Emeklilik Şirketleri Kuruluş ve Çalışma Esaslarına İlişkin Yönetmelik

(1) Yönetim kurulu üyelerinin salt çoğunluğunun genel müdür için öngörülen meslekî deneyim süresi hariç Kanunun 12 nci maddesinde sayılan niteliklere sahip olması gerekir.

(2) Yönetim kurulu ve denetim kurulu üyelerinin atama işleminden itibaren on iş günü içerisinde; genel müdür, genel müdür yardımcıları ve başka unvanlarla istihdam edilseler dahi yetki ve görevleri itibarıyla genel müdür yardımcısına denk veya daha üst konumda imza yetkisine sahip diğer yöneticilerin atama işleminden önce aşağıda yer alan belgeler Müsteşarlığa gönderilir.

a) Müflis olmadıklarına ve konkordato ilân etmediklerine ilişkin yazılı beyan.

b) Arşiv kaydını da içeren son altı ay içinde alınmış adli sicil belgesi. (Ek-5)

c) (Değişik:RG-31/7/2009-27305) T.C. Kimlik Numarası beyanı, yabancı uyruklular için pasaportun noter onaylı örneği.

ç) Son on yılda görev aldığı malî kurumlar ile mesleki deneyimine ilişkin bilgileri de kapsayan ayrıntılı özgeçmişleri.

d) Lisans ve varsa lisansüstü diplomasının noter onaylı örneği.

(3) Bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen yönetim kurulu ve denetim kurulu üyeleri dışındaki yöneticilerin atama işlemi, yukarıda belirtilen evrakların eklenmiş olduğu bildirimin Müsteşarlığa ulaştığı tarihten itibaren on iş günü içinde Müsteşarlıkça olumsuz görüş bildirilmediği takdirde yapılabilir.

(4) Genel müdür veya genel müdür yardımcısı olarak görev yapanların herhangi bir nedenle görevden ayrılmaları hâlinde şirket ve görevden ayrılan kişi tarafından, ayrılma nedenlerinin ayrılış tarihinden itibaren on iş günü içinde Müsteşarlığa bildirilmesi zorunludur.

(1) Şirketin yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile şirket adına imza atmaya yetkili olanlar; bireysel emeklilik pazarlama faaliyetinde bulunmak üzere kurulan bir şirketin ortağı ya da yönetim veya denetim kurulu üyesi olamaz, ücret karşılığı iş kabul edemez, kendi şirketinin dışında herhangi bir şirketin bireysel emeklilik aracısı olamaz. Bu kısıtlamalar söz konusu kişilerin eş ve velayeti altındaki çocukları için de geçerlidir.

(2) Şirketin kurucusu olduğu ve kontrolünü elinde bulundurduğu pazarlama ve satış şirketleri bu maddenin kapsamı dışındadır.

(1) Şirket, bölge müdürlüğü, yurt içi ve yurt dışı şube veya temsilcilik açmadan önce bunların adresini, temsile yetkili yöneticilerinin isimleri ile eğitim durumlarını ve mesleki deneyimlerini Müsteşarlığa bildirir.

(1) Kuruluş işlemlerinin tamamlanmasını müteakip şirketin teknik altyapı yeterliliğinin sınanması için ve emeklilik branşında faaliyet göstermek üzere Müsteşarlığa faaliyet ruhsatı başvurusunda bulunulur. Şirketin teknik altyapısının yeterliliği emeklilik gözetim merkezi tarafından sınanır. Sınamanın sonucu, varsa karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri ile birlikte sınamanın bitmesini takip eden on iş günü içinde emeklilik gözetim merkezi tarafından Müsteşarlığa bildirilir.

(2) Faaliyet ruhsatı almak üzere aşağıda yer alan belgelerle Müsteşarlığa başvurulur.

a) Teknik altyapı yeterliliğinin sağlandığına dair emeklilik gözetim merkezi ile varılan mutabakata ilişkin belge.

b) Asgari ödenmiş sermaye miktarının tamamının nakden ödendiğine ilişkin belgenin onaylı örneği.

c) Ana sözleşmenin yayımlandığı Ticaret Sicili Gazetesinin noter onaylı örneği.

ç) Organizasyon yapısı, çalışma esasları ve sunulacak ürünler hakkındaki bilgileri içeren rapor.

d) Yönetim kurulu üyeleri ile genel müdürün son on yılda görev aldığı malî kurumlar ile mesleki deneyimine ilişkin bilgileri de kapsayan ayrıntılı özgeçmişleri.

(3) Müsteşarlık, faaliyet ruhsat başvurusuna eklenen belgeler üzerinden ve gerekli görmesi halinde şirket nezdinde inceleme yapar. Faaliyet ruhsatı başvurusu ile ilgili sonuç, teknik altyapı yeterliliği sınamasının ve gerekli tüm bilgi ve belgelerin tamamlanmasını müteakip en geç iki ay içerisinde başvuru sahiplerine tebliğ edilir. Alınan ruhsat, ruhsatnamenin Müsteşarlıkça gönderildiği tarihten itibaren bir ay içinde, ticaret siciline tescil ve Ticaret Sicili Gazetesinde şirketçe ilân ettirilir. İlanın yapıldığı gazetenin bir nüshası ilân tarihinden itibaren on iş günü içinde Müsteşarlığa gönderilir.

(1) Şirket, sigortacılık mevzuatına göre hayat sigortası ve kaza sigortası branşlarında ruhsat alabilir ve bu ruhsatlarla sigorta şirketince verilebilen tüm teminatları ve ek teminatları verebilir.

(2) Hayat sigortası ve kaza sigortası branşlarındaki faaliyetlerde teknik altyapı yeterliliği emeklilik branşı ile uyumlu hale getirilir.

(1) Emeklilik branşında faaliyet ruhsatı alan şirket, faaliyet ruhsatının veriliş tarihinden itibaren en geç üç ay içinde en az üç fon kurmak üzere Kurula başvurur. Şirketin fon kurma başvurusunun Kurula zamanında yapılmaması veya başvurusunun reddedilmesi halinde, verilmiş olan kuruluş izni ve faaliyet ruhsatı kendiliğinden geçersiz olur.

(1) Emeklilik branşı faaliyet ruhsatı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen hallerde Bakan tarafından iptal edilebilir. Bu durumda keyfiyet Müsteşarlığın bildirimi üzerine şirket tarafından ticaret siciline işlenmek üzere ilgili sicil memurluğuna bildirilerek Ticaret Sicili Gazetesi ile Resmî Gazete’de ilân ettirilir ve ilânın yayımlandığı gazetelerin birer nüshası ilân tarihinden itibaren on iş günü içinde Müsteşarlığa gönderilir. Müsteşarlık, iptal işlemine dair ilânın Türkiye çapında dağıtımı yapılan ve tiraj bakımından ilk on sırada yer alan günlük gazetelerden ikisinde yayımlanmasını isteyebilir.

(2) Emeklilik branşı faaliyet ruhsatının iptal edilmesi halinde şirketin ticaret unvanından emeklilik ibaresi kaldırılır.

(1) Şirket ana sözleşmesinin değiştirilmesinde Müsteşarlığın uygun görüşü aranır. Müsteşarlık, tüm bilgi ve belgelerin eksiksiz verilmesi kaydıyla, ana sözleşme değişikliklerine ilişkin görüşünü en geç on iş günü içinde bildirir. Müsteşarlıkça uygun görülmeyen değişiklik tasarıları genel kurul gündemine alınamaz ve genel kurulda görüşülemez. Sicil memuru, Müsteşarlığın uygun görüşü olmaksızın ana sözleşme değişikliklerini ticaret siciline tescil edemez.

