Hâkim ve Savcı Yardımcılığı Yönetmeliği

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarının;

a) Hâkimliğin ve Cumhuriyet savcılığının gerektirdiği bilgi ve beceriyi kazanmalarını ve bunu davranış hâline getirmelerini,

b) Mesleğin gerektirdiği bağımsızlık ve tarafsızlık anlayışına sahip kişiler olarak yetişmelerini,

c) Yükseköğrenimde edindikleri bilgileri uygulamaya aktarıp yüksek mahkeme ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ile mukayeseli hukuktan yararlanmalarını, hukuki uyuşmazlıkları yorumlayıp çözüm üretmelerinin yöntem ve esaslarını öğrenmelerini,

ç) Resmî yazışma kuralları ile karar metinlerinin yazımına ilişkin usul ve esasları öğrenmelerini,

d) Mesleki konular dışındaki bilgi ve görgülerinin artırılmasını,

e) İnsan haklarına saygılı, hak ve adalet duygusuna sahip kişiler olarak yetişmelerini,

f) Meslek etiğini kazanarak mesleğin yazılı olan veya olmayan kurallarına uygun hareket etmelerini,

g) Toplumun güven ve saygısını kazanacak kişiler olarak yetişmelerini,

ğ) Çalışma disiplinine uyma alışkanlığı kazanmalarını ve yeteneklerini geliştirici faaliyetlerde bulunmalarını,

sağlamak, hâkim ve savcı yardımcılığının hedefleridir.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılığı yazılı yarışma sınavı ile mülakatta başarılı olan ve atanmaya engel hali bulunmayanlar, Bakanlığın belirleyeceği adalet komisyonlarının bulunduğu il veya ilçelere tercihleri dikkate alınarak Bakanlıkça hâkim ve savcı yardımcısı olarak atanırlar. Bu atamada Bakanlıkça belirlenen sayıdan fazla hâkim ve savcı yardımcısının aynı il veya ilçeyi tercih etmesi durumunda, sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretleri bulunanlara öncelik verilmek suretiyle yazılı yarışma sınav sonucunda puanı yüksek olandan başlanarak yapılan sıralama esas alınır.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılığı süresi üç yıldır.

(2) Hâkim ve savcı yardımcılığı; temel eğitim dönemi, görev dönemi ve son eğitim döneminden oluşur. Temel eğitim ve son eğitim Akademi tarafından verilir.

(3) Hâkim ve savcı yardımcıları, atanmalarını müteakip temel eğitime alınır.

(4) Görev dönemi, yargı mercilerinde fiilen görev yapmak suretiyle geçirilir. Görev döneminde hâkim ve savcı yardımcıları Akademide iki kez ikişer aylık ara eğitime alınır. Görev dönemini tamamlayan hâkim ve savcı yardımcıları son eğitime alınır.

(5) Temel eğitim dönemi 3 ay, görev dönemi iki kez 2 ay ara eğitim olmak üzere toplam 30 ay ve son eğitim dönemi 3 aydır.

(1) Temel eğitim döneminde adli yargı hâkim ve savcı yardımcıları, adli yargı teşkilatının ihtiyaç durumu ile imkânlar ölçüsünde, kendi istekleri göz önünde bulundurulmak ve Hâkimler ve Savcılar Kurulunun görüşü alınmak suretiyle Bakanlıkça hâkimliğe veya Cumhuriyet savcılığına atanacak şekilde ayrılır.

(2) İhtiyaç duyulan hâkim ve Cumhuriyet savcısı sayısı ile hâkim ve savcı yardımcılarının görev ayrımlarına ilişkin taleplerinin uyuşmaması halinde hâkim ve savcı yardımcılığı yazılı yarışma sınav puanı yüksek olana öncelik verilmek suretiyle, puanların eşit olması halinde ise kura çekilmek suretiyle Bakanlıkça görev ayrımı yapılır.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarının temel eğitim dönemi sonunda yapılan yazılı sınav sonuçları Akademi tarafından Bakanlığa bildirilir. Hâkim ve savcı yardımcıları aldıkları yazılı sınav puanına göre en yüksek puandan başlanarak görev ayrımları itibarıyla ayrı ayrı sıralanır. Eşitlik halinde hâkim ve savcı yardımcılığı yazılı yarışma sınavında puanı yüksek olana öncelik tanınır. Eşitliğin devam etmesi halinde kura çekilmek suretiyle sıralama belirlenir. Hâkim ve savcı yardımcıları bu sıralamaya göre Bakanlıkça belirlenen adalet komisyonlarının bulunduğu ilk derece yargı yerleri arasından seçtikleri il veya ilçelere görev dönemini geçirmek üzere atanır.

(2) Bakanlık, hâkim ve savcı yardımcılarının görev yapacağı yerleri belirlerken adliyelerdeki eğitici hâkim ve savcı sayısı ile adliyelerin fiziki koşullarını göz önünde bulundurur.

(3) Belirlenen adalet komisyonlarının bulunduğu ilk derece yargı yerleri, her atama döneminde güncellenerek Genel Müdürlüğün resmî internet sitesinde yayımlanır.

(1) Hâkim ve savcı yardımcıları, eğitici hâkim veya savcıların görev yaptığı mahkeme ve Cumhuriyet savcılıklarında ve onların nezaretinde görev yapar.

(2) Hâkimliğe atanacak hâkim ve savcı yardımcıları, görev döneminde;

a) Asliye hukuk mahkemesinde 7 ay,

b) Sulh hukuk mahkemesinde 2 ay,

c) Asliye ceza mahkemesinde 4 ay,

ç) Ağır ceza mahkemesinde 2 ay,

d) Sulh ceza hâkimliğinde 2 ay,

e) Cumhuriyet başsavcılığında 1 ay,

f) Bölge adliye mahkemesinde 6 ay,

g) Yargıtayda 2 ay,

görev yapar ve Akademide iki kez ikişer aylık ara eğitime alınır.

