Birinci Bölüm
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun mesleki eğitime ilişkin hükümleri ile 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun esnaf ve sanatkâr işyerlerindeki pratik meslek eğitimini düzenleyen hükümlerinin öngördüğü pratik meslek eğitimini asli görev olarak üstlenen her kademedeki esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının bu görevi yerine getirmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
(1) Bu Yönetmelik Kanuna tabi esnaf ve sanatkârlara ait işyerlerini, kişileri ve meslek kuruluşlarını kapsar.
(1) Bu Yönetmelik, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 71 inci, 72 nci, 73 üncü ve 74 üncü maddeleri ile 75 inci maddesinin (j) bendi hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Birlik: Esnaf ve sanatkârlar odaları birliklerini,
b) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları: Kanuna göre kurulan oda, birlik, federasyon ve Konfederasyonu,
c) Federasyon: Esnaf ve sanatkârlar federasyonlarını,
ç) İşyeri denetleme ve danışmanlık grubu: Kanuna tabi esnaf ve sanatkârların işyerlerinde, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununu çerçevesinde verilen pratik meslek eğitimini denetlemek ve danışmanlık yapmak üzere esnaf ve sanatkâr odaları bünyesinde oluşturulan grupları,
ç) Kanun: 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununu,
d) Konfederasyon: Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonunu,
e) Mesleki eğitim: Kanuna tabi esnaf ve sanatkârlar ile yanlarında çalışan çırak, kalfa ve ustaların mesleki gelişimlerine yönelik yapılan örgün ve yaygın eğitim faaliyetlerini,
f) Oda: Esnaf ve sanatkârlar odalarını,
ifade eder.
İkinci Bölüm
(1) Kanunun mesleki eğitime ilişkin hükümleri ile 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun esnaf ve sanatkâr işyerlerindeki pratik meslek eğitimini düzenleyen hükümleri Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Konfederasyonun işbirliği ile bütünlük içinde yürütülür. 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununda belirlenen amaçlar doğrultusunda esnaf ve sanatkârlar ile yanlarında çalışan çırak, kalfa ve ustalar ile işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilerin pratik meslek eğitimini gerçekleştirmek, her kademedeki esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının asli görevidir. Esnaf ve sanatkârlar ile yanlarında çalışan çırak, kalfa ve ustalar ile işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilerin meslekî eğitimlerini organize etmek için esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının bünyesinde birer meslekî eğitim danışmanlığı birimi kurulur.
(2) Mesleki eğitim danışmanlığı birimleri müdür, müdür yardımcısı, eğitim uzmanları, eğitim danışmanları ve sekreterya görevlilerinden oluşur.
(3) Mesleki eğitim danışmanlığı birimleri, esnaf ve sanatkârlar ile yanlarında çalışan çırak ve kalfaların meslek eğitimini ilgilendiren her konuda araştırma ve çalışmalar yapar, uygulamayı izler, önerilerini genel sekretere sunar, işyeri denetleme ve danışmanlık grupları ile sıkı bir işbirliği içerisinde çalışır ve bu birimlerin sekreterya görevlerini yerine getirir.
(4) Odalar düzeyinde kurulan mesleki eğitim danışmanlığı birimleri, yıllık olarak üye esnaf ve sanatkârların eğitim ihtiyaçlarını tespit eder, planlar, takvime bağlar ve bütçelendirir.
(5) Odalar, üye esnaf ve sanatkârlara yönelik olarak gelecek bir yıl içinde düzenleyeceği eğitim faaliyetlerine ilişkin olarak bir üst fıkrada belirtilen bilgileri, her yıl Temmuz ayı sonuna kadar bir üst yazı ile bağlı olduğu birliğe bildirir. Birlik mesleki eğitim danışmanlığı birimleri, odalardan gelen bilgi ve belgeleri değerlendirir ve bağlı odalarına ilişkin eğitim planlamasını her yıl Eylül ayı sonuna kadar bir üst yazı ile Konfederasyona iletir. Konfederasyon mesleki eğitim danışmanlığı birimi, birliklerden gelen odalara ait eğitim planlamalarını inceler, değerlendirir ve bunlardan uygun gördüğü eğitimlerin gerçekleşmesi için gereken destek ve koordinasyonu sağlar.
