Hurdaya Ayrılan Türk Bayraklı Gemilerin Yerlerine Yeni Gemi İnşa Edilmesinin Teşvikine Dair Yönetmelik

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,

b) Boş gemi ağırlığı (Lightship): Geminin geçerli stabilite kitapçığında yer alan tekne, makine, donanımlar, yedek parçalar ve tüm sabit cihazların ağırlıklarının metrik ton cinsinden toplamını,

c) (Değişik:RG-18/6/2022-31870) Gemi: Milli Gemi Sicili veya Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı kendiliğinden hareket etme imkânı bulunmasa da tahsis edildiği amaca uygun olarak yüzme özelliği bulunan her türlü gemi, deniz ve içsu aracını,

ç) Gemi yaşı: Gemi sicilindeki kayıtlı olan inşaa yılı esas alınarak hesaplanan yaşı,

d) Gros tonilato (GT): Gemi sicilinde kayıtlı gros tonilatosunu,

e) (Değişik:RG-18/6/2022-31870) Hurda fiyatı: Londra Metal Borsası internet sayfasında ilan edilen Türkiye için navlun dahil hurda çelik kapanış fiyatlarına ilişkin listedeki 1 aylık kontrat değeri baz alınarak belirlenecek ton başına döviz cinsinden başvuru tarihindeki hurda fiyatını,

f) Hurda gemi: Sökülmek amacıyla gemi söküm bölgesine gelen ve/veya getirilen bu Yönetmelik kapsamındaki gemiyi,

g) İdare: Denizcilik Genel Müdürlüğünü,

ğ) (Değişik:RG-18/6/2022-31870) Klas kuruluşu: 18/1/2017 tarihli ve 29952 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemiler İçin Yetkilendirilmiş Kuruluşlar Yönetmeliği uyarınca tanınmış kuruluşu,

h) Mücbir sebep: Doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı ve benzeri sebepleri,

ı) Taahhütname: İdare tarafından, belirli bir formatta tanzim edilen ve yararlanıcı tarafından imzalanan metni,

i) Temlikname: Bu Yönetmelik kapsamında yararlanıcıya ödenecek olan hurda teşvik bedelinin devrine ilişkin belgeyi,

j) Yararlanıcı: Hurda teşvikinden faydalanması uygun bulunan geminin sicil tasdiknamesinde kayıtlı gemi sahibini veya sahiplerini,

k) Yeni gemi: Söz konusu teşvik kapsamında inşa edilecek gemileri,

l) Yüklenici: Yararlanıcı ile aralarında yeni geminin inşası için sözleşme yapılmış, 28/6/2015 tarihli ve 29400 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelik kapsamında Bakanlıktan işletme izin belgesi almış tesisi,

m) (Ek:RG-18/6/2022-31870) Dönüşüm maliyeti: Makine dönüşüm için yapılan proje, klas kuruluşu, işçilik ve yeni makinenin KDV dahil bedelini,

ifade eder.

(1) Hurda teşvikinden faydalanmak isteyenler, (Mülga ibare:RG-23/3/2024-32498) bu Yönetmelik kapsamında yer alan gemi cinsleri için, Ek-1’de yer alan başvuru formu ve 6 ncı maddede yer alan diğer belgelerle birlikte başvuru yapabilir.

(2) Yapılan hurda teşviki başvurularının, Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi bütçe imkanları doğrultusunda her yıl (Değişik ibare:RG-18/6/2022-31870) toplam (Değişik ibare:RG-23/3/2024-32498) 50.000 (Değişik ibare:RG-18/6/2022-31870) GT’yi geçmemek üzere en fazla on adet gemi için; yaşı, tonajı ve sefer bölgesi dikkate alınarak değerlendirmesi yapılır. Kabul edilen başvurular için İdare tarafından yararlanıcıya, belirlenen toplam teşvik tutarını içeren Teşvik Uygunluk Belgesi düzenlenir.

(3) İkinci fıkra uyarınca başvurusu kabul edilen yararlanıcının, Teşvik Uygunluk Belgesi düzenlenme tarihinden itibaren (Değişik ibare:RG-23/3/2024-32498) yedi ay içerisinde yüklenici ile yeni geminin inşaasına yönelik sözleşme yaparak İdareye ibraz etmesi gerekir. Aksi halde Teşvik Uygunluk Belgesi hiçbir işleme gerek duyulmaksızın iptal edilmiş sayılır.