(3) Hâkimliğe atanacak hâkim ve savcı yardımcıları, görev dönemlerinde uzmanlaşmalarını sağlamaya yönelik ikinci fıkrada sayılan mahkemeler yerine veya bu mahkemelere ilaveten istekleri, bilgi ve becerileri dikkate alınarak eğitici hâkimin nezaretinde; aile, iş, asliye ticaret, tüketici, fikri ve sınai haklar, kadastro, icra, infaz ve çocuk mahkemeleri gibi ihtisas mahkemelerinde süresi belirtilmek suretiyle ilgili adalet komisyonunca görevlendirilebilirler.

(4) Cumhuriyet savcılığına atanacak hâkim ve savcı yardımcıları, görev döneminde;

a) Cumhuriyet başsavcılığında ceza infaz kurumları ve tutukevlerinin bulunduğu yerlerde 7 günü ceza infaz kurumu ve tutukevinde ceza infaz kurumundan sorumlu Cumhuriyet savcısının nezaretinde olmak kaydıyla 12 ay,

b) Ağır ceza mahkemesinde 2 ay,

c) Asliye ceza mahkemesinde 2 ay,

ç) Sulh ceza hâkimliğinde 2 ay,

d) Bölge adliye mahkemesinde 6 ay,

e) Yargıtayda 2 ay,

görev yapar ve Akademide iki kez ikişer aylık ara eğitime alınır.

(5) Hâkim ve savcı yardımcıları, görev yaptıkları mahalde teftiş yapılması halinde, görev yaptıkları yere bakılmaksızın Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu Teftiş Kurulu Başkanlığının yaptıkları teftişlerde ayrı ayrı 1 ayı geçmemek üzere müfettişlerce çalıştırılabilir. Bu süreler, görev yaptıkları yerin süresinden sayılır.

(6) Hâkim ve savcı yardımcılarının, görev yaptıkları adalet komisyonlarının bulunduğu ilk derece yargı yerlerindeki mahkemeler ve Cumhuriyet başsavcılığında hangi sırayla görev yapacakları Bakanlıkça adalet komisyonlarına bildirilir.

(7) Bölge adliye mahkemelerinin bulunduğu yer ilk derece mahkemelerinde görev yapan hâkim ve savcı yardımcıları o yerdeki bölge adliye mahkemelerinde görevlendirilir. Bölge adliye mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde görev yapan hâkim ve savcı yardımcılarının görev yapacağı bölge adliye mahkemeleri belirlenirken hâkim ve savcı yardımcılarının tercihleri, bölge adliye mahkemesinin bulunduğu ilk derece mahkemelerinde görev yapan hâkim ve savcı yardımcılarının sayısı, daire sayısı ve eğitici hâkim ve savcı sayısı dikkate alınır. Belirlenen sayıdan fazla hâkim ve savcı yardımcısının aynı bölge adliye mahkemesini tercih etmesi durumunda, sırasıyla mazeretleri ve temel eğitim dönemi sonunda atamaya esas alınan sıralama dikkate alınır.

(1) İdari yargı hâkim yardımcıları, eğitici hâkimlerin görev yaptığı mahkemelerde ve onların nezaretinde görev yapar.

(2) İdari yargı hâkim yardımcıları, görev döneminde;

a) İdare mahkemesinde 8 ay,

b) Vergi mahkemesinde 6 ay,

c) Bölge İdare Mahkemesinde 4 ay,

ç) Danıştayda 8 ay,

görev yapar ve Akademide iki kez ikişer aylık ara eğitime alınır.

(3) İdari yargı hâkim yardımcıları, görev yaptıkları mahalde teftiş yapılması halinde, görev yaptıkları yere bakılmaksızın Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Hâkimler ve Savcılar Kurulu Teftiş Kurulu Başkanlığının yaptıkları teftişlerde ayrı ayrı bir ayı geçmemek üzere müfettişlerce çalıştırılabilir. Bu süreler görev yaptıkları yerin süresinden sayılır.

(4) İdari yargı hâkim yardımcılarının, görev yaptıkları adalet komisyonlarının bulunduğu ilk derece yargı yerlerindeki mahkemelerde hangi sırayla görev yapacakları Bakanlıkça adalet komisyonlarına bildirilir.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarının eğitim dönemleri ile görev döneminde ilk derece yargı yerleri dışında çalışacakları yerlerin tarihlerine ilişkin planlama Genel Müdürlük tarafından yapılır. Eğitim dönemlerinin tarihlerine ilişkin planlamanın yapılmasında Akademinin görüşü alınır. Yapılan planlama elektronik ortamda hâkim ve savcı yardımcılarının bilgisine sunulabilir.

(2) Hâkim ve savcı yardımcıları, bölge adliye mahkemeleri, Yargıtay ve Danıştaydaki görev dönemleri ile Akademideki temel, ara ve son eğitim dönemlerini yapmak üzere Bakanlık tarafından geçici olarak görevlendirilir.

(1) Görev döneminde hâkim ve savcı yardımcılarının mahkemedeki görevleri şunlardır:

a) Hâkim tarafından tevdi edilen dosya veya evrakı inceleyerek hâkime sunmak.

b) Duruşma ve keşif işlemlerinde hâkime yardımcı olmak.

c) Yazı işleri müdürlüğünce hazırlanan evrakı hâkime sunulmadan önce kontrol etmek.

ç) Tensip ve gerekçeli karar taslaklarını hazırlamak.

d) Ara kararların icrasına dair iş ve işlemleri yapmak.

e) Hâkimin istediği konular hakkında hukuki araştırma yapmak.

f) Mevzuatta belirtilen diğer görevler ile hâkim tarafından verilen benzeri görevleri yerine getirmek.

(2) Görev döneminde hâkim ve savcı yardımcılarının Cumhuriyet başsavcılığındaki görevleri şunlardır:

a) Cumhuriyet savcısı tarafından tevdi edilen dosya veya evrakı inceleyerek Cumhuriyet savcısına sunmak.

b) Soruşturma işlemleri ile kovuşturma aşamasında Cumhuriyet savcısının görev alanına giren işlerde Cumhuriyet savcısına yardımcı olmak.

c) Yazı işleri müdürlüğünce hazırlanan evrakı Cumhuriyet savcısına sunulmadan önce kontrol etmek.

