Dalabilir Deniz Araçları Hakkında Yönetmelik

(1) Dalabilir Deniz Araçları, 17/10/2003 tarihli ve 25246 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Bayraklı Gemilerde Bayrak Devleti Adına Hareket Edecek Tanınmış Kuruluşların Seçimi ve Yetkilendirilmesine Dair Yönetmelik kapsamında, yetkilendirilmiş kuruluşların tasarım, yapım, mekanik ve elektrik standartlarına uygun olarak inşa edilir, belgelendirilir ve bu standartlar aracın faaliyeti süresince korunur. Proje denetimi yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından yapılır.

(2) İthal edilmek istenen dalabilir deniz aracı, İdare tarafından yetkilendirilmiş bir kuruluş tarafından klaslanmış olmalıdır.

(3) Özel amaçlı dalabilir deniz araçları, uygulanabilir olduğu ölçüde, bu Yönetmeliğin üçüncü bölümünde belirtilen standartlara uygun olarak dizayn ve inşa edilir. Özel amaçlı dalabilir deniz araçları için inşa veya ithal izni alınması aşamasında, inşa projesinin bu Yönetmeliğin üçüncü bölümündeki standartları ne ölçüde karşıladığını belirtir bir raporun İdareye sunulması zorunludur. İdarenin izin vermesi halinde inşa veya ithalat gerçekleştirilir.

(1) İdare, dalabilir deniz araçlarının tasarım özelliklerinin geliştirilmesi amacıyla, bu Yönetmelikle veya diğer ulusal mevzuat veya uluslararası düzenlemeler ile yasaklanmamış, olağandışı özelliklere sahip dalabilir deniz araçlarını, bu Yönetmeliğin dalabilir deniz araçlarının işletilmesi ile ilgili emniyet hükümleri dışındaki hükümlerinden muaf tutabilir.

(1) İdare, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olmaları şartıyla, dalabilir deniz araçlarında bulunması öngörülen teçhizat, tesisat ve ekipmanın eşdeğerinin kullanılmasına izin verebilir.

(1) Liman devleti kontrolüne ilişkin Türk mevzuatı, Türk limanlarına gelen yabancı bayraklı dalabilir deniz araçlarına da uygulanır.

(1) Dalabilir deniz araçlarının yapım izinleri, 8/7/2005 tarihli ve 25869 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, Gemi ve Su Araçlarının İnşası, Tadilatı, Bakım-Onarımlarında Uygulanacak Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik hükümlerine tabidir. İdare, dalabilir deniz araçlarının ve bunların işletilmesinin emniyeti için gerekli ilave tasarım, yapım ve ekipman ihtiyaçlarını izin aşamasında belirler ve yapım izni ile birlikte bildirir.

(1) Dalabilir deniz aracı aşağıda belirtilen denetimlere tabidir.

a) Başlangıç denetimi: Emniyet uyum belgesi verilmesinden önce yapılan denetim, dalabilir deniz aracının donanımının, tesisatının, malzemesinin ve ekipmanlarının tümünün denetimini içerir ve bu Yönetmelik hükümlerine uygunluklarının tespitini amaçlar.

b) Yıllık denetim: Dalabilir deniz aracının donanımı, tesisatı, malzemesi ve ekipmanlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun devam edip etmediğinin kontrolü ile dalış testlerinin uygunluğuna ilişkin yılda bir kez yapılan denetimi içerir ve denetim bu Yönetmeliğin 12 nci maddesi hükümlerine göre belgelendirilir.

c) Kuru havuz denetimi: Dalabilir deniz aracının, teçhizat, tesisat ve ekipmanlarının tümünün, bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunun devamının sağlandığının tespiti amacıyla yılda bir defa kuru havuzda yapılan denetimi içerir.

(1) Kuru havuz denetimi, denetim için belirlenen en son tarihin değiştirilmesini önlemek için bu tarihten önceki üç ay içerisinde tamamlanır. Kuru havuzda ek denetim yapıldığında, müteakip kuru havuz denetimin tarihi değiştirilebilir.

(2) Dalabilir deniz aracının emniyeti veya belgelendirilmesine engel teşkil eden bir kaza olduğu durumlarda dalabilir deniz aracının tamir ve tadilat işlemlerinin, bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğuna ilişkin genel veya kısmi denetim yapılır.

(3) Denetim, İdare tarafından yetkilendirilen gemi denetim görevlileri veya yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından yapılır.

(4) Denetimlerin tamamlanmasından sonra, bakım ve onarım amaçları dışında İdareden izin alınmaksızın dalabilir deniz aracında herhangi bir değişiklik veya tadilat yapılamaz.

(5) Bu bölüm kapsamına giren dalabilir deniz araçları, denetim amaçları için aynı zamanda denetim ile ilgili ulusal mevzuat ve Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin hükümlerine tabidirler.

(6) İdare, dalabilir deniz aracının durumu ve özellikleri gerektirdiğinde Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşme hükümlerine aykırı olmamak üzere farklı denetim usulleri belirleyebilir ve uygulayabilir.

(7) Dalabilir deniz araçlarının yönetimi Uluslararası Emniyetli Yönetim Koduna (ISM Code) uygun olarak icra edilir.

(1) Yapımı tamamlanan dalabilir deniz araçlarına, İdare veya yetkilendirdiği kuruluş tarafından dalabilir deniz aracının ana elaman, gözlem penceresi, elektrik ve hayat destek sistemlerinin tasarım ve yapımında kullanılan standartları içeren, tasarım ve yapım belgesi verilir. Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi kapsamında verilen muafiyetler bu belgeye işlenir ve bu belge emniyet uyum belgesine eklenir.

(2) İdare veya yetkilendirilmiş kuruluş tarafından, dalabilir deniz aracının başlangıç denetiminin tamamlanmasından sonra emniyet uyum belgesi verilir. Belge bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yapılan denetimin tamamlanmasından sonra yenilenir. İdare belgelerin verilmesinden sorumludur.

(3) Belgeler, Türkçe ile birlikte İngilizce, Fransızca ve İspanyolca dillerinden birinden olmak üzere iki dilde hazırlanır.

(4) Belgelerin geçerliliği, bakım ve onarım dışında İdarenin izni olmaksızın, dalabilir deniz aracının emniyetini etkileyecek şekilde tadili veya bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesi kapsamında, İdare tarafından belirlenen denetimlerin yapılmaması durumunda ortadan kalkar.

(5) Emniyet uyum belgesi en fazla bir yıllık süre için verilir. İdare, gerekli gördüğü durumlarda emniyet uyum belgesinin geçerlilik süresini en fazla üç ay süre ile uzatabilir.

(1) Dalabilir deniz araçlarının, tasarım ve inşası ile bu standartlarını korumak amacına yönelik bakımları, bu Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olarak yapılır. Tasarım ve inşada, aracın acil ve olağandışı durumlarda herhangi bir harici yardıma ihtiyaç duymadan su üstüne çıkabilme yeteneğine sahip olması esas alınır. Yedek sistemler ve ekipmanlar, genel tasarım ve inşa standartlarını da kapsar. Dalabilir deniz araçları, her zaman yüzebilme yeteneğine sahip olmalı ve sistemi, donanımı ve ekipmanları bu yeteneğe sahip olacak şekilde tasarlanmalıdır.

(2) Dalabilir deniz aracının işletileceği deniz alanının derinliği, belgelendirilmiş olan derinlikten fazla olamaz. Ancak, dalabilir deniz araçlarının denetimlerinde, faaliyet kabiliyetleri daha derin sularda test edilebilir.

(3) Yolcuların, dalabilir deniz aracının idare mekanizmalarına müdahale etmelerini önleyecek tüm tedbirler alınmalıdır.

(4) Dalabilir deniz araçları, hem su altında hem de su üstünde çevre koşullarına ve ısı değişikliklerine uyum sağlayacak şekilde tasarlanmalı ve araçtaki yolcu ve personelin tahliyesini kolaylaştıracak tedbirler alınmalıdır.

(1) Dalabilir deniz araçlarının, inşa ve tasarımlarında aşağıdaki standartlara uyulur.

a) Basınçlı tekne yüzeyinin yapısal gerekleri: Basınçlı yüzeylerde kullanılacak tüm malzemeler, yüzeylerin tasarım kuralları ve kaynak malzemeleri müsaade edilen gerilme ve tüm test prosedürleri ilgili ulusal mevzuatta belirlenen veya öngörülen standartlara uygun olmalıdır. İdare tarafından yetkilendirilmiş kuruluşun, bu konudaki kuralları standart olarak kabul edilebilir.

b) Giriş çıkış kapıları: Kapıların sayıları ve konumları, dalabilir deniz araçlarının tam boyu, basınca dayanıklı tekne yüzeyinin uzunluğu, yolcu sayısı ve kurtarma faaliyetleri de göz önünde bulundurularak belirlenmelidir. İdare, proje inceleme safhasında bu konuda ilave kurallar koyabilir. Kapıların ulaşılabilir konumları, sayıları ve ebatlarına karar verilirken aşağıdaki hususlar dikkate alınmalıdır.

1) Kapıların ulaşılabilir konumları, acil durumlarda yolcu ve personelin tahliyesini hızlı ve güvenli bir şekilde gerçekleştirecek durumda olmalıdır.

2) Kapılar yangın, duman, hidrostatik denge, yolcuların hareketleri ve olası su altı akıntıları dikkate alınarak planlanmalıdır.

3) Emniyet amacıyla kapıların sayısı gereksiz arttırılmamalıdır. Kapıların dalışa geçmeden önce kapalı ve güvenli olduklarını gösteren biri görsel, iki sistem bulunmalıdır. Bu sistemler, kapı açılmadan dışarıda su olmadığını ve kapağın her iki tarafında da basıncın eşit olduğunu belirtir nitelikte olmalıdır. Kapılar dışa doğru ve her iki taraftan açılıp kapanmalıdır. Kapıların açılıp kapanmasından sorumlu bir kişi olmalıdır.

c) Gözlem penceresi: Gözlem pencereleri akrilik malzemeden inşa edilmeli ve yetkilendirilmiş kuruluşun standartlarına uygun olmalıdır. Gözlem pencereleri başka bir malzemeden inşa edildiğinde bu malzeme en az akrilik kadar etkili olmalıdır. İdare, yetkilendirilmiş kuruluşların bu konudaki kurallarını standart olarak kabul edebilir.

ç) Basınç tankları: Basınç tanklarının malzemesi ve yapısı ilgili ulusal standartlarda belirtildiği şekilde olmalıdır. İdare, yetkilendirilmiş kuruluşların bu konudaki kurallarını standart olarak kabul edebilir.

d) Gaz tankları: Mekanik hasara karşı dayanıklı ve güvenilir olmalı ve emniyetli bir şekilde yerleştirilmelidir. Bir gaz tankının hacmi, içindekilerin tamamen boşaltılmasıyla, dalabilir deniz aracının basıncını, insan yaşamı için tehdit oluşturacak seviyeye çıkaracak düzeyde olmamalıdır.

e) Derindeki basınç baskısına dayanıklı silindirler ve dışarıdan yerleştirilmiş basınç aracı, dalabilir deniz aracı ile aynı derinlikteki basınca karşı dayanıklı olmalıdır.