Üçüncü Bölüm
(1) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, Kanunda belirtilen mesleki eğitime ilişkin görevleri yerine getirmek için yıllık gayri safi gelirlerinin %5'ini ayırmak suretiyle eğitim bütçesi yapmak zorundadırlar.
(2) Odalar ayırdıkları bu payın beşte birini birliğe, beşte birini varsa bağlı olduğu federasyona, beşte birini Konfederasyon bünyesindeki meslek eğitimi fonuna; birlik ve federasyonlar ayırdıkları bu payın beşte birini Konfederasyon bünyesindeki meslek eğitimi fonuna öderler, geri kalan miktarı da kendileri mesleki eğitim için kullanırlar. Konfederasyon ise ayırdığı payın tamamını meslek eğitimi fonuna aktarır.
(1) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları eğitim bütçelerini aşağıda belirtilen alanlarda kullanırlar.
a) Mesleki eğitim ve teknoloji merkezlerinin ve diğer eğitim ünitelerinin (derslik, toplantı salonu vb.) oluşturulması, kiralanması, tamirat ve tadilatı, donatılması, işletilmesi ile kurulmuş olanların desteklenmesi ve teşvikinde.
b) Kanun gereğince mesleki eğitimle ilgili olarak kurulmuş bulunan birim, grup ve komisyonların, mesleki eğitimle ilgili çalışmaları kapsamında ortaya çıkabilecek ulaşım, konaklama giderlerinin ödenmesinde.
c) Eğitimle ilgili birimlerde, mesleki eğitim ve teknoloji merkezlerinde görev yapacak daimi ve geçici yönetim, eğitim ve hizmet personelinin maaş, ücret, ders ve sınav ücreti, yolluk, yevmiye ve benzeri ücretlerinin ödenmesinde.
ç) Esnaf ve sanatkârlara verilecek meslek eğitimi ve bu eğitimin geliştirilmesi amacıyla yapılacak çalışmalarda görev alacak yönetici ve eğitim personelinin niteliklerinin yükseltilmesi için düzenlenecek yurt içi ve yurt dışı eğitimlerinde.
d) Mesleki ve teknik eğitim metot ve araçlarının araştırılması, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması, mesleki eğitimle ilgili her türlü yayının hazırlatılması, çoğaltılması, tercümesi, satın alınması ve dağıtılmasında.
e) Mesleki eğitim hizmeti satın alınmasında.
f) Hizmet içi eğitim seminerlerinin giderlerinin (eğitim ortamı-araç ve gereçleri, ulaşım ve konaklama gibi) ödenmesinde.
g) Mesleki eğitimle ilgili iç ve dış kaynaklı projelere yapılan kuruluş katkılarının karşılanmasında.
(2) Kanunun 74 üncü maddesi gereğince odaların eğitim bütçelerinin beşte birini aktardıkları birlikler ve federasyonlar, kendi eğitim bütçeleri ile odalardan gelen payları ilk fıkrada belirtilen harcama kalemleri yanında;
a) Birlikler için geçerli olmak üzere, bağlı odalarının ekonomik ve teknik nedenlerle üye esnaf-sanatkârlara yönelik Kanunun gerektirdiği mesleki eğitim ile ilgili görevleri yerine getirememeleri halinde onlar adına bu faaliyetleri düzenlemek,
b) Federasyonlar için geçerli olmak üzere, faaliyet alanlarına giren meslek dallarında standart eğitim programlarının hazırlanması, bağlı odalar tarafından uygulanması ve uygulamaların geliştirilmesi ve denetlenmesi ile ilgili çalışmaları yapmak,
c) Bağlı odaların mesleki eğitim faaliyetlerine destek olmak,
için kullanırlar.