ç) Soruşturma evrakına ilişkin karar taslakları ile soruşturma ve kovuşturma aşamasında kanun yollarına başvuru taslaklarını hazırlamak.

d) Her türlü yazışma taslağını hazırlamak.

e) Cumhuriyet savcısının istediği konular hakkında hukuki araştırma yapmak.

f) Mevzuatta belirtilen görevler ile Cumhuriyet savcısı tarafından verilen benzeri görevleri yerine getirmek.

(3) Münhasıran hâkim veya Cumhuriyet savcısı tarafından yapılması gereken iş ve işlemler, hâkim ve savcı yardımcısı tarafından yapılamaz.

(4) Hâkim ve savcı yardımcısının yetiştirilmesi ve mesleki deneyim ve beceri kazanması amacıyla gerekli görülen uygulamalar, hâkim ve Cumhuriyet savcısının nezaretinde yaptırılabilir.

(5) Hâkim ve savcı yardımcılarının görev yaptığı yargı mercilerinde çalışan personel, görevleriyle ilgili olarak hâkim ve savcı yardımcılarına karşı sorumludur.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarının ilk derece mahkemelerinde çalışma esasları şunlardır:

a) Hâkim ve savcı yardımcıları tevdi edilen dosyaları inceleyerek iddianamenin kabulü veya iadesi yönünde yazılı görüşünü gerekçeleri ile birlikte ilgili hâkime sunar.

b) Hâkim ve savcı yardımcıları tevdi edilen dosyalarda tensip taslaklarını hazırlayarak ilgili hâkime sunar.

c) Hâkim ve savcı yardımcıları tevdi edilen dosyalarda tanık dinlenmesi, keşif, bilirkişi incelemesi ve istinabe işlemleri yapılmadan önce, taraflara sorulacak sorular, keşifte dikkat edilmesi gereken hususlar, bilirkişinin cevaplaması gereken sorular hakkında ilgili hâkime yazılı görüşünü sunar, bu işlemlere ve duruşmalara katılır.

ç) Hâkim ve savcı yardımcıları tevdi edilen dosyaları inceler, duruşma öncesi veya sonrasında yapılması gereken işlemlere ilişkin olarak ilgili hâkime yazılı görüşünü sunar.

d) Hâkim ve savcı yardımcıları tevdi edilen dosyalarda ara kararların icrasına ilişkin iş ve işlemlerin yapılmasını sağlar ve denetler.

e) Hâkim ve savcı yardımcıları tevdi edilen karara çıkacak dosyalarda kısa karar ve gerekçeli karar taslaklarını hazırlar.

f) Hâkim ve savcı yardımcıları tevdi edilen dosyalarda harç, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerini hesaplar, kesinleştirme işlemlerinin yapılmasına dâhil olup ilgili hâkime sunar.

g) Hâkim ve savcı yardımcıları, Cumhuriyet başsavcılığı tarafından talep edilen ve kendisine tevdi edilen tutuklama, adli kontrol, arama, el koyma, iletişimin tespiti gibi evraka ilişkin görüşünü ilgili hâkime sunar.

ğ) Hâkim ve savcı yardımcıları nöbet esnasındaki işlemlerde ilgili hâkim ile birlikte çalışır.

h) Hâkimlerin denetlemekle yükümlü oldukları kalem ve diğer adalet dairelerinin denetiminde hâkim ve savcı yardımcıları yanında görev yaptığı hâkim nezaretinde çalışır.

ı) Hâkim ve savcı yardımcıları davanın mahiyeti, taraf teşkilinin sağlanması, tebligat işlemlerinin yapılması ve ön inceleme işlemleri hakkında hâkim tarafından öngörülen sürede düzenli aralıklarla inceleme yapar ve yapılması gerekenlerle ilgili yazılı görüşünü hâkime sunar.

i) Hâkim ve savcı yardımcıları tevdi edilen ihtiyati haciz, ihtiyati tedbir, delil tespiti gibi taleplere ilişkin görüşünü ilgili hâkime sunar.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarının Cumhuriyet Başsavcılığında çalışma esasları şunlardır:

a) Hâkim ve savcı yardımcıları suç ihbarı, şikâyet ve suç duyurusu üzerine yapılacak işlemler hakkında yazılı görüşünü ilgili Cumhuriyet savcısına sunar.

b) Hâkim ve savcı yardımcıları duruşma, ölü muayenesi, otopsi, olay yeri inceleme, keşif işlemlerine katılır.

c) Hâkim ve savcı yardımcıları tevdi edilen dosyalarda, müşteki, tanık ve şüpheliler dinlenmeden önce hazırlık yapar ve bu işlemlere katılır.

ç) Hâkim ve savcı yardımcıları nöbet ve müracaat işlemlerinde ilgili Cumhuriyet savcısı ile birlikte çalışır.

d) Hâkim ve savcı yardımcıları tevdi edilen dosyalarda karar taslaklarını hazırlar ve ilgili Cumhuriyet savcısına sunar.

e) Hâkim ve savcı yardımcıları Cumhuriyet savcılığının mütalaasının istenildiği hususlar ile görüldü amacıyla mahkemelerden gönderilen gerekçeli kararları, öncelikle inceler ve bu işlemlere ilişkin görüşünü ilgili Cumhuriyet savcısına sunar.

f) Hâkim ve savcı yardımcıları ceza infaz kurumu ve tutukevinden sorumlu Cumhuriyet savcısının rehberliğinde kurumun idaresi ve denetimi, hükümlü ve tutuklularının sevk, nakil, disiplin ve tahliye işlemleri ile eğitim ve iyileştirme faaliyetlerini gözlemler, kısmi ve genel aramalara katılır.

g) Hâkim ve savcı yardımcıları özel soruşturma usullerine göre yürütülen soruşturma dosyalarında yapılacak işlemler hakkında ilgili Cumhuriyet savcısına görüşünü sunar.

