Gümrük Laboratuvarlarının Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik

(1) Gümrük laboratuvarları, kalite yönetim sistemi birimi, petrol, metal, gıda, temel kimya-polimer, tekstil-kağıt laboratuvarları, tahlilden artan numuneler, kimyasallar ve cam malzemeler için depolar, numunelerin kabul, arşiv, kayıt ve raporlama işlerinin yürütüldüğü numune kabul bölümü, personel ve laboratuvar yazışmalarının yürütüldüğü idari bölümden oluşur.

(1) Gümrük laboratuvarlarının görevleri aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:

a) Türk Gümrük Tarife Cetvelinin uygulanması bakımından eşyanın mahiyetinin ne olduğunu laboratuvar tahlili ile tayin etmek ve gümrük tarife istatistik pozisyonunu tespit etmek,

b) Dış ticaret mevzuatının koyduğu kayıtlar gereği, yasaklama ve kısıtlama hükümlerinin uygulanması bakımlarından eşyanın mahiyetinin ne olduğunu laboratuvar tahlili ile tayin etmek,

c) Araştırma - Geliştirme ve eğitim faaliyetlerinde bulunmak,

ç) Laboratuvarlar arası karşılaştırma deney çalışmalarını yapmak,

d) (Değişik ibare:RG-28/1/2014-28896) Bakanlığın değişik birimlerince yapılan çalışmalar kapsamında gerekli görülecek tahlil ve incelemeleri yapmak,

e) TSE EN ISO/IEC Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yeterliliği için Genel Şartlar standardının gerektirdiği esaslara göre akreditasyon çalışmalarını yapmak.

(2) Gümrük laboratuvarlarında yukarıda belirtilen görevlerin yerine getirilmesi sürecinde yükümlüye ve tahlil işlemine konu eşyaya ait gizli bilgilerin ve tescilli hakların korunması sağlanır, sonuçlar elektronik ortamda ilgili gümrük idaresine iletilir ve güvenli ortamda muhafaza edilir.

(1) (Değişik paragraf:RG-28/1/2014-28896) Laboratuvar müdürü, laboratuvarın bu Yönetmeliğe uygun olarak yönetiminden sorumludur. Laboratuvar müdürünün görev ve yetkileri aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:

a) Laboratuvarın organizasyonunu yapmak, personelin görevlendirilmesini yaparak laboratuvar birimlerinin işlevine uygun olarak çalışmasını sağlamak, kontrol etmek ve birimler arası koordinasyonu sağlamak,

b) Cihaz ve ekipmanların bakım, onarım, kalibrasyon ve performans testlerini yaptırmak ve takip etmek,

c) Kalite yönetim sisteminin düzenli çalışmasını sağlamak,

ç) Akreditasyona yönelik çalışmaların sağlıklı yürütülmesini sağlamak,

d) Metot geçerlilik testi ve standart çalışma talimatlarının hazırlanarak belge haline getirilmesini sağlamak,

e) Numune ve tahlil kayıt defterlerinin düzenli tutulmasını ve numunelerin laboratuvarlara dağılımını sağlamak, tahlilden artanlar da dahil olmak üzere numunelerin muhafazası, imhası veya ekonomiye kazandırılması konusunda gerekli çalışmalarda bulunmak,

f) Tahlil raporlarını onaylamak,

g) Personelin eğitimi ile ilgili programlar düzenlemek,

ğ) (Değişik:RG-28/1/2014-28896) Aylık faaliyet raporlarının Gümrükler Genel Müdürlüğüne iletilmek üzere bölge müdürlüğüne bildirimini sağlamak,

h) Laboratuvarın ulusal ve uluslararası yeterlilik ve laboratuvarlar arası karşılaştırma testlerine katılımı konusunda çalışmalar yürütmek,

ı) Cihaz, sarf malzemesi gibi laboratuvarın yıllık ihtiyaç listesinin hazırlanmasını sağlamak laboratuvar bütçesi ön çalışmalarını hazırlamak ve (Değişik ibare:RG-28/1/2014-28896) bölge müdürlüğüne sunmak,

i) Laboratuvar bilgi yönetim sisteminin düzenli çalışmasını sağlamak,

j) Çevre, sağlık ve güvenliğe ilişkin çalışmaları yürütmek ve gerekli tedbirleri almak,

k) Laboratuvarda görevli personel dışında kişilerin girişine engel olacak tedbirleri almak,

l) (Değişik:RG-28/1/2014-28896) Bölge müdürlüğünce verilecek benzeri görevleri yapmak.

