(1) Bu Yönetmeliğin amacı, ticari gemilerin uluslararası kurallara uygun olarak gönüllü gözlem gemileri programı çerçevesinde rasat yapması ve elde edilen rasat sonuçlarının Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğüne ulaştırılmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.
(1) Bu Yönetmelik, ulusal ve uluslararası sularda seyir eden gönüllülük esasına göre oluşturulan gönüllü gözlem gemileri programında yer alan ve uluslararası kategorilere göre belirlenen, seçilmiş, tamamlayıcı veya yardımcı gemiler kategorisindeki yük ve yolcu taşımacılığı yapan Türk Bayraklı ticaret gemilerinin rasat yapmalarını ve ilgili kuruluşların bu konudaki faaliyetlerini kapsar.
(1) Bu Yönetmelik, 8/1/1986 tarihli ve 3254 sayılı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 24 üncü maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
(1) Yönetmelikte geçen;
DMİ: Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünü,
GMT: Greenwich zamanını,
GPRS (Genel Paket Radyo Servisi): Mobil iletişim teknolojisinde halen kullanılan devre anahtarlamalı (circuit-switched), aynı hattı birden çok kullanıcının paylaştığı teknolojiyi,
Gönüllü gözlem gemileri programı: Belli kriterlere uygun ticari yük ve yolcu gemilerinin gönüllü olanlarının içerisinden seçilen gemileri ve bunların denizlerde meteorolojik ve oşinografik gözlem yapmalarını sağlayan programı,
Rasat: Dünya Meteoroloji Teşkilatı standartlarında ve Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünün belirleyeceği meteorolojik ve oşinografik parametrelerin ölçümlerini, gözlenmesini ve kodlanmasını,
Rasat defteri: Meteorolojik rasat bilgilerinin kaydedildiği, DMİ tarafından hazırlanan resmi matbu evrakı,
Seçilmiş gemiler: Mevcut ve geçmiş hava, rüzgâr yönü ve hızı, bulutluluk miktarı, bulut türü ve bulut taban yüksekliği, yatay görüş mesafesi (rüyet), hava sıcaklığı, işba (çiğ noktası) sıcaklığı, nem, atmosferik basınç, basınç tandansı (değişimi), geminin rotası ve hızı, deniz suyu yüzey sıcaklığı, dalganın yön, periyot ve yükseklik değerleri, deniz buzu ve/veya buzlanma ile olağanüstü özel durumların gözlemlerini yapan gemileri,
Tamamlayıcı gemiler: Mevcut ve geçmiş hava, rüzgâr yönü ve hızı, bulutluluk miktarı, bulut türü ve bulut taban yüksekliği, yatay görüş mesafesi (rüyet), hava sıcaklığı, atmosferik basınç ile deniz buzu ve/veya buzlanma gözlemlerini yapan gemileri,
Yardımcı gemiler: Mevcut ve geçmiş hava, rüzgâr yönü ve hızı, bulutluluk miktarı, yatay görüş mesafesi (rüyet), hava sıcaklığı, atmosferik basınç ile deniz buzu ve/veya buzlanma gözlemlerini yapan gemileri,
WMO: Dünya Meteoroloji Teşkilatını,
ifade eder.
(1) Rasatlar, Dünya Meteoroloji Teşkilatının önerdiği Ship Kodu’na göre her gün 0000, 0600, 1200, 1800 GMT saatlerinde yapılır. Meteorolojik tehlike hallerinde ise bu standart rasat saatleri dışında da rasat yapılması zorunludur. Bu rasatların yapılması ve kodlanmasında DMİ tarafından sağlanan Deniz Meteorolojisi El Kitabı ile ilave dokümanlarda açıklanan yöntem ve teknikler kullanılır.
(2) Gemilerde uygun bilgisayar donanımının varlığı halinde, DMİ’nin sağlayacağı bir yazılım aracılığıyla kodlama otomatik olarak da yapılabilir. Bunun için gerekli bilgilendirme DMİ tarafından sağlanır.
(1) Gemiler, yapmış oldukları rasatlar sonucu elde ettikleri bilgileri Deniz Meteorolojisi El Kitabında belirtilen şekilde kodlu olarak rasat saatini takip eden en kısa zaman içinde DMİ’ye iletirler.
(1) Gemilerden gönderilen rasat bilgileri ve meteorolojik tehlike mesajları DMİ’ye, GPRS, uydu, sahil telsiz istasyonları, elektronik posta veya diğer uygun iletişim araçları ile iletilir. Konuyla ilgili ayrıntılar taraflarca karşılıklı yapılacak protokolle düzenlenir.
(1) Denizlerde kuvvetli meteorolojik hadise ve tehlike görülmesi halinde, standart rasat saati beklenmeksizin, meteorolojik tehlike ihbarları gemiler tarafından hazırlanır ve basit lisanla birinci derece öncelikli olarak yayımlanır ve en kısa zamanda DMİ’ye iletilir.
(1) Bu Yönetmelikte belirtilen meteorolojik rasat bilgilerinin gemilerden uydu, sahil telsiz istasyonları üzerinden DMİ’ye iletilmesi ile ilgili gemiye ek olarak gelebilecek ücretler DMİ tarafından ödenir. Konuyla ilgili hususlar taraflarca karşılıklı yapılacak protokolle belirlenir.
(1) Aşağıda belirtilen hizmetler DMİ tarafından sağlanır.
a) Gemilerin dahil oldukları kategorilere göre yapacakları gözlemlerle ilgili bulundurulması gerekli alet listesini hazırlamak ve göndermek,
b) Mülkiyeti DMİ’ye ait olmak üzere, listede belirtilen alet ya da otomatik meteoroloji istasyonunun temini ve kurulumu ile kontrol ve kalibrasyonunu yapmak,
c) Gemilerde ilgili personele, meteorolojik rasat yapma, kodlama ve yapılan rasatın iletimi konularında eğitim vermek.
(2) Birinci fıkranın uygulanması ile ilgili hususlar taraflarca yapılacak protokolle belirlenir.
(1) DMİ’nin gönüllü gözlem gemilerine sağladığı ve kurduğu mülkiyeti DMİ’ye ait aletin ya da alet setinin zimmete kaydedilmesi, korunması ve güvenliği ile ilgili hususlar taraflarca karşılıklı yapılacak protokolle belirlenir.
(2) Türk Bayraklı olup uzun süreler Türk Limanlarına uğramayan gemiler rasat defterlerini Türk Limanlarına uğrayıncaya kadar saklar ve ilk uğradığı Türk Limanında Liman Başkanlığına veya en yakın Meteoroloji İstasyonuna teslim ederler.
(3) Bayrak değiştiren, gönüllü gözlem programından çıkan veya uzun süre rasat yapmayan gemilerde DMİ tarafından sağlanan rasat defterleri, meteorolojik alet ve/veya otomatik istasyonlar ile diğer donanımlar bayrak değişim tarihinden itibaren en kısa sürede DMİ tarafından geri alınır. Konuyla ilgili ayrıntılar taraflarca karşılıklı yapılacak protokolle düzenlenir.
(4) Kasıtlı olarak meteorolojik alete zarar verilmesi veya iade edilmesi gereken aletin iade edilmemesi hallerinde, gemi sahipleri zararı tazminle yükümlüdürler.
(1) Gemilerde yapılan rasatlar, elektronik ortamda saklanır ve/veya DMİ tarafından ücretsiz olarak verilecek rasat defterine kaydedilir. Dolan rasat defterleri limanlarda meteoroloji personeli tarafından alınır ve yerine yenisi verilir.
(1) Bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetler Denizcilik Müsteşarlığı, Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve Deniz Ticaret Odaları arasında yapılacak koordine ile yürütülür.
(1) 3/12/1985 tarihli ve 18947 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemilerde Rasat Yapılması Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma Bakanı ile Çevre ve Orman Bakanı yürütür.