ğ) Hâkim ve savcı yardımcıları igili Cumhuriyet savcısı ile birlikte icra müdürlükleri, noterler, arşiv, suç eşyası emanet memurluğu ve Cumhuriyet başsavcılığının sorumluluğunda olan diğer denetimlere katılır.

h) Hâkim ve savcı yardımcıları ilgili Cumhuriyet savcısı refakatinde adli görüşme odalarında, adli destek müdürlüklerinde, çocuk izlem merkezlerinde, adli tıp kurumu gibi merkez müdürlüklerinde işlemlere katılır.

ı) Hâkim ve savcı yardımcıları Cumhuriyet savcısı tarafından hukuk mahkemelerinde açılması gereken davalarla ilgili, kendisine tevdi edilen dosyaları inceleyerek ilgili Cumhuriyet savcısına yazılı görüşünü sunar.

(1) Hâkim ve savcı yardımcıları bölge adliye mahkemelerinde görevlerini yapmak üzere 6 ay süreyle geçici olarak görevlendirilir. Hâkimliğe atanacak hâkim ve savcı yardımcıları, hukuk dairelerinde 3 ay, ceza dairelerinde 3 ay, Cumhuriyet savcılığına atanacak hâkim ve savcı yardımcıları ise iki farklı ceza dairesinde üçer ay görev yapar. Daire sayısı, eğitici hâkim ve savcı sayısı ile ihtiyaç durumu nazara alınarak hâkim ve savcı yardımcılarının görev yapacakları daireler bölge adliye mahkemesi başkanınca belirlenir.

(2) Hâkim ve savcı yardımcılarına, ceza ve hukuk dairelerinde;

a) Dava dosyalarının incelenmesi,

b) Dosyanın özetlenip anlatılması,

c) İstinaf sebeplerinin tartışılması,

ç) Kararların yazılması,

konularında uygulama yaptırılarak deneyim ve beceri kazandırılır.

(3) Hâkim ve savcı yardımcıları, yazdıkları karar taslaklarını eğitici hâkim ve savcının görüşünü aldıktan sonra ilgili daireye sunar.

(1) Hâkim ve savcı yardımcıları Yargıtayda görevlerini yapmak üzere 2 ay süreyle geçici olarak görevlendirilir.

(2) Hâkimliğe atanacak hâkim ve savcı yardımcıları, Yargıtayca uygun görülen hukuk dairelerinde 1 ay, ceza dairelerinde 1 ay görev yapar. Cumhuriyet savcılığına atanacak hâkim ve savcı yardımcıları ise Yargıtayca uygun görülen ceza dairelerinde 1 ay, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında 1 ay görev yapar.

(3) Yargıtayca, çalışılan yerler ve süreleri, çalışma usul ve esasları, hâkim ve savcı yardımcılarının sayısına ve ihtiyaca göre değiştirilebilir.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarına Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının gözetiminde ve görevlendirdiği ilgili Yargıtay Cumhuriyet savcısının nezaretinde;

a) Dava dosyalarının incelenmesi,

b) Temyiz sebeplerinin tartışılması,

c) Tebliğnamenin hazırlanması,

konularında uygulama yaptırılarak deneyim ve beceri kazandırılır. Hâkim ve savcı yardımcıları hazırladığı taslakları ilgili Yargıtay Cumhuriyet savcısına sunar.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarına, Yargıtay ilgili daire başkanının gözetiminde ve ilgili tetkik hâkimi nezaretinde, ceza ve hukuk dairelerinde;

a) Dava dosyalarının incelenmesi,

b) Dosyanın özetlenip anlatılması,

c) Temyiz sebeplerinin tartışılması,

ç) Kararlara ilişkin düşüncesinin raporlanması,

konularında uygulama yaptırılarak deneyim ve beceri kazandırılır.

(2) Hâkim ve savcı yardımcıları, inceledikleri dava dosyaları hakkında hazırladıkları rapor ve karar taslağını ilgili tetkik hâkimine sunar, daire başkanının uygun gördüğü hallerde inceledikleri dosyaları heyete sunar.

(1) İdari yargı hâkim yardımcılarının ilk derece mahkemelerindeki çalışma esasları şunlardır:

a) İdari yargı hâkim yardımcıları tevdi edilen dosyalarda dilekçe üzerinden ilk inceleme yapar ve ilk inceleme üzerine verilecek kararlar hakkında görüşünü ilgili hâkim veya heyete sunar.

b) İdari yargı hâkim yardımcıları tevdi edilen yürütmenin durdurulması talepli dosyalarda karar taslağı oluşturarak görüşünü ilgili hâkime sunar, ilgili hâkim ile birlikte dosyaların heyete sunulmasına katılır.

c) İdari yargı hâkim yardımcıları tevdi edilen dosyalarda keşif, bilirkişi incelemesi ve istinabe işlemleri yapılmadan önce, keşifte dikkat edilmesi gereken hususlar, bilirkişinin cevaplaması gereken sorular hakkında ilgili hâkime veya heyete yazılı görüşünü sunar, duruşmalarda, keşifte ve mahkeme heyetinin görüşmelerinde hazır bulunur.

ç) İdari yargı hâkim yardımcıları tevdi edilen dosyalarda belge ve bilgi istenmesine ilişkin kalem personelinin işlemleri sonrasında ara karar taslağı hazırlar ve incelediği dosyalarda ilgili hâkim ile birlikte dosyanın heyete sunulmasına katılır.

d) İdari yargı hâkim yardımcıları mahkeme başkanı tarafından tevdi edilen dosyaların karar taslaklarını hazırlar. Bu taslakları öncelikle ilgili hâkime ve mahkeme başkanına sunar.

e) İdari yargı hâkim yardımcıları tevdi edilen dosyalarda harç, vekâlet ücreti ve yargılama giderlerini hesaplar ve kesinleştirme işlemlerinin yapılmasına dâhil olup mahkeme başkanına sunar.

f) İdari yargı hâkim yardımcıları mahkeme başkanının nezaretinde kalem hizmetlerinin denetlenmesinde çalışır.