(1) Laboratuvar birim sorumlusu, birimin bu Yönetmeliğe uygun olarak yönetiminden sorumludur. Laboratuvar birim sorumlusunun görev ve yetkileri aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:

a) Sorumlu olduğu birimin, kalite yönetim sistemine uygun olarak işleyişini sağlamak,

b) Sorumlu olduğu birime gelen işlerin dağıtımı ile sonuçlandırılmasını sağlamak, gerekli durumlarda tahlili bizzat yapmak,

c) İlgili olduğu birimdeki mevcut cihazları kullanacak sorumlu personeli belirlemek ve (Değişik ibare:RG-28/1/2014-28896) laboratuvar müdürüne bildirmek,

ç) Sorumlu olduğu birimde yapılacak tüm tahliller için kullanılacak metotların geçerlilik testlerinin yapılıp uygulamaya geçirilmesini sağlamak,

d) Sorumlu olduğu fasıllara dair kalite yönetim sistemi esaslarını göz önüne alarak yeni metot oluşturulmasını ve geçerlilik testlerinin yapılmasını sağlamak,

e) Standart çalışma talimatlarını, metot ve tahlillere ait kalite el kitabı belgesini hazırlamak, bunları kalite yönetim sistemi birimine iletmek,

f) Kalite yönetim sistemine uygun olarak laboratuvar birim kayıtlarının tutulmasını ve arşivlenmesini sağlamak,

g) Birim iş akışlarının laboratuvar bilgi yönetim sistemi kuralları dahilinde yürütülmesini ve güvenliğini sağlamak,

ğ) Ar-Ge çalışmalarında bulunmak,

h) Birim çalışmalarının çevre, sağlık, güvenlik ilkeleri çerçevesinde yürütülmesini sağlamak,

ı) Laboratuvar müdürünün vereceği diğer görevleri yerine getirmek.

(1) Kalite yönetim sistemi birim sorumlusunun görev yetkileri aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:

a) Kalite yönetim sisteminin TSE EN ISO/IEC 17025 esaslarına göre planlanmasını, uygulanmasını, kontrolünü ve sürekli iyileştirilmesini sağlayacak olan dokümanların tamamlanması, hazırlanması, kontrolü, yayımlanması ve güncellenmesini sağlayacak çalışmaları yapmak,

b) Kalite yönetim politikasının oluşturulmasını ve yürürlüğe girmesini sağlamak,

c) Laboratuvarın kalite yönetim sistemine göre yürütülmesinden sorumlu olmak,

ç) Laboratuvar kalite el kitabı ve standart çalışma talimatlarının hazırlanmasını ve güncelliğini sağlamak,

d) Gümrük laboratuvarını ilgilendiren her tür eğitim, seminer, kongre, konferansları takip etmek ve katılım için gerekli çalışmaları yürütmek,

e) Tahlil metotlarının güncellenmesini sağlamak, yayınlanmamış metotlar için, kalite yönetim sistemi esasları göz önüne alınarak yeni metot oluşturulmasını ve geçerlilik testlerinin yapılmasını sağlamak,

f) Laboratuvarda kullanılan belgelerin düzenli tutulması ile ilgili bilgi yönetim sisteminin düzenli işlemesini sağlamak,

g) Ar-Ge faaliyetlerine katılmak,

ğ) Gerekli durumlarda tahlili bizzat yapmak ya da yapılan tahlile yardımcı olmak,

h) (Değişik:RG-28/1/2014-28896) Laboratuvar müdürünün vereceği diğer görevleri yerine getirmek.

(1) Laboratuvar teknik personelinin görev ve yetkileri aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:

a) Laboratuvar çalışmalarında birim sorumlularına yardımcı olmak,

b) Görevli olduğu birimde sorumlu olduğu cihazların kalibrasyonu ve arızalarını takip ederek çalışır halde bulunmalarını sağlamak,

c) Laboratuvarda yapılan tahlillerin metot geçerlilik testi, ölçüm belirsizliği, kaliteden sapma ve benzeri çalışmaları yapmak,

ç) Ar-Ge çalışmalarına katılmak,

d) Kalite Yönetim Sistemine uygun olarak çalışmalar yapmak ve laboratuvar kayıtlarını tutmak,

e) Laboratuvar iş akışlarını bilgi yönetim sistemi kuralları dahilinde yürütmek,

f) Laboratuvar çalışmalarını çevre, sağlık, güvenlik ilkeleri çerçevesinde yürütmek,

g) Görev alanına giren konularda eğitim, araştırma ve yayın faaliyetlerinde bulunmak,

ğ) Laboratuvar birim sorumlusunun vereceği diğer görevleri yerine getirmektir.