(4) Yararlanıcı sözleşmeyle birlikte Ek-2’de yer alan taahhütname ve Ek-3’te yer alan temliknameyi İdareye ibraz eder.

(5) Hurdaya ayrılacak gemi için verilecek teşvik tutarı, geminin boş ağırlığı ile güncel hurda fiyatının çarpılması suretiyle tespit edilir. (Ek cümle:RG-18/6/2022-31870) Bu teşvik tutarı, yeni inşa edilecek geminin fosil yakıt kullanması halinde bir buçuk katı, LNG ve hibrit sistemler de dahil olmak üzere alternatif çevre dostu bir enerji kaynağı kullanılması halinde ise iki buçuk katı olarak tespit edilir.

(6) Bu Yönetmelik kapsamında hurdaya ayrılmak üzere sicilden terkin edilen gemiler hiçbir şartta tekrar sicile kaydedilmez.

(7) (Mülga:RG-18/6/2022-31870)

(8) (Mülga:RG-18/6/2022-31870)

(1) Hurda teşvikinden yararlanmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler; başvuru formu ve aşağıdaki belgeler ile birlikte başvuruda bulunur:

a) Tüzel kişiler açısından şirketi birinci derecede temsil ve ilzama yetkili kişilere ait (Değişik ibare:RG-17/4/2022-31812) yetkili olduklarını gösterir sicil tasdiknamesinin aslı.

b) Gerçek kişilerde noter onaylı imza beyannamesi, ortaklık olması halinde ise imza beyannamesine ilave olarak tüm ortakların muvafakatının alındığını gösteren noter onaylı belge.

c) Başvuran kişinin vekil olması halinde, vekil adına açıkça “Hurdaya Ayrılan Türk Bayraklı Gemilerin Yerlerine Yeni Gemi İnşa Edilmesinin Teşvikine Dair Yönetmelik kapsamında yapılacak işlemler için İdareye başvuruda bulunmak, taahhütname, temlikname ve diğer belgeleri imzalamak ve takibini yapmak” ibaresinin yer aldığı geçerli bir vekaletname.

ç) (a) ve (b) bentlerinde belirtilen yetkili kişi ve/veya kişilerin 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamındaki kaçakçılık suçları ile 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 79 uncu, 157 nci, 161 inci, 252 nci maddeleri ile 197 ila 212 nci maddelerinde yer alan suçların bir veya bir kaçına ilişkin olarak son beş yıl içinde kesinleşmiş cezası bulunmadığına dair adli sicil kaydı belgesi.

d) Gerçek ve tüzel kişilerin vergi dairesine ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına borcunun bulunmadığını gösteren borcu yoktur belgeleri.

e) Gemi boş ağırlığının tespiti için hurdaya ayrılacak geminin teknik kütük dosyasının bulunduğu liman başkanlığından alınacak yazı.

f) Yeni inşa ettirilecek geminin özellikleri ve planlanan inşa süreci.

(2) Hurdaya ayrılacak geminin Milli Gemi Siciline veya Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı olması gerekir.

(3) Başvuru tarihi itibarıyla hurdaya ayrılacak gemi üzerinde sabıka kaydı, seferden men, ipotek, haciz veya herhangi bir takyidat olmaması gerekir. (Ek cümleler:RG-18/6/2022-31870) Takyidat bulunması halinde tüm hak sahiplerinin muvafakati ile başvuru yapılabilir. Muvafakatin belgelendirilmesi ve noterden onaylatılmış olması gerekir.

(4) (Değişik:RG-23/3/2024-32498) Hurdaya ayrılacak gemiye ait geçerli olan aşağıdaki belgelerden birinin olması gerekir:

a) Denize Elverişlilik Belgesi.

b) Su Aracı Uygunluk Belgesi.

c) İçsuya Elverişlilik Belgesi.

(1) Yeni inşa olunan geminin Milli Gemi Sicili veya Türk Uluslararası Gemi Siciline kaydının yapılmasından önce hurdaya ayrılacak geminin sicilden terkin edilerek hurdaya verildiğinin tevsiki yapılır.

