Hava Trafik Emniyeti Elektronik Personeli Sınav, Sertifika, Lisans ve Yetkilendirme Yönetmeliği (Shy-atsep)

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Alkol, uyuşturucu ve diğer uyarıcı maddeler: Tütün ve kahve hariç olmak üzere alkol, afyonlu maddeler, esrar ve türevleri, haşhaş, tiner veya diğer inhalanlar, sakinleştiriciler, uyku ilaçları, barbitüratlar, anksiyolitikler, opioidler, kokain ve diğer santral sinir sistemi uyarıcıları, amfetaminler ve benzeri etki yapan sempatomimetikler, halüsinojenler, fensiklidin veya benzeri etki yapan arilsiklohekzilaminler, santral sinir sistemi depresanları ve diğer psikoaktif ilaç veya maddeleri,

b) Asistan ATSEP: Temel eğitim programını tamamlamasını müteakiben yardımcı olarak CNS/ATM hizmetlerinde yer alan personeli,

c) ATSEP Lisansı: Temel eğitim ve yeterlik eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra derece alacağı alanlarda iki yüz ellişer saat süreli işbaşı eğitimini tamamlayan teknik personele Genel Müdürlük tarafından verilen yetki belgesini,

ç) ATSEP Lisanslı Personel: Hava trafik yönetimi dâhilinde bulunan haberleşme, seyrüsefer ve gözetim sistemlerinin çalıştırılması ve bakımından sorumlu olarak lisanslı ve bu lisansa işlenmiş derece alanlarının verdiği yetkiler dâhilinde doğrudan hizmet veren personeli,

d) CNS/ATM: Haberleşme, seyrüsefer, gözetim/hava trafik yönetimini,

e) CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş: Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca veya ilgili mevzuat uyarınca CNS/ATM teknik hizmeti sağlama yetkisi verilmiş kurum ve kuruluşları,

f) Değerlendirme: ATSEP lisanslı personel ya da eğitim sürecinde yer alan asistan ATSEP sertifikalı personelin sahip olduğu teorik ve pratik nitelikleri ölçme yöntemini,

g) Derece alanı: Lisansa veya lisansa bağlı belgelere işlenen ve lisansa ait özel koşulları, ayrıcalıkları ve kısıtlamaları belirten yetkiyi,

ğ) ESARR: EUROCONTROL Emniyet Düzenleyici Gereksinimlerini,

h) EUROCONTROL: Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatını,

ı) Geçerlilik: Bir lisansın veya derecenin yürürlükte kalabilmesi için yerine getirilmesi gerekli şartları,

i) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünü,

j) Gözetim sistemleri: Aşağıda açıklanan iki ana bölümden oluşan sistemleri,

1) Radar Algılayıcıları: Hava seyrüseferinin kontrollü ve emniyetli olarak yapılmasını sağlamak amacıyla hava sahasının kontrolünün ve hava taşıtlarının ayrımının yapılmasını sağlayan uydu veya yer tabanlı sistemleri,

2) Radar Bilgi İşlem: Radar sistemleri ve cihazına ilişkin tüm yazılım ve elektronik donanım servislerini,

k) Haberleşme sistemleri: Aşağıda açıklanan iki ana bölümden oluşan sistemleri,

1) Ses haberleşmesi: Hava trafik hizmetinin emniyetli olarak yapılması amacıyla hava-yer ve yer-yer arasında kullanılan ses haberleşme sistemlerini,

2) Veri haberleşmesi: Hava trafik yönetimi kapsamında yer alan tüm veri haberleşme sistemlerini,

l) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,

m) İşbaşı eğitimi: Bilgi sistemleri temelli simülatör cihazları ya da uygun uygulama ortamlarında Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilen işbaşı eğitmeni nezaretinde yürütülen eğitimi,

n) İşbaşı Eğitmeni: 23 üncü maddede belirtilen şartları sağlayarak Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilen ve belirli sistem ve/veya cihazlara ilişkin işbaşı eğitimi verecek kişiyi,

o) Mesleki yeterlik değerlendirmesi: Uçuş emniyeti açısından ciddi olarak tehlike oluşturan iş ve eylemlerde bulunan ATSEP lisanslı personelin Genel Müdürlük tarafından oluşturulacak üç kişilik komisyonca mesleki yeterliliğine yönelik durumun belirlenmesi amacıyla yapılan değerlendirmeyi,

ö) Seyrüsefer sistemleri: Hava araçlarına yön ve mesafe bilgisi veren, aynı zamanda hava araçlarının havaalanlarına emniyetli bir şekilde alçalma ve iniş yapmalarını sağlayan sistemleri,

p) Tazeleme eğitimi: Genel Müdürlük tarafından onaylanan ilgili eğitim programına bağlı kalınmak suretiyle ATSEP lisanslı personelin mevcut bilgi ve becerilerinin gözden geçirilmesi, pekiştirilmesi, arttırılması ile mesleki yeterlik ve deneyiminin korunması amacıyla verilen eğitimi,

r) Temel eğitim: CNS/ATM teknik hizmetleri alanında takip edilecek disipline uygun temel bilgi ve becerilerin verildiği eğitimi,

s) Yeterlik eğitimi: Alınacak dereceye bağlı olarak haberleşme, seyrüsefer veya gözetim alanlarında gerekli bilgi ve becerilerin kazanılması amacıyla verilen eğitimi,

ş) Yeterlik konusunda kuşku: Uçuş emniyetini ciddi olarak tehlikeye sokacak bir sistem ya da cihaz arızasına yol açan veya çalıştığı ünite için gerekli bilgi ve tecrübeden yoksun olduğu tespit edilen ATSEP lisanslı personelin durumunu belirten terimi,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte yer almayan tanımlar için, ilgili Genel Müdürlük mevzuatı, ICAO Şikago Sözleşmesinin 10 uncu eki, EUROCONTROL Teşkilatı tarafından yayımlanan ESARR-5 Hava Trafik Yönetimi Hizmet Personeli düzenlemesi veya Türkiye’nin üyesi bulunduğu uluslararası sivil havacılık kuruluşları tarafından yayımlanan diğer dokümanlarda belirtilen tanımlar esas alınır.

