İller Bankası Ekspertiz Yönetmeliği

Bu yönetmelik, İller Bankası örgüt, görev ve yetki yönetmeliği ile yürürlükte bulunan yönetmelikler, genelge, talimat ve şartnamelerdeki hükümler altında, Banka, ortak idareler veya sair kuruluşların ihtiyacı için Banka aracılığı ile, Daire Başkanlıkları, Müstakil Müdürlükler, Bölge Müdürlükleri, Baş Mühendislikler, Depo ve İkmal Müdürlüklerinde (haftalık, aylık servis ihtiyacını karşılamak üzere teşkil edilen koltuk, deposu, dolabı dışında kalan) her çeşit depo ve ambarlarda bir sözleşme, onay, iş emri, veya Daire Başkanı, Bölge Müdürü veya Emanet Komisyonu kararına dayanılarak iç ve dış piyasadan alınacak, satılacak veya sigorta işlemleri dolayısiyle yapılacak, hibe edilen veya edilecek, kabul heyetlerince şartname veya sözleşmelerine göre kabulleri yapılan ve teslim alınacak veya teslim veya iade edilecek araç, gereç ve donatıların kısaca malzemenin; liman, gümrük, fabrika, Banka depoları, atölye, depo, iş yeri, tüketim veya benzeri yerlerde teslim alınması, teslim edilmesi ve sevki sırasında ekspertiz heyetlerince yapılacak ekspertizlerde uygulanacak usullerle ilgililerin görev, yetki ve sorumluluklarını kapsar.

a) Giriş ekspertizi; iç ve dış piyasadan temin olunan, firmalardan gümrüklerden veya diğer depolardan gelen veya herhangi bir sebeple iade veya hibe edilen malzemenin depolara giriş kayıtlarının sağlanması amacıyla yapılan ekspertizdir.

Bu tip ekspertizler Banka depolarında malzemenin depoya girişinden sonra en geç 7 gün içinde yapılır.

Bankanın teşkil ettiği heyetlerce sözleşme ve şartnamelere göre kabulleri yapılmış malzemenin teslim yeri depo ise, ayrıca ekspertiz yapılmaz. Kabul tutanaklarına dayanarak giriş fïşi düzenlenir.

Fabrika veya firma deposundan Banka depolarına nakli gereken ve teslimleri sözleşmeleri gereği fabrika veya firma depolarında yapılan malzemenin girişi (nakliyeden dolayı hasar yok ise) kabul tutanaklarına göre, hasar var ise ekspertiz raporu düzenlenmek suretiyle yapılır.

b) Gümrük depolarında giriş ekspertizi; yurt dışından ithal edilmiş malzemeden gümrük işlemi, uzayan ve nakliye sigorta süresi bitmek üzere olanlar ile gümrüklerden doğrudan doğruya ortak idarelere, kuruluşlara sevk veya yüklenicisine teslim edilecek olanlar için gümrük depolarında yapılan ekspertizdir. Bu ekspertiz’e dayanarak giriş fişi düzenlenmez.

Gümrük depolarında yapılacak ekspertizler için Genel Müdürlük onayı alınması zorunludur.

c) Fabrika veya firma deposunda giriş ekspertizi; iç piyasadan satın alınan; fabrika veya firma deposundan doğruca ortak idarelere, kuruluşlara, ilgili Bölge Müdürlüklerine, Baş Mühendisliklere, şantiyelere veya 8anka depolarına gönderi-lecek, yüklenicilere teslim edilecek veya belirli soreler için buralarda depolanacak malzemenin ekspertizidir. 8urada yapılacak ekspertiz malzemenin kabul işlemleri ile birlikte yapılmış kabul edilir ve kabul tutanağı dışında ayrıca ekspertiz raporu düzenlenmez.

