütülür.

Ayniyat memurunun görevleri şunlardır:

a) 26/5/1927 tarihli ve 1050 sayılı Resmî Gazete’de yürürlüğe giren Ayniyat Talimatnamesi gereğince ayniyat işlerini yürütmek, bunlarla ilgili kayıt ve defterleri tutmak,

b) Ayniyat kayıtlarına ilişkin defter ve belgeleri saklamak,

c) Saymana ayniyat hesabını vermek,

d) Ambar memuru bulunmadığı hallerde ambar memurunun görevlerini yapmak,

e) Ambar mevcudunu kontrol etmek,

f) Yetkililerce verilecek benzeri işleri yapmak.

İşletmenin çalışma konusu ve ambar işlemlerinin hacmi göz önünde tutularak gerekli görülen hallerde ayrıca ita amirince ambar memuru görevlendirilebilir.

Ambar memurunun görevleri şunlardır:

a) Ambarın sevk ve idaresini sağlamak,

b) Satın alınarak ambara giren her türlü madde, eşya, makine, taşıt, malzeme ve benzeri şeylerin kaydını tutmak, muhafaza etmek, bunları yangın, çürüme, bozulma, akma gibi her türlü tehlike ve zararlardan korumak, kendisinin alamayacağı koruma tedbirleri için ilgililere yazılı olarak bilgi vermek,

c) Ambar stoklarının kayıtlarını tutmak,

d) Ambara giren, malzeme ve malları düzenli ve iyi bir durumda muhafaza etmek,

e) Ambara giren ve (b) bendinde sayılan malzeme ve eşyayı yetkililerin yazılı emirlerine dayanarak belge karşılığında ilgililere vermek,

f) Başka yerlerden gelen veya satın alınan malları muayene komisyonlarına muayene ettirmek ve ambara girişlerini düzenlemek,

g) Ambardan sevk edilecek malların sevk ve belgelerini düzenlemek,

h) Ambar mizanlarını çıkarmak ve bunların muhasebe ile uygunluğunu sağlamak,

i) Ambarda saklanan malzeme ve eşyalarda meydana gelen hasarlar için gerekli tutanakları düzenlemek,

j) Kayıtlardan çıkartılacak veya imha edilecek malzeme ve eşya için gerekli işlemleri yaparak ayniyat memuruna vermek,

k) Saymanın ve diğer yetkililerin verecekleri işleri yapmak.

Kasadan yapılacak ödemeler ile ertesi günü yapılacak harcamaları karşılamak amacıyla kasada bulundurulacak nakit miktarı için Maliye Bakanlığınca genel ve katma bütçeli saymanlıklarda uygulanmak üzere yayımlanan genel tebliğlerdeki limitler uygulanır. Kasa fazlası T.C. Merkez Bankası veya muhabiri olan T.C. Ziraat Bankası şubelerinden birinde saymanlık adına açılacak olan hesaba yatırılır. Kasadan ödenebilecek miktarı aşan ödemeler sayman tarafından imzalanan çeklerle veya gönderme emri ile bankadan yapılır. Kasa mevcudunun kasa defterine uygunluğu her gün sayman tarafından kontrol edilerek günlük hesap ve kasa defteri veznedar ile sayman tarafından imzalanmak suretiyle kapatılır.

Tahakkuk ve ödeme belgeleri ile ilgili işlemlerin tamamlanmasını beklemeyecek kadar ivedi olan çeşitli giderler için ita amirince görevlendirilen mutemetlere; her yıl Bütçe Kanunu ile saptanan miktarları geçmemek üzere avans verilebilir.

Avans verilmesi ve kapatılması işlemleri 1050 sayılı Kanunun 83 üncü maddeleri ve ilgili diğer hükümleri ile 15/2/1968 tarihli ve 12877 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Yönetmeliğinin avans ve kredi işlemlerine ilişkin hükümleri gereğince gerçekleştirilir.

İta amiri mutemetleri için Bakanlıkça tespit edilen avans miktarlarını aşan giderler için ita amirinin izni ile mutemetler adına saymanlık veya banka nezdinde kredi açtırılır.

İşletmenin ambarı, her mali yılın sonunda ita amirince, görevlendirilecek üç kişilik komisyon tarafından sayılır ve sayım sonuçları cetvellere yazılır. Ambar noksanı normal fireler göz önünde tutularak tespit edilir.

Ambar fazlası gelir kaydedilir. Ayniyat ve ambar memurları ambar ve ambar işlemlerinden dolayı müteselsil sorumludur.

Sayman, veznedar, ayniyat saymanı, ambar memuru gibi para ve mal işleri ile görevli memurlar arasındaki devir ve teslim işlerinde 15/2/1968 tarihli ve 12827 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Yönetmeliği, devir teslim süreleri yönünden de genel hükümler uygulanır.

İşletmede tutulacak defterler, muhasebe kayıtları ve kullanılacak belgeler için 15/2/1968 tarihli ve 12827 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Yönetmeliği esasları uygulanır.

Döner Sermaye İşletmesinden yapılacak giderler için 19/12/1984 tarihli ve 18610 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Mali yılın bitiminden başlayarak iki ay için 21/2/1967 tarihli ve 832 sayılı Sayıştay Kanununun 40 ıncı maddesi gereğince hazırlanan bilanço ve ekleri, bütün gelir ve gider belgeleri denetim için Sayıştay’a bilanço ve eklerin birer örneği de aynı süre içinde Maliye Bakanlığına gönderilir.

İşletmenin işlemleri, gelirleri ve giderleri Maliye Bakanlığınca her zaman denetlenebilir.

İşletmenin hesap dönemi mali yıldır.

Saymanın görüşü alınarak işletme müdürü tarafından hazırlanan bütçe onaylanmak üzere Bakanlık Makamına gönderilir.

Bakanlık Onayı ile kesinleşen bütçe, uygulanmak üzere işletmeye gönderilir.

İşletme gelirleri bütçedeki harcama kalemleri ilk program hedefleri dışındaki amaçlara tahsis edilmez.

Bütçede bölümden bölüme yapılacak aktarmalar işletme müdürünün teklifi ve Bakanlık Makamının onayı ile olur.

Personel giderleri bölümünden diğer bölümlere aktarma yapılamaz.

Bölüm içindeki harcama kalemleri arasında yapılacak aktarma saymanın teklifi ve işletme müdürünün onayı ile yapılır. Ancak bu aktarmalar gerekçesi ile birlikte Bakanlık Makamına bildirilir.

İşletme, olağanüstü sebepler veya bütçenin iş programına kafi gelmemesi halinde verilen ödenek bitmeden ihtiyaca göre gerekçelerini belirtmek suretiyle ek bütçe talebinde bulunabilir. Ek bütçenin hazırlanmasında ve uygulamaya konulmasında asıl bütçenin hazırlanıp uygulanmasındaki usul ve esaslar geçerlidir.

İşletmenin alım işleri, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümlerine tabidir. Satım işlemleri ise, 18/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4/8/1984 tarihli ve 18479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Yakın ve Orta Doğu Çalışma Eğitim Merkezi (YODÇEM) Döner Sermaye İşletmesinin ayni ve nakdi mal varlığı, herhangi bir işleme gerek kalmaksızın İşletmeye intikal eder.

Maliye Bakanlığı ile Sayıştay’ın görüşleri alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.