(1) Genel Müdürlük; ATSEP lisanslı personelin eğitim, sertifikalandırma, lisans, sınav, derecelendirme ve kayıtların muhafazası işlemlerinin bu Yönetmelikte yer alan düzenlemelere uygunluğuna ilişkin gerekli denetimleri yapar veya yaptırır.

(2) ATSEP lisanslı personelin yeterliklerinin değerlendirilmesi ile ilgili kayıtlar CNS/ATM hizmet sağlayıcı kuruluşlar tarafından Genel Müdürlüğe gönderilir.

(1) Bu Yönetmelikte öngörülen şartları sağladığını belgelendiren ve temel eğitim programına alınan personele, ilgili eğitim kuruluşu veya CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcısının başvurusu üzerine Asistan ATSEP sertifikası Genel Müdürlük tarafından verilir.

(1) ATSEP lisansı sahibi olmak isteyen personele bu Yönetmelikte öngörülen şartları sağlamış olması koşulu ile Genel Müdürlük tarafından yapılacak sınav sonucu başarılı olması durumunda ATSEP lisansı verilir.

(1) CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından Türk hava sahası dâhilinde sunulan her türlü Haberleşme, Seyrüsefer, Gözetim hizmetlerindeki periyodik bakım ve onarım uygulamalarının işin niteliğine uygun derece alanına sahip ATSEP lisanslı personel tarafından yürütülmesi sağlanır.

(2) CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş; elektronik hizmetlerinde görevli ATSEP lisanslı personelin görev, yetki ve sorumluluklarının yazılı hale getirilmesi ve uygulanmasına yönelik bir prosedürün geliştirilmesinden sorumludur.

(1) CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş, tüm ATSEP lisanslı personel için, alkol, uyuşturucu ve diğer uyarıcı madde kullanımını takip amacıyla gerekli usulleri geliştirir, uygulanmasını sağlamak amacıyla yazılı prosedür haline dönüştürür ve Genel Müdürlüğün uygun görüşü sonrasında uygulanmasını sağlar.

(1) CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş, hava trafik emniyeti elektronik hizmetine yönelik görev yürüten ATSEP lisanslı personelin mesleki yeterliklerinin, teorik ve uygulamalı değerlendirmelerle, devamlı olarak muhafaza edilmesinden sorumludur.

(2) İlk defa derece alacak Asistan ATSEP sertifikalı personelin derece alacağı lisans alanında yeterlik eğitimine alınması aşamasında, temel eğitim programını son altı ay içerisinde tamamlamış olması şartı aranır.

(3) CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş, emniyet yönetim sisteminin kurulması, gerekli görevlendirmelerin yapılarak Genel Müdürlüğe bildirilmesi, oluşturulan süreçlerin uygulanması, ATSEP lisanslı personelin konuya ilişkin eğitimleri alması ve bu eğitimleri her beş yılda bir tazelemesinden sorumludur.

(1) CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş, aşağıdaki durumlarda hava trafik emniyeti elektronik hizmetine yönelik görev yürüten ATSEP lisanslı personelin hizmete devamına izin vermez ve konuya ilişkin olarak Genel Müdürlüğe gerekli bildirimi en geç on takvim günü içerisinde yapar;

a) 17 nci maddede belirtilen sağlık şartlarına göre; zihinsel, ruhsal ve fiziki yeterliklerinde azalma tespit edilmesi,

b) Görevini emniyetli ve tam olarak yapmasını engelleyici alkol, uyuşturucu ve diğer uyarıcı madde kullanımının sağlık raporları ve/veya sağlık kontrolü ile belgelenmesi,

c) Mesleki yetersizliğinin tespit edilmesi, çok ciddi emniyet olayına veya kazaya sebebiyet vermesi.

(2) Bu maddenin birinci fıkrası kapsamında; CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş, gerekli kanıtlayıcı belgeler ile Genel Müdürlüğe başvurarak, kişinin haiz olduğu ATSEP lisansının değerlendirilmesini talep eder. Genel Müdürlük kararını bildirene kadar söz konusu personelin ATSEP lisanslı olarak çalışmasına müsaade edilmez.

(1) ATSEP lisanslı personelin sahip olduğu lisans derecelerinin geçerlilik süresi sağlık raporu geçerlilik süresi de dikkate alınarak azami beş yıldır.

(2) ATSEP lisanslı personelin derece yenileme işlemi Genel Müdürlük tarafından yapılacak ATSEP Lisansı Derece Sınavında başarılı olunması şartı ile yapılır. ATSEP Lisansı Derece Sınavında başarısız olunması durumunda söz konusu derece askıya alınır ve bu süre zarfında personelin operasyonel olarak hizmet vermesine müsaade edilmez.

(3) ATSEP Lisanslı Personel için ikinci fıkrada belirtilen başarılı olma durumu, 33 üncü maddede belirtilen süreç sonucunda yüz üzerinden en az yetmiş puan alınması şartına bağlıdır. Her aday en çok üç kez sınava girme hakkına sahiptir ve girmiş olduğu üç sınav sonunda başarısız olan adayın lisansı Genel Müdürlük tarafından iptal edilir. Her aday en çok üç kez sınava girme hakkına sahiptir ve girmiş olduğu üç sınav sonunda başarısız olan adayın lisansı Genel Müdürlük tarafından iptal edilir.