(2) Bakanlık tarafından uygun görülen ve gemi geri dönüşüm konularında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarından mücbir sebep, kapasite yetersizliği veya sipariş yoğunluğu gibi sebeplere dayalı olarak hurda teslim işleminin gerçekleştirilemediğinin tevsik olunması veya söz konusu geminin yurt dışında tutulması halinde, İdare tarafından en fazla üç aya kadar ilave süre verilir.

(3) Hurda teşviki için başvurusu kabul edilen geminin hurdaya teslim işlemi sonuçlandırılana kadar siciline satılamaz, devredilemez, başka bayrak altında faaliyet için kiralanamaz şerhi konulur.

(1) (Değişik:RG-18/6/2022-31870) Ticari amaçlı olarak 50 GT üzeri inşa edilecek yeni gemi, deniz ve içsu aracının cinsi Bakanlığın resmi internet sitesinde yayımlanan gemi sicili için gemi cinsleri tanımlamaları listesinde yer almalıdır.

(2) Yeni inşa edilecek gemi, Teşvik Uygunluk Belgesi düzenlendiği tarihten itibaren en geç üç yıl içerisinde yapımı tamamlanarak Milli Gemi Siciline veya Türk Uluslararası Gemi Siciline yararlanıcı tarafından tescil ettirilir.

(3) Yeni inşa edilecek geminin klas kuruluşu gözetiminde inşa edilmesi zorunludur.

(4) (Değişik:RG-18/6/2022-31870) Yeni inşa edilen geminin Milli Gemi Siciline veya Türk Uluslararası Gemi Siciline kaydını müteakip en az beş yıl süresince klas kuruluşu tarafından düzenlenen klas sertifikalarına sahip olması gerekir.

(5) Yeni geminin Türkiye’de inşa edilmesi ve inşasındaki yerli katkı oranının işçilik dahil en az %50 olması gerekir.

(6) Teşvik kapsamında yeni inşa edilen gemi Milli Gemi Siciline veya Türk Uluslararası Gemi Siciline tescil tarihinden itibaren en az beş yıl süre ile Türk Bayrağı altında işletilir ve bu süre içerisinde siciline, satılamaz, devredilemez, başka bayrak altında faaliyet için kiralanamaz şerhi konulur.

(1) Yararlanıcı, inşa halindeki gemi için, inşa süresi ile uyumlu ve teslim tarihine kadar olan süreyi kapsayacak şekilde, yüklenici ile aralarında imzaladıkları sözleşme tutarına göre yapılacak geçerli bir sigorta poliçesinin bir suretini İdareye sunar. Bu sigorta geminin inşası esnasında öngörülebilir her türlü riske karşı gerekli teminatları bulundurur. Anılan sigorta poliçesi asgari aşağıda belirtilen teminat alanlarını kapsar:

a) Tüm inşaat rizikoları, bu rizikolardan bir veya birkaçının gerçekleşmesi sonucu sigortalı gemiye gelecek zarar ve ziyanı, gizli kusur nedeniyle kusurlu parçanın onarımı ve yenilenmesi masraflarını.

b) Kusurlu çizimden doğan ziyan, hasar ve masrafları.

c) Kızaktan inişi sırasında meydana gelebilecek kazaları.

ç) Donatılmak üzere, havuza götürülüp getirilmesi esnasında oluşacak hasarları.

d) Deneme seferleri çatışma sorumluluğunu.

(2) Yararlanıcı, yeni geminin denize indirilmesinden itibaren beş yıl boyunca yıllık olarak 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1352 nci maddesinin birinci fıkrasında sıralanan deniz alacaklarını teminat altına alan bir koruma ve tazmin sigortası veya mali sorumluluk sigortasına tekabül eden bir sigorta poliçesini bulundurur. Ayrıca, beş yıl boyunca yıllık olarak tekne ve makine sigortası veya bu sigortalara tekabül eden bir sigortayı yaptırır. Her yenilemede söz konusu sigorta poliçelerinin birer suretini İdareye sunar.

(3) Bakanlık tarafından kabul gören ve ilan edilmiş olan kulüp ve sigortacıların mali sorumluluk poliçeleri dışındaki belgeler kabul edilmez.