(1) Dalabilir deniz aracının dış yapısı aşağıdaki standartlara uygun olmalıdır.

a) Dış gövde: Dalabilir deniz aracı, basınç tankı ve balast sistemi gibi hayati parçalarını korumayı sağlayacak şekilde dış gövdeye sahip olmalıdır. İtici ve yönlendirici ekipmanlar gibi, dış gövdenin dışındaki, ekipmanlar sıkışma ve dolanma risklerini asgari seviyede tutacak şekilde tasarlanmalıdır. Dış gövdenin serbest akışkanlık sağlamak için tasarlanmış olan tüm parçaları, boş alanların, tam akışkanlık ve havalandırmasını sağlayacak şekilde açıklıklarla donatılmalıdır.

b) Giriş çıkış bölümleri: Karşılaşılabilecek tüm şartlar dikkate alınarak mürettebat ve yolcuları koruma amaçlı, korkuluk ve kaymaz yüzeylerde uygun donanımlar kullanılmalıdır.

(2) Yolcuların dalabilir deniz aracına binmesi esnasında değişken yükseklikler, dalga etkileri, araca ekli cisimler ve taşımada kullanılan teknenin yüzeyi dikkate alınarak tüm emniyet tedbirleri alınmalıdır.

(1) Sistemler, İdare tarafından, yetkilendirilmiş kuruluşun standartlarına uygun olarak tasarlanıp yerleştirilmeli ve kullanımdan önce test edilmelidir.

a) İç donanım:

1) Borular: Basınç tankının dış yüzeyinden iç yüzeyine geçiş yapan boru sistemlerinde teknenin iç kısmına direkt yerleştirilecek manuel kapama valfı kullanılmalıdır. Bunun uygulanamadığı yerlerde mekanik ve basınç yüklerine dayanıklı kısa ve güçlü tahta parçaları valf ile yüzey arasına yerleştirilmelidir.

2) Basınç bölmeleri arasında geçiş yapan elektrikli sistemler: Basınç bölmeleri arasında elektrik taşıyan sistemler, ilgili ulusal standartlara uygun olup, test edilmelidir. Bu sistemler kablo kesildiğinde dahi teknenin su sızdırmazlığını sağlayacak şekilde olmalıdır.

3) Sistem içindeki elektrik ileten teller ulusal standartlara uygun ve sağlam malzemeden yapılmış olmalıdır.

4) Bir güç kaynağından gelen negatif ve pozitif iletkenler, kısa devre ve etkileşim riskinin olmaması, iletkenlerin izolasyonundaki herhangi bir bozulmada sistemin su sızdırmazlığını koruması ile voltaj ve akımın ayarının bozulmayacak olması halleri dışında aynı sistemden geçmemelidir.

5) Geçiş yapan elektrik sistemleri diğer sistem ve borulardan kesinlikle ayrı olmalıdır. Ancak, bu şekilde ayrılmış sistem ve borular tek bir yerden geçiş yapabilir.

b) Mekanik sistemler:

1) Borular: Sistemler, parçalar ve ekipmanları iç ve dış basınca dayanıklı olmalıdır. Gövdenin dışında kalan boru sistemleri, gövde ile aynı basınç dayanıklılığına sahip olmalıdır. Deniz basıncına maruz kalan boru sistemleri, tekne yüzeyinin tasarlanan derinlikteki aynı basınca dayanmalıdır.

Valf ve musluk gibi unsurların açık ve kapalı pozisyonlarını gösteren işaretler kullanılmalıdır.

Ulaşılamayan bölümlerden geçen borular tek parça olmalıdır. Mekanik hasarlara uğrayabilecek borular yeterince korunmalıdır.

Basınç gövdesinden geçen ve deniz basıncına açık borularda, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde belirtilen özelliklere ilave olarak tek taraflı veya kesme valflar kullanılmalıdır. Sivri açma kapama anahtarları kullanılmamalıdır.

2) Hidrolik sistemler: Hidrolik sistemlerdeki aşırı basınç yükselmesini önlemek için basınç hattında kapalı devre güvenlik valfı kullanılmalıdır. Bu valftan boşaltılan sıvıyı tekrar sisteme geri döndürecek düzenek olmalıdır.

c) Elektrik sistemleri: Tüm güç kaynakları ve elektrik teçhizatı personel ve yolcuların yangın, patlama, elektrik şoku ve gaz zehirlenmesi riskini asgari seviyede tutacak şekilde tasarlanmalı ve dalabilir deniz aracında galvanik aksiyona yol açmamalıdır.

1) Güç kaynağı: Dalabilir deniz araçları birbirinden bağımsız ana ve acil durum güç kaynağına sahip olmalıdır. Elektrik gücü bir dış kaynaktan sağlanıyorsa, o kaynağın kapasitesi planlanan kullanım için yeterli olmalıdır.

Ana güç kaynağının rezerv kapasitesi, normal görev süresi için yeterli ve ilave olarak; acil ışıklandırma sistemini, haberleşme araçlarını, hayat destek sistemlerini, çevre gözlem ekipmanını, gerekli kontrol sistemlerini ve diğer yaşamsal ekipmanları acil durumlarda çalıştırılabilecek kapasitede olmalıdır. Ancak, bu süre hiçbir koşulda yirmi dört saatten az olmamalıdır.