(4) CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından, eğitim ve hava trafik emniyeti elektronik hizmetleriyle ilgili diğer geçici görevlendirmeler dışında, 400 günden fazla aktif görevinden uzak kalan ATSEP lisanslı personel sahip olduğu lisans derece alanı ile ilgili tazeleme eğitimine tabi tutulur. Bu süreçte operasyonel olarak hizmet verilmesine müsaade edilmez.

(1) CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluşlar veya ilgili eğitim kuruluşları Genel Müdürlük tarafından sınav, sınav itiraz ve mesleki yeterliliğin değerlendirilmesi gibi konularda oluşturulacak komisyonlara üye temin edebilir.

(1) ATSEP lisanslı personel;

a) Genel Müdürlük tarafından verilen yetki çerçevesinde geçerliliği devam eden bir ATSEP Lisansına ve 17 nci maddede belirtilen sağlık şartlarına uygun, geçerli bir sağlık kurulu raporuna sahip olmaktan,

b) Lisansında işlenmiş derece alanlarının verdiği yetkilere uygun hizmetleri verecek yeterlilikte olmaktan,

c) Mesleki yeterliliği konusunda şüphe oluşması durumunda, CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından kendisine bildirilen usullere uymaktan,

ç) Hava trafik emniyeti elektronik hizmeti vermesine engel olabilecek her türlü sağlık yetersizliği durumunu birim yönetimine bildirmekten,

d) Alkol, uyuşturucu ve diğer uyarıcı maddelerin etkisinde olduğunu veya kullandığı ilaçların hizmeti üzerinde olumsuz etkisi olması durumunu birim yönetimine bildirmekten,

e) Hava trafik hizmetleri teknik altyapısına ilişkin her türlü teknik aksaklık ve olayları yürürlükteki ilgili mevzuat çerçevesinde rapor etmekten,

sorumludur.

(1) ATSEP lisanslı personel görev aldığı Haberleşme Seyrüsefer Gözetim hizmetleri kapsamındaki sistem ve cihazlara ilişkin olarak;

a) Yaşanan emniyet zafiyetleri ve meydana gelen teknik aksaklıkları CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcılar tarafından oluşturacak rapor formatı kullanılması suretiyle ilgili üst birimlere bildirmekten,

b) Üreticilerin yayımlamış olduğu operasyonel teknik el kitapları, uluslararası nitelikteki dokümanlar ile güncel yayınları takip ederek uygulanmasını sağlamaktan, yapılan periyodik bakımların bu yayınlarda belirtilen usul ve esaslara uygun olarak yürütülmesini sağlamaktan,

c) EUROCONTROL tarafından yayımlanan ESARR’lar kapsamında Genel Müdürlük tarafından ulusal mevzuata kazandırılmak suretiyle yürürlüğe konulan düzenlemeleri takip etmekten, gerekli planlama ve uygulamaları yaparak koordinasyon çalışmalarına destek vermekten,

sorumludur.

(1) ATSEP temel eğitim programına alınmak üzere CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından istihdam edilecek personelde:

a) T.C. vatandaşı olması veya Türkiye’de çalışma iznine sahip olması,

b) 29/4/1992 tarihli ve 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun kapsamında bu maddenin ikinci, üçüncü veya dördüncü fıkrasında belirtilen mezuniyet şartlarını sağlaması,

c) 17 nci maddede belirtilen sağlık şartlarını taşıdığını gösterir geçerli sağlık kurulu raporu alması,

ç) Taksirli suçlar ile kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlara çevrilmiş aşağıda sayılan suçlar dışında tecil edilmiş hükümler hariç olmak üzere, bir yıldan fazla hapis veya affa uğramış olsalar bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, yağma, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama, kaçakçılık, vergi kaçakçılığı ve haksız mal edinme suçlarından hükümlü bulunmaması,

şartları aranır.

(2) Birinci fıkranın (b) bendi uyarınca ATSEP lisanslı teknisyen olabilmek için mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının; Elektrik-elektronik, Elektrik-elektronik teknolojisi, Elektronik, Endüstriyel elektronik, Telekomünikasyon, Uçak elektroniği ile Uçak bakımı ve elektroniği bölümlerinin herhangi birisinden mezun olma şartı aranır.

(3) Birinci fıkranın (b) bendi uyarınca ATSEP lisanslı tekniker olabilmek için yurt içindeki yükseköğretim kurumları ile Yükseköğretim Kurulu tarafından denkliği kabul edilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının; Elektrik-elektronik, Elektronik, Elektronik haberleşme, Elektronik haberleşme teknolojisi, Elektronik teknolojisi, Endüstriyel elektronik, Haberleşme, Haberleşme teknolojisi, Muhabere ve elektronik bilgi sistemleri, Telekomünikasyon ve Uçak teknolojisi bölümlerinin herhangi birisinden ön lisans düzeyinde mezun olma şartı aranır.

(4) Birinci fıkranın (b) bendi uyarınca ATSEP lisanslı mühendis olabilmek için en az dört yıllık eğitim veren yükseköğretim kurumlarının veya bunlara denkliği kabul edilen yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarının bilgisayar, bilişim sistemleri, elektronik, elektrik-elektronik, elektronik ve haberleşme, havacılık, uçak/uzay, kontrol, yazılım, sistem ve telekomünikasyon mühendislikleri ile Uçak/Havacılık elektrik-elektroniği bölümlerinden lisans düzeyinde mezun olma şartı aranır.