(1) Bölge idare mahkemelerinde idari yargı hâkim yardımcıları idari dava dairelerinde 2 ay, vergi dava dairelerinde 2 ay olmak üzere 4 ay süre ile görev yapar. Daire sayısı, eğitici hâkim sayısı ve ihtiyaç durumu nazara alınarak hâkim yardımcılarının görev yapacakları daireler bölge idare mahkemesi başkanınca belirlenir.

(2) İdari yargı hâkim yardımcılarına idare ve vergi dava dairelerinde;

a) Dava dosyalarının incelenmesi,

b) Dosyanın özetlenip anlatılması,

c) İstinaf sebeplerinin tartışılması,

ç) Kararların yazılması,

konularında uygulama yaptırılarak deneyim ve beceri kazandırılır.

(3) İdari yargı hâkim yardımcıları yazdıkları karar taslaklarını eğitici hâkimin görüşünü aldıktan sonra ilgili daireye sunar.

(1) İdari yargı hâkim yardımcıları Danıştayda görevlerini yapmak üzere 8 ay süreyle geçici olarak görevlendirilir.

(2) Danıştayda, idari yargı hâkim yardımcılarına;

a) 15 gün süre ile birinci dönem,

b) 6 ay 15 gün süre ile ikinci dönem,

c) 1 ay süre ile üçüncü dönem,

olmak üzere üç aşamalı bir görev dönemi uygulanır.

(3) Danıştayda uygulanan dönemlerin, süreleri, konuları ile çalışma usul ve esasları, görev yerlerinin sayısına ve ihtiyaca göre Danıştayca değiştirilebilir.

(1) Bu dönemde, idari yargı hâkim yardımcılarına Danıştayca hazırlanacak plan ve programa göre görevlendirilecek Danıştay üyeleri, tetkik hâkimleri ve savcıları tarafından;

a) İdarenin yapısı,

b) Danıştayın idari görevleri,

c) İdari yargının özelliği,

ç) İdari yargılama usulü,

d) Hukuk kaynaklarından yararlanma,

e) Dava dosyalarının hazırlanması,

f) Karar yazma,

konularında uygulama çalışmaları ve grup çalışmaları yaptırılır.

(1) İdari yargı hâkim yardımcıları bu dönemin 4 ayını idari dava dairelerinde, 2 ayını vergi dava dairelerinde ve 15 gününü idari dairede geçirir.

(2) İdari yargı hâkim yardımcıları aşağıdaki görevleri yapar:

a) Dairelerde, dosyaların hazırlanmasında ilgili tetkik hâkimi ile birlikte çalışır.

b) Dosyanın heyete sunulmasında yardımcı olur.

c) Heyetçe verilecek karar doğrultusunda karar taslağının yazılmasına katılır.

ç) Dairelerin heyet hâlindeki çalışmalarını ve duruşmalarını izler.

(3) İdari dava daireleri ve vergi dava dairelerinin görev alanına giren işler ve iş durumları göz önüne alınmak suretiyle, hâkim yardımcılarının hangi dairede ne kadar süre çalışacakları Danıştayca belirlenir.

(1) İdari yargı hâkim yardımcıları bu dönemde, Danıştayca görevlendirilecek bir meslek mensubu nezaretinde idari yargı ile ilgili olarak kendilerine verilecek bir konuda sunum hazırlar.

(2) Bu sunumlar, o dönem idari yargı hâkim yardımcılarının katıldığı grupta tartışılır. Sunum konusu idari yargı hâkim yardımcısına ikinci dönem bitmeden en az 2 ay önce verilir.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarının yaptıkları işler ile düzenledikleri taslaklar, ilgili hâkim veya savcı tarafından kontrol edilir ve evrak üzerinden yönlendirme yapılarak öğrenme süreci desteklenir.

(2) Hâkim ve savcı yardımcılarına gerekli UYAP yetkisi tanımlanır.

(3) Hâkim ve savcı yardımcılarına yaptıkları işlemlerde imzası olmaksızın UYAP onay listesinde yer verilir ve bu işlemler görev dönemi dosyasına kaydedilir.

(4) Hâkim ve savcı yardımcıları seminer, sempozyum ve konferans gibi kısa süreli etkinlikler ile düzenlenecek toplantılara katılır.

(5) Hâkim ve savcı yardımcılarının yaptıkları iş ve işlemlere ilişkin görev dönemi dosyası adalet komisyonları nezdinde tutulur. Bu dosya, ilgisine göre Bakanlık ve Akademi ile mesleğe kabul aşamasında Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından istenebilir.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarının yetiştirilmesi amacıyla adalet komisyonlarının bulunduğu ilk derece yargı yerleri ile bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinde tercihen istekli olanlar arasından, ilgili adalet komisyonları ve Akademi ile Hâkimler ve Savcılar Kurulunun görüş ve önerileri alınmak suretiyle Bakan tarafından eğitici hâkim ve savcılar görevlendirilir.

(2) Eğitici hâkim ve savcı sayısının birden fazla olduğu yerlerde, Bakan tarafından eğitici hâkim ve savcılardan biri koordinasyonu sağlamakla görevlendirilebilir.

(3) Eğitici hâkim ve savcı olarak görevlendirilen hâkim ve savcılara, en fazla iki hâkim ve savcı yardımcısı verilebilir.

(4) Eğitici hâkim ve savcılara, Akademi tarafından eğitim verilir.

(5) Eğitici hâkim ve savcılara ilişkin yapılan görevlendirme Bakanlık tarafından Hâkimler ve Savcılar Kuruluna bildirilir. Bu görev, Hâkimler ve Savcılar Kurulunca atama, terfi, müstemir yetki ve tevzi edilen iş sayısı gibi hususlar bakımından göz önünde bulundurulur.

(1) Eğitici hâkim ve savcıların görevleri şunlardır:

a) Hâkim ve savcı yardımcılarına mesleki bilgi, beceri, tutum ve davranışlarıyla örnek olmak ve hâkim ve savcı yardımcısı ile bir arada çalışarak bilgi ve deneyimlerini aktarmak.

b) Hâkim ve savcı yardımcılarının birlikte çalışacağı ve etkileşimde bulunacağı diğer kişiler ile iletişim kurmasını sağlamak.

c) Hâkim ve savcı yardımcılarını bilgi kaynaklarına yönlendirmek.