(2) Bu personelden memuriyete ilk atananlar bir yıl, kurumlar arası nakil ya da açıktan atanıp asaleti tasdik olmuş personel ise altı ay süre ile deneyimli laboratuvar teknik personeli gözetiminde çalıştırılır.

(3) Kimyagerler, gelen numunelerin tahlilini yapmak ve sonuçları bilgi yönetim sistemine işlemekle görevlidir.

(1) Laboratuvar yardımcı personelinin görev ve yetkileri aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:

a) Laboratuvar çalışmalarında laboratuvar teknik personeline yardımcı olmak,

b) Cihaz, cam malzeme, laboratuvar tezgahları ve benzeri laboratuvar cihaz ve ekipmanlarının temizliğini yapmak, bu cihazlara bağlı gazların değiştirilmesinden ve kontrolünden sorumlu olmak,

c) Numuneleri arşivlemek,

ç) Laboratuvar çalışmalarının çevre, sağlık, güvenlik ilkeleri çerçevesinde yürütülmesinde üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmek,

d) Laboratuvarda kullanılan belgelerin hazırlanması ile bilgi yönetim sisteminin düzenli çalışması için üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmek,

e) Laboratuvar birim yöneticisi ve laboratuvar teknik personelinin vereceği diğer görevleri yerine getirmektir.

(1) Numune kabul memurunun görev ve yetkileri aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:

a) Numunelerin mühürlü geldiğini kontrol edip bilgi yönetim sistemine kaydetmek,

b) Numunenin laboratuvar bilgi yönetim sistemine göre etiketlenerek ilgili birime sevkini sağlamak ve orijinal raporları arşivlemek.

(1) Gümrük laboratuvarlarında numune kabul ve saklama esasları aşağıdaki şekilde belirtilmiştir:

a) Gümrük laboratuvarlarına gelen bütün numuneler, 7/10/2009 tarihli ve 27369 Mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinde belirlenen numune alma usul ve esaslarına uygun alınmış olmalıdır.

b) Gümrük laboratuvarlarına gelen numuneler eşya ile aynı koşullarda ve eşyanın bütününü temsil edecek şekilde alınmış, birisi şahit numune olarak saklanmak kaydıyla, en az iki adet mühürlü numuneden oluşur.

c) Numunelere ait tüm bilgiler numune kabul defterine ve elektronik ortamda kaydedilir, laboratuvar bilgi yönetim sistemi dahilinde otomatik kodlanır, tahlile gönderilir ve bu kodla raporlanır.

ç) Şahit numuneler, numunenin özelliğine uygun olarak ve (Değişik ibare:RG-28/1/2014-28896) Bakanlıkça yayımlanacak süreler ve koşullar göz önüne alınarak muhafaza edilir ve usulüne uygun olarak imha edilir.

d) Laboratuvarda yapılan bütün çalışmalar, laboratuvar bilgi yönetim sistemi kapsamında veri tabanına kaydedilir ve saklanır. Ayrıca orijinal raporlar da arşivlenir.

e) Laboratuvardaki bütün çalışmalar belirli bir güvenlik ve gizlilik hiyerarşisi göz önüne alınarak veri tabanına işlenir ve takip edilir.

(Değişik:RG-28/1/2014-28896)

(1) Gümrük laboratuvarlarına gönderilen numuneler tahlilden önce gözden geçirilir ve bunların 13 üncü maddede yazılı şekil ve miktarda olup olmadığı, mührünün sağlam ve okunaklı olup olmadığı, numunelerin laboratuvar tahlil raporu formunda gösterilen sayıda bulunup bulunmadığı hususları araştırılır, varsa noksanlıkların tamamlanması için muayene memurlarına iade edilir. Uygun şekil ve güvenlik şartlarını taşımayan numunelerin kabulünden ilk incelemeyi yapan kimyager sorumludur.

(1) Laboratuvarlara gönderilmiş olan numunelere ait etiketlerin üzerine kimyagerlerce tahlil rapor numarasının yazılması şarttır.

(2) Tahlili yapılan numuneler, tahlil raporlarının yazılıp imzalanmasından sonra tahlili yapan kimyager tarafından mühürlenir ve laboratuvardaki numune odasında saklanır.