(1) Eğitim bütçesine giren gelirlerin ve yapılan harcamaların muhasebeleştirilmesinde aşağıdaki ilkelere uyulur.
a) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları yıllık gayri safi gelirlerinin %5'ini eğitim bütçesi olarak ayırırlar. Eğitim bütçesi yıllık olarak hesaplanır ve ayrı bir banka hesabında tutulur. Eğitim bütçesinin yapılmasında; Kanuna göre üst kuruluşlardan satın alınan evrakın maliyet bedeli ile bu Kanun dışındaki diğer kanuni düzenlemeler nedeniyle elde edilen gelirlerin maliyet bedelleri ve bunlar için yapılan giderler gayri safı gelirden mahsup edilir.
b) Meslek kuruluşlarının muhasebesi eğitim bütçesinin izlenmesine olanak sağlayacak şekilde yardımcı hesaplar üzerinden takip edilir. Eğitim bütçesi gelir-gider defteri muavin defter niteliğinde olup, kuruluşun genel bütçesinden bağımsız değildir. Sadece eğitim ile ilgili muhasebe hareketlerinin takip edilmesini sağlamak amacıyla tutulur. Kuruluşun yılsonu itibariyle hazırlanacak genel bütçesinde ya da bilânçosunda eğitim ile ilgili her tür gelir ve giderin yer alması bütçenin tekliği prensibi doğrultusunda zorunludur.
c) Kanunun 74 üncü maddesinde öngörülen eğitim bütçesinden aktarılacak paylar, hesap yılını takip eden Mart ayı sonuna kadar ilgili hesaplara aktarılır.
ç) Bir önceki yıldan kalan eğitim bütçesi hesabındaki harcanmamış meblağ, bir sonraki yılın eğitim bütçesi hesaplanırken gayri safi yıllık gelire dâhil edilmez.
d) Birlik ve federasyonlar, %5'lik eğitim bütçesi ve %3'lük katılım payını hesaplarken, Kanunun 74 üncü maddesi gereğince bağlı odaları tarafından eğitim bütçesi hesaplarına aktarılan beşte birlik payları, gayri safi yıllık gelire dâhil etmezler.
(1) Odalar, eğitim gören çırak, kalfa ve ustalar için ve varsa işletmede meslek eğitimi gören meslek okulu öğrencileri için birer dosya tutarlar. Bu dosyada, mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumlarınca tutulan defter, çizelge ve dosyalardan gerekli görülenlerin birer kopyası alınarak saklanır. Bu konuda Millî Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki eğitim merkezleri, diğer mesleki ve teknik öğretim okul ve kurumları ve odalar karşılıklı yardımlaşır, bilgi ve belge alış-verişinde bulunurlar.
(2) Odalarda tutulan dosyalar, eğitim sicilini oluşturur. Eğitim sicilini oluşturan dosyalar, ustalık sınavından sonra, oda tarafından tutulan üye sicil dosyası ile birleştirilerek, saklanmaya devam olunur. Eğitim sicil dosyasında yer alacak bilgi ve belgelerin neler olacağı ve sicil dosyasının nasıl tutulacağı, Millî Eğitim Bakanlığı ve Konfederasyonca müştereken belirlenir ve bir genelge ile bütün teşkilata duyurulur.
(1) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, bir önceki yıla ait mesleki eğitime yönelik plan, icra ve sonuçlara ilişkin bilgileri takip eden yılın Mart ayı sonuna kadar Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında bu amaçla açılan bölüme kaydederler.
Dördüncü Bölüm
(1) 2/1/1992 tarihli ve 21099 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 507 sayılı Kanunun Çıraklık ve Mesleki Eğitimle İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına Dair Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu Genel Başkanı yürütür.