ç) Hâkim ve savcı yardımcılarının çalışma performansını gözlemleyerek yapıcı geri bildirim sağlamak amacıyla gelişim formu düzenlemek ve görev sürecinde onlara rehberlik etmek.

d) Hâkim ve savcı yardımcılarının bilgilerini artırmak ve becerilerini geliştirmek, gözetimi ve denetimi altında yaptıkları işler ile düzenledikleri taslakları kontrol ederek yönlendirme yapmak suretiyle öğrenme sürecini desteklemek, kontrol edilen evrakın asıl dosyasında yer verilmeyip görev dönemi dosyasına konularak saklanmasını sağlamak.

e) Hâkim ve savcı yardımcılarının günlük çalışmalarını denetlemek ve görev süresi sonunda değerlendirme formu doldurmak.

f) Hâkim ve savcı yardımcılarının eğitici hâkim ve savcının nezaretinde başka mahkeme ve savcılıklarda geçirdiği süreler için ilgili hâkim ve savcılar tarafından düzenlenen gelişim formlarını takip edip değerlendirmek.

(2) Koordinasyonu sağlamakla görevli eğitici hâkim ve savcının görevleri şunlardır:

a) Eğitici hâkim ve savcılarla ilgili her görevde hem eğitici hâkim ve savcılar hem de hâkim ve savcı yardımcıları için Bakanlık, Akademi, adalet komisyonu başkanı ve Cumhuriyet başsavcısı ile irtibat görevini yürütmek.

b) Adalet komisyonu başkanı ve Cumhuriyet başsavcısı ile iş birliği içinde eğitici hâkim ve savcılar ile hâkim ve savcı yardımcılarının çalışmalarını koordine etmek.

c) Hâkim ve savcı yardımcılarının görev yerlerinde görevlerini yerine getirmesine imkân verecek uygun fiziki koşullar ile ilgili donanım ve materyallerin temini için gerekli iş ve işlemleri yürütmek.

ç) Hâkim ve savcı yardımcılarının görev dönemi başlangıcında adalet komisyonu başkanı, Cumhuriyet başsavcısı ve ilgili eğitici hâkim ve savcılar ile bir araya gelerek hâkim ve savcı yardımcılarının görev dönemine ilişkin program ve değerlendirme sistemi hakkında hâkim ve savcı yardımcılarına bilgilendirme amaçlı toplantı yapılmasını sağlamak.

d) Hâkim ve savcı yardımcılığı görev dönemindeki programın uygulanmasında ortaya çıkan değişiklikleri ve bunun nedenlerini adalet komisyonu başkanı ve Cumhuriyet başsavcısına bildirmek, eğitici hâkim ve savcılar ile bir araya gelerek hâkim ve savcı yardımcılarının kişisel öğrenme süreçlerini takip etmek.

e) Değerlendirme kriterlerinin standart bir şekilde uygulanmasını sağlamak için hazırlanan formların Bakanlıkça belirlenen ilkelere uygun olarak hâkim ve savcılar tarafından doldurulması hususunda rehberlik etmek.

f) Adalet komisyonu başkanı ve Cumhuriyet başsavcısının görüşünü alarak hâkim ve savcı yardımcılarına yönelik seminer, sempozyum ve konferans gibi etkinlikleri planlamak ve bu etkinliklerde yer alacak hâkim ve savcılar ile alanında uzman kişileri koordine etmek, hâkim ve savcı yardımcılarının mesleki gelişimlerine katkıda bulunacak kurum ve kuruluşlara çalışma ziyaretleri düzenlemek.

g) Hâkim ve savcı yardımcılarının, bilgi ve görgülerini artırmak ve yabancı dil gelişimleri için kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapmak.

ğ) Görev dönemi dosyasında yer alan belgeleri takip etmek.

(1) Adalet komisyonu başkanları ve Cumhuriyet başsavcıları, koordinasyonla görevli eğitici hâkim ve savcılar ile diğer eğitici hâkim ve savcıların görevlerini yerine getirmesinde her türlü kolaylığı sağlar, onları destekler, hâkim ve savcı yardımcılarının yetiştirilmelerinden sorumludur.

(2) Eğitici hâkim ve savcı dışında, hâkim ve savcı yardımcılarının görev yaptığı mahkeme ve savcılıktaki ilgili hâkim ve savcılar, hâkim ve savcı yardımcılarının görevlerini en iyi şekilde yerine getirmeleri için gerekli gayret ve ilgiyi gösterip, onları denetler.

(1) Hâkim ve savcı yardımcıları hakkında;

a) Eğitim dönemleri bitiminde Akademinin ilgili daire başkanı tarafından EK-1’de yer alan,

b) Görev döneminde görev yapılan birimin süresinin bitiminde eğitici hâkim ve savcı tarafından EK-2’de yer alan,

c) Yargıtay ve Danıştay görev sürelerinin bitiminde ilgisine göre daire başkanı veya Cumhuriyet savcısı tarafından EK-3’te yer alan,

ç) Bakanlık Teftiş Kurulu Başkanlığınca yapılan denetimlerde müfettiş maiyetinde görev yapılması durumunda görevin bitiminde müfettiş tarafından EK-4’te yer alan,

d) Hâkimler ve Savcılar Kurulu Teftiş Kurulu Başkanlığınca yapılan teftişlerde müfettiş maiyetinde görev yapılması durumunda görevin bitiminde müfettiş tarafından EK-5’te yer alan,

e) Anayasa Mahkemesinde görev yapılması durumunda bölüm başkanı tarafından görevin bitiminde EK-6’da yer alan,

değerlendirme formu yüz puan üzerinden düzenlenir.

(2) Değerlendirme formu düzenlenirken hâkim ve savcı yardımcısının vazifesini yapmakta gösterdiği kabiliyet ve başarı, görevine bağlılığı ve ahlaki gidişi ile iletişim becerisi ve stres yönetimi kabiliyetine dair hususlar dikkate alınır. Görev ve eğitim dönemlerinde doldurulan değerlendirme formlarındaki puanların aritmetik ortalaması, başarı puanının % 25’ini oluşturur.

(3) Eğitici hâkim ve savcının, hâkim ve savcı yardımcısı hakkında doldurduğu değerlendirme formları adalet komisyonu başkanlığınca, Anayasa Mahkemesinde bölüm başkanı tarafından doldurulan değerlendirme formu Anayasa Mahkemesi Başkanlığınca, Yargıtay ve Danıştayda ilgisine göre daire başkanı veya Cumhuriyet savcısı tarafından doldurulan değerlendirme formları Yargıtay Birinci Başkanlığı ve Danıştay Başkanlığınca, eğitim dönemlerinde Akademinin ilgili daire başkanı tarafından doldurulan değerlendirme formları Akademi Başkanlığınca, teftiş sırasında doldurulan değerlendirme formları müfettişlerce Bakanlığa gönderilir.

(4) Hâkim ve savcı yardımcıları hakkında, eğitici hâkim ve savcı tarafından görev döneminin ortasında; eğitici hâkim ve savcı dışında başka bir hâkim veya Cumhuriyet savcısı yanında görev yapılması durumunda ise ilgili hâkim ve Cumhuriyet savcısı tarafından, bu mahkeme veya savcılıktaki sürenin sonunda; başarı puanına etki etmeyen, geri bildirim niteliğinde olan, hâkim ve savcı yardımcısı ile paylaşılan gelişim formu doldurulur. İlgili hâkim ve Cumhuriyet savcısı tarafından doldurulan EK-7’de yer alan gelişim formu eğitici hâkim ve savcıya gönderilir.

(5) Hâkim ve savcı yardımcıları hakkında değerlendirme formları, eğitici hâkim veya savcının çeşitli nedenlerle değişmesi durumunda, hangi eğitici hâkim ve savcı ile daha fazla çalışılmış ise o eğitici hâkim ve savcı tarafından, sürenin eşit olması halinde yeni görevlendirilen eğitici hâkim ve savcı tarafından doldurulur.

(1) Hâkim ve savcı yardımcıları;

a) Hâkim ve savcı yardımcılığı süresince Bakanlığın,

b) Temel eğitim, ara eğitim ve son eğitim dönemlerinde Akademi Başkanının,

c) Adli yargıda görev yaptıkları yer adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonu başkanı ve Cumhuriyet başsavcısı, koordinasyonla görevli eğitici hâkim ve savcı ile eğitici hâkim ve savcının, çalıştığı ilgili mahkeme başkanı veya hâkim ve Cumhuriyet savcısının,

ç) İdari yargıda görev yaptıkları yer bölge idare mahkemesi adalet komisyonu başkanı ile koordinasyon ile görevli eğitici hâkimin, eğitici hâkimin, çalıştığı ilgili mahkeme başkanının,

d) Bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinde mahkeme başkanı ile koordinasyonla görevli eğitici hâkim ve savcının, eğitici hâkim ve savcının, görev yaptıkları dairedeki daire başkanının,

e) Danıştayda, Danıştay Başkanı ile görev yaptıkları daire başkanının ve ilgili tetkik hâkiminin,

f) Yargıtayda, Yargıtay Birinci Başkanı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında görev yapılıyorsa Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının ve ilgili Cumhuriyet savcısının, dairede ise daire başkanının ve ilgili tetkik hâkiminin,

gözetim ve denetimine tâbidir.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarına görevlerini yerine getirebilecekleri ve yetkinliklerine uygun yeteri kadar müstakil oda tahsis edilir.

(2) Hâkim ve savcı yardımcılarının uygulamaya dair bilgi ve becerilerini artırmaya yönelik seminer, sempozyum ve konferans gibi kısa süreli etkinliklerin yapılabileceği toplantı salonları, imkanlar elverdiği ölçüde hâkim ve savcı yardımcılarının duruşma tecrübesi kazanması amacıyla duruşma salonları, UYAP erişimine açık bilgisayarlar ile uygun tefrişatın bulunduğu HASYUM’lar oluşturulur.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarına sicil numarası verilir ve Genel Müdürlükte haklarında gizli sicil dosyası ile özlük dosyası tutulur.

(2) Gizli sicil dosyasına 2802 sayılı Kanun uyarınca, hâkim ve savcı yardımcılığı süresince görev yaptıkları yerlerde düzenlenecek değerlendirme ve gelişim formları ile diğer gizli belgeler konulur.

(3) Hâkim ve savcı yardımcısının kimliği, öğrenim durumu, bildiği yabancı diller, mesleki eserleri ve yazıları, aile durumu, görev yaptığı yerler, izin, rapor, disiplin ve ceza soruşturması ve sonuçları, askerlik durumu, başka görevlerde geçen hizmetleri gibi hususlar UYAP’a kaydedilir.

(4) Özlük dosyasına üçüncü fıkrada yer alan bilgilere ait belgeler ile diğer belgeler konulur.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarının Anayasa Mahkemesinde görevlendirilmesi halinde burada geçen süre görev yaptıkları yerin süresinden sayılır.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarının her bir takvim yılı içinde mazeret izinleri, hastalık ve refakat izni sebebiyle izinli geçirdikleri toplamda on beş günü aşan süreler ile aylıksız izinler eğitim ve görev dönemi sürelerinden sayılmaz.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarının görev ve eğitim dönemlerinden sayılmayan süreleri; görev dönemine ait ise görev yapılan birimlerde, eğitim dönemine ait ise durumlarına uygun ilk eğitim grubuna dâhil edilerek Akademide tamamlattırılır.

(2) Eğitim dönemlerindeki eksik eğitimlerini tamamlaması gerekenler ayrı bir grup açmayı gerektirecek sayıya ulaşmış ise bunlar için ilk eğitim grubu beklenmeksizin eğitim yaptırılabilir.

(1) Muvazzaf askerlik hizmeti, hâkim ve savcı yardımcılığına atanmada ve hâkim ve savcı yardımcılığı süresinde değerlendirilmez.

(2) Hâkim ve savcı yardımcılarının muvazzaf askerlikte geçen süreleri hâkim ve Cumhuriyet savcısı olarak atanmaları hâlinde kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinde değerlendirilir.

