Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu Uygulama Yönetmeliği

(Değişik ibare:RG-3/7/2012-28342) Bakanlık; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Sermaye Piyasası Kurulu, (Değişik ibare:RG-3/7/2012-28342) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Ticaret Sicil Memurlukları başta olmak üzere, ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarıyla yapacağı Veri Paylaşım Protokolleri veya diğer usuller çerçevesinde doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin bilgileri temin eder.

Bu çerçevede; ilgili Ticaret Sicil Memurlukları,

a) Kanun kapsamındaki şirket ve şubelerin kuruluş aşamasında ilgililerce doldurulacak "Şirket ve Şube Kuruluş Bildirim Formu ve Dilekçesi"nin bir nüshasını,

b) Bu şirketlerin tescil ve ilana tabi her türlü ana sözleşme değişikliklerinin bir nüshasını,

c) Bu şirketlerce ilgili Ticaret Sicil Memurluğuna iletilen "Ortaklar Listesi" veya "Hazirun Cetveli"nin bir nüshasını,

(Değişik ibare:RG-3/7/2012-28342) Bakanlığa gönderirler.

(Değişik:RG-1/6/2018-30438)

a) Kanun kapsamındaki şirket ve şubeler bu Yönetmeliğin dördüncü bölümünde belirtildiği şekilde kullanıcı yetkilendirme işlemleri için müracaat ederler ve belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde işlemlerini yürütürler.

b) Kanun kapsamındaki şirket ve şubeler,

1) Yetkilendirmiş oldukları nitelikli elektronik sertifika sahibi kullanıcı vasıtasıyla, yetkilendirmeyi müteakip en geç 1 ay içinde, Bakanlık internet sayfasında erişim sağlanan E-TUYS’a giriş yaparak “Yatırımcı”, “Ortak Listesi” ve varsa “Bağlı İştirakleri” alanlarındaki bilgileri elektronik ortamda doldurarak kaydedilmesini sağlarlar.

2) Faaliyetlerine ilişkin E-TUYS’ta yer alan EK-1 Doğrudan Yabancı Yatırımlar İçin Faaliyet Bilgi Formundaki alanları yıllık bazda ve her yıl en geç Mayıs ayı sonuna kadar kullanıcı vasıtasıyla elektronik ortamda doldurarak kaydedilmesini sağlarlar.

3) Sermaye artışı veya azalışı gerçekleşmesi durumunda en geç 1 ay içinde, E-TUYS’ta yer alan “Ortaklar Listesi” alanını kullanıcı vasıtasıyla elektronik ortamda doldurarak kaydedilmesini sağlarlar.

4) Sermaye artışı veya hisse devrine istinaden yapılan ödemeler var ise E-TUYS’ta yer alan EK-2 Doğrudan Yabancı Yatırımlar İçin Sermaye Bilgi Formundaki alanları ödemeyi takip eden 1 ay içinde kullanıcı vasıtasıyla elektronik ortamda doldurarak kaydedilmesini sağlarlar.

5) Mevcut yerli veya yabancı ortakların kendi aralarındaki veya şirket dışındaki herhangi bir yerli veya yabancı yatırımcıya yaptıkları hisse devirleri sonrasında, E-TUYS’ta yer alan “Ortaklar Listesi” alanını, hisse devrinin gerçekleşmesini müteakip en geç 1 ay içinde, kullanıcı vasıtasıyla elektronik ortamda doldurarak kaydedilmesini sağlarlar.

c) Kanun kapsamında bulunmayan tamamen yerli sermayeli şirketler;

1) Şirkete yabancı bir yatırımcının iştirak etmesi veya

2) Şirketin yaptığı sermaye artışına şirket dışındaki bir yabancı yatırımcının iştirak etmesi suretiyle

hisse devrinin gerçekleşmesi ve şirketin Kanun kapsamına girmesi halinde, E-TUYS’ta yer alan “Yatırımcı”, “Ortak Listesi” ve varsa “Bağlı İştirakleri” alanlarındaki bilgileri, hisse devrinin gerçekleşmesini müteakip en geç 1 ay içinde, kullanıcı vasıtasıyla elektronik ortamda doldurarak kaydedilmesini sağlarlar.

(Değişik:RG-3/7/2012-28342)

Bakanlık, yabancı ülke kanunlarına göre kurulmuş şirketlere, Türkiye'de ticari faaliyette bulunmamak kaydıyla irtibat bürosu açma izni vermeye ve bu izinlerin süresini uzatmaya yetkilidir.

