Hız İhlal Tespit Donanımları Muayene Yönetmeliği

(1) HİTD’ler; tip onayı alınmış, ilk muayene işlemleri, muayene işaretleri ve damgalama işlemleri yapılmış olarak piyasaya arz edilir. Aksi durumda olan HİTD’lerin muayeneleri yapılmaz.

(2) (Değişik:RG-7/7/2018-30471) HİTD’lerin piyasaya arzından sonraki muayene işlemlerinin yaptırılmasından kullanıcı sorumlu olup, saha harici muayene yapılması durumunda da HİTD’leri servise teslim etmekle yükümlüdür. Ayrıca; muayeneler için gerekli olan bilgi ve belgelerin temininden kullanıcı sorumludur.

(3) HİTD’lerin, muayeneleri sonucunda ayarının bozuk olduğu tespit edilenlerin tamir ve/veya ayarları, tamir ve ayar servislerine yaptırılır. Kullanıcı tarafından tamir ve ayarları yapıldığına dair belge ile muayene işlemleri yapılmak üzere servise başvurulur. Muayene işlemleri tamamlanıncaya kadar HİTD’ler kullanılmaz.

(4) Tamiri yapılan HİTD’lerin, tip onayına esas teşkil eden parçalarının dışında kullanılan farklı ekipmanlarının, metrolojik özellikleri etkileyebilecek nitelikte olması durumunda, bu HİTD’ler için tip onayı alınan kuruluşlardan yeniden tip onay belgesi alınır ve ilk muayenesi yeniden yaptırılır.

(5) Servis tarafından muayenesi yapılarak uygun bulunan HİTD’ler, 11 inci maddeye göre damgalanır.

(6) (Değişik:RG-7/7/2018-30471) Servis tarafından muayenesi yapılan ve uygun bulunan her bir HİTD için iki nüsha metrolojik muayene belgesi düzenlenir. Bu belge, asgari olarak HİTD’in; seri numarası, marka/modeli, muayene tarihi, damga bilgileri, kullanıcı bilgileri ve belge numarasını içerir. Düzenlenen bu belge, muayeneyi yapan personel tarafından imzalanarak, bir nüshası kullanıcıda diğer nüshası da istenildiğinde gösterilmek üzere serviste muhafaza edilir.

(7) Muayene süreleri, metrolojik muayene belgesi ile damga üzerinde bulunan gün, ay ve yılı belirten tarihler esas alınarak takip edilir.

(8) Üretici, kullanıcı ve servis tarafından bu Yönetmelik gereklerinin ihlal edilmesi halinde ilgili mevzuat hükümlerine göre gerekli yasal işlem uygulanır.

(9) Muayene işlemlerine başlamadan önce 7 nci maddenin ikinci fıkrasına göre yapılan ön inceleme sonucu uygun olmayan durumların tespit edilmesi halinde, HİTD’lerin muayenesi yapılmaz. Bu durumda servis, üç nüsha uygunsuzluk tutanağı düzenler. Bu tutanağın bir nüshasını muayenenin yapıldığı ilin il müdürlüğüne, bir nüshasını kullanıcıya tutanağın düzenlendiği tarihi takip eden beş iş günü içinde posta yoluyla iadeli taahhütlü olarak gönderir veya elden verir ve bir nüshasını da serviste muhafaza eder. HİTD’in kullanımı mevzuata uygunsa gerekli muayene ve damgalama işlemlerinin yaptırılmasını müteakip kullanımına izin verilir.

(10) İl müdürlüğü, uygunsuzluklarla ilgili servis tarafından düzenlenerek gönderilen uygunsuzluk tutanağına göre yapılacak değerlendirme neticesinde gerekli yasal işlemi yapar.

(11) HİTD’ler Kanunda belirtilen ilk, periyodik, ani, şikâyet ve stok muayenelerine tabi tutulur.

(12) Serviste bu Yönetmelik hükümlerine göre en az bir servis yetkilisi ve yeterli sayıda muayene personeli çalışır.

(13) (Ek:RG-7/7/2018-30471) Ortalama hız ölçüm donanımları, kurulumunun yapıldığı başlangıç ve bitiş noktalarının veya yol kesiminin uzunluğunun değişmesi halinde yeniden periyodik muayeneye tabi tutulur.

(1) İlk muayene; yeni yapılan veya parçaların birleştirilmesi suretiyle meydana getirilen HİTD’lerin satışa veya kullanılmaya başlanmalarından önce veya ithal edilen HİTD’lerin yurda sokulmaları sırasında veya periyodik, ani, şikâyet ve stok muayeneleri sonunda damgaları iptal olunan HİTD’lerin, tamir ve ayarlanmalarından sonra yapılan muayenedir. Buna göre;

a) HİTD’lerin piyasaya arzında;

1) Bakanlıktan ulusal tip onay belgesi alınan HİTD’lerin ilk muayenesi servis tarafından 7 nci maddede belirtilen periyodik muayene hükümlerine göre gerçekleştirilir.

2) Avrupa Birliği üyesi ülkelerden alınan ulusal tip onay belgesine istinaden Bakanlıkça ulusal tip onay belgesi verilen HİTD’lerin, üretildikleri ülkelerdeki mevzuata göre muayene işlemleri ve muayene işareti ve/veya damgalama işlemlerinin tamamlanmış olması halinde ilk muayene işlemleri yeniden yapılmaz.

b) İlk, periyodik, ani, şikâyet ve stok muayeneleri sonunda damgaları iptal olunan HİTD’lerin tip onayı değişikliğine sebep vermeyecek tamir ve ayar işlemlerinden sonra ilk muayenesi, kullanıcı tarafından servise yaptırılır. Bu muayene, 7 nci maddede belirtilen periyodik muayene hükümlerine göre; damgalama işlemleri ise tip onayına esas damga planında belirtilen şekilde, servis tarafından gerçekleştirilir. Kullanıcı, tamir ve ayar servisine yaptırdığı işlemlere ilişkin tamir ve ayar servisi tarafından imzalanan, kaşelenen ve işlem tarihini içeren belgeyi talep edildiğinde ilgililere ibraz etmekle yükümlüdür.

(2) (Değişik:RG-7/7/2018-30471) HİTD'lerin, piyasaya arz edilmeden önce ilk muayenesinin yaptırılmasından üretici, tamir ve ayarlanması yapılanların veya kurulumu yapılmak suretiyle karayollarına yerleştirilenlerin ilk muayenesinin yaptırılmasından kullanıcı sorumludur.

(3) (Değişik:RG-7/7/2018-30471) İlk muayenenin geçerlilik süresi bir yıldır. Birinci fıkranın (a) bendine göre ilk muayenesi yapılmış HİTD’lerden, kurulumu yapılmak suretiyle karayollarına yerleştirilenlerin ilk muayene geçerlilik süresine bakılmaksızın muayene servisince muayenesi yapılır. Kurulumdan sonra muayene servisince muayenesi yapılmayan HİTD’ler kullanılamaz.

(1) Periyodik muayene, HİTD’ler için yapılan genel muayene olup geçerlilik süresi bir yıldır. Bu süre son muayenenin yapıldığı tarihten itibaren başlar. HİTD’lerin periyodik muayenesinin, 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ilk muayene veya bir önceki periyodik muayene geçerlilik süresi dolmadan servise yaptırılması gerekir ve bu muayenenin yaptırılmasından kullanıcı sorumludur.

(2) Servis, periyodik muayeneye başlamadan önce HİTD’lerin aşağıda belirtilen ön inceleme gereklilikleri açısından;

a) Tip onayında belirtilen ve üzerinde yer alan etiket ve işaretlemeleri,

b) Üzerindeki damgaları ve geçerlilik sürelerini,

c) Bir önceki metrolojik muayene belgesindeki bilgilerle uyumluluğunu,

ç) Üzerinde tip onayına esas olmayan aparatların kullanılıp kullanılmadığını,

d) Fonksiyonlarının doğru çalışıp çalışmadığını,

e) İlgili mevzuatında bahsedilen ve gerekli görülen diğer gereklilikleri,

kontrol eder.

(3) (Değişik:RG-7/7/2018-30471) İkinci fıkradaki kontroller sonucu uygun bulunan HİTD’ler saha muayenesine tabi tutulur. Ancak saha muayenesinin yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda servis tarafından gerekçesi metrolojik muayene belgesinde belirtilerek saha harici muayene yapılabilir. Ortalama hız ölçüm donanımlarına saha harici muayene uygulanmaz.

(4) Saha muayenesinde HİTD’lerin MİH değerleri;

a) 100 km/h’in altındaki hızlar için ± 3 km/h,

b) 100 km/h’in üstündeki hızlar için ± %3 km/h,

olarak uygulanır.

(5) Saha harici muayenede HİTD’lerin MİH değerleri;

a) 100 km/h’in altındaki hızlar için ± 2 km/h,

b) 100 km/h’in üstündeki hızlar için ± % 2 km/h,

olarak uygulanır.

(6) Dördüncü ve beşinci fıkralarda belirtilen gereklilikleri karşılayan HİTD’ler, damga planına göre damgalanır ve 5 inci maddenin altıncı fıkrasında belirtildiği şekilde metrolojik muayene belgesi düzenlenir.

(7) Periyodik muayene sonucunda dördüncü veya beşinci fıkrada belirtilen MİH değerlerine göre doğru çalışmadığı tespit edilen HİTD’lere herhangi bir cezai işlem uygulanmaz, periyodik muayene yapılmaz, metrolojik muayene belgesi düzenlenmez ve HİTD’ler kullanımdan men edilir. Servis tarafından tamir ve ayar servisine gönderilmek üzere iki nüsha tutanak düzenlenir. Tutanakların bir nüshası tamir ve ayar servisinde bir nüshası da serviste muhafaza edilir.

(8) Periyodik muayene sonucunda dördüncü veya beşinci fıkrada belirtilen MİH değerlerine göre doğru çalışmadığı tespit edilen ve kullanımdan men edilen HİTD’lerin periyodik muayene geçerlilik süresi hesaplanırken tamir ve ayar servisinde geçirdiği süre göz önüne alınmaz. Tamir ve ayar servisindeki işlemleri tamamlanan HİTD’lere 6 ncı madde hükümlerine göre ilk muayene işlemi uygulanır.

(1) Ani muayene, Bakanlık ve il müdürlüklerinin görecekleri lüzum veya ihbar üzerine, HİTD’lerin bulundukları yerlerde habersizce yapılan muayenesidir.

(2) Ani muayene, serviste 7 nci maddede belirtilen periyodik muayene hükümlerine göre yapılır.

(3) Muayene sonucu uygun bulunmayan HİTD’ler için il müdürlüğünce ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli yasal işlem tesis edilir.

(4) Bakanlık ve il müdürlükleri ani muayenelerde servisi kullanır. Bu hizmetler için servis tarafından Bakanlık veya il müdürlüğü ve kullanıcıdan ücret talep edilemez.

(1) Şikâyet muayenesi, HİTD’lerin doğru çalışıp çalışmadığını tespit etmek üzere, kullanıcının veya diğer bir kimsenin yazılı müracaatı üzerine yapılan muayenedir.

(2) Kullanıcı tarafından yapılan şikâyette, başvuru servise yapılır ve muayenesi, 7 nci maddede belirtilen periyodik muayene hükümlerine göre gerçekleştirilir. Muayene ücreti, şikâyette bulunan kullanıcı tarafından karşılanır.

(3) Kullanıcısı dışında gerçek veya tüzel kişilerce yapılacak şikâyette, başvuru ve muayene işlemleri aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Başvurular; başvuruyu yapanın adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, adres bilgileri ve ceza tutanağı ile birlikte şikâyete konu HİTD’lerin kullanıldığı yeri ve şikâyet tarihini içeren bir dilekçe ile İçişleri Bakanlığına yapılır.

b) İçişleri Bakanlığınca, muayene ücreti ve bu ücretin, (d) bendine göre kimler tarafından karşılanacağı konusunda başvuru sahibine bilgi verilir; başvuru sahibi tarafından kabul edilirse muayene gerçekleştirilir.

c) Şikâyete konu HİTD’lerin muayenesi, Servis tarafından İçişleri Bakanlığı personeli gözetiminde, 7 nci maddede belirtilen periyodik muayene hükümlerine göre yapılır. Muayene sonucunda servis tarafından 3 nüsha şikâyetli muayene formu düzenlenir. Bu form İçişleri Bakanlığı personeli ve muayeneyi yapan servis personeli tarafından imzalanır. Formun bir nüshası İçişleri Bakanlığı tarafından başvuru sahibine iletilir, bir nüshası serviste ve bir nüshası da İçişleri Bakanlığında muhafaza edilir.