Dalabilir deniz aracı üzerindeki acil güç kaynağı yukarıda sayılan ekipman ve sistemlere ek olarak acil durumlarda hayat destek sistemine de güç sağlayacak kapasitede olmalıdır. Eğer, acil hayat destek sistemine elektrikle güç sağlanıyorsa destek sağlanan süre, İdare tarafından bir süre belirtilmedikçe, acil çıkış için gerekli sürenin asgari 1.5 katı veya bir saat olmalıdır. Bu sürelerden hangisi daha uzunsa o süre kullanılır.

Ana güç kaynağının çalışmadığı durumlarda, otomatik olarak devreye girecek acil ışıklandırma sistemi ile donatılmalıdır.

Acil durum güç kaynağı, ana güç kaynağının yangın gibi nedenlerle çalışmasını engellemeyecek şekilde yerleştirilmelidir.

2) Elektrik düzenlemeleri: Güç kabloları kısa devre ve fazla yüke karşı korunaklı olmalıdır. Basınç bölmelerinden geçen kablolar, elektrik teçhizatındaki sızdırmazlığa cevap verecek nitelikte olmalıdır. Akü bölmesindeki koruma araçları hiçbir şekilde hidrojen gazının tutuşmasına yol açmamalıdır.

Akü bölmesindeki tutuşmaya yol açacak tüm muhtemel kaynakları bertaraf edecek önlemler alınmalı ve aküler arasında sert bağlantı hatları kurulmamalıdır.

Elektrik ekipmanı kullanım amacına uygun olarak güvenli ve elverişli olmalı nem, ısı, basınç ve oksijen konsantrasyonu ve su emilim durumu dikkate alınmalıdır.

Basınç bölmelerindeki hidrojen gaz yoğunluğu izlenmeli ve dalabilir deniz aracına doğru hareket sağlama zamanı açısından düşük patlama limitinin de altında bir seviyede tutulmalıdır.

d) Hayat desteği: Dalabilir deniz araçlarında acil ve normal durumlarda hayat desteğine yetecek teçhizat bulundurulmalıdır.

Birbirinden ayrılmış, ana ve dalabilir deniz aracı üzerinde bulunan acil hayat destek sistemleri, teneffüs edilen havadaki oksijen hacmi %18 - %23 arası ve karbondioksit normal şartlarda azami % 0.5 in altında, acil durumlarda ise en fazla %1 olmalıdır.

Ana hayat destek sisteminin kapasitesi yirmi dört saatten az olmamak üzere, tasarlanmış görev zamanı ve acil kurtarma planına yetecek şekilde olmalıdır. Dalabilir deniz aracı üzerinde bulunan acil hayat destek sisteminin kapasitesi ise, su üstüne ulaşılması için gerekli normal sürenin % 150 sine kadar veya bir saat olmalı ve bu sürelerden hangisi büyükse o süre esas alınmalıdır. İdare, özel çalışma şartlarına dayanan acil sistemler için kısaltılmış süreleri değerlendirebilir.

Acil ve ana hayat destek sistemlerinin kapasitelerini belirlerken oksijen tüketiminin kişi başı saatte 28.3 lt, karbondioksit üretiminin de 0.0523 kg olduğu kabul edilmelidir.

Basınçlı tekne yüzeyinde bulunan oksijen tanklarının hacimleri, birinin içindeki oksijen miktarının serbest kalmasıyla, basıncı bir atmosferin, oksijen seviyesini de %25’in üzerine çıkarmayacak düzeyde olmalıdır.

Basınçlı tekne yüzeyinin dışındaki oksijen tankları, dalabilir deniz aracına giren en az iki ayrı sistem halinde düzenlenir. Basınç tankları, dalabilir deniz aracının ölçülen basınç oranından daha az olmayan bir dış basınca göre tasarlanır.

Oksijen sistemleri ile ilgili olabilecek kazalar göz önüne alınarak materyal, ekipman, tesisat, temizlik ve deneme prosedürlerine önem verilmeli, oksijen sistemlerinde yuvarlak valflar kullanılmamalıdır.

Kaptan ve mürettebat oksijen ve karbondioksit durumlarını, nemi, ısıyı ve kapalı alan basıncını monitörden izleyebilmelidir. Hayat destek sistemlerindeki hatalı işleyişe dikkat çekecek sistem kurulmalıdır. Termal korunma, sağlık hizmeti, gıda ve su ihtiyacına önem verilmeli ve görev zamanı ile acil kurtarma planı tutarlı olmalıdır.

e) Yangından korunma: Dalabilir deniz araçları, duman ve yangın tehlikesini asgari düzeyde tutacak şekilde tasarlanmalı ve tüm materyal ve ekipmanları tahmini oksijen seviyeleri içinde yanmayan özellikte olmalıdır. Yanan materyallerin çıkardıkları zehirli maddeleri bertaraf edecek önlemler alınmalı bu maksatla, dalabilir deniz aracının boyutları dikkate alınarak, çalışanların kolay fark edebilecekleri uygun bölümlere yangın/duman detektörleri yerleştirilmelidir.

f) Seyir: Dalabilir deniz araçları su üstünde seyrettiklerinde, seyir emniyeti açısından gerekli teçhizatın sağlanması ve diğer gemiler tarafından görülebilmeleri için gereken tedbirlerin alınmış olması gerekmektedir. Bu tedbirler, dalabilir deniz aracının bulunduğu bölgenin durumuna göre kaptan tarafından alınmalıdır.

Dalabilir deniz aracının, seyir emniyetini sağlamak üzere yön göstergeleri, derinlik iskandili, saat, denge ve trim göstergeleri, su altı mevki belirtme cihazı, hız ve mesafeyi gösteren aletler ile sonar gibi tüm uygun cihazlar kullanılmalıdır. Bu cihazlar, dalabilir deniz aracının kaptan tarafından sevk ve idare edildiği bölümde bulundurulmalı ve her şartta çalışabilecek özelliklere sahip olmalıdır.