(1) Bakanlık tarafından eğitici hâkim ve savcıların görev dönemindeki etkilerinin ve faaliyetlerinin verimliliğini ölçmek ve değerlendirmek amacıyla uygulamalar yapılabilir.

(1) Temel eğitim ve ara eğitimler yazılı sınav sonuçlarına göre; son yazılı sınavdan tam puan alsa bile yazılı sınavlar nihai puanının yetmiş ve üzerinde olma ihtimali kalmayan hâkim ve savcı yardımcıları, 15 gün içinde Akademi tarafından yeniden ikinci ara eğitim yazılı sınavına alınır. Bu sınav sonucuna göre de yazılı sınavlar nihai puanının yetmiş ve üzerinde olma ihtimali kalmayanlar Akademi tarafından Bakanlığa bildirilir ve bunların hâkim ve savcı yardımcılıklarına Bakanlıkça son verilir.

(2) Son yazılı sınav puanı ile yazılı sınavlar nihai puanı en az yetmiş olmayanlar, Akademi tarafından en geç 2 ay içinde yeniden son yazılı sınava alınır. Bu sınav sonucuna göre de başarılı olamayanlar sınav sonucunun kesinleşme tarihinden itibaren 1 ay içerisinde talep etmeleri, Devlet memuru olmalarında herhangi bir sakınca bulunmaması ve boş kadro bulunması hâllerinde Bakanlıkça merkez veya taşra teşkilatında genel idare hizmetleri sınıfında durumlarına uygun bir kadroya atanabilirler, aksi hâlde bunların hâkim ve savcı yardımcılığına Bakanlıkça son verilir.

(3) Yazılı sınavlar nihai puanı; temel eğitim döneminin sonunda yapılan sınavdan alınan puanın %10’u ile görev döneminde yapılan ara sınavlardan alınan puanların aritmetik ortalamasının %30’u ve son yazılı sınavdan alınan puanın %60’ının toplamından oluşur. Hâkim ve savcı yardımcılığı sonunda başarılı sayılmak için yazılı sınavlar nihai puanının %50'si, sözlü sınav puanının %25'i ile görev ve eğitim dönemlerinde verilen puanların aritmetik ortalamasının %25'inin toplamının en az yetmiş olması şarttır. Hâkim ve savcı yardımcılığı sonunda başarılı olamayanlar nihai sonuçların bildirilmesinden itibaren 1 ay içinde talep etmeleri, Devlet memuru olmalarında herhangi bir sakınca bulunmaması ve boş kadro bulunması hâllerinde Bakanlıkça merkez veya taşra teşkilatında genel idare hizmetleri sınıfında durumlarına uygun bir kadroya atanabilirler. Aksi hâlde bunların hâkim ve savcı yardımcılığına Bakanlıkça son verilir.

(1) Hâkim ve savcı yardımcıları, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki genel idare hizmetleri sınıfına dahil olup, hakimlik ve savcılığın sınıf ve derecelerine dahil değildirler ve haklarında 657 sayılı Kanunun 2802 sayılı Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarının temel eğitim, ara eğitim ve son eğitim dönemleri hariç olmak üzere; disiplin soruşturmalarında hâkim ve savcı yardımcılarının görevlendirildiği birime bakılmaksızın disiplin âmirlerine ilişkin olarak 5/4/2017 tarihli ve 30029 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Adalet Bakanlığı Disiplin Yönetmeliğinin 34 üncü maddesinin birinci fıkrası uygulanır.

(2) Hâkim ve savcı yardımcılarının temel eğitim, ara eğitim ve son eğitim dönemlerinde birinci disiplin amiri Akademinin ilgili daire başkanı, ikinci disiplin amiri Akademi Başkanıdır.

(1) Hâkim ve savcı yardımcılarına ilişkin iş ve işlemler görev yaptıkları yerlerdeki adalet komisyonları tarafından yürütülür.

(2) Hâkim ve savcı yardımcısı sayısının fazla olduğu yerlerde Bakanlıkça hâkim ve savcı yardımcılarının iş ve işlemlerini yürütmek üzere yeteri kadar personel görevlendirilir.

(1) Hâkim ve savcı yardımcıları, adli ara verme süresinde görevlerine devam eder. Bu sürede haklarında düzenlenmesi gereken belgeler nöbetçi hâkim, Cumhuriyet savcısı veya daire başkanlarınca düzenlenir.

(1) 1/6/2004 tarihli ve 25479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hâkim ve Savcı Adaylarının Meslek Öncesi Eğitimlerine İlişkin Yönetmelik, 1/6/2004 tarihli ve 25479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hâkim ve Savcı Adaylarının Staj Dönemi ile Staj Mahkemelerine İlişkin Yönetmelik, 9/7/2004 tarihli ve 25517 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İdarî Yargı Hâkim Adaylarının İl Valiliklerinde Yapacakları Staj Hakkında Yönetmelik ve 15/9/2004 tarihli ve 25584 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Adlî Yargı Hâkim ve Savcı Adayları ile İdarî Yargı Hâkim Adaylarının Yabancı Dil Eğitimi İçin Yurt Dışına Gönderilme Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

(1) 23/6/2022 tarihli ve 7413 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 8 inci maddesi ile 2802 sayılı Kanuna eklenen geçici 22 nci madde uyarınca 1/1/2023 tarihinden önce; hâkim adaylığı yazılı yarışma sınavına girip hâkim adaylığına atanma süreci tamamlanmayanlar ile hâkim adaylığına atanmış olup henüz mesleğe kabulü yapılmayanlar hakkında 44 üncü madde ile yürürlükten kaldırılan; Hâkim ve Savcı Adaylarının Meslek Öncesi Eğitimlerine İlişkin Yönetmelik, Hâkim ve Savcı Adaylarının Staj Dönemi ile Staj Mahkemelerine İlişkin Yönetmelik ile İdarî Yargı Hâkim Adaylarının İl Valiliklerinde Yapacakları Staj Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanmaya devam eder.

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Adalet Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız