İkrazatçılık Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik

(Değişik: RG-19/08/2000-24145)

Müracaatları Hazine Müsteşarlığınca uygun görülenlere “İkrazatçılık Faaliyet İzin Belgesi” ile onaylı beyanname verilir. İzin Belgesi ve onaylı Beyanname tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde ticaret siciline başvurularak tescil ve ilan ettirilir.

İkrazatçılar, tescil ve ilan yapılmadan ikrazatcılık faaliyetinde bulunamayacakları gibi, ticaret unvanlarına ad ve soyadları ile ikrazatçılık, ikrazat ve ikrazatçı kelimesi dışında ilaveler yapamazlar.

İkrazatçılar kendilerine verilen izin belgesi ile onaylı beyanname örneğini işyerlerinde halkın görebileceği bir yere asmak zorundadırlar.

İkrazatçılar,

a) Ana faaliyet konuları dışında başka işle iştigal edemezler,

b) Mevduat veya her ne ad altında olursa olsun bir ivaz karşılığı para toplayamazlar, ilan ve reklamlarında mevduat topladıkları izlenimi veren bir ifade kullanamazlar,

c) 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde sermaye piyasası faaliyetinde bulunamazlar,

d) Faaliyetlerini sürdürmek amacıyla bankalar dahil her türlü kaynaktan borçlanamazlar ve bu fonları ödünç para verme işlerinde kullanamazlar,

e) Ödünç para vermeye yetkili olmayan kişi ve kurumların ödünç para verme işlemlerine aracılık edemezler.

(Değişik: RG-19/08/2000-24145)

Bu Yönetmeliğin, 6 ncı maddesindeki yasaklara aykırı hareket edenler ve 2 inci maddesinde belirtilen nitelikleri kaybedenler ile 4 üncü maddede belirtilen süre içerisinde Ticaret Siciline başvurarak tescil ve ilan yaptırmayanların faaliyet izinleri iptal edilir.

Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı işlem yaptığı tespit edilenler ile bu yönetmelik hükümlerine göre istenilen bilgi ve belgeleri zamanında göndermeyenlere, bu durumlarını düzeltmeleri için üç aya kadar süre verilir; bu süre içinde durumlarını düzeltmeyenlerin faaliyetleri bir ay süreyle geçici olarak durdurulur. Bir yıl içinde faaliyetleri iki kez geçici olarak durdurulan ikrazatçıların faaliyet izinleri iptal edilir.

Bu Yönetmeliğin, 6 ıncı maddesindeki yasaklara aykırı hareket etmeleri nedeniyle faaliyet izinleri iptal edilenlere yeniden izin verilmez.

Çeşitli nedenlerle faaliyet izinleri iptal edilen ikrazatçılar, bu işlemlerini ticaret siciline tescil ve ilan ettirmek, “Faaliyet İzin Belgesi” ile onaylı beyannamenin asıllarını ve iptal işleminin yayınlandığı Ticaret Sicil Gazetesinin bir örneğini Hazine Müsteşarlığına göndermek zorundadırlar.

Yönetmelik hükümlerine göre faaliyet izni verilen ikrazatçıların müşterileri ile yapacakları ödünç para verme işlemleri için sözleşme düzenlemeleri zorunludur.

Ödünç sözleşmelerinde asgari şu hususların yer alması gerekir:

a) Ödünç verilen tutar, vade, faiz oranı, geri ödeme tablosu, gecikme faizi,

b) Toplu ya da erken ödeme durumunda uygulanacak iskonto oranı,

c) Geri ödemeye ilişkin kambiyo senetlerinin adedi, vade tarihi ve numarası,

d) Varsa kefil, teminat veya ipoteğe ilişkin bilgiler,

Ödünç sözleşmesi iki nüsha olarak düzenlenir; bir nüshası ödünç alana verilir, diğer nüsha ise ikrazatçılar tarafından saklanır.

Ödünç sözleşmesi müteselsil sıra numarası taşır ve Maliye Bakanlığınca kabul edilen matbaalarda bastırılır.

İkrazatçıların ödünç para verme işlerine aracılık işlemleri, ödünç vermeye yetkili gerçek veya tüzel kişiler ile ikrazatçı ve ödünç alan ile ikrazatçı arasında yapılacak sözleşmelere dayandırılmak zorundadır.

Sözleşmelerde ikrazatçı tarafından alınacak ücret, komisyon ya da diğer menfaatler gösterilir.

(Değişik fıkra: RG-19/08/2000-24145) İkrazatçılar, bilanço esasına göre defter tutmak, Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunun tutulmasını zorunlu kıldığı defterlerin yanısıra, doğrudan yaptıkları veya aracılık ettikleri her bir ödünç para verme işleminin tutar, vade, faiz oranı ve varsa teminatlarıyla kaydedileceği ve noterlerce tasdik edilmiş özel bir defter tutmak zorundadırlar.

İkrazatçılar, müşterileri ile yapacakları ödünç para verme işlemleri için düzenledikleri ödünç sözleşmelerini ve aracılık sözleşmelerini usulüne uygun olarak saklamak zorundadırlar.

İkrazatçılar,

a) Sermayesinde, bağlı olduğu vergi dairesinde, vergi numarasında, işyeri adresinde, ruhsat numarasında, ticaret sicil numarası ve kayıt tarihindeki değişiklikleri 1 ay içerisinde,

b) (Değişik: RG-19/08/2000-24145) Yıllık işlemlerine ilişkin Ek: (3)’de yeralan örneğe uygun olarak doldurulacak tablo ile Harçlar Kanunu gereğince her yıl yatırmak zorunda oldukları harca ilişkin makbuzun bir örneği ertesi yılın Şubat ayı sonuna kadar,

Hazine Müsteşarlığına gönderirler.

İkrazatçıların faaliyetleri, Maliye Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığınca denetlenir.

İkrazatçılar, denetim elemanlarınca istenecek her türlü bilgiyi vermek, defter ve belgelerini ibraz etmek ve incelemeye hazır tutmak zorundadırlar.

Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının 6.1.1984 tarih ve 18273(Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan No.1 Ödünç Para Verme İşleri Hakkında 90 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye İlişkin Tebliği yürürlükten kaldırılmıştır.

(Değişik: RG-19/08/2000-24145)

Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce verilmiş olan ve bu Yönetmelik hükümlerine de uygun olan “İkrazatcılık Faaliyet İzin Belgesi” ile onaylı beyannameler, verildikleri tarihten itibaren geçerli sayılır.

(Değişik: RG-19/08/2000-24145)

Faaliyet izin belgesi alan ikrazatçılar, ticaret unvanlarını 3 ay içerisinde bu Yönetmeliğe uygun hale getirip, unvan değişikliğinin yayımlandığı Ticaret Sicil Gazetesi ile birlikte Hazine Müsteşarlığına bilgi vermek zorundadırlar.

(Ek: RG-09/11/2001-24578)

Bu Yönetmeliğin yayımından önce Müsteşarlıktan faaliyet izin belgesi almış olan ve faaliyette bulunan ikrazatçılar, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 1 inci yılın sonuna kadar sermayelerini 500 milyar Liraya, bu ikrazatçılar ile bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde sermayeleri 1.5 trilyon Liradan az olan ikrazatçılar ikinci yılın sonuna kadar, o tarihte ikrazatçıların faaliyet izni için aranan sermaye miktarına çıkartırlar ve Müsteşarlığa bilgi verirler.

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yürütür.

Sayfa 1

EK (1) (Değişik: RG-19/08/2000-24145)

EK(2) (Değişik: RG-19/08/2000-24145)

Sayfa 2