Bu Yönetmeliğin amacı, TCDD Genel Müdürlüğünce işletilen demiryolu hatları üzerindeki hemzemin geçitlerin korunması, bakımı ve geçit bekçilerinin görevlerine ait hususları belirlemektir.

Madde 2

Kapsam

Bu Yönetmelik; alınmış olan korunma tertibatına ve nezaret tarzına göre sınıflandırılan hemzemin geçitlerden; bariyerli bekçili geçitler, bariyetleri bekçisiz geçitler, bariyersiz geçitlerin yönetimi, geçit bekçilerinin görevleri ve genel hükümleri kapsar.

Madde 3

Tanımlar

Bu Yönetmelikte geçen,

Kuruluş: TCDD’yi,

TCDD: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolu İşletmesi Genel Müdürlüğünü,

Genel Müdürlük: TCDD Genel Müdürlüğünü,

Hemzemin Geçit: Karayolunun, Demiryolunu ray seviyesinden herhangi bir açıda geçtiği yeri,

ifade eder.

İkinci Kısım

Hemzemin Geçitlerin Bakımı

Madde 4

Hemzemin geçitler ve geçitlerin çevresi temiz tutulacak, özellikle şose ve kaldırım daima bakım altında bulundurularak, aşağıdaki hususlar temin edilecektir.

a) Oynak traverslerin şoseyi bozmaması için burajın gayet iyi ve tam yapılmış olması sağlanacaktır.

b) Taşıtların geçeceği karayolu, ray üstü ile aynı seviyede ve su birikmeyecek şekilde düzenlenmiş olacaktır.

c) Geçitin karayolundan gelecek çamur ve toprakla dolmamasına dikkat edilecektir. Böyle bir durumun meydana gelmesi halinde hemen temizlenecektir.

d) Karlı havalarda geçitten kızaklı vasıtalar da geçiyorsa, yalnız ray üstü ve kortray ile ray arasındaki buden boşluğu kardan temizlenerek kızakların rahatça geçmesi sağlanacaktır. Kızaklı araçların geçmediği geçitlerde karayolunun geçit sahasındaki kısımları kardan tamamen temizlenecektir.

e) Çapraz hemzemin geçit işaret levhaları ve bariyer direği etrafında biriken karlar temizlenerek bunların sürücüler tarafından rahatça görülmesi sağlanacaktır.

f) Hemzemin geçide yaklaşan trenlerin görünmesine veya trenden hemzemin geçidin görülmesine engel teşkil ederek görüş imkanını bozan engeller imkan dahilinde kaldırılacak ve güzergaha ağaç dikilmeyecektir. Görüşü engelleyen ağaçlar kesilecektir.

g) Kontray ile esas ray arasındaki buden boşluğunun açıklığı 55 milimetre, derinliği en az 38 milimetre olacak, bu ölçülerin değişmesi halinde durum en yakın amire bildirilecektir.

h) Hemzemin geçite her iki yönde uygun mesafelere “makinist düdük çal” levhası konulacaktır.

ı) Geliş-Gidiş yolları ayrı olan geçitlerde yol, bir refujle ayrılacak, vasıtaların zig-zag yaparak kapalı geçitten geçmesi önlenecektir.

i) Asfalt olmayan geçitlerin içi ve her iki tarafı en az 50 mt. asfaltlanacaktır. (Özellikle Elektrikli Sinyalli yollarda)

j) Geçitlerde yeterli drenaj kanalları yapılarak sel, teressubat vs. doğal olaylara karşı korunacaktır.

k) Geçit bekçisi bulunan hemzemin geçitlerde yukarıdaki c, d, e, g bentlerinde yazılı olan hususlar bizzat geçit bekçileri tarafından a, b, f, h, ı, i, j bentlerinde yazılı bulunmayan hemzemin geçitlerin bakımından tamamı Yol Çavuşuna aittir. Ancak yol bekçileri mıntıkalarında gördükleri arızaları mıntıka çavuşuna ihbar etmek mecburiyetindedirler.

Madde 8

Bariyerli bekçili hemzemin geçitlerde, geçit bekçileri aşağıdaki belirtilen görevleri yaparlar:

a) Geçit bekçileri, her demiryolu aracının hemzemin geçitten geçiş zamanından üç dakika önce, geçit üzerinden geçen karayolu araçlarını uzaklaştırdıktan ve demiryolunu tamamen serbest bıraktıktan sonra bariyerleri kapatıp kumanda kolu başında durarak gece veya gündüz durumuna göre taşıdıkları kilitli bayrak veya el frenleriyle TCDD İşaret Yönetmeliğinde anlatılan şekilde, serbest yol işaretini demiryolu aracına göstereceklerdir. Demiryolu aracı bariyeri tamamiyle geçip trenin arkasındaki işareti gördükten sonra bariyeri açacaklardır.

b) Geçit Bekçileri, demiryolu aracı geçerken makinist veya diğer memurlar tarafından verilecek işaretlere dikkat edecek ve gerekirse bu işaretleri tekrar edeceklerdir. Aldığı mesajı ilgililere ileteceklerdir. Şayet kensinin yapması gereken bir iş varsa onu da kendisi yapacaktır.

c) Demiryolu aracının durmasını gerektiren bir hal varsa, bekçiler kırmızı işareti göstererek treni durduracak, durdurma nedenini makinist ve tren şefine anlatacaktır.