ç) Muayene sonucu uygun bulunmayan HİTD’ler için ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli yasal işlem yapılmak üzere servis tarafından uygunsuzluk formu düzenlenerek HİTD’lerin muayenesinin yapıldığı il müdürlüğüne gönderilir.

d) Muayene sonucunun olumlu olması durumunda muayene ücreti müracaat sahibi tarafından; olumsuz olması durumunda ise kullanıcı tarafından karşılanır.

(1) Stok muayenesi, ilk muayene damgasını taşıdıkları halde satılmayıp depo, atölye, imal ve satış yerlerinde veya kullanılmasına ihtiyaç duyulmayarak stok halinde bulundurulan HİTD’lerin periyodik muayene süreleri içinde tekrar tabi tutuldukları bir muayene şeklidir.

(2) HİTD’lerin stok muayenesinin yaptırılmasından kullanıcı sorumludur.

(3) HİTD’lerin stok muayenesi, 7 nci maddede belirtilen periyodik muayene hükümlerine göre serviste gerçekleştirilir.

(1) Muayene sonucunda servis tarafından kullanılacak damga; üzerinde yer alan seri numarası ve muayene tarihi bilgilerinin zamanla silinmeyeceği bir yapıda olur.

(2) Damgalama, HİTD'lerin parça ve bağlantılarına, güvenlik mühürlerine zarar vermeyecek ve dışarıdan müdahaleyi önleyecek şekilde yapılır.

(3) Damga, tip onayına esas damga planında belirtilen ve ayarlarına müdahale edilebilecek noktalara uygulanır.

(4) (Değişik:RG-7/7/2018-30471) Damgalamada, Ek-1’de belirtilen ve üzerinde bu Yönetmelik hükümlerinin gerektirdiği asgari bilgileri taşıyan damga kullanılır ve bu damganın HİTD’lerin tüm marka ve modellerine uygulanabilir olması sağlanır.

(1) İlk, periyodik ve stok muayene ücreti, HİTD’in kullanıcısı tarafından, şikâyet muayenesi ücreti ise 9 uncu maddede belirtilen hükümlere göre ilgili taraflarca ödenir.

(2) Muayene işlemlerinden alınacak ücretler, 8/2/1989 tarihli ve 20074 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Ölçü ve Ölçü Aletlerinden Alınacak Muayene ve Damgalama Ücret Yönetmeliği ile Bakanlıkça her yıl 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranlarında arttırılarak yeniden belirlenir. Servis, bu ücretten farklı bir ücret talep edemez.

(3) (Değişik:RG-7/7/2018-30471) Kullanıcı tarafından muayene ücretinin ilgili hesaba yatırılmasından sonra muayene gerçekleştirilir. Muayene sonrasında kullanıcıdan muayene ücreti haricinde ilave bir ücret alınamaz.

(1) Bakanlık, bu Yönetmelik hükümlerinin yerine getirilip getirilmediğini kontrol etmek için servisin faaliyetleri ile servise ait evrak ve kayıtları, kontrol ve denetime yetkilidir.

(2) Servis, denetimle ilgili bilgi ve belgeleri, istenildiğinde denetimde bulunan kişilere göstermek, incelenmesine yardımcı olmak, istenilen bilgileri gerçeğe uygun, eksiksiz olarak vermek ve doğru beyanda bulunmakla yükümlüdür. Elektronik ortamda tutulan bu bilgilere erişim yetkisi Bakanlığa da verilecektir.

(3) Yapılan denetimlerde, bu Yönetmelik hükümlerine veya yürürlükteki mevzuata aykırı bir durumun tespit edilmesi halinde, ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.

(4) Bakanlık; servisin, bu Yönetmelik kapsamındaki işlemlerinde suç şüphesi bulunması halinde bu durumu ilgili makamlara bildirir.

