Çiğ Sütün Sözleşmeli Usulde Alım Satımına İlişkin Yönetmelik

(1) Çiğ sütün alım satımına yönelik olarak, taraflarca imzalanacak sözleşmeler aşağıda belirtilen ilkeler ışığında yapılır:

a) (Değişik:RG-27/6/2021-31524) Sözleşmeler taraflarca mutabakatla düzenlenir ve imza edilir.

b) Süt üretimi ve pazarlanması amaçlı üretici örgütlenmesi teşvik edilir.

c) Taraflar tüketicilere karşı şeffaf davranarak bilgi paylaşımında bulunur.

ç) Üretim, işleme ve dağıtımın tüm aşamaları boyunca çiğ sütte bulunmaması amaçlanan veya beklenmeyen bir maddenin izinin sürülebilmesi ve takip edilebilmesi sağlanır.

d) Sözleşmenin tarafları, pazar garantisi ile endüstriyel hammadde için arz güvenliği sağlanması doğrultusunda ortak menfaat ekseninde uzlaşır.

e) Çiğ süt üretimi yapan çiftlikler ve işleyen endüstriyel tesisler çevresel kaynakların korunmasını sağlar ve çevre sağlığına uygun davranır.

f) Çiğ sütün uygun işletme ve sağlıklı hayvanlardan elde edilmesi için alıcı ve üretici veya bunların üyesi bulunduğu üretici örgütü tarafından gerekli tedbirler alınır.

g) Türk gıda mevzuatına uygun çiğ süt üretimi sağlanır.

(1) (Değişik:RG-27/6/2021-31524) Üreticiler veya bunların ortağı/üyesi bulunduğu üretici örgütleri ile alıcılar arasında imzalanan sözleşme noter tarafından ve/veya Bakanlık il/ilçe müdürlüklerince onaylanır. Sözleşmenin onaylı bir örneği, imzalandığı tarihten itibaren on iş günü içerisinde üretici/üretici örgütü tarafından çiğ süt üretiminin yapıldığı yerdeki Bakanlık il/ilçe müdürlüğüne teslim edilir. Sözleşme bilgileri, Bakanlık il/ilçe müdürlükleri tarafından yedi iş günü içinde Bakanlıkça kullanılan süt kayıt sistemine kaydedilir.

(2) Sözleşme süresi altı aydan az, bir yıldan fazla olamaz. Taraflar sürenin bitiminden evvel sözleşme süresini uzatma hakkına sahiptir. Tarafların anlaşarak sözleşmeden dönmesi halinde altı aylık zorunlu asgari süre hükmü uygulanmaz.

(3) Teslim edilecek çiğ süt, hijyenik şartlara uygun olarak, sözleşmede belirtilen üretim yeri veya yerlerinde üretilir.

(4) Taraflar mücbir sebepler ve veteriner hekim raporu ile belgelenen süt üretimini doğrudan etkileyen hayvan hastalıkları ile sütün gıda olarak tüketimine izin verilmeyen hayvan hastalığı tedavi süreçleri haricinde miktarı, kalitesi, teslim yeri, teslim şartları ve zamanı sözleşmede belirlenen çiğ sütü almak veya satmak zorundadır. Çiğ sütün alım satımının bu fıkrada belirtilen şartlar dışında durdurulması halinde, taraflar için eşit miktarda uygulanacak ceza koşulu sözleşme ile belirlenir.

(5) Sözleşmede, teslim edilecek ve alınacak çiğ sütün dönemler itibari ile asgari ve azami miktarı, fiyatı, soğutma ve hizmet bedeli, kalite ve miktar primi, muayene ve kabul şartları ile çiğ süt alım satımıyla ilgili ödeme yöntemi belirtilir.

(6) (Değişik:RG-27/6/2021-31524) Üretici, gönüllülük esası çerçevesinde alıcıdan çiğ süt bedeli karşılığı kesif yem alacaksa, parite 1,3’ün altında olamaz. Süt üretiminde kullanılan diğer girdiler de sözleşme kapsamında temin edilebilir.

(7) Üretici örgütü üzerinden sözleşme yapmak isteyip birden fazla örgüte üye (Ek ibare:RG-27/6/2021-31524) veya ortak olan üreticiler bunlardan birisini, kendileri adına sözleşme yapmak üzere yazılı olarak yetkilendirir.

(8) Üretici örgütleri aracılığıyla satılan çiğ süt karşılığı alınan nakit avans, üretim oranları göz önüne alınarak üretici örgütünün üyelerine (Ek ibare:RG-27/6/2021-31524) veya ortaklarına dağıtılır.

(9) (Değişik:RG-27/6/2021-31524) Alıcı, aldığı çiğ sütün bedelini üretici ve/veya üretici örgütlerine 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümlerine uygun olarak sözleşmede belirtilen vadede öder. Ödemelerin üretici örgütlerine yapılması halinde, çiğ süt bedelleri üretici örgütlerinin hesabına aktarıldığı tarihten itibaren üç iş günü içerisinde üyelerinin/ortaklarının hesabına aktarılır, ayrıca bu süre sözleşmede belirtilir.

(10) Taraflarca çiğ sütün fiyatı;

a) Pazarlık ile,

b) Çiğ sütteki koloni sayısı, somatik hücre sayısı, süt yağı ve protein oranlarını dikkate alarak kalite ve içeriğe göre,

c) Pariteye göre,

ç) (Değişik:RG-31/1/2018-30318) Ulusal Süt Konseyinin, Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme ve Değerlendirme Komitesinin görüşünü alarak ilan ettiği tavsiye fiyatına göre,

d) (Ek:RG-27/6/2021-31524) Bakanlıkça çıkartılan Tebliğe göre,

belirlenebilir.

(11) Tarafların, sözleşmede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun temerrüt ve sorumluluğa ilişkin ilgili hükümleri uygulanır.

(12) (Değişik:RG-27/6/2021-31524) Sözleşmede, çiğ sütün fiyatının Bakanlıkça çıkartılan Tebliğe göre belirlenmesi halinde, taraflar aşağıdaki belirtilen şartlara uyar:

a) Analizlerin ve itirazların ne şekilde, nerede ve ne zaman yapılacağı ile analizlere ilişkin yapılan masrafların karşılanma şekli sözleşmede belirtilir.

b) Fiyata esas kalite numunesinin; alınış şekli, miktarı ve sayısı, saklanması, taşıması gereken etiket bilgilerinde tarih, işletme no, TCKN/VKN ve analize esas diğer tüm iş ve işlemlere ait bilgiler sözleşmede belirtilir.

c) Fiyata esas kalite numunesinin sonucunun geçerli olabilmesi için en fazla iki gün içerisinde analiz sonucu taraflara bildirilir. Taraflar analiz sonuçlarına en fazla bir iş günü içerisinde itiraz edebilir, belirlenen süre içerisinde taraflar itiraz etmez ise sonuçlar kesinleşir.

ç) Taraflardan birinin analiz sonuçlarına itirazı durumunda; Bakanlık İl Gıda Kontrol Laboratuvarındaki analiz sonuçları kesindir.

(13) Tarafların sözleşmeden kaynaklanan seçimlik haklarını kullanmaları, yükümlülük ihlalleri ve/veya dava açılmasına neden olabilecek fiili durumlardan dolayı diğer tarafı bilgilendirme şekilleri ve zamanı hususunda genel hükümler uygulanır.

(14) Sözleşmenin, gıda ile ilgili meri mevzuata ve bu Yönetmeliğe aykırı hükümleri geçersizdir.

(15) Taraflar, sözleşmede aksi belirtilmedikçe sözleşme içeriğini veya koşullarını üçüncü kişilerle paylaşamaz. Bakanlık, çiğ süt üretiminin planlanması, izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla sözleşmelerdeki tüm bilgileri kullanır. Bakanlığının bu doğrultudaki iş ve işlemleri gizlilik ihlali sayılmaz.

(16) (Değişik:RG-27/6/2021-31524) Sözleşmeye taraf üretici örgütlerinin bağlı bulundukları merkez yoksa bölge birlikleri, örnek süt alım satım sözleşmesi hazırlayabilir.

(1) Çiğ sütü bu Yönetmelik hükümleri kapsamında sözleşmeli olarak almayan alıcılar hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 40 ıncı maddesinde yer alan ilgili cezai hükümler uygulanır.

(1) Bu Yönetmelik yayımlanmadan önce yapılan çiğ süt alım satım sözleşmeleri, sözleşme sürelerinin bitimine kadar geçerlidir.

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(Değişik:RG-27/6/2021-31524)

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.