Salıverilebilir mevki sistemleri kullanıldığında manuel veya su gücü ile hareket edebilmeli, elektrik gücüne bağımlı olmamalı, muhtemel tüm denge açılarında ve trimde çalıştırılabilmelidir. Şamandıranın boyutları ve halatının boyu, muhtemel akıntının şamandıra halatına etkisiyle şamandıranın su üstüne ulaşmasını engellememelidir.

Dalabilir deniz aracı, derinliğin kayıt edilebilmesini sağlayan ve birinde acil durumlarda da çalışabilen basınç göstergesi olan birbirinden bağımsız iki cihaz ile işletildiği deniz dibinin derinliği, aracın belgelendirilmiş olan derinliğinden daha fazla olduğunda uyarıda bulunacak bir alarm sistemi ile donatılmalıdır.

g) Haberleşme: Dalabilir deniz araçları, su altında ve su üstünde destek birimleriyle kolay haberleşebilecek donanıma sahip olmalıdır. Yüzey haberleşmesi için en az bir adet iki kanallı alıcı/verici ile donatılmalı kanallardan birisi "VHF 16" emniyet kanalı olarak kullanılırken, diğeri araç ve destek birimleri arasında haberleşmeyi sağlayan "çalışma kanalı" olarak kullanılmalıdır.

Dalabilir deniz araçları, su altı haberleşmesi için en az bir adet çift yönlü yan kuşak su altı telefon sistemine sahip olmalıdır. Bu sistem tasarlanmış derinliğin iki katı mesafede de asgari iletişimi sağlamalıdır.

Dalabilir deniz aracında, birden fazla kompartıman varsa, bunların arasındaki haberleşme sağlanmalı ve mürettebat ile yolcular arasında iletişimin kolay ve güvenilir olmasını sağlayacak tedbirler alınmalıdır.

Dalabilir deniz araçları radar ekranında açıkça görülemiyorlarsa "radar transponder" kullanılmalıdır. Araçlarda, yüzey destek araçları ve radar reflektörüyle uyumlu acil akustik "pinger" bulunmalı, ek şamandıra sağlanmalı ve bunlar ana güç kaynağının kaybında dahi çalışabilmelidir.

ğ) Kontrol ve kontrol sistemleri: Bu sistemler yüksek basınçtan dolayı zarar göreceğinden balast tanklarından çıkış yapılmamalıdır. Dalabilir deniz aracı ve sistemlerinin emniyet durumlarını gösteren monitörler kaptana yeterli bilgileri verebilecek düzeyde olmalıdır. Acil durumlarda bu donanımlar asgari olarak, ana basınç gövdesinde akü ve diğer bölmelerde meydana gelecek su sızıntısına, yakıt göstergelerine, balast suyunun miktarına, taban ve yüzeydeki aksaklıklara ve her güç kaynağından gelen akım ve voltaja ilişkin bilgiler vermelidir.

(1) Dalabilir deniz aracında, personel ve yolcu kapasitesinin %120’si kadar can yeleği bulundurulması zorunludur. Can yelekleri kolay ulaşılabilir yerlerde muhafaza edilmelidir. Yolcu bindirme/boşaltma sırasında veya yolcular güvertedeyken can simitleri bulundurulmalıdır. Can simit sayısı toplam kapasitenin asgari %20’si kadar olmalıdır. Bunlara ilave olarak yeterli sayıda ilk yardım çantası bulundurulmalıdır.

(1) Dalabilir deniz araçları batmazlık, denge ve acil su üstüne çıkış amacıyla aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır;

a) Belgelendirilmiş olan derinlik boyunca, su üstüne çıkış ve su altına inişler, emniyetli ve kontrollü olarak gerçekleştirilebilmelidir.

b) Su altında, su üstünde ve iniş çıkış boyunca dengelerini ve trimlerini kabul edilebilir seviyede tutabilmelidir.

c) Su üstünde, normal koşullarda su baskınına uğramadan kapakları açık vaziyette kalabilmelidir.

ç) Dalabilir deniz aracını, su üstünde dengede ve dik bir konumda tutacak, biri elektrik gücü olmadan da çalışabilen iki bağımsız araç olmalıdır.

d) Bu maddenin (ç) bendinde belirtilen araçlara ek olarak, dalabilir deniz aracında yeterli kütle veya safrayı acil su üstüne çıkış durumlarında, en büyük su alabilir bölüm suyla dolduğunda bile çıkış hızı normal hıza eşit olacak şekilde atabilir durumda olmalıdır.

e) Dalabilir deniz aracının yolcu kompartımanı suda tek başına yüzebilecek şekilde ayrı tasarlanmalıdır.

f) Dalabilir deniz araçları, acil olarak safra atmak gerektiğinde, kaldırma ve bağlantı kablolarını yerinden rahatlıkla atabilecek sistemlerle donatılmalıdır.

g) Dalabilir deniz aracında, safra atma sistemi, elektrik gücünden bağımsız çalışan en az iki pozitif manuel hareketle sağlanmalıdır.

ğ) Dalabilir deniz araçları, safra atma işlemlerinden sonra da yolcuların emniyetinin sağlanabilmesi için yeterli dengeye sahip olmalıdır.

h) Dalabilir deniz araçları, dıştan aracı su üstüne taşıyabilecek sistemlere sahip olmalıdır.

(1) Dalabilir deniz aracında her bir personelin yapacağı işlerin tanımlanması, kişisel sorumlulukların ve acil durumda araç dışındaki müdahale edilecek kişilerin belirlenmesi komuta zinciri ile sağlanır. Komuta zinciri belgelendirilir ve görülebilecek bir yerde bulundurulur.

(1) Dalabilir deniz aracında, acil ve normal durumlarda çalışma yöntem ve tedbirlerinin tanımlandığı ve aşağıdaki hususları içeren, operasyon el kitabı hazır bulundurulur.

a) Dalıştan önce ve sonra yapılacak kontrolleri de içeren operasyon kontrol listelerini.

b) Enerji kesintisi, bağlantı kopukluğu, safra atma, iletişim kaybı, hayat destek sistemlerindeki hatalı işleyiş, yangın, yüksek oksijen ve hidrojen seviyeleri, iç ve dış oksijen sızıntıları, dibe oturma, küçük su baskını gibi belirli durumlar için acil talimatları.

c) Çalışma görev/zaman ve derinlik kapasitelerini.

ç) Deniz durumu kapasitelerini.

d) Coğrafi dalış yeri sınırlamalarını.

e) Suya indirme ve sudan geri alma operasyonuna ilişkin talimatları.

f) Destek gemileriyle bağlantısını.

g) Operasyon şartlarına bağlı özel sınırlamalarını.

ğ) Personel asgari emniyet standardını.

(2) Dalabilir deniz aracında, yazılı bir acil eylem planı gerektiğinde görülmek üzere hazır bulundurulur. Planın etkinliğini sağlamak amacıyla, acil durum eğitimleri düzenli periyotlar içerisinde yapılır. Periyodik bakım ve koruyucu bakım teknik talimatlarını içeren bakım el kitabı, denetim için hazır bulundurulur. Bakım el kitabı, basınçlı tekne yüzeyinin beklenen servis ömrünü ve bakımı için özel ihtimam gereken gözlem penceresi, aküler gibi diğer hayati parça/ekipmanların özel talimatlarını içermelidir. Normal ve acil durum operasyonları ile gerekli şemalar dalabilir deniz aracında bulundurulmalıdır.

(1) Dalabilir deniz araçlarında görev yapacak kaptan ve personelin eğitimleri, yeterlilikleri, belgelendirilmeleri ile bu araçların personel donatımı, İdare tarafından çıkarılacak bir yönerge ile belirlenir.

(1) Dalabilir deniz araçlarının işletenleri, aşağıda belirtilen konularda, kaptan, mürettebat ve diğer personelin eğitiminden sorumludur.

a) Hayat desteği: Karbondioksitin özellik ve etkileri, oksijen seviyeleri, karbonmonoksit ve dalabilir deniz aracında karşılaşılabilecek diğer gazlar, gaz konsantrasyonu, oksijen sistemleri, gaz tüplerinin renk kodlaması, karbondioksitin yok edilmesi yöntemleri, nemin etkileri, karbondioksit emicilerinin raf ömrü üzerindeki verimi.

b) Suda yüzebilirlik ve denge: Normal ve acil durumlarda dengeyi etkileyen yüzebilirlik, yük, temel denge ve faktörler.

c) Denizcilik: Su üstü ve su altı seyir ekipmanlarını kullanabilme, akıntı ve dalgaların etkileri, denizcilik ve Uluslararası Denizde Çatışmayı Önleme Tüzüğü Kuralları.

ç) Haberleşme: Su üstü ve su altı haberleşme sistemleri, termal katmanların su altı haberleşmesine etkisi, standart haberleşme sözlüğünün kullanımı.

d) Güç kaynakları ve elektrik düzenlemeleri: Akü ve akü şarjı, patlama tehlikeleri, ateşleme kaynakları, devre koruma cihazları, akü kompartımanları, acil durum güç kaynakları, topraklama arıza tespiti, akülerden hatalı akımların gelmesi ve deniz basıncına maruz bırakılan aküler için basınç eşitleme düzenlemeleri.

e) Acil durum planı: Yangın ve sebepleri, yangın söndürme sistemleri ve çevresel etkileri, su baskını, mevcut hayat desteği, zehirli tehlikeler, haberleşme kesintisi, güç kaybı, bunların mürettebat ve yolcular üzerindeki fiziksel ve psikolojik etkileri, termal kayıp, yolcuların kontrolü ve paniğin önlenmesi, klostrofobi ve hipotermiyadan sakınma.

f) Personel sorumlulukları: Görev dağılımı, normal ve acil durumlarda komuta zinciri ve ulusal ve uluslar arası düzenlemelere karşı bilgilendirme.

g) Pratik ve operasyonel eğitim: Personelin deneyimli bir kaptan gözetiminde, acil durumlarda karşılaşılabilecek sorunları içeren pratik ve operasyonel eğitimi.

(1) Yaralanmalara, kazalara ve dalabilir deniz aracı ile ekipmanlarında herhangi bir hasara yol açan olaylar işleten tarafından incelenir ve yolcular ile aracın güvenliğini etkileyen herhangi bir olay İdareye bildirilir.

(1) Dalabilir deniz aracı işletenleri, araçların normal faaliyetlerini destekleyecek ve acil durumlarda gerekli müdahaleleri yapacak şekilde su üstü destek personelini, vasıta ve unsurlarını, bu Yönetmeliğin 30 uncu maddesinde düzenlenen ön izin sonrası yapacakları risk değerlendirmesi ve deniz alanı ile deniz dibinin özelliklerini de dikkate alarak belirlerler. Tespit edilen destek, vasıta ve unsurların özellikleri ve kullanım durumları müracaat sahibi tarafından İdareye bildirilir. İdare tarafından müracaatın değerlendirilmesi usulüne göre yapılacak inceleme neticesinde, ihtiyaç duyulacak ilave su üstü destek unsurlarını talep sahibine bildirilir ve faaliyet öncesi tamamlanması istenir.

(2) Aynı deniz alanında farklı kişi veya kuruluşlara ait dalabilir deniz araçlarının faaliyet göstermesi durumunda, İdare tarafından izin verilmesi şartıyla bazı su üstü desteği vasıta ve unsurları ortak olarak kullanılabilir.

(1) Kıyı destek personeli ve vasıtalarının sağlanmasında, aşağıdaki asgari şartlar dikkate alınarak, bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesinde belirtilen usul ve esaslar kıyasen uygulanır.

a) İşleten adına faaliyetlerin genel organizasyonunu yapan genel sorumlu.

b) Dalabilir deniz aracı ile sürekli muhabere irtibatında bulunarak su üstünün emniyetli olmasını sağlayan ve su üstü deniz vasıtasında dalabilir deniz aracına yakın olarak görev yapan su üstü zabiti.

c) Bakım personeli.

ç) Dalabilir deniz aracına ilişkin hizmetler için bir deniz aracı ve personeli.

d) Gerekli idari personel.

e) Yolcu hizmetleri için kıyıda uygun bir iskele.

f) Güç kaynağı şarj malzeme ve ekipmanı, gaz dolum malzeme ve ekipmanı, yedek parçalar ve dalabilir deniz aracı için gerekli diğer yardımcı malzeme ve ekipman.

g) Dalabilir deniz araçlarının güç kaynaklarının şarj edilmesi, gaz dolumu gibi hizmetlerin icrası ve gerekli kıyı ekipmanlarının muhafazası için kıyıda yeterli büyüklükte depo veya konteynır.

ğ) Mevcut arama ve kurtarma hizmetleri ile koordineli olarak tamamlayıcı arama ve kurtarma personel ve ekipmanı.

h) 26/12/2004 tarihli ve 25682 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği kapsamında tanımlanan atıklarının alınması için lisanslı mevcut atık kabul tesisleri ile anlaşma yapmış olmak veya anılan Yönetmelikte belirtilen şartlara haiz atık kabul tesislerini müştereken veya münferiden kurmak.

(1) Su üstü ve kıyı desteği vasıta ve unsurları ile seyir emniyeti için alınan tedbirler İdare tarafından yılda en az iki defa haberli veya habersiz olarak denetlenir. Emniyeti etkileyecek bir eksikliğin tespiti halinde dalabilir deniz aracının faaliyeti eksikliğin tamamlanmasına kadar durdurulur. Emniyeti etkilemeyen basit eksikliklerin tamamlanması için en fazla on gün süre verilir. Bu süre içerisinde eksikliğin tamamlanmaması halinde eksiklik tamamlanıncaya kadar dalabilir deniz aracının faaliyetine son verilir.

(1) Dalabilir deniz araçlarının, Türk iç sularında ve karasularında, su üstünde seyirleri sınıf, büyüklük ve özelliklerine göre diğer gemilerin tabi oldukları ilgili ulusal ve uluslar arası mevzuat hükümlerine tabidir.

(2) Dalabilir deniz araçlarının işletenleri ve kaptanları bu kural ve uygulamalara uyum amacıyla gerekli tedbirleri önceden almakla yükümlüdür.

(1) Dalabilir deniz araçlarının Türk iç suları ve karasularında su altı seyirleri bu Yönetmelik çerçevesinde İdare tarafından verilecek izne tabidir.

(2) Münhasır ekonomik bölgede ve diğer Türk deniz alanlarında bilimsel araştırma amacı ile su altından seyir, ilgili mevzuat hükümlerine göre alınacak özel izinle yapılır.

(1) Dalabilir deniz araçlarının turizm ve ticari amaçlı kullanımı izinleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığının ve gerektiğinde ilgili diğer kuruluşların uygun görüşleri çerçevesinde İdare tarafından verilir. İlgili bakanlık ve kuruluşlar görüşlerini otuz gün içinde bildirirler. Bu sürede görüş bildirmeyen bakanlık ve kuruluşların görüşleri olumlu kabul edilir. Bu maksatla yapılacak ilk başvurularda, müracaat dilekçesi ve eklerinde aşağıdaki hususlar bildirilmelidir.

a) Talep sahibi kişi veya kuruluşa ait bilgiler,

b) Dalabilir deniz aracı işletilecek deniz alanı,

c) Bu maksatla kullanılacak dalabilir deniz araçları ve özellikleri,

ç) Bölgenin turizm potansiyeli çerçevesinde, bu tür bir turizme duyulan talep hakkında değerlendirme.

(1) İlk başvuru İdare tarafından incelenir. Müracaatın uygulanabilir olduğunun değerlendirilmesi halinde ön izin verilir. Ön izinle birlikte faaliyet izninin verilmesine esas olacak aşağıdaki bilgi ve belgelerin hazırlanarak İdareye verilmesi gerektiği bildirilir.

a) Denizaltında doğa turizmi ve tarihi açıdan görülmeye değer alanlar hakkında detaylı bilgiler ve önemleri konusunda değerlendirme.

b) Muhtemel seyir planları.

c) Bölgede ve dalabilir deniz aracı işletilecek deniz alanında deniz trafiğinin durumu ve özellikleri.

ç) İzin süreleri.

d) Deniz alanında dalabilir deniz aracı işletilmesinin doğurabileceği muhtemel riskler ve bu riskleri en aza indirmek için önerilen tedbirler.

e) Deniz dibi yapısı ve özellikleri.

f) Kullanılacak dalabilir deniz araçlarının tasarım derinlikleri ve talep edilen azami faaliyet derinliği.

g) Su üstü ve kıyı destek unsurları hakkında bilgiler.

