(1) Projede izin verilen kotların değiştirilmesine yönelik teknik gerekçelerden kaynaklı kot artırma ve kot kaydırma talepleri aşağıda belirtilen esaslar çerçevesinde değerlendirilir:
a) Regülatörlü projelerde (kontrollü ve kontrolsüz) maksimum su kotu olarak 100 yıllık taşkın su kotu esas alınır ve bu kot membadaki (varsa) projenin kuyruksuyu kotunu etkilemeyecek şekilde belirlenir.
b) Barajlı projelerde maksimum su kotu olarak maksimum işletme su kotu esas alınır, bu kot kamulaştırma ve varsa içmesuyu koruma sahasını etkilemeyecek şekilde belirlenir.
c) Geçici kabulden önce, şirket tarafından yapılan ilave çalışmaların sonucu projenin ilana esas ilk proje düşüsünden, son onaylı fizibilite raporunda çeşitli sebeplerle kullanılmayan düşünün şirket tarafından tekrar kullanılmasının talep edilmesi halinde bu talep; yeni durumdaki proje düşüsünün, ilana esas ilk proje düşüsünü aşmaması şartıyla DSİ tarafından kabul edilebilir, bu talep kot artışı olarak değerlendirilmez. Ancak, yeni talep edilen proje düşüsünün, ilana esas ilk proje düşüsünü aşması durumunda, aşan kısım kot artışı olarak değerlendirilir. Bu bent hükmü bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce tamamlanmış projelerden bu kapsama girenlere de uygulanır. Geçici kabul tarihi itibariyle, ilana esas ilk proje düşüsünden şirket tarafından kullanılmayan düşü, DSİ tarafından başka projeler kapsamında kullanılabilir. Bu durumda şirket DSİ’den herhangi bir hak ve tazminat talebinde bulunamaz.
ç) Santral koordinatları değişmeden DSİ’den uygun görüş almak şartıyla; santralın gömülmesi ve/veya yapılacak yatak taraması neticesinde kuyruk suyu kotunun düşürülmesi ile proje düşüsünde meydana gelecek artış kot artışı olarak değerlendirilmez. Ancak DSİ’nin uygun görüşü alınmadan dere yataklarına müdahalede bulunulamaz. Bu hususta ilgili mevzuatta belirtilen esaslara uyulur.
d) Depolamalı projelere tahsis edilen üst sınır kotu maksimum işletme su seviyesidir. Maksimum işletme su seviyesinin, projenin taşkın kotuna kadar çıkartılarak enerji üretiminin arttırılması taleplerinin DSİ tarafından uygun görülmesi halinde bu durum kot artışı olarak değerlendirilir.
(2) Kot artışlarında aşağıdaki formüller çerçevesinde işlem tesis edilir.
a) Projede hidroelektrik kaynak katkı payı yok ise uygulanacak formül:
İKP = (H2- H1) / H2 x E x K1 x 1/2 x 1/100
İKP: İlave hidroelektrik kaynak katkı payı (TL/yıl)
H1: Tesisin kot değişikliği öncesi düşüsü (m) (Regülatörlü projelerde; Q100 kotu ile santral kuyruk suyu kotu arasındaki fark, barajlı/depolamalı projelerde; maksimum işletme su kotu ile santral kuyruk suyu kotu arasındaki fark)
H2: Kot değişikliğinden sonraki düşü (m)
E: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ) veya ilgili dağıtım şirketinden alınan, sisteme verilen yıllık enerji üretim miktarı (kWh).
Hidroelektrik enerji üretim tesisinin su kaynağının birden çok olduğu projelerde, aşağıdaki formül ile H1 ve H2 değerleri bulunarak tesisin toplam kot artışı hesaplanır. Birkaç su kaynağının birleşerek tek bir iletim sistemi ile santrala su götürülen projelerde, her bir su kaynağı için aynı kuyruksuyu kotu hesaplarda dikkate alınacaktır. Aynı hesaplama, bu maddenin aşağıdaki 2. fıkrasının “b” bendi için de geçerlidir.
* H1= [(H1a x Qa) + (H1b x Qb) + (H1c x Qc) +…] / (Qa + Qb + Qc +…)
* H2= [(H2a x Qa) + (H2b x Qb) + (H2c x Qc) +…] / (Qa + Qb + Qc +…)
a, b, c,… su kaynakları olmak üzere;
H1a, H1b, H1c…: a, b, c,… su kaynağı üzerinde bulunan tesisin proje düşüsü.
Qa, Qb, Qc,…: a, b, c,… su kaynağının ortalama debisi. Müracaata esas ortalama debiler değişiklik olması durumunda nihai ortalama debiler esas alınacaktır.
H2a, H2b, H2c… a, b, c,… su kaynağı üzerinde bulunan tesisin kot değişikliğinden sonraki proje düşüsü.
* Yukarıdaki formüllerde;
Paydalardaki debi toplamında tüm su kaynaklarının debisi alınır.
Paylardaki proje düşülerinde ise; kotu değişmeyen veya azalan su kaynakları da hesaba katılır. Kotunda azalma olan su kaynaklarının kotlarının değişmediği kabul edilir
(H2a, H2b, H2c… ≤ H1a, H1b, H1c… ise H2a, H2b, H2c…= H1a, H1b, H1c… olarak alınır).
b) Projede Hidroelektrik Kaynak Katkı Payı var ise uygulanacak formül:
1) Kaynak Katkı Payı Toplantısı 21/2/2015 tarihinden önce yapılmış projeler için;
KP = [(H2- H1) / H2] x E x K1 x 1/2 x1/100 + (H1 / H2) x KR x E x K1/K2 x1/100
K2= Teklif yılındaki EPDK tarafından belirlenen Türkiye Ortalama Elektrik Toptan Satış Fiyatı (kr.)
KR: Şirket tarafından teklif verme toplantısında DSİ’ye birim kilowattsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen teklif (Kuruş)
2) Kaynak Katkı Payı Toplantısı 21/2/2015 tarihinden sonra yapılan projeler için;
KP = [(H2- H1) / H2] x E x K1 x1/2 x1/100 + T x P x K1/K3
KP : Toplam Hidroelektrik Kaynak Katkı Payı (TL/yıl)
(3) Aynı su kaynağı üzerinde bulunan ve aralarında başka proje bulunmayan iki (veya daha fazla) projenin DSİ’nin uygun görüşüyle birleştirilmesi durumundaki kot artışlarına ilişkin olarak;
a) 21/2/2015 tarihinden önce toplantısı yapılmış birleştirilen projeler kaynak katkı payı ihtiva ediyorsa birleştirilen yeni proje için belirlenen yeni kaynak katkı payı değeri göz önüne alınarak uygulanacak formül,
KP = (HX/ HY) x E x K1 x 1/2x1/100 + [(HY- HX)/ HY] x aY x E x K1/K2 x1/100
aY : Yeni Katkı Payı Değeri.
Q1: 1 Nolu Tesisin Ortalama Debisi.
H1 : 1 Nolu Tesisin Proje Düşüsü.
a1: 1 Nolu Tesisin Katkı Payı Değeri.
Qn : n Nolu Tesisin Ortalama Debisi.
Hn: n Nolu Tesisin Proje Düşüsü.
an : n Nolu Tesisin Katkı Payı Değeri.
QY: Yeni Tesisin Ortalama Debisi.
HY: Birleştirilen Projenin Proje Düşüsü.
HX: Birleştirme ile proje kapsamına alınan ilave kot.
Yukarıdaki formülde verilen (aY) değerinin hesaplanmasında aşağıdaki formüller kullanılacaktır:
a. 1) HY ≥ H1+…+ Hn ise aY = [(Q1 xH1xa1)+…+(QnxHnxan)] / [QYx(H1+…+Hn)]
a. 2) HY <H1+…+ Hn ise aY = [(Q1xH1xa1)+…+(QnxHnxan)] / (QYxHy)
1) Birleştirilen proje için su temin hesaplarının ilk duruma göre yenilenmiş olması durumunda, ilk durumdaki ayrı projelerin su temin hesapları da bu değerler ışığında yenilenir ve hesaplamada bu değerler esas alınır.
2) Birleştirilen projelerden birden fazlasının katkı payının olması ve bu projelerin katkı payı toplantılarının farklı yıllarda yapılmış olması durumunda birleştirilen projeler hangi proje üzerinden devam edecekse, diğerinin teklif değeri devam edecek projenin teklif yılına güncellenerek formüle yerleştirilir.
b) Projeler kaynak katkı payı ihtiva etmiyorsa uygulanacak formül,
İKP = (HX/ HY) x E x K1x 1/2 x 1/100
(4) 21/2/2015 tarihinden sonra toplantısı yapılmış projeler için birleştirme talebi gelmesi durumunda talebe ilişkin olarak uygulanacak formül:
KP = (HX/ HY) x E x K1x1/2 x 1/100 + [(HY- HX)/ HY] x aY x Pt x K
Pt: 11 inci maddede belirtilen esaslar dâhilinde projelerin birleşmeden önceki kurulu güç toplamı
(5) Birleştirilen projelerde birleştirmeden sonra kot artış talebinin gelmesi durumunda ikinci fıkrada belirtilen hususlar çerçevesinde işlem tesis edilir.
(6) DSİ’nin uygun görüş vermesi halinde, projenin proje düşüsünü artırmamak ve proje kotlarının tamamen izin verilen kotlar dışına çıkarılmaması şartıyla proje kotlarının kaydırılması yönündeki talepler uygun olarak değerlendirilir. Projenin ilk haline ait toplam proje düşüsünü aşan taleplerde ise aşan kısım kot artışı olarak değerlendirilir ve ikinci fıkra hükümleri çerçevesinde işlem tesis edilir.
(7) Ortaklık yapısı aynı olan şirketlerin, aralarında boşluk olmayan ardışık projeleri arasındaki kot aktarımı talepleri, kot artışı olarak değerlendirilmez. Bu durumda kot aktarımı sonrasında şirketin Hidroelektrik Kaynak Katkı Payı teklifi, projelerin son onaylı fizibilite raporlarındaki yıllık ortalama enerji üretim miktarları göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanır.
(8) Kot artışından kaynaklı olarak yukarıda verilen formüller çerçevesinde hesaplanacak katkı payı tutarları şirketler ile imzalanacak su kullanım hakkı anlaşmasına derç edilecek özel hükümde belirtilen esaslar dahilinde işletme süresince DSİ’ye ödenir.