(4) Söz konusu sigorta poliçesinde meydana gelecek herhangi bir değişiklik yararlanıcı tarafından otuz gün içerisinde İdareye yazılı olarak bildirilir.

(5) Yeni geminin işletilmesinin sebep olduğu zıya veya hasardan Bakanlık sorumlu tutulamaz.

(6) Bu Yönetmelik kapsamında sigortanın yenilenmesine ilişkin yazılı veya sözlü bildirim konusunda Bakanlığa herhangi bir hukuki sorumluluk atfedilemez.

(1) Hurda teşviki için sağlanacak kaynak, Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi bütçesinden karşılanır.

(2) (Değişik:RG-18/6/2022-31870) Yeni inşa olunan gemi üzerine, ödeme yapılmadan önce kullandırılacak teşvik tutarı kadar birinci derece ve birinci sıradan döviz cinsinden ipotek konulur veya aynı tutarda Bakanlık lehine kayıtsız, şartsız banka teminat mektubu düzenlenerek teslim edilir.

(1) Ödeme yapılacak tarihe ait Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif döviz satış kuru dikkate alınarak Türk Lirası olarak, yeni inşa olunacak geminin;

a) Yapı halindeki gemilere özgü sicile kaydedilmesinde hurda teşvik tutarının % 40’ı,

b) Kabuk inşaasının tamamlanmasında hurda teşvik tutarının % 30’u,

c) Tescilinde hurda teşvik tutarının % 30'u,

ödenir.

(2) Yararlanıcı, hurda teşvik tutarı ödemesi için birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde yer alan aşamaların bitirilmesini müteakip yerli katkı oranını da içeren klas kuruluşu (Ek ibare:RG-23/3/2024-32498) veya yeminli mali müşavir raporu ile birlikte geçerli tekne inşa sigortasını İdareye sunar.

(3) Son taksidin ödenmesinde hurdaya verilecek geminin terkin edilerek hurdaya ayrılması ve tevsiki gerekmekte olup aksi durumda herhangi bir ödeme yapılmaz.

(4) Düzenlenen klas (Ek ibare:RG-23/3/2024-32498) veya yeminli mali müşavir raporunun İdare tarafından uygun bulunması halinde yükleniciye ödeme yapılır.

(5) Bu Yönetmelik kapsamında yapılan ödemeler haricinde, klas kuruluşu, (Ek ibare:RG-23/3/2024-32498) yeminli mali müşavir, yüklenici ve yararlanıcı Bakanlıktan ayrıca bir ücret veya sair hak ve alacak talep edemez.

(1) Yerli katkı oranı, aşağıdaki formüle uygun olarak klas kuruluşu (Ek ibare:RG-23/3/2024-32498) veya yeminli mali müşavir tarafından tespit edilir:

Yerli Katkı Oranı = [Nihai Ürün Maliyet Tutarı (TL)−Nihai Ürün İçindeki İthal Girdi Maliyet Tutarı (TL)]

Nihai Ürün Maliyet Tutarı (TL)

(2) Nihai ürünü teşkil eden yerli ve ithal girdi maliyetlerinin hesaplanmasında aşağıdaki kalemler dikkate alınır:

a) Kullanılan doğrudan ve dolaylı malzeme giderleri.

b) Doğrudan ve dolaylı işçilik giderleri.

c) Ürünle ilgili genel giderler.

(3) Yurt içinden temin edilen girdilerin ithal olup olmadığı hakkında, yüklenici tarafından ibraz edilecek fatura ile tevsik olunmak kaydı ile yüklenicinin beyanı esas alınır ve girdi ithal ise ithal girdi hesaplamasına dahil edilir.

(4) İthal girdi tutarının hesaplanmasında, ithal girdinin tesise teslim fiyatı ve teslim tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif döviz satış kuru dikkate alınır.

(5) Yeni geminin yapımı aşamasında kullanılan tüm girdilere ait belgeler sicile tescil edildiği tarihten itibaren beş yıl süresince muhafaza edilir. İdarenin talep etmesi durumunda bu belgeler İdareye sunulur.