ğ) İzin verilmesi konusunda İdarenin değerlendirmesini kolaylaştıracak haritalar.

h) İdarenin istediği diğer bilgi ve belgeler.

(2) Ön izin verilmesi faaliyet izninin verileceği yönünde bir hak sağlamaz.

(1) Ön izin sonrası hazırlanan ve İdareye verilen bilgi ve belgelerin doğruluğu, İdare tarafından görevlendirilecek uzmanlar tarafından yerinde, ilgili dalabilir deniz aracı ve diğer destek tesislerinin ve deniz alanının görülmesi suretiyle incelenir ve uzmanlar tarafından düzenlenen değerlendirme raporu İdareye sunulur. İdare bünyesinde bir Müsteşar Yardımcısı başkanlığında, İdarenin ilgili birimlerinin temsilcilerinden oluşturulan, komisyon tarafından, mevcut bilgi ve belgeler çerçevesinde, uzman görüşlerini de dikkate alınarak talebe ilişkin, komisyonun görüşünü ve buna bağlı olarak karar teklifini Müsteşara arz eder. Müsteşarın vereceği karar talep sahibine bildirilir.

(2) Faaliyet iznin verildiği hallerde, talep sahibinin dalabilir deniz araçlarının işletilmesine ilişkin tüm hazırlıkların tamamlandığını bildirmesi üzerine, İdare tarafından görevlendirilecek uzmanlar tarafından inceleme yapılır. İnceleme sonucu yapılan değerlendirme olumlu ise faaliyetlere başlanabileceği İdare tarafından, talep sahibine bildirilir.

(3) Sürekli olarak iki yıl veya son beş yıl içerisinde toplam iki yıl faaliyet gösterilmemesi veya İdare tarafından yapılan denetimlerde tespit edilen ciddi eksikliklerin verilen süre içerisinde giderilmemesi hallerinde faaliyet izni iptal edilir.

(1) Turistik ve ticari amaçla dalabilir denizaltı işletilmesi izinleri, sadece bu amacı karşılayacak şekilde mümkün olan en küçük deniz alanları için verilir ve bu deniz alanlarında su üstü deniz trafiği yasaklanır. Deniz trafiğinin sınırlandırılmasına ilişkin bilgiler ilgililere duyurulur.

(2) Dalabilir deniz araçlarının, sabit güzergahlarda seyri için rotalar belirlenir. Bu rotalar su üstünde şamandıralarla işaretlenir. Araçların bu rotalar dışında su altında seyretmeleri yasaktır.

(3) Sabit rotalarda birbirini takip edecek iki dalabilir deniz aracı arasındaki mesafe, deniz dibinde derinliklere göre görüş mesafeleri dikkate alınarak, talebin değerlendirilmesi aşamasında belirlenir ve uygulanmak üzere talep sahibine bildirilir.

(4) İzin verilecek faaliyet derinliği, deniz dibi yapısı dikkate alınarak belirlenir ve hiçbir şekilde bu maksatla kullanılacak dalabilir deniz aracının tasarlanmış derinliğini geçemez.

(5) İdare, dalabilir deniz araçlarının kullanımına ilişkin seyir emniyetini sağlamak üzere ilave kurallar koyabilir.

(6) Dalabilir deniz aracının faaliyette bulunduğu alanda, seyir emniyetinin sağlanması ve su üstünün emniyetli seyre imkan verecek halde bulundurulması, işletenin sorumluluğundadır.

(7) Dalabilir deniz araçları için seçilecek seyir ve işletim sahası belirlenmesinde Kültür ve Turizm Bakanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının görüşleri alınarak değerlendirme yapılır.

(8) Dalabilir deniz araçları için önemli ve işlek liman alanlarımız ile askeri yasak bölgelere yakın alanlarda faaliyete izin verilmez.

(1) Dalabilir deniz araçlarının işletenleri, İdare tarafından verilen izin esaslarına göre her bir dalabilir deniz aracı için aracın rotaları, seyir güzergahları, derinlikler, seyir süreleri, dalış ve su üstüne çıkış yerleri gibi hususları belirten bir seyir planı hazırlayıp, İdareye sunmak zorundadır. İdare tarafından kabul edilen ve onaylanan seyir planları acil durumlar dışında değiştirilemez. Seyir planlarında değişiklik yapılması aynı usule tabidir.

(1) Dalabilir deniz araçlarının işleticileri, acil durumlarda araçtaki yolcu ve personelin kurtarılmaları ve aracın tahliyesi amacıyla bir arama ve kurtarma planı hazırlar ve onay için İdareye verir. İdarenin planı onaylamasını müteakip, planda belirtilen arama ve kurtarma personeli ve ekipmanı faaliyet öncesi hazır edilir. Aynı deniz alanında birden fazla dalabilir deniz aracı işleteninin faaliyet göstermesi durumunda, İdarenin izni ile ortak plan hazırlanabilir ve arama ve kurtarma personel ve ekipmanı ortak kullanılabilir.

(2) Acil durumlarda alarm ve ikazların arama ve kurtarma birimlerine ulaşması için alternatifli alarm ikaz sistemleri oluşturulmalı ve bunlar arama- kurtarma planında belirtilmelidir.

(1) Dalabilir deniz araçlarının özel kullanımına ilişkin izinler İdare tarafından belirlenecek usul ve esaslara göre verilir. İdare, bu tür kullanımlar için belli deniz alanları, bu deniz alanlarında seyir emniyetinin sağlanması ve su üstü ve kıyı desteği için kurallar belirleyebilir.

(1) Mevcut dalabilir deniz araçları, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren en geç 2 yıl içinde bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilir.

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Denizcilik Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.