(2) Sermaye artırımına ilişkin ana sözleşme değişikliği talebinde, sermaye artışının sağlanacağı kaynakların gösterilmesi gerekir. İç kaynaklardan gerçekleştirilen artırımlarda, bu kaynakların şirket bünyesindeki varlığı ve yeterliliği ile mevcut sermayenin ödendiğini tevsik eden yeminli mali müşavir raporunun başvuruya eklenmesi gerekir.

(3) Sermaye indirimine ilişkin ana sözleşme değişikliği talebinde, bu değişikliğin gerekçesi ve şirketin mali durumu üzerindeki etkisini analiz eden bir raporun başvuruya eklenmesi gerekir.

(4) Ana sözleşme değişikliğinin ilânını müteakip on iş günü içinde Ticaret Sicili Gazetesinin noter onaylı örneği Müsteşarlığa gönderilir.

(1) Bir gerçek veya tüzel kişinin, şirketin sermayesinin doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya fazlasını temsil eden payları edinmesi, bir ortağa ait payların şirket sermayesinin yüzde onunu, yüzde yirmisini, yüzde otuz üçünü ya da yüzde ellisini aşması sonucunu doğuran hisse edinimleri ile bir ortağa ait payların söz konusu oranların altına düşmesi sonucunu doğuran hisse devirleri (Değişik ibare:RG-29/12/2012-28512)(1) Müsteşarlığın iznine tâbidir. Bu madde hükümlerine aykırı olarak yapılan tescil işlemleri hükümsüzdür. Oy hakkı edinilmesi ile hisselerin rehnedilmesinde de bu hüküm uygulanır.

(2) Yönetim ve denetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren hisse senetlerinin devri veya bu hisseler üzerinde intifa hakkı tesisi yukarıdaki oransal sınırlara bakılmaksızın (Değişik ibare:RG-29/12/2012-28512)(1) Müsteşarlığın iznine tâbidir.

(3) Şirket sermayesinin doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on ve daha fazlasına veya bu oranın altında olsa dahi yönetim veya denetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren hisse senetlerine sahip olan veya bu hisseler üzerinde intifa hakkı elde eden ortakların kurucularda aranan nitelikleri taşıması şarttır. Kurucularda aranan nitelikleri kaybeden ortaklar ile (Değişik ibare:RG-29/12/2012-28512)(1) Müsteşarlığın izni alınmadan pay veya pay üzerinde intifa hakkı edinen ortaklar temettü dışındaki ortaklık haklarından yararlanamaz.

(4) Hisse devredecek kişiler Müsteşarlığa yapacakları başvuruya hisse devri talep yazısını, devir sebebine ilişkin açıklayıcı bilgileri ve yapılan hisse devri sözleşmesinin bir örneğini ekler. Hisse devralacak kişiler, başvuruya 5 inci maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen bilgi ve belgeler ile hisse ediniminde kullanılacak malî kaynaklar hakkında açıklamayı eklemek zorundadır.

(5) Hisse devri başvurusunun sonucu, gerekli tüm bilgi ve belgelerin tamamlanmasından itibaren en geç iki ay içinde başvuru sahiplerine tebliğ edilir.

(6) Halka arz sırasında yahut menkul kıymet borsalarında yapılan alımlar sonucunda edinilen hisse miktarının birinci fıkrada yazılı oranları aşması halinde, temettü dışındaki ortaklık haklarından faydalanılabilmesi ve pay defterine kaydolunması (Değişik ibare:RG-29/12/2012-28512)(1) Müsteşarlığın iznine tabidir.

(7) Birinci fıkrada öngörülen oranları aşmamasından dolayı izne tabi olmamakla birlikte, pay defterine kaydedilen tüm hisse devirlerinin, devir öncesi ve sonrası şirket sermayesinin ortaklara göre dağılımını gösterir tabloyla birlikte bir ay içinde Müsteşarlığa bildirilmesi zorunludur.

(8) Herhangi bir hisse devri söz konusu olmasa dahi hisseler üzerine imtiyaz tesisi, imtiyazın kaldırılması veya intifa senedi çıkarılması ile ortakların sermayedeki pay oranlarının birinci fıkradaki şekilde değişmesi sonucunu doğuracak sermaye artırımı iştirak taahhütleri de (Değişik ibare:RG-29/12/2012-28512)(1) Müsteşarlığın iznine tâbidir. Bu Yönetmeliğin hisse devrine ilişkin hükümleri bu sayılan hallerde de uygulanır.

(1) Bir kişinin şirketteki dolaylı pay sahipliği aşağıdaki esaslara göre belirlenir.

a) Şirkette pay sahibi bulunan veya pay devralacak tüzel kişi ortaklıklar ile varsa bunların tüzel kişi ortaklarının ortaklık yapıları, zincirleme bir suretle gerektiği takdirde gerçek kişilere ulaşıncaya kadar tespit edilir.

b) Şirket sermayesinde tüzel kişiler aracılığı ile olan dolaylı pay sahipliği oranı, iştirak oranlarının çarpılması suretiyle hesaplanır. Aynı kişinin ara kademelerde yer alan tüzel kişilere doğrudan iştiraki bulunması halinde söz konusu doğrudan iştirak oranı, takip eden çarpım işleminden önce, o kademeye kadar ulaşılan orana eklenir.

(1) Ticaret ve rekabet hukukuna ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, şirketin tüm aktif ve pasiflerini diğer bir şirkete devretmesi ya da bir veya birkaç şirket ile birleşmesi (Değişik ibare:RG-29/12/2012-28512)(1) Müsteşarlığın iznine tâbidir. Birleşme ve devir sözleşmelerinde katılımcılar ve sigortalıların hak ve alacaklarını ihlâl eden hükümlere yer verilemez.

(2) Birleşme ve devir talepleri, aşağıdaki belgelerle birlikte Müsteşarlığa müşterek olarak yapılır.

a) Birleşme ve devre ilişkin olarak şirketlerin genel kurul ve yönetim kurullarınca alınmış kararların tasdikli örnekleri.

b) Bağımsız denetim kuruluşu tarafından tasdik edilmiş birleşmeye esas mali tablolar.

c) Birleşme veya devir işlemi sonucunda şirketin ana sözleşme taslağı.

ç) Birleşme veya devre ilişkin sözleşmenin bir örneği.

d) Birleşme ve devrin nedenleri ile bu işlemlerin mali ve hukuki sonuçlarını analiz eden ve birleşme veya devir sonrası oluşacak şirkete ilişkin iş planı ve sistem tasarımı ile yapılabilirlik raporu. (Ek-1)

(1) Genel hükümler saklı kalmak kaydıyla, şirketin kendi talebi ile tasfiye edilmesi halinde, tasfiyeye ilişkin şirket yetkili organlarınca alınmış kararın tasdikli bir örneği tasfiyenin nedenleri ile tasfiyenin olası mali ve hukuki sonuçlarını analiz eden raporla birlikte Müsteşarlığa gönderilir.

(1) Bireysel emeklilik sistemi ve bu kapsamda yürütülen faaliyetlerle ilgili olarak her türlü iletişim aracı marifetiyle yapılacak tanıtım, pazarlama ve satış, kamuya bilgi verme ve benzeri faaliyetlerde şirket ve bireysel emeklilik aracısı tarafından aşağıdaki ilkelere uyulur.

a) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından ilân ve reklamlara ilişkin belirlenen ilke ve esaslara uyulması zorunludur.

b) Emeklilik planlarında yer almayan ve promosyon niteliği taşıyan hediye, ilave getiri gibi taahhütlerde bulunulamaz.

c) Resmi verilerle kanıtlanması mümkün olan sıralamalar, kaynak göstermek kaydıyla ve şirketin sadece kendi durumunu yansıtması koşuluyla kullanılabilir.

ç) Bireysel emeklilik sistemine ve şirkete ilişkin kullanılan sayısal verilerin Müsteşarlığa ve Kurula gönderilen verilere uygun olması gerekir.

d) Yalnızca belli bir gruba yönelik ya da süreli geçerliliği olan ilân ve reklam metinleri, genel bir uygulama izlenimi uyandıracak şekilde düzenlenemez.

e) Şirketin finansal durumunun ve sisteme ilişkin olarak yapılan ödemelerin devlet tarafından onaylandığı, desteklendiği veya devletin güvencesinde olduğu anlamını verebilecek doğrudan ya da dolaylı ifadeler kullanılamaz.

f) Kişileri yanlış yönlendirebilecek, emeklilik ve yatırım tercihlerini olumsuz etkileyebilecek içerikte ifadeler kullanılamaz.

g) Ölçeklerde farklılık yaratmak suretiyle yanıltıcı grafik ve benzeri mahiyetteki şekiller kullanılamaz.

ğ) Geleceğe yönelik olarak hazırlanan tahmini tablolar aşağıdaki hususlar dikkate alınarak düzenlenir.

1) Bireysel emeklilik sisteminde yapılacak her türlü kesinti tutarı ayrıntılı olarak belirtilir.

2) Şirketin geçmiş yıllara ait yatırım performansı ile yatırım araçlarının beklenen getiri oranları, bu oranların geleceğe yönelik bir taahhüt olmadığı ve gerçekleşmesinin garanti edilmediği ayrı, okunaklı ve anlaşılabilir bir şekilde yazılmak kaydıyla kullanılabilir.

3) Getiri oranı ve diğer oranlara ilişkin açıklamalarda, bu oranlara ilişkin hesaplamaların net ya da brüt değerler üzerinden yapıldığı ayrı, okunaklı ve anlaşılır bir şekilde belirtilir.

h) Satın alma tavsiyesi kişilerin ihtiyaçları, finansal durumu, yaşı ve risk getiri profili doğrultusunda yapılır. Ayrıca kişiler, emeklilik planında sunulan fonların yatırım riskleri konusunda karar vermesine yardımcı olacak şekilde bilgilendirilir.

ı) Emeklilik planı kapsamında yer alan fonlar, Kurulca fon payları kayda alınmadan önce, ilân ve reklama konu olamaz. Münhasıran emeklilik planlarında yer alan fonların ilân ve reklamlarının yapıldığı hallerde, izahnamelerin yayımlandığı Ticaret Sicili Gazetesinin tarih ve sayısına yer verilir. Fonlara ait getirilerin sunumu, Kurulun yatırım fonlarının performans ve getiri sunumuna ilişkin olarak belirlediği esas ve usullere uygun olarak yapılır.

i) Emeklilik sözleşmesine ilişkin bilgi, belge ve formlar aşağıdaki hususlar dikkate alınarak düzenlenir.

1) Şirketin unvanına, bireysel emeklilik aracısının adına ve sicil numarasına, emeklilik planının adına ve temel özelliklerine, kapsamına, yapılacak kesintilere ve kısıtlayıcı diğer özelliklere ayrıntılı olarak yer verilir.

2) Teknik terimler asgari düzeyde kullanılır ve yanlış anlamaya neden olunmaması için ek açıklamalara ve tanımlamalara yer verilir.

(2) Şirket ve bireysel emeklilik aracısı tarafından hazırlanan ilân ve reklamlar numaralandırılarak şirket nezdinde dosyalanır ve Müsteşarlık tarafından yapılacak denetimler için üç yıl boyunca saklanır. Bireysel emeklilik aracısı tarafından hazırlanan ilân ve reklamlarda şirketin onayı alınır.

