Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarının Onaylanması, Kabulü ve Uygulanmasına İlişkin Genel Şartlar Hakkında Yönetmelik

Bu Yönetmeliğin amacı bankalar, özel finans kurumları, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, Tasfiye Halinde Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi ve diğer mali kurumlarla kredi ilişkisi içinde bulunup, finansal darboğaz yaşayan borçluların 4743 sayılı Mali Sektöre Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce açılan kredilerle ilgili olarak vadeleri uzatmak, krediyi yenilemek, ilave yeni kredi vermek, anapara ve/veya faiz indirmek, faizden vazgeçmek, kredileri kısmen veya tamamen iştirake çevirmek, kredileri ayni, nakdi ya da tahsil şartına bağlı bir bedel karşılığı devir ve temlik etmek, kredileri borçlu ya da üçüncü kişilere ait ayni değerler karşılığında kısmen veya tamamen tasfiye etmek, diğer bankalarla birlikte hareket ederek protokoller yapmak gibi alınacak tedbirlerle mali kesime olan geri ödeme yükümlülüklerini yerine getirebilmelerine imkan vermek üzere Türkiye Bankalar Birliği tarafından hazırlanacak ve alacaklı kurumların yetkililerince imzalanacak Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarının Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunca onaylanması, kabulü ve uygulanmasına ilişkin genel şartlarını belirlemektir.

Bu Yönetmelik 4743 sayılı Mali Sektöre Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu Yönetmelikte geçen;

Kanun: 4743 sayılı Mali Sektöre Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu,

Bankalar Kanunu: 4389 sayılı Bankalar Kanununu,

Kurul: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunu,

Kurum: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunu,

Birlik: Türkiye Bankalar Birliğini,

Banka: 4389 sayılı Bankalar Kanununun 2 nci maddesinde yer alan banka tanımını,

Özel finans kurumu: 4389 sayılı Bankalar Kanununun 20 nci maddesinin (6) numaralı fıkrası uyarınca, mevduat toplama yetkisi bulunmayan ancak, özel cari hesaplar ve kâr ve zarara katılma hakkı veren hesaplar yoluyla fon toplayan, ekonomik faaliyetleri ekipman veya emtia temini veya kiralanması veya ortak yatırımlar yoluyla finanse eden kurumları,

Diğer mali kurumlar: Ana faaliyet konuları para ve sermaye piyasaları olan ve bu konularda kendi özel mevzuatları uyarınca alınan izin ve ruhsat ile faaliyet gösteren kurumlardan, finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri ve finansman şirketleri gibi fon kullandırma veya ödünç para verme işleriyle iştigal eden tüzel kişileri,

Çerçeve Anlaşmaları: 4743 sayılı Kanunun 2 nci maddesi uyarınca imzalanacak Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarını,

Sözleşme: Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmaları kapsamında yapılan finansal yeniden yapılandırma sözleşmelerini

ifade eder.

Finansal yeniden yapılandırma kapsamına alınacak borçluların, mali durumlarının ve bu kapsamda borçlarının yeniden yapılandırılması veya yeni bir itfa planına bağlanması sonucunda borçlarını geri ödeme kabiliyeti kazanacağının tespit edilmesi şarttır. Bu tespitin yapılmasına ilişkin esas ve usuller Çerçeve Anlaşmalarında gösterilir. Borçlarını geri ödeme kabiliyeti kazanamayacağına kanaat getirilen borçlular finansal yeniden yapılandırma kapsamına alınamaz.

Çerçeve Anlaşmaları Birlik tarafından hazırlanır ve banka, özel finans kurumu ve diğer mali kurumların yetkili temsilcilerince kabul edilerek imzalanır.

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ve Tasfiye Halinde Emlak Bankası Anonim Şirketi, Çerçeve Anlaşmalarına ve bu Anlaşmalar kapsamında borçlularla yapılacak sözleşmelere ilave finansman sağlamamak kaydıyla taraf olabilir.

4603 sayılı Kanuna tabi bankalar ile hisseleri kısmen veya tamamen Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devredilen bankalar, Çerçeve Anlaşmalarına ve bu Anlaşmalar kapsamında borçlularla yapılacak sözleşmelere, kredileri kısmen veya tamamen iştirake çevirmek, kredileri ayni bir bedel karşılığı devir ve temlik etmek, kredileri borçlu ya da üçüncü kişilere ait ayni değerler karşılığı kısmen veya tamamen tasfiye etmek işlemleri hariç olmak üzere taraf olabilir.

Ölçek büyüklüğü ve sektörel faaliyet alanı bakımından farklı niteliklere sahip borçlular nitelikleri itibariyle gruplandırılarak, her bir borçlu grubu için ayrı bir Çerçeve Anlaşması hazırlanabilir.

Çerçeve Anlaşmalarında;

a) Finansal yeniden yapılandırma sürecinin işleyişine ilişkin temel şart ve esaslar,

b) Borçluların asgari nitelikleri,

c) Anlaşmaların taraflara yüklediği yükümlülükler,

d) Anlaşmalara aykırılık

halleri,

e) Alacaklılar ile borçlular arasında imzalanacak sözleşmelerin asli unsurları ve taraflara yükleyeceği hak ve yükümlülüklerin asgari çerçevesi,

gösterilir.

Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarında, tarafların anlaşmalardan doğan yükümlülüklerini yerine getirmemeleri halinde ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların çözümüyle görevli olmak üzere Hakem Kurulu oluşturulur. Hakem Kurulu, Birlik Yönetim Kurulunun görevlendireceği tarafsız ve görevinin gerektirdiği, bilgi ve birikime sahip üç kişiden oluşur. Hakem Kurulu kararlarını en az iki üyenin aynı yöndeki oyu ile alır. Hakem Kurulunun çalışma esas ve usulleri ile aldığı kararların hüküm ve sonuçları Finansal Yeniden Yapılandırma Çerçeve Anlaşmalarında gösterilir.

Birlik tarafından hazırlanan ve taraflarca imzalanan Çerçeve Anlaşmaları Kurulun onayına sunulur. Kurul anlaşmaların Kanuna ve bu Yönetmelik hükümlerine uygunluğunu inceler ve varsa düzetilmesini istediği hususları Birliğe bildirir. Birlik tarafından bu hususlara göre yeniden düzenlenen ve taraflarca imzalanan anlaşmalar Kurulun onayına sunulur. Çerçeve Anlaşmaları Kurulca onaylanmalarını müteakiben geçerlilik kazanır. Çerçeve Anlaşmalarında yapılacak değişiklikler için Kuruldan izin alınması şarttır.

Çerçeve Anlaşmaları, her bir borçlu ile alacaklı banka, özel finans kurumları ve diğer mali kurumlar arasında imzalanacak sözleşmeler ile uygulamaya konulur. Sözleşmelerin geçerli olabilmesi için, Çerçeve Anlaşmasının Kurulca onaylanmasını takiben üç yıl içinde imzalanmış olmaları şarttır.

Bankalar ve özel finans kurumları, 27 Haziran 2001 tarih ve 24445 sayılı Resmi Gazetefde yayımlanan Bankaların Kuruluş ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesinde tanımlandığı şekliyle aynı risk grubuna dahil oldukları borçlulara piyasa faizlerinin altında faiz uygulayamazlar ve ilave finansman sağlayamazlar.

Sözleşmelere bankalar, özel finans kurumları ve diğer mali kurumlar dışında kalan alacaklılar da taraf sıfatıyla katılabilir.

Sözleşmelere taraf olan alacaklıların boçluya ait müşteri sırrı niteliği taşıyan bilgileri birbirleri ve kanunen açıkça yetkili kılınan merciler dışında kalanlara vermeleri ve açıklamaları yasaktır. Yapılacak sözleşmeye bu hususta hüküm konulması veya ilave bir gizlilik anlaşması yapılması zorunludur.

Sözleşmelerin feshine ve fesih halinde uygulanacak yaptırımlara ilişkin hususlar Çerçeve Anlaşmalarında gösterilir.

(Değişik: RG 25/7/2003-25179)

Bankalar ve özel finans kurumlarınca "Bankalarca Karşılık Ayrılacak Kredilerin ve Diğer Alacakların Niteliklerinin Belirlenmesi ve Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik" hükümleri çerçevesinde yeniden yapılandırma tarihi itibariyle donuk alacak haline gelen kredilerden, finansal yeniden yapılandırma kapsamına alınarak, bankacılık ilke ve teamüllerine uygun olarak borçlularıyla finansal yeniden yapılandırma sözleşmesi imzalananların, anılan Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde belirtilen sınıflandırma esasları çerçevesinde nitelikleri yeniden değerlendirilmek suretiyle sınıflandırılması;

a) Sözleşmede anapara ve faiz ödemesiz dönem öngörülmemiş olması kaydıyla yeni bir itfa planına bağlanan kredilerde, sözleşmeye konu toplam alacak tutarının % 6fsının, ilave kredi kullandırılmak suretiyle yeniden yapılandırılan kredilerde ayrıca kullandırılan ilave kredi tutarının %10funa tekabül eden tutarın ödenmiş olması ve kredilerin izlendikleri grupta 6 aydan az olmamak üzere en az bir faiz ödemesi yapılıncaya kadar takip edilmesi veya

b) Sözleşme tarihinden itibaren anapara ve/veya faiz ödemesiz dönem öngörülerek yeniden yapılandırılan kredilerde, izlendikleri grupta ödemesiz dönemin en az yarısı kadar takip edilmesi ve toplam anapara ve faiz ödemesi tutarının toplam ödeme dönemi sayısına bölünmesi suretiyle elde edilecek tutardan az olmamak kaydıyla en az bir ödemenin yapılmış olması

halinde mümkündür.

İlave kredi olarak kullandırılan tutarlar, kredinin yeniden sınıflandırılması için izlendiği dönem süresince karşılık ayırma yükümlülüğüne tabi tutulmaz.

Bankanın dahil olduğu risk grubuna kullandırılan kredilerde birinci fıkranın (a) bendindeki %6flık oran % 12 olarak, (b) bendindeki bir ödeme ise iki ödeme olarak uygulanır. Bu durumdaki krediler yeniden yapılandırma sözleşmesine ilişkin detaylı bilgiler ile birlikte Kuruma bildirilir.

Bu maddede belirtilen şartlara uyulması halinde, yeniden yapılandırılan krediler "Yenilenen ve İtfa Planına Bağlanan Krediler Hesabı"na aktarılır.

Bankalarca bu madde hükümleri kapsamında yeniden yapılandırma programına dahil edilen krediler Kuruma bildirilir.

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Kurum yürütür.