d) Bariyerler kapandıktan sonra hiç kimsenin bariyer üzerine çıkmasına veya üstünden atlamasına müsaade etmeyeceklerdir. Yapılacak uyarıya rağmen karşıt harekette bulunanların kimliklerini soruşturarak yol bekçisi veya Yol Çavuşu vasıtasiyle kısım, gar veya istasyon şefine bildireceklerdir.

e) Trenlerin vaktinde geçmemesi halinde, gecikmelerini takip ederek trenin gelişinden önce bariyeri kapatarak, hemzemin geçidin trenin gecikme süresince karayolu araçlarına kapalı kalmasını önleyeceklerdir. Trenin gecikme süresi içinde hemzemin geçitten geçmek isteyenler bulunursa, geçit bekçisi bir kazaya neden olmayacağına kanaat getirdikten sonra bariyerleri tedbirli ve dikkatlice açarak, yolcu veya araçların geçişini sağladıktan sonra, trenin gelişinde bariyeri kapatacaktır. Bariyeri bu suretle açık bulunduğu müddetçe bekçiler her an gelebilecek katarı görmek üzere yol üzerinde kalacaklardır. Yalnız gecikmiş trenler hemzemin geçide iki kilometre kala sık sık ve şiddetli sinyal vererek geçit bekçisini uyaracaktır. Geçit Bekçisi her an gelebilecek olan trenin vereceği işareti dikkatle bekleyecek, sinyal verildikten sonra bariyeri kapatacaktır.

f) Çocukların yol üzerinde veya bariyer çevresinde dolaşmalarına, oynamalarına ve bariyerlerin üzerine çıkmalarına izin vermeyeceklerdir. Bariyerlerin kapatılması veya açılması gerektiğinde daima tip bariyerde bulunan tertibat kullanacak ve bariyer kolunun şiddetle aşağı düşüp vurmamasına dikkat edeceklerdir. Geçit Bekçileri, bariyer işaret fenerini her gün temizleyecek ve is yapıp ışığın azalmasını engelleyecek, gece, sisli ve tipili havalarda yakacak, gündüz söndüreceklerdir. Elektrik bulunan bariyerlerde iş sözkonusu olmadığından, fener camları kirlendikçe temizlenecektir.

g) Bariyerlerin temiz ve işler bir halde bulunmasına dikkat edecek ve ray ile kontray arasına sıkışacak olan taş, kum, çakıl, kar, buz vasair yabancı maddeleri kaldırıp her zaman iki ray arasını temiz bulunduracaklardır.

Geçit bekçileri, hemzemin geçitlerde kendilerinin yapabileceği bütün bozukluk ve kusurları onarmaya ve iyileştirmeye çalışacak, imkan olmayanları da ilk görecekleri yol bekçisi veya işçileri vasıtasiyle yol çavuşu ve/veya kısım şeflerine bildireceklerdir.

h) Bariyerlerin, trenlerin geçeceği zamanlar kapatıldıklarında yarı kapalı bırakmaları doğru olmayıp, manivela kolunu sonuna kadar çevrilip bariyerin sıkıca ve yabancı kişiler tarafından açılmayacak şekilde kapanmasını sağlayacaklardır. Açılırkende bariyer bütün açılıp tespit edilmeden önce kumanda kolu bırakılmayacaktır. Bariyer bozulup işlemediği zaman her iki taraftan yola bir zincir veya halat gerecekler ve geçidin kapalı olduğu kara vasıtalır sürücülerine anlatmak üzere her iki tarafa gece kırmızı fener, gündüz ise kırmızı disk koyacaklardır.

ı) Geçit bekçileri, motorlu ve motorsuz araçların demiryolu üzerinde, şevlerinde veya gabari dahilinde seyirlerine, insanların oturmalarına, yürümelerine ve yatmalarına izin vermeyeceklerdir.

j) Bariyerler ayrı ayrı açılır ve kapanırsa araçlar geçide hangi taraftan daha önce yaklaşıyorsa o yön bariyeri ve sona öteki yönün bariyerini kapatacaklar, açarken de önce araçların çıkacakları yönü, daha sonra öteki bariyeri açacaklardır.

k) Sisli havalarda bekçiler son derece dikkatli olacaklar, trenlerin geçiş vaktinden beş dakika önce bariyeri kapatacaklardır. Gündüz çok sisli havalarda, bariyerin fenerleri varsa, sis devam ettiği sürece yakacaklardır.

l) Yoğun sisli havalarda kaza ihtilamalinin azaltılması için aşağıdaki önlemleri alacaklardır.

1) Geçit Bekçileri, normal olarak açık duran bariyerleri eğer daha emniyetli olacaksa kapalı bulunduracaklardır.

2) Eğer gecikmiş bir trenin geçmesi bekleniyorsa bu trenin geçide yaklaştığına dair herhangi bir belirti yoksa ve yolcusu olan bir araç geçitten geçmek istiyorsa önce yolcuların inerek yaya olarak geçmelerine, daha sonra boş aracın geçmesine izin vereceklerdir. Araçlar hayvanla çekiliyorsa, hayvanlar başlarından tutularak geçirilecektir.

m) Bariyer bozulduğunda, usulüne uygun olarak arızayı sebebiyle birlikte amirine ve TCDD ilgilisine bildireceklerdir.

n) Bariyerlere vasıta çarpmasında, çarpan vasıtanın plakası, markası ve sürücü ile ilgili bilgileri alarak, amirine ve TCDD ilgilisine bildireceklerdir.