Çıkış ekspertizi; malzemenin depolandıkları yerlerden, ortak idarelere, kuruluşlara, Daire Başkanlıklarına, müstakil Müdürlüklere, Bölge Müdürlüklerine, Baş Mühendisliklere, şantiyelere, bir depodan diğer depoya veya yüklenicilere teslim edilmek üzere, çıkarılmaları için yapılan ekspertizdir.

a) Banka depolarında çıkış ekspertizi, malzemenin depodan teslim edilmesi amacı ile düzenlenmiş bulunan malzeme tahsis, tesellüm ve çıkış fişleri ve iş emirlerinde belirtilen cins ve miktardaki malzemenin teslim eden ile teslim alan arasındaki işlemi, özürsüz ve noksansız olduğunu belgelemek amacıyla yapılan kontroldür. Çıkış fişinin taraflarca imzalanmış olması bu ekspertizin yapıldığını belgeler.

b) Gümrük depolarından çıkış ekspertizi; madde (2-b) bendine göre yapılmış bulunan giriş ekspertizi, aynı zamanda yurda giren malzeme için çıkış ekspertizi yerine geçer. Ancak uzun süre gümrük depolarında kalmış bulunan malzemenin ilgililere teslimi sırasında beklemekten ve benzeri durumlardan dolayı hasara uğramış olduğu konusunda tereddüt olduğu takdirde, gümrük veya sigorta idarelerine rücu edebilmek amacıyla, gümrük veya sigorta yetkilileri ile ortaklaşa yapılan ekspertizdir.

c) Fabrika veya firma deposundaki çıkış ekspertizi; malzemenin fabrika veya firma deposundan teslimi amacıyla düzenlenen çıkış fişinin taraflarca imzalanması bu ekspertizin yapılmış olduğunu belgeler.

Teslim ekspertizi, malzemenin gümrüklerden, fabrikalardan veya firma depolarından doğrudan doğruya veya daha evvelce Banka depolarına alınmış olup, oralardan ortak idarelere, sair kuruluşlara, ilgili Daire Başkanları, Bölge Müdürlükleri, müstakil Müdürlüklere, Baş Mühendislikler ile emanet komisyonlarına, yüklenicilere, Ìş yerine gönderilen malzemenin teslim alınışı veya ilgililere teslimi sırasında yapılan ekspertizdir.

Ekspertizi yapılacak malzemenin belirlenmesinden sonra, ilgili Daire Başkanlığı, müstakil Müdürlük, Bölge Müdürlüğü, Depo ve İkmal Müdürlüğü, Aynıyat ve Levazım Tabldot Müdürlüğü, Eğitim ve kamp Müdürlükleri ile Baş Mühendislikler malzemenin cinsi ve miktarına göre en az biri teknik olmak üzere ilgili depo şefi veya ambar memuru ile malzemenin özelliğinden anlayan ve en az 3 eleman ile ekspertiz heyeti kurulur ve çalışır. Bu heyete malzemenin miktar, ambalaj veya hasar durumuna göre satıcı veya imalatçı firma temsilcisi ile nakliye sigortasını yapan müessesenin yetkili temsilcisi dahil edilir. Gereğinde Merkezden gönderilen elemanın Başkanlığında, ilgili Bölge Müdürlüğü elemanının imalåtçı firma ile sigorta şirketi temsilcilerinin katılmaları ile heyet kurulur. Heyet Başkanına ekspertizi yapılacak malzeme ile ilgili bütün belgeler heyeti teşkil eden ünite tarafından temin edilerek teslim edilir.

Ekspertizde bulunmayan üyenin durumu raporda belirtilir. Ekspertizde bulunmayan üyenin sonradan itiraz hakkı yoktur.

Teşkil edilen heyetin başkanı, ilgililerle gerekli teması yaparak, ekspertiz gününü, yerini ve başlangıç saatini, malzemenin durumuna göre saptar ve ilgililere en az 1 gün önce eline geçecek şekilde bildirir.

Başlanılmış bulunan ekspertiz işlemi bir günde bitmez ise ekspertize ertesi iş günü devam olunur.

Heyeti teşkil eden ünite başının doğacak mücbir sebebi uygun görmesi hali dışında ekspertize ara verilemez.

Gümrük depolarında yapılan giriş veya çıkış ekspertizlerinde heyetlere Gümrük Müdürlüklerinin tayin edeceği yetkili ile depo şefi veya ambar memuru yerine Banka gümrük memuru katılır.

Teslim ekspertizlerinde, heyete ortak idare, kuruluş veya yüklenici temsilcisi ve nakliye sigortasını yapan sigorta şirketi temsilcisi dahil edilir.

Depo veya Ambar bulunmayan yerlerde ambar memuru yerine idari veya teknik elemanlardan bir kişi heyette görevlendirilir.