Bakanlık, yeni kurulan şirketlerin Türkiye’de irtibat bürosu açma taleplerini, şirketin faaliyet konusu, sermayesi ve istihdam edilen personel sayısı gibi unsurlar çerçevesinde değerlendirerek faaliyet izninin verilmesi için şirketin kuruluşundan itibaren en az bir yıllık sürenin geçmesi koşulunu öngörebilir.

Kuruluş ve süre uzatımına ilişkin müracaatlar, istenilen bilgi/belgelerin tam ve eksiksiz olması kaydıyla, başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde sonuçlandırılır.

Yabancı şirketlerin, para ve sermaye piyasaları, sigortacılık gibi özel mevzuatı bulunan finansal alanlarda faaliyette bulunmak amacıyla irtibat bürosu açma talepleri, ilgili özel mevzuatı çerçevesinde yetkili kılınan kurum veya kuruluşlarca değerlendirilir. Bakanlık, gerekli görmesi durumunda, faaliyet göstermek için izin, lisans veya benzeri yetkiler alınması gereken diğer sektörlerde yabancı şirketlerin irtibat bürosu açma taleplerini, söz konusu izin veya lisansı veren kurum ya da kuruluşların görüşlerini alarak sonuçlandırabilir.

(Değişik:RG-3/7/2012-28342)

Türkiye’de irtibat bürosu kurmak için aşağıdaki belgelerle Bakanlığa müracaat edilir.

a) Başvuru formu (EK-6),

b) İrtibat bürosu tarafından yürütülecek işlerin kapsamını ve büronun ticari faaliyet yürütmeyeceğine ilişkin taahhüdü içeren beyanname (EK-7) ve beyannameyi imzalayan yabancı şirket yetkilisinin imza yetkisini gösterir belge,

c) Yabancı şirkete ait ve ilgili Türk Konsolosluğunca veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre tasdik edilmiş Faaliyet Belgesi,

ç) Yabancı şirket hakkında hazırlanmış Faaliyet Raporu veya bilanço ve gelir tablosu,

d) İrtibat bürosunun faaliyetlerini yürütmekle görevli olarak atanan kişiye/kişilere verilecek yetki belgesi,

e) İrtibat bürosunun kuruluş işlemlerinin başka bir kimse aracılığı ile yürütülmesi durumunda vekâletname.

Başvuru belgelerinin ve irtibat bürosunun faaliyet süresi boyunca Genel Müdürlüğe sunulan belgelerin aslının ibraz edilmesi halinde, belgenin bir örneği Genel Müdürlük tarafından onaylanarak aslı başvuru sahibine iade edilir.

(Değişik:RG-3/7/2012-28342)

İrtibat bürolarının faaliyet sürecinde aşağıdaki esaslar geçerlidir.

a) İrtibat bürolarına ilk başvurularda, azami 3 yıl süre ile beyan edilen faaliyet kapsamında izin verilir. Faaliyet sürelerini uzatmak isteyen bürolar, faaliyet süresinin sona ermesinden önce Genel Müdürlüğe müracaat ederler.

b) Genel Müdürlük süre uzatma taleplerini, büronun geçmiş yıl faaliyetleri, yabancı şirketin Türkiye’de geleceğe yönelik iş planı ve hedefleri, mevcut ve öngörülen harcama tutarı ile istihdam edilen personel sayısı çerçevesinde değerlendirerek yürütülecek faaliyetin niteliğine uygun şekilde aşağıda belirtilen sürelerle sonuçlandırabilir. Pazar araştırması veya yabancı şirketin ürünlerinin ya da hizmetlerinin tanıtımını yapmak üzere izin alan büroların faaliyet süreleri uzatılmaz.

c) Kuruluş izni alan irtibat büroları, vergi dairesine kayıt belgesinin ve büro ile ilgili kira sözleşmesinin bir örneğini en geç 1 ay içinde Genel Müdürlüğe iletirler. Bürolar adres, büro yetkilisi/yetkilileri veya yabancı şirketin unvan değişikliklerini, değişikliğin gerçekleşmesinden itibaren en geç 1 ay içinde, yeni adresi gösterir kira sözleşmesi, yeni atanan kişiye ilişkin yetki belgesi ya da yabancı şirketin unvan değişikliğine ilişkin belge/belgeler ile birlikte Genel Müdürlüğe bildirirler.

ç) İrtibat büroları, her yıl en geç Mayıs ayı sonuna kadar, büronun geçmiş yıl faaliyetleri hakkında, bu Yönetmelik ekinde yer alan EK-4 İrtibat Bürolarının Faaliyetlerine İlişkin Bilgi Formu’nu ve ekli belgelerini Bakanlığa gönderirler. Bu formu ve ekli belgelerini göndermeyen irtibat bürolarının, süre uzatma talepleri değerlendirmeye alınmaz. Faaliyet izinleri de resen iptal edilebilir.

d) İrtibat bürolarının faaliyetlerini, mevzuata ve izinlerinde belirtilen faaliyet konusuna uygun şekilde yürütüp yürütmedikleri, resen veya ilgili kurum ve kuruluşların yazılı bildirimleri üzerine Bakanlık tarafından denetlenebilir. Yapılan denetim sonucunda, izin kapsamı dışında faaliyet gösterdikleri tespit edilen bürolara, fiilen yürütülen faaliyet için izin başvurusu yapmalarını teminen otuz gün süre verilir. Bu süre, haklı gerekçelerin varlığı halinde en fazla otuz gün daha uzatılabilir. Verilen süre sonunda başvuruda bulunmayan büroların faaliyet izni iptal edilir. Denetim sonucunda ticari faaliyet yürüttüğü tespit edilen büroların ise faaliyet izni iptal edilerek ilgili mercilere bildirilir.

e) İrtibat bürolarının faaliyetlerini sona erdirmesi durumunda kapatma işlemi için, ilgili vergi dairesinden alınacak iş bırakma-yoklama fişi Genel Müdürlüğe gönderilir. Bürolar, kapanış ve tasfiye sonucunda oluşan bakiye haricinde, transfer talebinde bulunamazlar.

(Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-16/10/2020-31276)

Kullanıcılar, elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarından temin edilecek nitelikli elektronik sertifikaya, Kanun kapsamındaki şirket ve şubeler kayıtlı elektronik posta hizmet sağlayıcısından temin edilecek kayıtlı elektronik posta hesabına sahip olmak zorundadır.

Başka amaçlarla daha önce temin edilen ve geçerlilik süresi olan nitelikli elektronik sertifikalar ve kayıtlı elektronik posta hesapları E- TUYS için kullanılabilir.

(Değişik:RG-16/10/2020-31276)

Kanun kapsamındaki şirket ve şubeler tarafından, bu şirket ve şubeler adına E-TUYS vasıtasıyla işlem yapacak kişilerin kullanıcı olarak yetkilendirilmesi için aşağıda yer alan bilgi belgeler Genel Müdürlük KEP adresine gönderilir.

a) Kanun kapsamındaki şirket ve şubeleri temsile yetkili kişi veya kişilerce hazırlanmış müracaat dilekçesi,

b) (Mülga:RG-27/3/2021-31436)

c) Kanun kapsamındaki şirket ve şubeleri temsile yetkili kişi veya kişilerce imzalanarak Bakanlık internet sayfasında yer alan örneğe uygun ve Türkçe olarak her bir kullanıcı için noterde düzenlenmiş taahhütname (Yurt dışında düzenlenmesi halinde taahhütnamenin, ilgili Türk Konsolosluğunca veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre tasdik edilmiş olması gerekir).

ç) Bakanlık internet sayfasında yer alan örneğe uygun ve Kanun kapsamındaki şirket ve şubeleri temsile yetkili kişi veya kişilerce imzalanmış Kullanıcı Yetkilendirme Formu.

Yetkilendirme başvurusu bir veya birden fazla kişi için aynı zamanda yapılabilir. Bu durumda, E- TUYS taahhütnamesi ve kullanıcı yetkilendirme formu yetkilendirilecek her bir kişi için ayrı ayrı düzenlenir. Taahhütnamenin geçerli olacağı süre, taahhütnamede belirtilir.

(Mülga üçüncü fıkra:RG-27/3/2021-31436)

Kullanıcıların sertifikalarını ve Kanun kapsamındaki şirket ve şubelerin KEP hesaplarını yenilemesi veya başka bir nitelikli elektronik sertifika veya KEP hesabı temin edilmesi durumlarında yeniden yetkilendirme başvurusu yapılması gerekmez.

Kanun kapsamındaki şirket ve şubeler başvuru için gerekli olan bilgi ve belgeleri tam ve doğru olarak göndermek ve ilgili evrakların asıllarını 10 yıl süre ile muhafaza etmekle yükümlüdürler.