(1) Bu Yönetmelik kapsamında ATSEP Lisansı almak için başvuracak personelin, görevini devamlı yapmasına engel olabilecek bir durumu olmadığını tam teşekküllü hastanelerden alacakları sağlık kurulu raporu ile belgelemesi gerekir.

(2) Alınan sağlık kurulu raporları beş yıl geçerliliğe sahip olup her beş yılın sonunda yeniden sağlık kurulu raporu alınması gerekir.

(1) Genel Müdürlük tarafından, ATSEP lisansı verilmeden önce başvuru sahibinden aşağıdaki şartlar aranır;

a) ATSEP Lisans Sınavında başarılı olması,

b) 17 nci maddede belirtilen sağlık şartlarına sahip olduğuna dair geçerli sağlık kurulu raporuna sahip olmak,

c) Geçerli bir Asistan ATSEP Sertifikasına sahip olmak,

ç) İşbaşı eğitimi ve yapılacak yeterlik değerlendirmelerini başarı ile tamamlamış olmak,

d) 21 inci maddede belirtilen İngilizce dil şartlarından birini karşılamak.

(1) Genel Müdürlük, ilgili teknik personelin temel eğitim, yeterlik eğitimi, işbaşı eğitimi ve tazeleme eğitim planlarını hazırlatır, hazırlanan planları inceler, uygunluğunu değerlendirir ve ilgili kuruluşlar tarafından kullanılmak üzere yayımlanmasını sağlar.

(1) CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş, hava trafik emniyeti elektronik hizmetine yönelik görev yürüten ATSEP Lisanslı personelin mesleki yeterliliklerinin ve deneyimlerinin muhafazası için;

a) Sistematik ve düzenli olarak belirlenmiş bir eğitim planı hazırlayarak Genel Müdürlüğe sunmaktan,

b) Personelin sahip olduğu derece alanlarında yer alan sistem, cihaz ve donanıma ilişkin günün gelişen teknolojik şartlarına uygun teorik ve uygulamalı eğitimleri periyodik olarak almalarını sağlamaktan,

c) İlgili personelin sahip olduğu derece alanlarına ait ünitelerde, mesleki yeterliliklerinin korunmasını sağlayacak operasyonel çalışma süreçlerini takip etmekten ve istatistiksel analizler yapmaktan,

ç) Yeterlilik düzeylerinin muhafaza edildiğini belgelemek amacıyla, teorik ve uygulamalı olarak değerlendirmeye tabi tutulmalarını sağlamaktan,

d) Kesintisiz 400 gün aktif çalışmadan uzak kalan ATSEP Lisanslı Personelin mesleki yeterliliklerinin tekrar kazanılması amacıyla ilgili personeli sahip olduğu lisans dereceleri ile ilgili tazeleme eğitimlerine tabi tutmaktan,

sorumludur.

(1) ATSEP Lisanslı Personel olabilmek için dil yeterliliğine ilişkin aşağıda belirtilen düzeylerden birini sağlamış olma şartı aranır:

a) İngilizce dilinden, Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit sınavından en az 50 puan almış olmak veya Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Yönetim Kurulunca denkliği kabul edilen ulusal veya uluslararası düzeydeki sınavlardan bu puana denk puan almış olmak,

b) Yurt içindeki yükseköğretim kurumlarında bulunan bir kurs merkezinden İngilizce dilinde orta düzey dil eğitim sertifikasına sahip olmak,

c) Genel Müdürlük tarafından yapılacak olan, her sorunun iki puan değerinde olduğu elli sorudan oluşan Genel ve Teknik İngilizce Yeterlik Sınavından en az 70 puan almış olmak,

ç) Ortaöğrenimi ya da yükseköğrenimi sırasında İngilizce dilinde hazırlık sınıfı okumuş olduğunu belgelemek.

(2) Yabancı dil şartının sağlanmasına ilişkin olarak bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen düzeyler için herhangi bir geçerlilik süresi sınırı uygulanmaz ve tazelemeye gerek duyulmaz.

(1) Bu Yönetmelik hükümleri kapsamında operasyonel hizmetlerde görevli teknik personele verilen eğitimlerin Genel Müdürlük tarafından tanınabilmesi için, alınan eğitimin,

a) Genel Müdürlük tarafından bu Yönetmelikte yer alan gereklilikler kapsamında yetkilendirilen işbaşı eğitmenleri veya ATSEP eğitmenleri tarafından CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı veya yükseköğretim kurumları bünyesinde veriliyor olması,

b) Uluslararası anlaşmalarla taraf olunan havacılık teşkilatlarının ilgili eğitim merkezi ve enstitüleri tarafından verilmiş olması,

c) Bu Yönetmelik kapsamında yetkilendirilen eğitim kuruluşları tarafından düzenlenmiş olması,

ç) Ulusal mevzuatta belirtilen gerekli şartları sağlayarak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından yetkilendirilmiş mesleki eğitim kuruluşu tarafından verilmiş olması,

d) Cihaz veya sistem üreticilerinin, kurumsal bünyelerinde görevlendirilmiş teknik eğitmenleri tarafından düzenlenmiş olması,

e) Düzenlenecek eğitimin bu maddede yer alan bentlerde yer alan şartlara uymaması durumunda eğitimin düzenlenmesi konusunda Genel Müdürlükten uygun görüş alınması,

şartlarından herhangi birini sağlamış olması gerekir.

(1) İşbaşı eğitimleri Genel Müdürlükçe İşbaşı Eğitmeni olarak yetkilendirilmiş kişiler tarafından verilir. ATSEP lisanslı personelin, işbaşı eğitmeni olarak yetkilendirilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır:

a) İşbaşı eğitimleri vereceği derece alanında geçerli bir ATSEP lisansına sahip olması ve ilgili derece alanında yer alan cihaz/sistemlere ait alınmış ve denkliği kabul edilmiş eğitim sertifikalarına sahip olması.

b) ATSEP lisanslı olarak en az üç yıl görev yapmış olması.

