Birinci Bölüm
Bu Yönetmelik; köy ve mahalle muhtarlarına verilecek ödeneğin özel idare bütçelerine aktarılmasına, köy ve mahalle muhtarlarına ödenmesine, mahalle muhtarlarının harç tahsilatına ve paylarının ödenmesi biçimi ile köy ve mahalle muhtarı ve ihtiyar heyetleri tarafından verilecek resmi evraka ait basılı kağıtların tip, örnek ve bedellerine dair esas ve usulleri kapsar.
Bu Yönetmelik 2108 sayılı Muhtar Ödenek ve Sosyal Güvenlik Yasasının 21.5.1987 tarih ve 3372 sayılı Kanunla değişik 6 ncı maddesi gereğince düzenlenmiştir.
İkinci Bölüm
Köy ve mahalle muhtarlarının ödenekleri karşılığı her yıl İçişleri Bakanlığı bütçesine konulur.
Mahalli idareler Genel Müdürlüğünce İller itibariyle ödenek miktarını gösteren listeler hazırlanır. Bakanlık Bütçe Dairesince bu listeye göre yeterli ödenekler İl Özel İdare bütçelerine bekletilmeksizin aktarılmak üzer Defterdarlık Muhasebe Müdürlüklerine gönderilir.
Gönderilen ödenekler miktarı hakkında Valiliklere ve İçişleri Bakanlığı A.P.K. Kurulu Başkanlığına bilgi verilir.
İl özel idare bütçelerine aktarılan ödenekler, köy ve mahalle muhtarı sayısına göre ayrılarak özel idare saymanlığı ile ilçe özel idare müdürlüklerine gönderilir.
Bu ödeneklere ait nakitler, il özel idarelerince T.C. Merkez Bankasında, bulunmayan yerlerde, T.C. Ziraat Bankasında açtırılacak ayrı bir hesaba yatılır ve başka bir işte kullanılmaz.
Vali ve kaymakamlarca, köy ve mahalle muhtarları ödeneklerinin ödenmesi ve diğer özlük hakları ile ilgili işleri yürütmek üzere, il ve ilçe özel idaresinden bir personel görevlendirilir. Bordrolar bu personel tarafından hazırlanır. Köy ve mahalle muhtarlarına ödemeler, özel idarelerce hazırlanan bordrolar esas alınmak suretiyle düzenlenen ve net ücreti belirleyen çekler banka özel idarelerce hazırlanan bordrolar esas alınmak suretiyle düzenlenen ve net ücreti belirleyen çekler banka kanalıyla ilgililerine her aybaşı verilmek suretiyle yerine getirilir.
Kanuni kesintiler, bordroları düzenlemekle görevli personel tarafından bankaya talimat yazılmak suretiyle ilgili kuruluşlara yatırılır.
Köy ve mahalle muhtarları görevli oldukları sürece ödenek alırlar. Hastalık, izin veya görevden ayrılma hallerinde bu ödenek vekillerine ödenir.
Bu ödeneğin dışında köy bütçesine ayrıca muhtar ödeneği konulabilir.
Üçüncü Bölüm
Köy ve mahalle muhtar ve ihtiyar heyetleri tarafından verilecek resmi evrak aşağıda sayılmıştır:
- İkametgah Belgesi (Ek:1)
- Fakirlik Belgesi (Ek:2)
- Nüfus Cüzdanı Örneği (Ek:2)
- Nüfus Kayıt Örneği (Ek:4)
- Nüfus Cüzdanı Kayıp, Değiştirme ve Nüfus Cüzdanına Fotoğraf Yapıştırma Belgesi (Ek:5)
- Saklı Nüfus Belgesi (Ek:2)
- Yer Değiştirmeler için Daimi İkametgah Belgesi (Ek:7)
- Menşe Şahadetnamesi (Ek:8)
- Hayvan Satış Belgesi (Ek-9)
- Adli Müzaheret Şahadetnamesi (Ek:10)
- Tapu Temlik ve İntikal Belgesi (Ek:11)
- Tapu İşlemlerinde Hüviyeti Onama Belgesi (Ek:12)
(Değişik:RG-16.04.1995-22260) Resmi evrakın azami satış bedelleri her yıl Ocak ayında İl İdare Kurullarınca belirlenir.
Resmi evrakın basım ve dağıtımı, gerektiğinde İl Özel İdarelerince yapılabilir.
Şehir ve kasaba mahalle muhtarları, vatandaşların kişisel işleriyle ilgili olarak görecekleri hizmete karşılık iş sahiplerinden harç pulu karşılığında harç alırlar.
Mahalle muhtarlarının hangi işlerden ne miktarda harç alacakları her yıl başından önce İl İdare Kurulunca kararlaştırılacak bir tarife ile belirlenerek mali yıl başından en az 15 gün önce mahalle muhtarlıklarına duyurulur.
Muhtarlar bu tarifenin valilikler tarafından onaylanmış bir örneğini iş sahiplerinin görebilecekleri bir yerde asılı olarak bulundurmak zorundadırlar.
10 Nisan 1974 tarihli ve 4541 sayılı Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanunun 3 üncü maddesinin 2 nci bendinde yazılı aşağıdaki iş ve işlemlerden harç alınmaz.
A - 1111 sayılı Askerlik Kanunu hükümlerine göre;
1) Askerlik yoklama memurları tarafından istenilen bilgiyi vermek vermek,
2) Askerlik şubelerine davet pusulalarını imza mukabilinde alarak sahiplerine tebliğ etmek ve davetlilerle beraber belirlenen günde askerlik meclisine gitmek ve davete icabet etmemiş olanlar hakkında bilgi vermek,
3) İlgililerine bildirilmek üzere gönderilen askere sevk cetvellerini, hazır olan sahiplerine tebliğ ederek kendilerini ve hazır bulunmayanlar hakkında icap eden açıklamayı kaydederek, cetveli o mahallin zabıta amirine teslim etmekle beraber kendisi de toplama yerinde hazır bulunarak istenilecek bilgiyi vermek,
4) Askere sevk tarihinden itibaren akibeti meçhul kalanlar hakkında şahadetname vermek,
5) Askerlik çağında olanlardan 15 günden fazla bir müddetle şubesinin bulunduğu mevkiden harice çıkmak isteyenlerin verecekleri haberi kaydetmek ve şubesine bildirmek;
B- Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan akişilere, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.
C- Fakirlikleri muhtarlarca kabul edilen laere verilen fakirlik belgesi, ikametgah belgesi, nüfus kayıt ilmuhaberi, ölüm kağıdı, doğum ve yer değiştirme ilmuhaberleri harca tabi değildir.
Harç tahsilatı, kullanılan basılı kağıda bu işlem için il idare kurulu tarifesinde belirlenmiş miktar kadar harç pulu yapıştırılmak suretiyle yapılır.
Pullar, üzerine tarih yazılıp, mühür basılarak ve imza atılarak iptal edilir.
Mahalle muhtarları tarifelere göre harca tabi olan basılı kağıtları pul yapıştırmadan ilgiliye verdikleri takdirde, harcından mükellefleri ile birlikte müteselsilen, cezadan ise şahsen sorumlu tutulurlar.
Tarifelere göre harca tabi olan basılı kağıtları incelemek mecburiyetinde olan kamu kurum ve kuruluşları harcı ödenmemiş olan belgeleri kabul edemezler ve işleme koyamazlar. Buna uymayanlar vergi ve cezadan müteselsilen sorumlu olurlar.
Mahalle muhtarları düzenleyecekleri belgelere, harcı tabi olsun olmasın müteselsil bir sıra numarası verirler ve bunları tarih ve işlemin mahiyetini de belirterek tutacakları bir deftere kayıt ederler.
Bu defterin örneği maliye ve gümrük bakanlığınca tespit edilerek, bastırılır ve bedeli karşılığında muhtarlara gönderilir.
Bu defterler numaralanmak ve mühürlenmek ve kaç sayfadan ibaret olduğu yazılmak suretiyle harç pulunu veren mahalli saymanlıklarca tasdik olunur.
Mahalle muhtarlarınca tutulan defterler ilgili saymanlık ve yetkili makamlarca lüzum görülen hallerde kontrol edilir, varsa eksiklikleri giderilir ve sonucu üç örnek tutanakla tespit edilerek, birer örneği muhtara ve mahalli mülki amirliklere verilir. Diğer örneği saymanlıklarca saklanır.
Beşinci Bölüm
Mahalle muhtarları, kullanacakları harç pullarını peşin para karşılığında mahalli mal sandıklarında alırlar.
Harç pulları izin, hastalık,ölüm, istifa vs. gibi sebeplerle muhtarlık görevinin vekaletle yürütüldüğü haller hariç, sadece muhtarlarca kullanılır.
Pullar karşılıklı veya karşılıksız olarak başkalarına devredilemez. Ölüm, istifa, muhtarlıktan düşme gibi hallerde bu pullar mal sandığının bilgisi altında görevi devralana intikal ettirilir ve devlet tutanağının bir örneği mal sandığına verilir.
Bu yönetmelik hükümlerine uymayanlar hakkında ilgilisine göre 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Türk Ceza Kanunu Hükümleri Uygulanır.
Muhtarlar tarafından harçların tahsilinde kullanılan pul bedellerinin %25’i pay tutarı olarak teslimat makbuzlarının ibrazı şartı ile ilgili mal sandıklarınca pul bey’iyelerinin tediyesindeki usul ve esaslara göre kendilerine ödenir. Bu ödeme ayda iki defadan çok olamaz.
Altıncı Bölüm
Bu yönetmeliğin uygulanmasıyla ilgili olarak idari konularda İçişleri Bakanlığı, mali konularda Maliye ve Gümrük Bakanlığı gerekli açıklamaları yapmaya yetkilidir.
4 Nisan 1979 tarih ve 16599 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Köy ve Mahalle Muhtarları Ödeneklerinin Ödenme Usulü ve Mahalle Muhtarlarının Harç Tahsilatı İle Prim Ödenme Biçimi Hakkında Yönetmelik” yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Yönetmelik hükümleri İçişleri ve Maliye ve Gümrük Bakanları birlikte yürütürler.