(1) Şirketin emeklilik ve sigortacılık faaliyetleri Müsteşarlıkça denetlenir. Müsteşarlık gerekli gördüğü hallerde her zaman olağan dışı denetimler yapabilir. Şirket, Müsteşarlıkça yapılacak denetimlerde istenilen her türlü bilgiyi ve belgeyi vermek, defter, kayıt ve belgeleri incelemeye hazır bulundurmakla yükümlüdür.

(1) Şirket, Kanunun 11 inci maddesinde sayılanların yanı sıra aşağıdaki yükümlülükleri de yerine getirmek zorundadır.

a) Katılımcıya ve fon portföyüne ilişkin bilgilerin saklama hesaplarına yansıtılabilmesi için gerekli bilgileri saklayıcıya zamanında ve doğru bir şekilde iletmek.

b) Mevzuatla belirlenen esaslar ile fon içtüzüğünde yer alan ilkeler çerçevesinde fon portföyünün değerlemesini ve birim pay fiyatının doğru olarak hesaplanmasını sağlamak.

c) Fon portföyünün mevzuat ile fon içtüzüğünde yer alan sınırlamalara uygun olarak yönetilmesini kontrol etmek.

(2) Şirket, hizmet kalitesinin sürekliliği ve Müsteşarlıkça yapılan günlük gözetim ve denetimin sağlıklı yürütülebilmesi bakımından teknik altyapısını yeterli düzeyde tutmak ve bu konuda Müsteşarlıkça istenen tedbirleri almak zorundadır.

(1) Bu Yönetmelikte yer alan başvurularla ilgili olarak yurt dışından temin edilecek belgelerin ilgili ülkenin yetkili makamlarınca ve Türkiye'nin o ülkedeki büyükelçilik yahut konsolosluğunca veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre onaylanmış olması ve başvuruya belgelerin noter onaylı tercümelerinin de eklenmesi gerekir.

(2) Yabancı uyruklu veya yurt dışında yerleşik kişilerden bu Yönetmelik hükümleri gereğince istenecek belgelerin ilgili ülkenin yetkili bir merci ya da sistemi olmaması nedeniyle temin edilememesi hâlinde, gerekli belgenin alınabilmesinin mümkün olmadığının söz konusu ülkenin bu durumu tevsik etmeye yetkili mercilerinden veya uzman kuruluşlarından temin edilecek bir belge ile Müsteşarlığa bildirilmesi zorunludur. Ayrıca ilgililer, söz konusu belgelerle teyit edilemeyen ancak Kanunen aranan nitelikleri haiz olduğunu beyan eden bir taahhütnameyi Müsteşarlığa gönderir.

(3) (Ek:RG-29/12/2012-28512)(1) İlgili ülkenin düzenleme ve denetlemeye yetkili mercileri ile Müsteşarlık arasında ikili veya çok taraflı olarak imzalanmış bir işbirliği ve bilgi paylaşımı anlaşması olması halinde, bu Yönetmelikte yer alan başvurularla ilgili olarak yabancı uyruklu veya yurt dışında yerleşik kişilerce temin edilmesi gerekli belgelerin, Müsteşarlıkça belirlenen esaslara göre bu mercilerden doğrudan alınması veya belgeyle temini amaçlanan hususun bu mercilerce teyit edilmesi mümkündür.

(1) Bu Yönetmeliğin uygulanması çerçevesinde şirketler talep edilen her türlü bilgi ve belgeyi Müsteşarlığa tevdi etmek zorundadır. Müsteşarlık gerekli göreceği ilave bilgi ve belgeleri talep edebilir.

(2) Başvuruların değerlendirmeye alınabilmesi için istenen bilgi, belge ve formların doğru ve eksiksiz olarak doldurularak Müsteşarlığa iletilmesi zorunludur.

(1) 28/2/2002 tarihli ve 24681 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Emeklilik Şirketleri Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.

_______

(1) Bu değişiklik 1/1/2013 tarihinde yürürlüğe girer.

Yönetmeliğin eklerini görmek için tıklayınız