(1) Servisin, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından HİTD’lerin muayene konularını içerecek şekilde TS EN ISO/IEC 17020 “Uygunluk Değerlendirmesi - Çeşitli Tiplerdeki Muayene Kuruluşlarının İşletimi İçin Şartlar” kapsamında A tipi muayene kuruluşu olarak akredite edilmiş olması gerekir.

(2) Serviste sertifikalı referans ölçü aleti kullanılması ve bunların %100 izlenebilir olması gerekir.

(1) Servis, HİTD’lerin muayenelerini bu Yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirmekle yükümlü olup muayenelere ilişkin bilgi ve belgeleri en az beş yıl muhafaza eder. Bu bilgiler, Bakanlık ve il müdürlüklerinin de erişebileceği elektronik ortamda kayıt altına alınır.

(2) Verilen servis hizmetleri onay belgesi ile ilgili bilgi ve belgelerde değişiklik olması halinde durum en geç bir ay içerisinde servis tarafından Bakanlığa bildirilir.

(3) Servis, piyasada kullanımda olan tüm marka ve model HİTD’ler için hizmet vermek zorundadır.

(4) Servis, belgelendirilmesine esas olan akreditasyon belgelerini geçerlilik süreleri dolmadan yenilemek zorundadır.

(1) Servis, servis hizmetleri onay belgesi için ikinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri Bakanlığa ibraz etmek zorundadır.

(2) İbraz edilecek bilgi ve belgeler şunlardır:

a) Servisin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından HİTD’lerin muayene konularını içerecek şekilde TS EN ISO/IEC 17020 “Uygunluk Değerlendirmesi - Çeşitli Tiplerdeki Muayene Kuruluşlarının İşletimi İçin Şartlar” kapsamında A tipi muayene kuruluşu olarak akredite olduğuna dair belgeler.

b) Servis yetkilisi ile muayene hizmetlerinde çalışacak muayene personeline ilişkin bilgiler.

c) Muayene hizmeti verilecek laboratuvar, ekipman ve hizmet yerlerine ilişkin bilgiler.

(3) Yetkilendirme, bilgi ve belgelerin eksiksiz olması halinde gerçekleştirilir.

(4) Servis hizmetleri onay belgesinin geçerliliği, servis belgelendirilmesine esas olan akreditasyon belgesi geçerli olduğu sürece devam eder.

(1) HİTD’lerin periyodik ve stok muayenelerinin yapılmasını engelleyecek yangın, deprem, sel gibi mücbir sebeplerin ortaya çıkması durumunda, mücbir sebebin gerçekleştiği andan son bulduğu ana kadar geçen sürede bu işlemler ertelenebilir. Mücbir sebebin ortadan kalkması halinde belirlenecek bir süre sonunda muayene işlemlerinin yapılmasına devam edilir.

(Değişik:RG-5/5/2020-31118)

(1) Bu maddenin yürürlük tarihinden önce piyasada kullanımda olan veya kurulu olan HİTD’lerin muayenelerinde tip onay şartı aranmaz. Ancak söz konusu HİTD’lerin trafikte hız ölçümünde kullanılabilmesi için kullanıcısı tarafından hazırlanacak damga planlarının; OHÖD harici HİTD’ler için 1/7/2018 tarihine kadar, OHÖD’ler için 31/12/2020 tarihine kadar Bakanlığa onaylattırılması gerekir. Bu işlemleri süresinde tamamlanmış olan HİTD’ler bu Yönetmeliğe göre muayene işlemleri yaptırılmak suretiyle trafikte hız ölçümünde kullanılabilir.

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra lazer radar tabanlı HİTD’lerin kullanılmaya başlanılması halinde, servisin 14 üncü maddede belirtilen şekilde akredite edilmiş olması gerekir.

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden, 31/12/2018 tarihine kadar HİTD’lerin muayene ücreti KDV hariç, saha muayenesi için 700 Türk Lirası ve saha harici muayene için 400 Türk Lirasıdır.

(1) Bu Yönetmeliğin;

a) 14 üncü, 16 ncı ve geçici 1 inci maddeleri 1/1/2018 tarihinde,

b) Diğer hükümleri 1/7/2018 tarihinde,

yürürlüğe girer.

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

Eki için tıklayınız.