(2) Bilgi sistemleri temelli simülatör cihazları veya tesis edilen uygun uygulama ortamlarında tüzel kişiliği haiz bağımsız kuruluşların, işbaşı eğitimi vermek üzere yetkilendirilmesi Genel Müdürlük tarafından yapılır.

(3) Genel Müdürlük tarafından yapılacak işbaşı eğitmenliği yetkilendirmeleri, ilgili derece alanında yer alan cihaz/sistemlerden bir ya da birden fazlası ile sınırlandırılabilir.

(1) ATSEP eğitimleri Genel Müdürlükçe ATSEP Eğitmeni olarak yetkilendirilmiş kişiler tarafından verilir.

(2) Yükseköğretim kurumlarının havacılık elektrik ve elektroniği, uçak elektrik-elektronik, havacılık ve uzay, elektronik veya haberleşme bilimlerinde teori veya laboratuar derslerini yürüten öğretim elemanlarının kendi alanlarında ATSEP Eğitmeni olarak yetkilendirilebilmeleri için aşağıdaki şartlar aranır:

a) En az üç yıllık akademik tecrübeye sahip olması.

b) 21 inci maddede belirtilen dil yeterliliğine ilişkin düzeylerden birini sağlaması.

(3) CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluşlarda çalışan ATSEP lisanslı personelin ATSEP Eğitmeni olarak yetkilendirilebilmeleri için aşağıdaki şartlar aranır:

a) En az dört yıl süreli yüksek öğrenim görmüş olması.

b) Eğitim vereceği alana ilişkin dereceye sahip olması ve ilgili derece alanında yer alan cihaz/sistemlere ait alınmış ve denkliği kabul edilmiş eğitim sertifikalarına sahip olması.

c) ATSEP lisanslı olarak en az üç yıl görev yapmış olması.

ç) Teknik eğitim fakültesi mezunları hariç olmak üzere pedagojik formasyonu olması veya eğiticilerin eğitimi kursu başarı sertifikasına sahip olması.

(4) Tüzel kişiliği haiz bağımsız kuruluşlar bünyesindeki eğitmenlerin, yapacakları talep doğrultusunda ATSEP Eğitmeni olarak yetkilendirilebilmeleri için aşağıdaki şartlar aranır:

a) Yükseköğretim kurumlarının havacılık elektrik ve elektroniği, uçak elektrik-elektronik, havacılık elektroniği, elektrik-elektronik mühendisliği, elektronik mühendisliği, elektronik ve haberleşme mühendisliği, yazılım mühendisliği, bilgisayar mühendisliği bölümleri ile teknik eğitim fakültelerinin elektronik, bilgisayar, elektronik ve bilgisayar eğitimi bölümlerinden mezun olması.

b) Teknik eğitim fakültesi mezunları hariç olmak üzere pedagojik formasyonu olması veya eğiticilerin eğitimi kursu başarı sertifikasına sahip olması.

c) En az üç yıllık mesleki deneyime sahip olması.

ç) Eğitim vereceği derece alanında yer alan cihaz ve sistemlere ait alınmış ve denkliği kabul edilmiş eğitim sertifikalarına sahip olması.

d) 21 inci maddede belirtilen dil yeterliliğine ilişkin düzeylerden birini sağlaması.

(5) Genel Müdürlük tarafından yapılacak ATSEP Eğitmeni yetkilendirmeleri, ilgili derece alanında yer alan cihaz/sistemlerden bir ya da birden fazlası ile sınırlandırılabilir.

(1) Haberleşme cihaz/sistem derecesi; hava trafik emniyetiyle bağlantılı haberleşme sistemleri üzerindeki donanım ve/veya yazılım konularında önleyici, uyumlaştırıcı ve düzeltici bakım performansıyla ilgili sahip olunması gereken bilgi, beceri ve operasyonel yeterlik konusunda verilen derecedir. Bu dereceye başvuru için ilgili ünitede 250 saat çalışmanın tamamlanması gerekir.

(2) Seyrüsefer cihaz/sistem derecesi; hava trafik emniyetiyle bağlantılı seyrüsefer sistemleri üzerindeki donanım ve/veya yazılım konularında önleyici, uyumlaştırıcı ve düzeltici bakım performansıyla ilgili sahip olunması gereken bilgi, beceri ve operasyonel yeterlik konusunda verilen derecedir. Bu dereceye başvuru için ilgili ünitede 250 saat çalışmanın tamamlanması gerekir.

(3) Gözetim cihaz/sistem derecesi; hava trafik emniyetiyle bağlantılı yer ve uydu tabanlı gözetim sistemleri ile radar bilgi işlem sistemleri üzerindeki donanım ve/veya yazılım konularında önleyici, uyumlaştırıcı ve düzeltici bakım performansıyla ilgili sahip olunması gereken bilgi, beceri ve operasyonel yeterlik konusunda verilen derecedir. Bu dereceye başvuru için ilgili ünitede 250 saat çalışmanın tamamlanması gerekir.

(1) Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilen CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcılar ve tüzel kişiliği haiz bağımsız kuruluşlar tarafından verilecek teorik eğitimler ve uygulanacak değerlendirmelerde bilgi sistemleri temelli uzaktan eğitim teknolojileri kullanılabilir.

(1) ATSEP lisans ve ATSEP lisansı derece sınavları Genel Müdürlük tarafından Genel Müdür onayı ile oluşturulacak komisyon eliyle gerçekleştirilir.