(3) Numune Alma Tutanağında beyan sahibi veya temsilcisince geri alınmayacağı yazılı olarak beyan edilen numuneler tahlil sonucunun yükümlüsüne tebliğ tarihinden on beş gün sonra tasfiye edilir. Tahlil isteği, tarife sorgusu, Bağlayıcı Tarife Bilgisi başvurusu, Bağlayıcı Menşe Bilgisi başvurusu veya herhangi bir nedenle idareye verilen ve süresi içinde alınmayan numuneler (Değişik ibare:RG-28/1/2014-28896) Bakanlıkça değerlendirilir.

(4) Numunelerin üzerlerindeki mühürlerin bozulmasından, kap içindeki numunelerin akıp dökülmesinden veya zarara uğramasından, tasfiyesi gerekenlerin tespitinden, bunların zamanında tasfiye edilmemesinden ve bunların muhafazasından doğrudan doğruya numune odası memuru veya bu işle görevlendirilen memur sorumludur.

(1) Ulusal ve uluslararası kabul görmüş tahlil metotları, kimya literatüründeki yöntemler veya kimyagerler tarafından geliştirilmiş yöntemler laboratuvar uygulamalarında esas tutulur.

(1) Gümrük laboratuarlarında, laboratuvar tahlil raporu formunun gönderilmesi, takibi, sonuçlandırılması ve arşivlenmesi ile ilgili işlemler laboratuvar bilgi yönetim sistemi aracılığıyla elektronik ortamda yapılır.

(2) Bu Yönetmeliğe göre yapılacak tahlile ait sonuçlar yürürlükteki tarife mevzuatı göz önünde bulundurularak değerlendirilir. İlgili muayene memurunca tespiti istenilen hususlar ve istenilmişse gümrük tarife istatistik pozisyonu tahlil raporlarında belirtilir.

(Başlığı ile birlikte değişik:RG-28/1/2014-28896)(1)

(1) İkinci tahlil, şahit numune üzerinden yapılır. İkinci tahlilin yapılacağı şahit numunenin mühür ve etiketinin sağlam olması gerekir.

(2) Birinci tahlil, eşyanın kendisi üzerinde yapılmış ise, eşyanın halen gümrük idaresinde bulunması şartıyla ikinci tahlil de aynı eşya üzerinden yapılır. İkinci tahlilin eşyanın kendi üzerinden yapılması durumunda beyannameye ilişkin bilgilerin numune etiketi üzerinden tespit edilebilir olması şarttır.

(3) İkinci tahlile tabi tutulan numune veya eşyanın mühür ve etiketlerinin duruma göre birinci ve ikinci fıkrada belirtilen şartları taşımadığının anlaşılması halinde laboratuvar müdürlüğünce tutanak düzenlenerek, yapılacak işlem konusunda karar verilmek üzere ilgili gümrük idaresine intikal ettirilir.

(1) Yükümlüler tarafından gözlemci sıfatıyla kimyager bulundurulması halinde ikinci tahlil raporlarından çıktı alınarak gözlemci kimyagerlere de imza ettirilir. İkinci tahlil raporları gözlemci kimyagerler tarafından mütalaalı olarak imza edilmiş ise, bu mütalaaya karşı laboratuvar sorumlusu veya yerine görevlendirilen kimyager, laboratuvar sorumlusu bulunmayan yerlerde de ikinci tahlili yapan kimyager tarafından fenni esaslara dayanılarak ayrı bir mütalaa yazılarak imza altına alınır.

(Değişik:RG-28/1/2014-28896)

(1) Tahlil sonuçlarının tebliğinden itibaren bir ay içerisinde sahipleri tarafından alınmayan tahlillerden arta kalan numunelerden ekonomik değeri olanlar Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğüne intikal ettirilir. Ekonomik değeri olmayanların ise laboratuvar müdürünce görevlendirilecek personel tarafından;

a) Metal, plastik, cam, kâğıt ve tekstil atıklarının, biriktirme kaplarında muhafaza edilerek, mevzuata uygun olarak geri kazanım amacıyla laboratuvarın bulunduğu yerdeki uygun olan kuruluşlara tutanakla teslim edilerek ekonomiye kazandırılması,

b) Zehirli, zararlı, yanıcı, yakıcı, patlayıcı kimyasallar ile tahlilden arta kalan diğer atıkların, mevzuata uygun olarak gümrük laboratuvarından alınarak tasfiye işletme müdürlüğünce imha edilmesi,

sağlanır.

(1) 7/3/2002 tarihli ve 24688 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Laboratuvarları Tahlil Metotları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

(1) Bu Yönetmelikte bahsi geçen Laboratuvar Bilgi Yönetim Sistemine ilişkin altyapı sağlanana kadar tahlil raporlarına ilişkin işlemler aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Gümrük laboratuvarlarında yapılacak tahliller için EK-1’de yer alan Laboratuvar tahlil raporu formu üç nüsha olarak düzenlenir. Beyanname muhteviyatı eşyanın çok kalemli olması halinde EK-2’de yer alan laboratuvar tahlil raporu devam formu kullanılır. Mezkûr formlara sene başından itibaren sıra numarası verilerek EK-3’de yer alan laboratuvar kayıt defterine kaydedilir. Formun birinci nüshası beyannamenin birinci nüshasına eklenir. İkinci nüshası laboratuvarda saklanır. Üçüncü nüshası ise beyannamenin idarede kalan nüshasına eklenir.

b) Gümrük laboratuvarlarında yapılan tahliller için düzenlenecek raporun sıra numarası ve tarihi ilgili beyannamenin üzerine yazılır. Tahlile ilişkin formun bütün nüshaları tahlili yapan kimyager tarafından imzalanır, laboratuvarın resmi mührü ile mühürlenir ve birinci ve üçüncü nüshaları muayene memurlarına gönderilir.

c) (Değişik ibare:RG-28/1/2014-28896) Bakanlığın değişik birimlerince yapılan çalışmalar kapsamında gerekli görülecek tahlil ve incelemelere ilişkin sonuçlar yazıyla bildirilir.

ç) Laboratuvar tahlil raporu formunun ikinci nüshası ve düzenlenen raporlar arşivlenir, rapor nüshaları arasında uyumsuzluk bulunması durumunda, bu raporlar esas alınır.

(2) Bu Yönetmelikte bahsi geçen Laboratuvar Bilgi Yönetim Sistemine ilişkin altyapı sağlanana kadar ikinci tahlil raporlarına ilişkin işlemler aşağıdaki şekilde yapılır:

a) İkinci tahlil raporları EK-4’de yer alan basılı kağıtlara yazılır ve birinci tahlil raporları gibi ayrı bir sıra numarası alır ve aynı şekilde EK-5’de ayrı bir kayıt defterine geçirilir.

b) İkinci tahlil raporları yükümlüler tarafından gözlemci sıfatıyla bulundurulan kimyagerlere de imza ettirilir. İkinci tahlil raporları gözlemci kimyagerler tarafından mütalaalı olarak imza edilmiş ise, bu mütalaaya karşı laboratuvar sorumlusu veya yerine görevlendirilen kimyager, laboratuvar sorumlusu bulunmayan yerlerde de ikinci tahlili yapan kimyager tarafından fenni esaslara dayanılarak ayrı bir mütalaa yazılarak rapora eklenir.

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini, Gümrük Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan yürütür.

__________

(1) Bu değişiklik yayımı tarihinden 30 gün sonra yürürlüğe girer.

(2) Danıştay İkinci Dairesinin 22/11/2021 tarihli ve E.:2020/1304; K.:2021/4378 sayılı kararı ile bu fıkranın “laboratuvar birim sorumlusu” tanımının yapıldığı (e) bendi ile “laboratuvar teknik personeli” tanımının yapıldığı (g) bendinde ziraat mühendisi unvanına yer verilmemesi şeklindeki eksik düzenleme iptal edilmiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 2/6/2022 tarihli ve E.:2022/1029; K.:2022/1983 sayılı kararı ile bu karar onanmıştır.

EK -1

T.C.

GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI (Değişik ibare:RG-28/1/2014-28896)

…………… LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ (Değişik ibare:RG-28/1/2014-28896)

LABORATUVAR TAHLİL RAPORU FORMU

Sıra No:......

EK -2

T.C.

GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI (Değişik ibare:RG-28/1/2014-28896)

……. LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ (Değişik ibare:RG-28/1/2014-28896)

LABORATUVAR TAHLİL RAPORU DEVAM FORMU

Sıra No:......

Devam Formu Sayfa No:..............

Tahlil sonuçları laboratuvara kabul edilen numune için geçerlidir.

EK-3

(Değişik ibare:RG-28/1/2014-28896)LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ KAYIT DEFTERİ

Sayfa No:

EK -4

T.C.

GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI (Değişik ibare:RG-28/1/2014-28896)

……. LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ (Değişik ibare:RG-28/1/2014-28896)

İKİNCİ TAHLİL RAPORU FORMU

Seri No: Sıra No:

EK -5

KİNCİ TAHLİL KAYIT DEFTERİ