Yetkilendirme başvurusu üzerine, Kanun kapsamındaki şirket ve şube bilgilerinin E-TUYS’akaydedilmesini ve sunulan belgelerin usulüne uygunluğunun kontrolünü müteakip, Genel Müdürlük tarafından E-TUYS aracılığıyla onay işlemleri başlatılır. Usulüne uygun olmayan başvurular işleme alınmaz.

Genel Müdürlük, sunulan bilgi ve belgeler doğrultusunda ve/veya ilgili mevzuat çerçevesinde değişiklik ve güncelleme isteme, ek bilgi ve belge talep etme ya da kanun kapsamındaki şirket ve şubenin tanımlama ve yetkilendirme başvurusunu reddetme hakkına sahiptir.

Genel Müdürlük, yetkilendirme talebinin sonucunu, kullanıcının beyan ettiği elektronik posta adresine bildirir. Genel Müdürlük, ulaşmayan bildirimlerden sorumlu değildir.

Kullanıcının yetkisi taahhütnamede belirtilen süreyle sınırlıdır. Süre uzatımı talebinde bulunulması durumunda, her kişi için ayrı ayrı olmak üzere yeni E-TUYS taahhütnamesi ve kullanıcı yetkilendirme formu (Değişik ibare:RG-16/10/2020-31276) Genel Müdürlük KEP adresine gönderilir. Yetki süresinin bitiminden süre uzatımına kadarki sürede kullanıcının yetkisi askıya alınır.

Süre uzatımında, daha önce Kanun kapsamındaki şirket ve şubeler tarafından 10 uncu maddenin birinci fıkrası uyarınca sunulan ve geçerliği devam eden diğer belgeler tekrar istenmez. Ancak, belgelerde değişiklik olması veya içerdikleri bilgilerin taahhütname ve kullanıcı yetkilendirme formu ile farklı olması durumunda belgelerin yenilenmesi zorunludur.

İflas etmiş ya da iflas süreci devam eden Kanun kapsamındaki şirket ve şubeler adına işlem yapan kullanıcıların, yetki süresinin uzatılması ya da yeni bir kişinin yetkilendirilmesi için gereken taahhütnameyi noter kanalıyla temin edememesi durumunda, iflas idaresinin kararına dayanarak İflas Müdürlüklerince usulüne uygun olarak düzenlenen taahhütname kabul edilir. Ayrıca mevcut kullanıcı bilgilerinde değişiklik olması veya yeni bir kişinin yetkilendirilmesi durumunda kullanıcı yetkilendirme formu yeniden düzenlenir.

(Değişik fıkra:RG-16/10/2020-31276) Kullanıcının yetkisi, Kanun kapsamındaki şirket ve şubelerin noter tarafından düzenlenmiş azilnameyi Genel Müdürlük KEP adresine göndermesini müteakip iptal edilir. Başvuruda, Kanun kapsamındaki şirket ve şubeleri temsile yetkili kişilerce Bakanlık internet sayfasında yer alan örneğe uygun olarak noter tarafından düzenlenmiş azilname aranır.

Kullanıcının yetkisinden feragat etmesi halinde, söz konusu durumun noter kanalıyla veya iadeli taahhütlü olarak kanun kapsamındaki şirket ve şubeye bildirildiğini tevsik eden (Değişik ibare:RG-16/10/2020-31276) belgelerin Genel Müdürlük KEP adresine gönderilmesini müteakip yetki iptal edilir.

Fiil ehliyetinin sınırlandırıldığı, gaipliği, ölümü veya adına işlem yaptığı Kanun kapsamındaki şirket ve şubelerin tüzel kişiliğini kaybettiği öğrenilen ve gerekli görülen diğer hallerde nitelikli elektronik sertifika sahibi kişilerin yetkileri Bakanlıkça re’sen iptal edilir.

Kanun kapsamındaki şirket ve şubelerin Genel Müdürlüğe yapacağı başvuru ile kullanıcıların yetkisi, geçici süreyle askıya alınabilir.

(Değişik:RG-16/10/2020-31276)

Kanun kapsamındaki şirket ve şubelerin bilgilerinde (unvan, vergi dairesi, iletişim bilgileri ve benzeri) değişiklik yapılması durumunda Genel Müdürlüğe müracaat olmaksızın Kanun kapsamındaki şirket ve şube adına kullanıcı söz konusu değişiklikleri E-TUYS’ta günceller.