(2) Sınav komisyonu Genel Müdürlük temsilcisi olarak en çok üç; CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı temsilcisi olarak en çok üç ve havacılık eğitimi veren yükseköğretim kurumlarının temsilcisi olarak en çok üç üye olmak üzere Genel Müdürlük temsilcisinin başkanlığında, en az üç, tek sayılı üyeden oluşur.

(3) İkinci fıkra uyarınca belirlenecek personelin en az üç yıl süreli ATSEP lisansına sahip olması şartı aranır.

(4) Adayların sınavları sınav komisyonu üyeleri nezaretinde gerçekleştirilir. İlgili puanlar, bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak hesaplanır, hak edilen derece veya dereceler belirlenerek ilgili eğitim kuruluşuna veya çalıştıkları kurum/kuruluşlara bildirilir.

(1) Tüm sınav komisyon üyeleri, sınavların yapılmasında ve değerlendirilmesinde hazır bulunur.

(2) Komisyon kararlarını oy çokluğu ile verir.

(1) Sınav Komisyonu aşağıdakilerden sorumludur;

a) Sınavlarda sorulacak soruların gizliliğini temin etmek,

b) Sınavda kullanılacak yardımcı dokümanları sınav zamanında hazır bulundurmak,

c) Sınavlar için gerekli güvenlik önlemlerini almak, adayların kimlik bilgilerini sınavdan önce ve gerektiğinde sınav süresince kontrol etmek,

ç) Sınav sonuçlarına yapılacak itirazları Sınav İtiraz Komisyonuna iletmek, bu itirazların görüşülmesi için adayın itiraza konu soru kağıdını, ilgili diğer dokümanları hazırlamak ve bunları Sınav İtiraz Komisyonu toplantısına en az bir üye ile katılarak sunmak.

(1) Genel Müdürlük tarafından yapılacak sınavların tarihi ve yeri sınav tarihinden en az otuz gün önce Genel Müdürlük resmi web sayfası aracılığıyla ilan edilir ve aynı zamanda yazılı olarak ilgili CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluşlara duyurulur.

(1) Genel Müdürlük tarafından yapılacak sınavlara başvurular, aşağıdaki hususlara uygun olarak yapılır:

a) Sınava katılma şartlarını taşıyan adayların sınavlara katılabilmeleri için, Genel Müdürlük resmi web sayfasında yayımlanan sınav başvuru formu doldurularak kendisi, CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş veya ilgili eğitim kuruluşu tarafından Genel Müdürlüğe elden teslim edilir veya posta yoluyla gönderilir. İmzasız veya faks ile gönderilen sınav başvuru formları işleme alınmaz.

b) Sınav ücretine ilişkin detaylar, (Değişik ibare:RG-15/1/2019-30656 Mükerrer) 15/7/2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 437 nci maddesine göre Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü Hizmet Tarifesinde yayımlanır.

c) Sınav haftasının ilk gününden en az yedi gün önce Genel Müdürlüğe ulaşmayan başvurular işleme alınmaz. Postadaki gecikmeler dikkate alınmaz.

ç) Adaylar, sınav ücretlerini sadece başvuru yapılan dönemde girmek istedikleri sınav için yatırır. Daha önce yapılan sınav dönemlerinde ücretini yatırıp randevu aldıkları halde girmedikleri sınavların ücretleri diğer dönemler için kullanılamaz.

(1) ATSEP Lisans Sınavı veya ATSEP Lisansı Derece Sınavı için adaylara yöneltilecek sorular Genel Müdürlük koordinesinde hazırlanır. Genel Müdürlük uygun görmesi durumunda CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluşlar ile ilgili eğitim kuruluşlarından soru hazırlıkları için temsilci talep edebilir.

(2) Sınavlarda adaylara yöneltilen soruların kapsamı Temel Eğitim ve Yeterlik Eğitim Planları içerisinde yer alan konu başlık ve içerikleri ile sınırlıdır.

(1) Asistan ATSEP, lisansını almak üzere ATSEP lisans sınavına; ATSEP lisanslı personel, eğitim gördüğü derece alanında derecesini almak üzere lisans derece sınavına alınır.

(2) Alınan dereceler beş yıl geçerlidir.

(3) ATSEP Lisans ve ATSEP Lisansı Derece Sınavları yılda en az birer kez yapılır. Sınav takvimi Genel Müdürlük tarafından belirlenerek ilan edilir.

(4) Her lisans derece alanı için yapılan sınav, elektronik veya fiziksel ortamda gerçekleştirilen bir yazılı testten, yenileme sınavı ise yazılı test ve uygulama olmak üzere iki sınavdan oluşur.

(5) Yapılan yazılı test, Haberleşme, Seyrüsefer ve Gözetim derecelerinin her biri için ellişer sorudan oluşur. Her bir soru, ait olduğu derece kategorisinde iki puan değerine sahiptir. Derece yenileme sınavında adaylar aşağıdaki seçenekler çerçevesinde değerlendirilir:

a) Sınama testi sonucu yetmiş puan ve üzeri almış ise aday başarılıdır.

b) Sınama testi sonucu yetmiş puan alamayan adaylara uygulama sınavı talep etme hakkı verilir. Bu sınav sonucunda yazılı sınavın % 60’ı uygulama sınavının % 40’ı alınmak suretiyle hesaplanan puan yetmişi geçer ise aday başarılıdır.

(6) Yapılan sınavda, adaylara sadece başvuru sırasında belirtmiş oldukları derece alanına ve temel eğitim müfredatına ait sorular yöneltilerek uygun sınav süresi tanınır.

(7) Uygulama sınavı, sınavı talep eden personelin görev yaptığı havaalanı veya görev mahallinde ilgili personelin derece alanına uygun cihaz veya sistemleri bulunduran herhangi bir havaalanında Genel Müdürlük temsilcisinin, hazırlanan puan ve soru cetveline uygun olarak yönelteceği sorular veya cihaza yönelik belirlenen bakım uygulamalarının adaya yaptırılması sonucu elde edilecek puana göre neticelendirilir.

(1) Sınav sonuçlarının bildirimi, sınavların tamamlanmasından en geç 30 gün sonra Genel Müdürlük tarafından yapılır.

(1) Sınav sorularına ve sonuçlarına ilişkin itirazlar, aşağıdaki usullere göre yapılır:

a) Adaylar sınav sorularına ve sonuçlarına ilişkin itirazlarını, sınav bitiminde, sonuçların kendilerine tebliğinden itibaren on takvim günü içerisinde Genel Müdürlüğe yazılı olarak yaparlar. Bu süreden sonra yapılacak itirazlar değerlendirmeye alınmaz.

b) İtiraz dilekçelerinin, sınav sorularına itirazı içermesi durumunda, itiraz edilen sorunun kaçıncı soru olduğu bilgisini ve itiraz gerekçesini içermesi gereklidir; soruların dışında herhangi bir konuya ilişkin itiraz varsa bu duruma ilişkin açıklama da yer almalıdır. İtiraz gerekçesi olarak dilekçe içeriğinde belirtilmek suretiyle, ulusal veya uluslararası yayınlardan ilave bilgiler ek olarak konulabilir.

c) Genel Müdürlüğe yazılı olarak iletilen itirazlar, Sınav İtiraz Komisyonu tarafından yapılan toplantıda değerlendirilip karara bağlanır.

ç) Usulüne uygun yapılmayan veya haklı gerekçeler içermeyen dilekçeler incelenmeye alınmaz. Bu konudaki karar, Sınav İtiraz Komisyonu tarafından verilir.

d) Değerlendirilmesi tamamlanan itirazlara ait sonuçlar, otuz iş günü içinde itiraz sahiplerine yazılı olarak bildirilir.

(1) Sınavlara yapılacak itirazlar, Genel Müdürlük temsilcisi olarak en çok üç, havacılık veya uçak elektroniğine dair teknik eğitim veren yükseköğretim kurumlarının temsilcisi olarak en çok üç ve sınava itiraz eden kişinin görev yaptığı CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş temsilcisi olarak en çok üç üye olmak üzere Genel Müdürlük temsilcisinin başkanlığında en az üç ATSEP lisanslı üyeden oluşan Sınav İtiraz Komisyonu tarafından değerlendirilip karara bağlanır.

(1) Sınav İtiraz Komisyonu aşağıdakilerden sorumludur:

a) İtirazları ön incelemeye tabi tutmak, usulüne uygun yapılmayan veya haklı gerekçeler içermeyen dilekçeleri belirlemek ve değerlendirme dışı tutmak.

b) İtiraza konu soruları, itiraz sahibinin adı ve sınavda işaretlediği cevap seçeneği ile doğru seçeneği belli olmayacak şekilde gizleyerek incelemek ve karara bağlamak.

c) Yapılan itirazları en geç on beş takvim günü içinde sonuçlandırmak.

ç) Sınavlarla ilgili evrakı Sınav Komisyonundan almak ve gerekli incelemeden sonra teslim etmek.

d) Toplantıda görüşülen sorular için verilen kararları, sınav sistemindeki referans numaralarını da içerecek şekilde tutanakla imza altına almak ve Sınav Komisyonuna iletmek.

e) Hatalı bulunan soruların düzeltilmesi veya Merkezi Soru Bankasından çıkarılması teklifini içeren değişiklik teklifini hazırlamak ve Genel Müdürlüğe sunmak.

f) Değerlendirme yerinde Sınav İtiraz Komisyonu üyeleri ve Sınav Komisyonu temsilcisi dışında kimsenin bulunmasına müsaade etmemek.

(1) Lisans almak isteyen Asistan ATSEP yapılan ilk sınavda başarısız olması halinde, başvuruda bulunmasına bağlı olarak bir sonraki lisans sınavı en geç bir yıl içerisinde yapılır. Üst üste girdiği üç sınavdan başarısız olan Asistan ATSEP, CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş veya ilgili eğitim kuruluşu tarafından tekrar yeterlik eğitim programına alınır.

(2) İlgili alanda almış olduğu yeterlik eğitim programı neticesinde yeni derece alma talebiyle kabul edildiği alana ait sınavda başarısız olan ATSEP lisanslı personelin tekrar sınava girme talebi bulunması halinde, bir sonraki sınavı en geç bir yıl içerisinde yapılır. Üst üste girdiği üç sınavdan başarısız olan ve aynı derece alanında talebini yenileyen personel, CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluş veya yetkilendirilmiş eğitim kuruluşu tarafından tekrar yeterlik eğitim programına alınır.

(1) Derece alacağı alan veya alanlarda yapacağı iki yüz ellişer saat süreli işbaşı eğitimini tamamlayan Asistan ATSEP, ATSEP Lisans Sınavı sonunda kazandığı ilk derece ya da dereceleri ATSEP lisansı ile birlikte alır.

(2) Genel Müdürlük tarafından verilecek ATSEP lisansı kişinin kendisi, ilgili eğitim kuruluşu veya CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı tarafından yapılacak başvuru sonucunda düzenlenir.

(1) Sınavlarla ilgili doküman, tutanak ve diğer elektronik veya fiziksel kayıtlar Genel Müdürlük tarafından beş yıl süre ile saklanır.

(1) Her türlü sınav sürecinde, kopya çekenlerin sınavları, tutanakla tespit edilmek suretiyle iptal edilir. Personel hakkında idari tedbir uygulanarak, ATSEP lisanslı personelin lisansı azami altı ay süre ile askıya alınır.

(1) Yüksek öğretim kurumlarının havacılık elektrik ve elektroniği, uçak elektrik-elektronik ve havacılık elektroniği bölümlerinden mezun olan kişiler, 17 nci maddede belirtilen sağlık ve 21 inci maddede belirtilen İngilizce dil şartını sağladıkları takdirde temel eğitim programına dâhil olmadan yeterlik eğitim programına alınabilirler.

(2) Genel Müdürlük personeli;

a) Haberleşme Seyrüsefer Gözetim Hizmetlerinin denetiminden sorumlu biriminde görev alması,

b) 16 ncı maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan bölümlerden herhangi birinden mezun olması,

c) 21 inci maddede belirtilen yabancı dil şartını sağlıyor olması,

ç) En az üç yıl süreli mesleki tecrübeye sahip olması,

durumlarında yapılacak ATSEP lisans derece yenileme sınavlarından muaftır.

(1) Genel Müdürlük, bu Yönetmelikte yer alan gözetim ve denetim görevlerinin bir kısmının ya da tamamının ifasını belirli süreli olarak tüzel kişiliği haiz bağımsız kuruluşlara yaptırabilir.

(2) Tüzel kişiliği haiz bağımsız kuruluşlar, yapacakları talep doğrultusunda Genel Müdürlük tarafından yetkilendirilmelerine müteakiben ATSEP eğitim-öğretim faaliyetlerinde görev alabilirler.

(1) Bu Yönetmelikte belirtilen kurallara uymayan veya sorumluluklarını yerine getirmeyen CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluşlara ve ilgili personele Türk Sivil Havacılık Kanununda ve ilgili diğer mevzuatta yer alan idari tedbirler uygulanır. Ayrıca, ilgili personelin ATSEP lisansı üç ay ila on iki ay arasında askıya alınır veya iptal edilir.

(2) Alınan eğitimler ve verilen sertifikaların değerlendirilmesi sonucunda, ilgili sertifika ve eğitim içeriklerinde eğitim müfredatına uyulmadığı ya da yetkisiz kişilerce eğitim verildiği tespit edildiği takdirde, Genel Müdürlük yapılan uygulama ve personel hakkında inceleme başlatma ve yapılan işlemlerin geçerliliğini iptal etme yetkisine sahiptir.

(3) Genel Müdürlük; CNS/ATM teknik hizmet sağlayıcı kuruluşların hava trafik emniyeti elektronik hizmetlerinde çalışacak ATSEP lisanslı personelin 17 nci maddede belirtilen sağlık şartlarına göre; zihinsel, ruhsal ve fiziki yeterliklerinde azalma olması veya görevini emniyetli ve tam olarak yapmasını engelleyici alkol, uyuşturucu ve diğer uyarıcı madde kullanım alışkanlığının tespit edilmesi, mesleki yetersizliğinin tespit edilmesi veya uçuş emniyetini ciddi olarak tehlikeye sokacak bir sistem ya da cihaz arızasına yol açması durumunda, kişinin hizmete devam etmemesi yönünde tedbir alınmasını sağlar ve kusurunun tespiti halinde kişinin ATSEP lisansını üç ay ila on iki ay arasında askıya alır ya da iptal eder.

(4) Genel Müdürlük 11 inci maddenin ikinci fıkrası kapsamında yapacağı değerlendirme neticesinde ilgili personelin lisansını üç ay ila on iki ay arasında askıya alabilir veya iptal edebilir.

(5) Kesintisiz 400 gün aktif çalışmadan uzak kalan ATSEP Lisanslı Personelin lisansı askıya alınır.

(6) Beş yıllık periyotlarda tam teşekküllü hastaneden alınması gereken sağlık raporunun alınmaması veya alınamaması durumlarında ATSEP lisanslı personelin lisans derece veya dereceleri askıya alınır.

(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hususlarda (Değişik ibare:RG-15/1/2019-30656 Mükerrer) 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 31 inci bölümü ile 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ve bu Kanunlara uygun olarak Genel Müdürlük tarafından hazırlanacak alt düzenleyici işlemler ile Türkiye’nin üyesi bulunduğu Uluslararası Sivil Havacılık Kuruluşları olan ICAO ve EUROCONTROL tarafından yayımlanan dokümanlarda belirtilen hükümler uygulanır.

(1) 24/2/2010 tarihli ve 27503 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Trafik Emniyeti Elektronik Personeli Sertifika ve Lisans Yönetmeliği (SHY-5) yürürlükten kaldırılmıştır.

(1) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde lisansı bulunan personelin derece yenileme işlemleri bu Yönetmeliğin 12 nci maddesi uyarınca yapılır.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 3 yıl boyunca, mevcut personel için yapılacak olan ilk derece yenileme aşamasında sınav hakkı sınırlaması aranmaz.

(3) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce ATSEP Lisansı almış personelin yetkilerinin devamı için bu Yönetmeliğin yayımı tarihi itibariyle üç yıl içerisinde 21 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen dil yeterliliğine ilişkin düzeylerden birinin sağlanması gerekir. Bu süre içerisinde gerekli yeterlik seviyesini belgelendiremeyen ATSEP Lisanslı personelin sahip olduğu lisans derece alanları on iki ay süreyle askıya alınır ve bu süre zarfında da gerekli yeterlik seviyesini belgelendiremeyen kişinin ATSEP Lisansı iptal edilir.

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.