Devlet Madalya ve Nişanları Yönetmeliği

(Değişik: 28/10/2013 - 2013/5544 K.)

Devlet nişanları ve verilme usulleri aşağıda gösterilmiştir.

A) Devlet Nişanı: Türkiye Cumhuriyeti ile mensup olduğu devlet arasında dostça ilişkilerin geliştirilmesini ve milletlerin birbirlerine yakınlaşmalarını sağlayan ülkelerin devlet başkanlarına verilen semboldür. Bu nişan Bakanlar Kurulu Kararı ve Cumhurbaşkanının tevcihi ile verilir.

Bu nişanın;

a- Uzun kenarı veya çapı 8,90 cm. dir.

b- Kompozisyonu altın ve gümüş olarak hazırlanır.

c- Kompozisyon merkezde altı köşe göbek içinde ay yıldız motifli (Ay yıldız 18 ayar yeşil altın) zeminde kırmızı, ay yıldızda beyaz mine, etrafında altı adet hilal üzeri kalem uygulamalı, hilallerin ortasından dışarı doğru şimşek kolları beyaz ve kırmızı mine uygulamalı, kolların uçlarındaki yine altı adet yıldız beyaz ve kırmızı mine uygulamalıdır. Yıldızlarda (18 ayar yeşil) altın kullanılır.

Bu nişana ait rozetin;

a- Şekli yatay dikdörtgen ve ebatları 3,40x1,67 cm. dir.

b- Etrafta gümüş (925 milyem) çerçeve kalem uygulanır. Zeminde Türk bayrağı motifi, ay yıldızın içinde beyaz dışında kırmızı mine uygulanır ve beyaz rodaj işlemi (rodyum kaplama) yapılır.

Ağırlık Değerleri;

a- Devlet Nişanı: 61,50 gr (925 milyem gümüş) 5,40 gr (750 milyem altın)

b- Bu nişana ait rozet: 7,15 gr (925 milyem gümüş)

(Devlet Nişanı ile buna ait rozetin şekli Ek-4’te gösterilmiştir.)

B) Cumhuriyet Nişanı: Türkiye Cumhuriyeti ile mensup olduğu devlet arasında dostça ilişkilerin geliştirilmesini, milletlerin birbirine yakınlaşmalarını sağlayan ülkelerin başbakanlarına, bakanlarına ve dış temsilcilik mensuplarına verilen semboldür. Bu nişan Bakanlar Kurulu Kararı ve Cumhurbaşkanının tevcihi ile verilir.

Bu nişanın;

a- Uzun kenarı veya çapı 7,65 cm.dir.

b- Gümüş (925 milyem) üzerine beyaz rodaj işlemi (rodyum kaplama) yapılır.

c- Kompozisyon üç katmandır.

d- Kompozisyonun her üç katmanında iki renk (beyaz, kırmızı) mine uygulanır.

e- Kompozisyon alt ve orta katmanları şimşek figür, üst parça yuvarlak formda ve ay yıldız (metalik gümüş) motifi bulunur.

Bu nişana ait rozetin:

a- Şekli Cumhuriyet Nişanının aynı fakat iki katmandan oluşur. Ölçüler 2,83 cm şimşek motiflidir. Birinci katman yuvarlak motif ve ay yıldız (metalik gümüş) figür uygulanır.

b- Gümüş (925 milyem) maden kullanılır ve beyaz rodaj işlemi (rodyum kaplama) yapılır.

Ağırlık Değerleri:

a- Cumhuriyet Nişanı: 72,60gr (925 milyem) gümüş

b- Bu nişana ait rozet: 5,90 gr (925 milyem) gümüş

(Cumhuriyet Nişanı ve buna ait rozetin şekli Ek-5’te gösterilmiştir.)

C) Liyakat Nişanı: İlim ve sanatta Türkiye Cumhuriyetinin uluslararası alanda tanıtılması ve yüceltilmesini sağlayan yabancı kişilere verilen semboldür. Bu nişan Dışişleri Bakanlığı ile Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yüksek Danışma Kurulunun görüşleri alınarak ilgili bakanın teklifi, Başbakanın onayı ile Cumhurbaşkanının tevcihi ile verilir.

Bu nişanın;

a- Uzun kenarı veya çapı 8,15 cm. dir.

b- Gümüş (925 milyem) üzerine beyaz rodaj işlemi (rodyum kaplama) yapılır.

c- Kompozisyon ay yıldızın merkezinde Cumhurbaşkanlığı Armasının ortasında bulunan onaltı kollu güneşin yerleştirilmesi ile tamamlanır.

d- Kompozisyon üç parçalı ve beyaz minelidir.

Bu nişana ait rozetin:

a- Şekli Cumhurbaşkanlığı Armasında bulunan on altı kollu güneşin aynısıdır.

b- Güneşin uzun kollarında kırmızı, kısa kollarında beyaz mine uygulanır.

c- Rozet gümüş (925 milyem) madenden üretilir ve beyaz rodaj işlemi (rodyum kaplama) yapılır.

Ağırlık Değerleri:

a- Liyakat Nişanı: 65,20 gr (925 milyem) gümüş

b- Bu nişana ait rozet: 3,13 gr (925 milyem) gümüş

(Liyakat Nişanı ve buna ait rozetin şekli Ek-6’da gösterilmiştir.)

Madalya ve nişanlara hak kazananlara ayrıca berat ve rozetleri de verilir.

Aşağıda belirtilen kişi veya makamlar, madalya ve nişanlara layık görülen gerçek veya tüzel kişileri, teklif makamına önerebilirler.

a) Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı,

b) Başbakan,

c) Genelkurmay Başkanı,

d) Bakanlar,

e) Milli Güvenlik Kurulu,

f) Adalet Bakanlığı aracılığıyla yüksek yargı organlarının genel kurulları,

g) Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı aracılığıyla Sayıştay Başkanı,

h) Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla büyükelçilik düzeyindeki yurtdışı temsilcilikleri,

ı) İlgili bakanlıklar aracılığıyla kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları.

Genel Müdürlükte toplanan teklif yazılarında madalya ve nişana layık görülen kişinin kimliği, talep sebepleri açıkca belirtilir ve bunlara varsa verilme sebebini gerektiren belgeler de eklenir.

Sözkonusu teklifin red veya kabulu halinde durum, teklif sahibine bir yazı ile bildirilir.

Madalya ve nişanlar, düzenlenen bir törenle Cumhurbaşkanı veya Cumhurbaşkanının görevlendireceği bir kişi tarafından beratı ve rozeti ile birlikte hak kazanana, hak kazananın hayatta olmaması halinde 12 nci maddede belirtilenlere verilir.

Tüzel kişilerin sözkonusu olması halinde, madalya ve nişanlar, bu tüzel kişilerin organlarına veya bu organlarca yetkili kılınan kişilere, yukarıda belirtilen şekle göre verilir.

Aynı olay sebebiyle birden fazla madalya veya nişana hak kazanan kişiye 5 ve 6 ncı maddedeki sıraya uyularak madalya ve nişanlardan en yükseği verilir.

Madalya ve nişanlar, hak edenin ölmesi halinde, kendisi tarafından mirasçılarından birine bırakılmamış ise, en büyüklerinden başlamak üzere erkek çocuklarına, yoksa kız çocuklarına, çocukları yoksa babasına, o da yoksa annesine, annesi yoksa eşine, eşinin yokluğu halinde Türk Kanunu Medenisi hükümlerine göre kanuni mirasçılarına intikal eder.

Kendilerine madalya ve nişan intikal edenlerin ölümleri halinde birinci fıkra hükümleri uygulanır.

Tüzel kişilerde madalya ve nişanların intikali hususu, Türk Kanunu Medenisinin 50 nci maddesi hükmüne göre yürütülür.

Madalya ve nişanlara intikal yolu ile sahip olan mirasçılar bu madalya ve nişanları takamazlar. Bu kişiler, intikali belirleyen belgeleri ile birlikte Genel Müdürlüğe başvurmak zorundadırlar.

Bu makam tarafından gerekli işlemler yapıldıktan sonra, madalya, nişan ve bunlara ait rozetler hak sahibince takılabilir.

Hak kazananlara verilen veya geri alınan madalya ve nişanların tescil ve terkin işlemleri Genel Müdürlükçe yapılır.

Madalya ve nişanlara hak kazananlar için düzenlenecek beratlara esas olmak üzere "Tescil ve Terkin Defteri" adı altında, her madalya ve nişan çeşidi için örneği ekte yeralan ayrı birer defter tutulur.

Defterin her sayfası, bir madalya veya nişan için tanzim edilir. Bu sayfada; madalya ve nişan verilme sebebi, hak kazanan kişinin kimliği ile madalya veya nişanın intikali halinde intikal edenin kimliğine dair bilgiler yeralır.

Her defterin sayfaları, birden başlamak üzere ayrı ayrı numaralanır ve mühürlenir. Sayfa numaraları aynı zamanda berat (Tescil) numaraları olur.

Başka devletlerce Türk vatandaşlarına verilen madalya ve nişanların tescili için de aynı özellikte ayrı bir defter tutulur.

Madalya ve nişana hak kazanan kişiye verilecek olan rozetler, bu Yönetmelikte belirlenen özellikleri taşıyacak şekilde hazırlanır. Her berat, verilen kişinin açık kimliğini, verilme tarihi ile defter tescil numarasını ihtiva eder, ayrıca bu berata verilme sebebi yazılır. Kişilere verilen beratın bir sureti Genel Müdürlükteki özel bir dosyada muhafaza edilir.

Boyuna asılan madalya ve nişanlar, ancak tören üniforması veya frak giyilen törenlerde takılabilir. Diğer madalya ve nişanlar ise ulusal ve resmi bayramlarımızla ilgili törenlerde, Cumhurbaşkanınca verilen resmi kabullerde, resmi Devlet törenlerinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı, Başbakan ve Genelkurmay Başkanınca yapılan davet ve kabullerde, davetiye kartlarında kayıtlı olmak şartı ile, takılabilir.

Rozetler, madalya ve nişanın takılmadığı ahvalde takılabilir.

Madalya, nişan ve rozeti takma hakkını haiz olan kişiler, bunları doğru şekilde takmak, temiz tutmak ve bakımlı olarak muhafaza etmekten sorumludurlar.

Başka devletlerce Türk vatandaşlarına verilen madalya, nişan ve rozetler, Genel Müdürlükçe tescili yapıldıktan sonra takılabilir.

Yabancı devletlerce Türk kamu görevlilerine madalya veya nişan verilmesi talebi diplomatik yollardan Dışişleri Bakanlığına yapılır. Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları için Genelkurmay Başkanlığının, diğer kamu görevlileri için bağlı bulundukları bakanlıkların, bu belli olmadığı takdirde Başbakanlığın onayı alındıktan sonra keyfiyet Dışişleri Bakanlığı tarafından aynı yoldan cevaplandırılır ve tescil işlemi birinci fıkra hükmü uyarınca yapılır. Ancak, resmi ziyaretler dolayısıyla verilen madalya ve nişanlar, tescil edilmek kaydıyla bu fıkra hükümlerine tabi değildir.

Kamu görevlisi olmayan Türk vatandaşlarının başka devletler tarafından verilen madalya ve nişanları kabul etmeleri izne tabi değildir. Ancak, bu kişilerin yabancı devletlerden aldıkları madalya ve nişanların tescili Dışişleri Bakanlığının olumlu mütalaa vermesi halinde yapılabilir.

Devletin şahsiyetine karşı işlenen cürümlerden dolayı mahkum olup bu cezaları kesinleşenlerin madalya ve nişanlarının geri alınmasına aynı mahkemece hükmolunabileceği gibi; Genel Müdürlük de, madalya ve nişanın geri alınması için ilgili mahkemeye müracaat edilmesini Adalet Bakanlığından isteyebilir.

Madalya ve nişana hak kazananlar ile intikal yoluyla sahip olanlar, madalya ve nişanı herhangi bir sebeple zayi etmeleri halinde, durumu en kısa zamanda Genel Müdürlüğe bildirmek zorundadırlar. Kusurlu olmadıkları yetkili makamlarca belirlenenlere, Başbakanlıkça bedeli karşılığı ve tören yapılmaksızın bir defaya mahsus olmak üzere madalya ve nişanlar tekrar verilir ve bu husus "Tescil ve Terkin Defterine" işlenir.

Madalya, nişan, rozet ve beratların hazırlanması, verilmesi, tescil işlemleri ve bunlarla ilgili her türlü giderler Başbakanlık bütçesinden karşılanır.

Bu yönetmeliğe göre verilmiş bulunan madalya ve nişanlar hak edenlerce satılamaz, devredilemez, bağışlanamaz veya şekli değiştirilemez.

Madalya alacak Türk vatandaşlarının listesi her yıl Başbakanlıkça 29 Ekim'de ilan edilir. Bu ilanda, madalyanın hangi tarihte ve nerede tevcih edileceği belirtilir.

(Değişik birinci cümle: 28/10/2013 - 2013/5544 K.) Cumhurbaşkanının bizzat takacağı madalya ve nişanlar için düzenlenecek törenin yeri ve şekli Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğince tesbit edilir. Bu törenin protokol hizmetleri Dışişleri Bakanlığınca yürütülür.

Cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilecek kişilerce madalya ve nişanların takılması halinde, tören yerleri Ankara'da Başbakanlıkça ve il merkezlerinde valiliklerce belirlenir. Bunların Başbakan tarafından takılması halinde Ankara'daki törenin protokol hizmetleri Dışişleri Bakanlığınca yerine getirilir.

Yabancı ülkelerde bulunan Türk vatandaşlarına madalyaları Türkiye'nin diplomatik ve konsolosluk misyonlarında yapılacak törenle Cumhurbaşkanının görevlendireceği kişiler tarafından takılır.

Törenlere İstiklal Marşı ile başlanır. Törende madalya ve nişan alacaklarla ilgili karar okunur. Bilahare tevcih edecek kişi madalya ve nişan alacakların tek tek önlerine giderek bunları takar, rozet ve beratlarını verir, kendilerini kutlar, madalya ve nişanı alacaklar her madalya ve nişan grubu için ayrı ayrı olarak, sağdan itibaren aralıklı dururlar. Grupların önceliği madalya veya nişanın Kanundaki öncelik sırasına, kişilerin önceliği, kamu görevlileri için Devlet Protokolüne, özel kişiler için soyadlarına göre düzenlenir. (Ek son cümle: 28/10/2013 - 2013/5544 K.) İkinci fıkra hükmü saklıdır.

Verilecek madalya veya nişanın çeşidine bakılmaksızın ve herhangi bir tarihe bağlı olmaksızın, yurt içinde veya dışında, yabancı kişilerin madalya ve nişanlarının ne şekilde verileceği, her defasında Dışişleri Bakanlığınca tesbit edilir ve törenleri bu Bakanlıkça yürütülür.

Geçici Madde – (Değişik: 22/4/1997 - 97/9324 K.)

26.11.1934 tarihli ve 2590 sayılı Efendi, Bey, Paşa Gibi Lakap ve Unvanların Kaldırılmasına Dair Kanunun yürürlüğe girdiği 29/11/1934 tarihinden sonra yabancı devletler tarafından madalya veya nişan ile taltif edilen veya kendilerine madalya ve nişan intikal eden Türk vatandaşları, Genel Müdürlüğe başvurmaları halinde, bu madalya ve nişanları 17 nci maddede öngörülen esaslar dahilinde tescili yapıldıktan sonra takabilirler.

Sayıştayca incelenen bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

(Değişik: 28/10/2013 - 2013/5544 K.)

(Değişik: 28/10/2013 - 2013/5544 K.)

(Değişik: 28/10/2013 - 2013/5544 K.)