Kanun kapsamındaki şirket ve şubelerin vergi numarasında değişiklik yapılması durumunda, Kanun kapsamındaki şirket ve şubeler söz konusu değişiklikleri tevsik eden belgeleri Genel Müdürlük KEP adresine gönderir. Genel Müdürlükçe Kanun kapsamındaki şirket ve şubelerin önceki vergi numarasıyla yaptığı kullanıcı yetkileri iptal edilir. Yeni vergi numaralı Kanun kapsamındaki şirket ve şubelerin bilgilerinin güncellenmesi ve kullanıcılarının yetkilendirilmesi için 10 uncu maddenin birinci fıkrasında belirtilen belgeleri Genel Müdürlük KEP adresine gönderir.

Faaliyetine son veren veya verilen Kanun kapsamında şirket ve şubeler söz konusu durumu tevsik eden belgeleri Genel Müdürlük KEP adresine gönderir. Genel Müdürlük Kanun kapsamındaki şirket ve şubelerin bilgisini güncelleyerek kullanıcı yetkilerini iptal eder.

Kanun kapsamındaki şirket ve şubeler veya kullanıcılara ait diğer bilgi ve belgelerdeki değişiklikler, E-TUYS’ta güncellenir veya Genel Müdürlük KEP adresine gönderilir.

Bakanlık; bu Yönetmelikte yer alan hususlarda önlem almaya, düzenleme yapmaya, özel ve zorunlu durumları inceleyip sonuçlandırmaya, muhtemel ihtilafları idari yoldan çözmeye ve teknik nedenlerle uygulamada yaşanan sorunları gidermeye yetkilidir.

E-TUYS’un uygulanmasında, Bakanlıktan kaynaklanmayan nedenlerle elektronik iletişimde yaşanan aksaklıklardan Bakanlık sorumlu değildir.

E-TUYS uygulamasında Kanun kapsamındaki şirket ve şubeler ile kullanıcı arasında doğabilecek hukuki ihtilaflardan Bakanlık sorumlu değildir.

Yabancı yatırımcıların kurabilecekleri veya iştirak edebilecekleri şirketler, Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen şirketler ile Borçlar Kanunu’nda düzenlenen adi şirketlerdir.

Adi ortaklık, konsorsiyum, iş ortaklığı, ortak girişim gibi isimler altında sözleşmeye dayalı olarak kurulan ve Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen şirketlerin belirgin niteliklerini taşımayan ortaklıklar, Kanun’un uygulanması bakımından adi şirket sayılırlar.

Yurt dışında ikamet ettiğini çalışma veya ikamet izni ile belgeleyen Türk vatandaşları, Kanun’un uygulanması bakımından yabancı yatırımcı sayılırlar.

Bu Yönetmelik ekinde yer alan Bilgi Formlarında değişiklik yapmaya Genel Müdürlük yetkilidir.

6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu, 7/6/1995 tarihli ve 95/6990 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı ve bu Karar Hakkında Tebliğ hükümlerine istinaden düzenlenmiş bulunan Yatırım İzin Belgeleri üzerinde işlem yapmaya; Belge kapsamındaki yatırımlar tamamlanıncaya kadar ve kazanılmış haklar saklı kalmak kaydıyla, Genel Müdürlük yetkilidir.

(Ek:RG-16/10/2020-31276)

Kanun kapsamındaki şirket ve şubeler tarafından, yetkilendirme başvuruları bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay süre ile 10 uncu maddenin birinci fıkrasında belirtilen belge asılları ile birlikte Genel Müdürlüğe yapılabilir.

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(Değişik:RG-3/7/2012-28342)

Bu Yönetmelik hükümlerini (Değişik ibare:RG-16/10/2020-31276) Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

______________

(1) 1/6/2018 tarihli ve 30438 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile bu Yönetmeliğe 8 inci maddesinden sonra gelmek üzere dördüncü bölüm eklenmiş, takip eden bölüm ve maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.

Ek 1, 2, 3 (Mülga:RG-1/6/2018-30438)

Ek 4’ü görmek için tıklayınız (Değişik:RG-3/7/2012-28342)

Ek 5’i görmek için tıklayınız.

Ek 6’yı görmek için tıklayınız. (Ek:RG-3/7/2012-28342)

Ek 7’yi görmek için tıklayınız. (Ek:RG-3/7/2012-28342)