Ekspertiz aşağıdaki sıraya göre yapılır.

a) Dış görünüş kontrolü;

Önce, ambalajların sağlamlık kontrolu yapılır. Hasarlı ambalajların tespiti halinde; ambalajın yapılış şekli veya kullanılan malzemeden; nakliye sırasında gerekli itinanın gösterilmemesinden veya bir kaza, darbe v.b. sebeplerden hasarın meydana gelip gelmediği tesbit edilir.

b) Ambalaj Üzerindeki işaretlerin kontrolu;

Ambalaj üzerinde koli listelerinde belirli sıralama numarası, ambalaj boyutları, hacim ve ağırlıklar, duruş ve yükleme şekilleri, uyarı yazı ve işaretleri, alıcı ve gönderici adresleri, sipariş veya akreditif numaralarının yazılı olup, olmadığı saptanır.

c) Ambalajların açılması;

Ambalajlar üst veya yan kısımlarından, üzerilerindeki açılacak yerlere ait işaretlerin durumuna göre, açılırlar.

Ambalaj açıldıktan sonra, malzemenin yeterli emniyette yerleştirilip yerleştirilmediği, yangın, v.s. dan korunması gereken kısımlarda korunma tedbiri alınıp, alınmadığı, ambalaj içinde malzemenín kutular halinde, dağınık ise aralarında talaş veya benzeri malzeme bulunup bulunmadığı, malzemenin ambalaja tespit edilip edilmediği, edilmiş ise ne şekilde olduğu saptanır.

Ambalaj içinde bulunan malzemenin cins, adet ve nitelik bakımından şartname, teklif ve sipariş mektubu ile koli listesine uygun olup olmadığı sayılarak, tartılarak veya ölçülerek kontrol ve ayrıca göz muayenesi ile kırık, ezik, delik, çatlak, çürük, paslı, eksik veya fazla olup, olmadıkları saptanır.

Bu kontrolda hasar ve noksanlıklar var ise giderilmesi için gerekli öneriler ve bedelleri saptanır.

Gereğince deneylerin yapılması için yeteri miktarda örnekler alınıp mühürlenir.

Mühürlü örnekler Bankaca nakil ettirilip muhafaza edilir, ve yine Bankanın seçeceği resmi labratuvarlarda, gerekiyorsa denemeye tabi tutulur.

d) Ekspertiz için açılan ambalajlar, açılmadan önceki sağlamlıkta marangoz veya diğer yardımcı elemanlara kapattırılır.

Ambalajların açılışından kapanışa kadar yapılan işlemler ekspertiz raporuna (örnek - 1 ) işlenir.

Koli veya sandık adedi birden fazla ise raporların düzenlenmesinde küçük No.lu’dan başlanılarak daha büyük numaralara doğru işlem yapılır.

Ekspertiz raporuna iş emri, çıkış fişi no.su, ekspertizin yapıldığı yer, imalâtçı firma, temsilci firma, sigorta şirketi, sigorta poliçe No.su, tarihi, sandık no.su, malzeme cinsi, kolî miktarı, tespit edilen miktar, eksik, fazla, ambalaj durumu, hasar durumu, sebebi ve bedeli yazılır.

Hasarlı malzemenin, yenísinin veya tamir edilebilecek ise tamir bedelinin, bilinmiyorsa fatura bedeli veya ithãl edilen malzemenin cinsine göre yabancı para birimlerine göre maliyet ve işçilik bedelleri ayrı ayrı gösterilir. Hasarlı durumlarda, malzemenin kullanılır, kullanılmaz, onarılması veya komple değiştirilmesi gerektiği, yanlış veya noksan gelen malzemeler içinde yanlış geldiği, gelmediği eksik ve fazla hanesinde belirlenir.

Raporun düzenlenmesinde son sayfaya, ekspertizi yapılan malzemenin depoya hangi tarihte hangi vasıta ile geldiği; ekspertizin ne zaman başlayıp ne zaman bittiği, ekspertiz sırasında ambalai veya diğer işlemler için masraf yapıldı ise bedelinin ne olduğu ve hangi hesaptan veya kimin tarafından ödendiği yazılır.

Raporlar, başkan ve üyelerin görevleri, adları ve soyadları yazılarak ilgililere imzalanır.

19/9/1963 gün ve 929 sayılı Müdürler Kurulu kararı ile yürürlüğe konan İller Bankası Malzeme Ekspertizleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu yönetmelik Müdürler Kurulunun 1 /6/1978 tarïh ve 915 sayılı kararı ile kabul edilmiş olup, Resmi Gazete’de yayınlanması tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

ÖRNEK:1