(1) (Değişik:RG-18/6/2022-31870) Teşvikten yararlanma öncesinde, sırasında veya sonrasında bu Yönetmelik hükümlerine aykırı davranılması halinde, yararlanıcı için ödenen teşvik tutarı, ödeme tarihinden itibaren 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun uyarınca hesaplanacak faiziyle birlikte rızaen geri alınır, bunun mümkün olmaması halinde; varsa gemi ipoteği 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre tahsil edilir veya banka teminat mektubu paraya çevrilir.

(2) 7 nci maddenin ikinci fıkrası uyarınca verilen ilave süreye rağmen söz konusu edimin ifa edilmemesi halinde birinci fıkra hükmüne göre işlem yapılır.

(3) Teşvikten yararlanma öncesinde, sırasında veya sonrasında gerçeğe aykırı ve yanıltıcı beyanda bulunan, belge tanzim eden, bunları kullanan gerçek veya tüzel kişiler hakkında 5237 sayılı Kanunun ilgili hükümleri tatbik olunur.

(4) Yeni inşa edilen geminin sicil kaydından itibaren beş yıllık süre içerisinde Türk bayrağı altında işletilmesini engelleyecek şekilde kiralanması, satılması, devir veya temlik olunması halinde birinci fıkra hükmüne göre işlem yapılır.

(5) (Değişik:RG-18/6/2022-31870) 9 uncu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sigorta belgelerinin yenilenmesini müteakip otuz gün içerisinde İdareye bildirilmemesi durumunda yeni inşa edilen geminin Denize Elverişlilik Belgesi veya İçsuya Elverişlilik Belgesi askıya alınır.

(6) (Değişik:RG-18/6/2022-31870) İdare yükleniciyi, hurdaya ayrılacak ve yeni inşa edilecek gemiyi her zaman denetleme yetkisine sahiptir. Bakanlık, denetim yapmak üzere merkez teşkilatı veya bölge liman başkanlıklarından denizcilik uzmanı ve denizcilik sörvey mühendisi kadrolarında bulunan personel ile mühendis kadrosunda bulunanlardan gemi inşa mühendisliği fakültesinden mezun olanlar veya bunların sıralı amirleri arasından gerektiği kadar personeli görevlendirir.

(Ek:RG-18/6/2022-31870)

(1) Enerji kaynağını fosil yakıttan alternatif çevre dostu bir enerji kaynağına dönüştürecek gemilerin donatanları sadece bu madde hükümlerine tabidir.

(2) Donatanlar aşağıdaki belgeler ile İdareye başvuruda bulunurlar:

a) Başvuru dilekçesi.

b) Klas kuruluşundan veya bölge liman başkanlığından onaylı gemi makine dönüşüm projesi.

c) Yüklenici tarafından dönüşüm maliyetini gösteren proforma fatura aslı.

(3) İdare tarafından kabul edilen başvurular için donatanlara uygunluk yazısı verilir. Ancak uygulama aşamasında gemi makine dönüşüm projesinde meydana gelen değişiklikler için İdareden onay alınması gerekir.

(4) İdare tarafından uygun görülen gemi makine dönüşüm projesinin 6 ay içerinde tamamlanması gerekir. Süresinde tamamlanamayan projeler için İdare tarafından 3 ay ilave süre verilebilir. Süresinde tamamlanamayan projeler için ödeme yapılmaz.

(5) Dönüşümü yapılan gemilerin donatanları ödeme yapılması için aşağıdaki belgeler ile İdareye başvuruda bulunurlar:

a) Ödeme talebi dilekçesi.

b) Klas kuruluşundan onaylı gerçekleşme raporu.

c) Dönüşümü gerçekleştiren yüklenici tarafından sadece dönüşüm masrafı için düzenlenmiş faturanın aslı.

(6) Süreci uygun olarak tamamlanan gemilerin donatanlarına dönüşüm maliyetinin %25’i Döner Sermaye İşletmesi Bütçesinden Türk Lirası olarak ödenir.

(7) Yapılan ödemeler haricinde, klas kuruluşu, yüklenici ve donatan Bakanlıktan ayrıca bir ücret veya sair hak ve alacak talep edemez.

(8) Yüklenici tarafından İdareye yanlış bilgi verilmesi halinde meri mevzuat hükümleri çerçevesinde İdari yaptırım uygulanır.

(Ek:RG-18/6/2022-31870) (Mülga:RG-23/3/2024-32498)

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma ve Altyapı Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız.