Lisanslı Depoculuk Tazmin Fonu Yönetmeliği

Fonun görev ve yetkileri aşağıda belirtilmiştir:

a) (Değişik:RG-12/11/2011-28110) Fon gelirlerini toplamak ve yönergelerde belirlenen usul ve esaslara göre değerlendirmek,

b) Bakanlığın talebi üzerine veya ihtiyaç görüldüğünde Fon kaynaklarının yeterliliğini değerlendirerek, fon gelirlerinin oranlarının değiştirilmesi konusunda Bakanlığa öneride bulunmak,

c) İlgili yönetmeliklerde belirlenen esaslara göre verilen teminatları almak, teminatların doğruluğunu ve geçerliliğini araştırmak, alınan teminatların sağlam ve güvenli şekilde muhafazasını sağlamak ve teminat olarak gösterilen gayrimenkullerin değerini tespit etmek veya ettirmek,

d) Lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünlere ilişkin fiyat hareketlerini takip ederek teminatların yeterliliği konusunda değerlendirme yapmak ve değerlendirme sonuçlarını Bakanlığa bildirmek,

e) (Değişik:RG-12/11/2011-28110) Nakit ve döviz teminatları, bu Yönetmelik ve yönergelerde belirlenen usul ve esaslara göre değerlendirmek,

f) Depoculuk lisansının iptali durumunda, Bakanlığın görüşünü alarak, lisanslı depo işletmesinin veya ilgili yönetmelik kapsamında teminat verenlerin yerine getirmesi gereken bir tazmin ve yükümlülüğün bulunmadığının tespiti sonucunda alınan teminatları iade etmek,

g) Lisanslı depo işletmesinin, Kanun ve mudiler ile yapacağı sözleşmede öngörülen yükümlülüklerini yerine getirmemesinden dolayı ortaya çıkan ve sigorta kapsamında karşılanamayan mudi zararlarını tazmin etmek ve bu amaçla lisanslı depo işletmesinin verdiği nakit ve nakde kolayca dönüştürülebilir teminatları paraya çevirmek; bu teminatların zararın tazminine yetmediği durumlarda kalan kısmı (Ek ibare:RG-12/11/2011-28110) ile sigorta mevzuatından kaynaklanan zorunlu muafiyetler nedeniyle sigorta kapsamında karşılanamayan zararları Fon kaynaklarından ödemek,

h) Fon kaynaklarından karşılanıp belirlenen sürede lisanslı depo işletmesi tarafından Fona yatırılmayan mudi zarar ödemelerini, teminat olarak verilen ipotekleri nakde çevirerek tahsil etmek,

ı) İlgili Yönetmelik çerçevesinde verilen görevleri yerine getirmek,

i) Alınan, süresi biten ve paraya çevrilen teminatlar ile mudi zararlarının karşılanması ve Fon ödemelerinin tahsili işlemlerinin sonuçlarını Bakanlığa bildirmek,

j) Fonun menfaatlerini ve varlıklarını koruyucu hukuki tedbirleri zamanında almak, süresi içinde ödenmeyen Fon alacaklarının; dava açmak dahil, adli ve idari merciler ile icra dairelerinde takibi, savunulması, çözümlenmesi ve tahsili amacıyla gerekli işlemleri yapmak,

k) Fon dışındaki alacaklılar tarafından yapılan takip sonucu iflas eden lisanslı depo işletmesinden olan Fon alacağının, iflas masasına imtiyazlı alacak olarak kaydedilmesini sağlamak,

l) Kanunun uygulanması ve lisanslı depoculuğun geliştirilmesi için; Bakanlık Makamı onayı çerçevesinde Bakanlıkça yapılacak talep veya Yönetim Kurulunun alacağı karar üzerine, ihtiyaç duyulan faaliyet, eğitim ve denetime ilişkin giderleri karşılamak,

m) Fonun faaliyetleri için gereksinim duyulacak araç, gereç ve malzeme ile gayrimenkulü satın almak veya kiralamak, ihtiyaç fazlasını elden çıkarmak, ihtiyaç duyduğu hizmetleri almak ve (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) Yönergelerde belirlenen usul ve esaslara göre personel istihdam etmek,

n) Kanunda ve bu Yönetmelikte verilen diğer görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak.

(Ek fıkra:RG-18/1/2013-28532) Bakanlık, akdedilecek protokoller çerçevesinde, teknik bilgi ve uzmanlık isteyen konularda Fondan her türlü desteği alabilir ve işbirliğinde bulunabilir.

(Değişik:RG-12/11/2011-28110)

Fon, tüzel kişiliği haiz ve Kanunla düzenlenmemiş bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabidir. Fonun çalışma merkezi Ankara'dır.

Fon teşkilatı, Yönetim Kurulu, Başkan ve Genel Sekreterlikten oluşur. Fonun icra organı olan Genel Sekreterlik, Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcıları ve hizmet birimlerinden oluşur.

Fonun teşkilat yapısı ve çalışmalarına ilişkin usul ve esaslar yönerge ile düzenlenir.

(Değişik:RG-12/11/2011-28110)

Fonun karar organı Yönetim Kuruludur. Fon, Başkan tarafından idare ve temsil olunur. Başkan, Fonun idaresini Genel Sekterlik eliyle yürütür.

Fona ilişkin işlemler; Başkanın imzasıyla veya bulunmadığı zamanlarda vekili ile Genel Sekreter veya yetkili kılınan yardımcısının müşterek imzasıyla yapılır ve bu işlemler Fonu bağlar. Ancak, Fona yükümlülük getirmeyen, resmi makamlarla veya gerçek ve tüzel kişilerle yapılan yazışmalarda Genel Sekretere Yönetim Kurulu kararıyla tek başına imza yetkisi verilebilir.

(Değişik birinci fıkra:RG-30/10/2021-31644) Yönetim Kurulu; lisanslı depoculukla ilgili birimden Bakanlığı temsilen iki, lisanslı depoları, borsa ve üreticileri temsilen birer olmak üzere toplam beş kişiden oluşur. Aynı sayıda da yedek üye belirlenir. Borsa temsilcisi, Borsanın veya Borsa ortağı ticaret borsalarının yönetim kurulu üyeleri arasından Borsa tarafından, üretici temsilcisi ise Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından atanır. Yönetim kurulu üyelik süresi iki yıldır. Üyeler yeniden seçilebilir. Yeni üyeler atanıncaya veya seçilinceye kadar, mevcut üyelerin görevleri devam eder.

Bakanlık ve (Değişik ibare:RG-30/10/2021-31644) Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından atanan yönetim kurulu üyelerinin en az dört yıllık örgün öğretim veren üniversitlerin hukuk, iktisadi ve idari bilimler, siyasal bilgiler veya ziraat fakülteleri mezunu; diğer üyelerin ise asgari lise ya da dengi okul mezunu olması ve tüm yönetim kurulu üyelerinin ürün piyasaları hakkında bilgi sahibi ve bu alanda kamuda veya özel sektörde en az beş yıl mesleki tecrübeye sahip bulunması şartı aranır. (Ek cümle:RG-12/11/2011-28110) (Mülga ibare:RG-18/1/2013-28532) (…) Ayrıca, bu Bakanlıklarca yapılacak atamalarda en az iki yıl yöneticilik deneyimine sahip olanlara öncelik verilir.

Yönetim Kurulu üyeleri kendi aralarından çoğunluğun oyu ile bir başkan ve bir başkan vekili seçerler. Yönetim Kurulu Başkanı, Fonun da başkanıdır.

Başkan, Yönetim Kurulunca alınan kararların ve mevzuatla verilen görevlerin yürütülmesini, Fonun görev alanına giren konularda Bakanlık ile diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliğini sağlamakla görevlidir. Başkan, Fonla ilgili tüm faaliyetleri, işlemleri ve hesapları denetlemek, değerlendirmek ve Fon faaliyetleri ile ilgili olarak Bakanlığı ve gerektiğinde kamuoyunu bilgilendirmekle görevli ve yetkilidir.

Başkanın görevde bulunmadığı izin, hastalık, seyahat ve diğer hallerde; Kanun ve bu Yönetmelik çerçevesinde Başkana verilmiş olan görev ve yetkiler, başkan vekili tarafından yerine getirilir ve kullanılır.

Yönetim Kurulu başkan ve üyelerine, sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyükler için öngörülen, aylık brüt asgari ücret tutarı kadar (Ek ibare:RG-12/11/2011-28110) net aylık ücret ödenir. Bunlara, görevleri ile ilgili yapacakları seyahatler için en yüksek Devlet memuru harcırahına kadar günlük harcırah (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) ödenir.

Yönetim Kurulu, toplantı ve karar nisabını yitirdiği durumlarda Bakanlık; her lisanslı depo işletmesini taahhütlü mektup veya imza karşılığı yazılı davet ile boşalan veya görev süresi biten lisanslı depo işletmelerinin temsilcisi Yönetim Kurulu üyesi ve yedeğini seçmek üzere toplantıya çağırır. Davette; toplantı yeri, tarihi ve saatine yer verilir ve davet tarihi ile toplantı tarihi arasındaki süre 30 günü geçemez.

Her lisanslı depo işletmesi, kendi yönetim kurulu üyeleri arasından belirlediği bir temsilcisinin imzalı temsil yetki belgesiyle birlikte toplantıya katılımını sağlar.

(Değişik üçüncü fıkra:RG-30/10/2021-31644) Toplantıda tüm lisanslı depo işletmesi temsilcilerinin en az dörtte birinin hazır bulunması kaydıyla, toplantıya katılanların yarıdan fazlasının oyunu alan aday Yönetim Kurulu asil üyesi, bu adaydan sonra en fazla oyu alan aday Yönetim Kurulu yedek üyesi seçilir. İlk oylamada gerekli çoğunluk sağlanamazsa, en fazla oy alan iki adayın katılımıyla ikinci oylama yapılır. Bu oylamada daha fazla oy alan aday asil, diğer aday yedek üye seçilir.

(Ek dördüncü fıkra:RG-30/10/2021-31644)(1) Bakanlıkça gerekli görülmesi veya Yönetim Kurulunca talep edilmesi halinde toplantı elektronik ortamda yapılır. Bu durumda, toplantı ile seçim usul ve esasları Bakanlıkça belirlenerek işletmenin merkez adresine toplantı tarihinden en az bir hafta önce gönderilir.

Toplantı, Fonun ve Fonun talebi üzerine Bakanlıkça görevlendirilen bir temsilcinin gözetiminde gerçekleştirilir. Seçim sonuçlarını gösteren tutanak, Bakanlık ve Fon temsilcisi tarafından imzalanır. Seçim tutanağının birer nüshası Bakanlığa ve Fona gönderilir.

Seçime ilişkin tüm giderler, Fondan karşılanır.

Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerinin görevlerine, süreleri dolmadan son verilemez.

Ancak, Yönetim Kurulu Başkanı ve üyelerinin; istifa etmesi, geçerli bir mazereti olmaksızın arka arkaya üç veya bir yılda beş Yönetim Kurulu toplantısına katılmaması, lisanslı depo işletmesi ve Borsa temsilcisinin yönetim kurulu üyeliğinin sona ermesi veya Kanunun 34 üncü maddesinde öngörülen hukuki veya cezai sorumluluğu gerektiren bir fiili işlediklerinin mahkeme kararıyla sabit görülmesi hallerinde Yönetim Kurulu üyeliği kendiliğinden sona erer.

Görevi sona eren üyenin yerine, Başkan tarafından en geç beş işgünü içinde ilgili yedek üye çağrılır. Yönetim Kurulu üyeliklerinin tamamının boşalması halinde, yedek üyelerin çağrılması Bakanlıkça yapılır. Bu şekilde göreve başlayan üye, yerine atandığı üyenin görev süresini tamamlar.

Yedek üyelerin çağrılmasına rağmen, üyeliklerdeki boşalma nedeniyle Yönetim Kurulu toplantı nisabını yitirmişse bu Yönetmeliğin 8 inci maddesine göre iki yıl görev yapmak üzere asil ve yedek üyeliklere atama veya seçim süreci yeniden başlatılır.

(Değişik beşinci fıkra:RG-30/10/2021-31644) Herhangi bir nedenle boşalan Yönetim Kurulu asil ve yedek üyeliklerine, boşalmayı takiben atama ve seçim süreci en geç 30 gün içinde tamamlanır. Bu süre en fazla 1 hafta uzatılabilir.

Yönetim Kurulu, ayda bir defadan az olmamak üzere, ihtiyaç duyulduğunda her zaman Başkanın çağrısı üzerine üyelerin çoğunluğu ile toplanır. Yönetim Kurulu kararları en az üç üyenin aynı yöndeki oyu ile alınır.

Yönetim Kurulunun toplantı gündemi Başkan tarafından belirlenir ve toplantıdan en az üç gün önce üyelere bildirilir. Üyeler de, toplantı öncesinde veya toplantı sırasında uygun gördükleri hususları en az üç üyenin olumlu oyuyla gündeme aldırabilirler.

Toplantıya çağrı, toplantı yer ve saati bir önceki toplantıda kararlaştırılmamış ise Başkan tarafından yazılı olarak yapılır. Yönetim Kurulu, gerekli durumlarda merkez dışında da toplantı yapabilir.

Başkan ve üyelerin bütün toplantılarda bulunmaları esastır. Toplantıya katılamayacak üyeler geçerli mazeretlerini toplantıdan önce Başkana yazılı olarak bildirirler.

Başkan ve üyeler; kendisinin, alt ve üst soyundan biri ile eşi ve üçüncü derece dahil bu dereceye kadar olan kan ve sıhri hısımlarının çıkarlarını ilgilendiren hususların görüşülmesine ve bu konuda yapılacak oylamalara katılamazlar.

Başkan ve üyelerin yurtiçi görevlendirilmeleri ile izin ve süreleri, toplantı ve karar yeter sayısı bakımından sakınca yaratmamak koşuluyla Başkan tarafından düzenlenir. Kamu görevlisi kurul üyelerinin durumları, kurumları ile koordineli olarak belirlenir.

(Değişik fıkra:RG-12/11/2011-28110) Yönetim Kurulu toplantılarında alınan kararlar ile bu kararlara karşı olan üyelerin karşı oy yazıları, satır aralarında açık ve çıkıntı bırakmamak kaydıyla, noterden onaylanmış birbirini izleyen sayfa numaralı karar defterine tarih ve numara sırasıyla yazılır. Kararlar bir tutanak ile tespit edilmişse, tutanağın aslı veya bir fotokopisi karar defterine yapıştırılır ve kenarları üyelerce imzalanır. Kararlar, toplantıya katılanlar tarafından imzalanır. İmza işlemi, isimlerin bulunduğu sayfanın imzalanması ve diğer sayfaların paraflanması suretiyle yapılır.

(Ek fıkra:RG-12/11/2011-28110) Yönetim Kurulu toplantılarına her atama ve seçim devresinde bir numaradan başlamak üzere teselsül eden numaralar verilir. Yönetim Kurulu kararlarına ise, her takvim yılında bir numaradan başlamak üzere numara verilir. Alınan kararlara, her toplantıda bir numaradan başlamak üzere de sırayla numara verilebilir. Karar defteri ve tutanaklar üzerinde silinti, karalama ve kazıntı yapılmaz. Kararların yazılmasında yapılan hataların okunacak şekilde üzeri çizilir, doğrusu yazılır ve toplantıya katılan üyeler tarafından da paraflanır.

Yönetim Kurulu üyeleri ve Fon personeli, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludurlar.

Kanunun 34 üncü maddesi uyarınca Yönetim Kurulu üyeleri ve Fon personeli, Fonun işlem ve faaliyetlerine, para ve mallarına, evrak, rapor, hesap, kayıt ve defterlerine ve diğer başka belgelere ilişkin işledikleri suçlardan dolayı Devlet memurları gibi ceza görürler. Bunlar tarafından düzenlenen evrak, Türk Ceza Kanununun tatbiki bakımından resmi evrak olarak kabul edilir.

Yönetim Kurulu üyeleri ve Fon personeli, görevleri nedeniyle elde ettikleri bilgileri, görevlerinden ayrılmış olsalar bile, yetkili merciler dışındaki kurum, kuruluş ve kişilere aktaramazlar ve kendilerinin veya başkalarının menfaatine kullanamazlar. Yetkilendirilmeksizin Fonun çalışmaları ve görevleriyle ilgili olarak 9/6/2004 tarihli ve 5187 sayılı Basın Kanununda belirtilen basın araçlarına ya da radyo, televizyon, video, internet, kablolu yayın ya da elektronik bilgi iletişim araçları ve benzeri yayın araçlarına açıklama yapamazlar.

Yönetim Kurulu;

a- Kanun ve bu Yönetmelikte öngörülen görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır.

b- Kanun (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) , bu Yönetmelik ve yönergeler çerçevesinde; Fonun faaliyetleri için gereksinim duyulacak cari ve yönetim giderleri ile Yönetim Kurulu üyeleri ve Fon personeline yapılacak ücret, harcırah ve diğer muhtelif ödemelere; araç, gereç ve malzeme ile gayrimenkul satın alınmasına ve elden çıkarılması ile kiralanmasına ve ihtiyaç duyulan hizmetlerin alımına karar verir ve bu konularda Başkan veya yönetim kurulu üyeleri ile Fon personeline verilecek yetkileri belirler.

c- (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) Yönergeleri hazırlar ve Bakanlığın onayına sunar.

d- (Değişik:RG-12/11/2011-28110) Bu Yönetmelik ve yönergeler çerçevesinde, hizmet birimlerini oluşturur ve personel istihdam eder.

e- Fonun; yıllık faaliyet raporu ile bilanço, gelir ve giderlere ilişkin hesapları ve sonraki yılın tahmini bütçesini görüşerek karara bağlar.

f- Takibinde ya da üst dereceli yargı mercilerine intikalinde yarar görülmeyen dava ve icra takipleri ile Fon alacaklarından vazgeçilmesini veya ihtilafın sulhen çözümünü değerlendirir ve gerekçesiyle karara bağlar.

g- Fonla ilgili verilen diğer görevleri yerine getirir.

(Değişik fıkra:RG-12/11/2011-28110) Fona ilişkin hizmetler Genel Sekreterlik eliyle yürütülür. Genel Sekreterlik, Fonun icra organıdır.

(Değişik fıkra:RG-12/11/2011-28110) Fon bünyesinde bu Yönetmelik ve yönergelere göre personel istihdam edilir. Bu Yönetmelik ve yönergelerde hüküm bulunmayan durumlarda, 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre hareket edilir.

(Değişik fıkra:RG-12/11/2011-28110) İstihdam edilecek personelin hizmet şartlarına, niteliklerine, atanmalarına, görev, hak ve yükümlüklerine, disiplin ve çalışma şartlarına, taltif ve tecziyelerine, mali ve sosyal hakları ile diğer özlük işlerine ilişkin usul ve esaslar yönerge ile düzenlenir.

İstihdam edilecek personelin sayısı, niteliği, görev tanımları ve bunlara yapılacak ücret ve diğer ödemelerin üst sınırı Bakanlıkça onaylanır.

Fon faaliyetlerinin gerekli kıldığı ve özel uzmanlık isteyen konularda firma ve bireysel danışman ve uzmanlardan hizmet satın alınabilir.

Fon, Bakanlığın gözetim ve denetimine tâbidir. Bakanlık, Fonun tüm varlık ve işlemlerini, defterlerini, kayıtlarını, belgelerini, hesaplarını, denetim elemanları aracılığıyla denetler (Mülga ibare:RG-12/11/2011-28110) (…). Bakanlık ihtiyaca göre denetimlerde yardımcı olmak üzere teknik personel de görevlendirebilir.

Fonun yönetici ve personeli; denetim amacıyla Bakanlıkça görevlendirilenlerin Fona ait para, mal ve para hükmündeki kâğıtları, ürünleri, kıymetli evrakı, kayıt ve defterleri gizli de olsa göstermeye, incelenmesine yardımcı olmaya, istenilen bilgileri eksiksiz ve gerçeğe uygun olarak vermeye ve diğer her türlü yardımı ve kolaylığı göstermeye mecburdur. Bunlar denetim sonucunda Bakanlıkça verilecek talimata uymak zorundadırlar.

Fonun gelirleri şunlardır:

a) Lisanslı depo işletmesinin, lisanslı depoculuk hizmetleri karşılığında her takvim yılında tahsil ettiği ücretlerin binde beşi,

b) Borsalarda işlem gören ürün senedi alım satımından tahsil edilen borsa tescil ücretlerinin yüzde onu,

c) Borsalarda işlem gören ürün senedi alım satım bedelinin binde yarımı,

d) Tahsilat ve faiz gelirleri,

e) Bağış, yardım ve diğer gelirler.

Yönetim Kurulu, Fon kaynaklarının yeterliliği konusunda yapacağı değerlendirme sonucuna göre, gerekçeleriyle birlikte, Fon gelirlerinin oranlarının değiştirilmesi için Bakanlığa başvurabilir. Bakanlık, bu başvuruyu uygun görürse, Bakanlar Kuruluna oranların değiştirilmesi teklifinde bulunur. Kanun uyarınca Bakanlar Kurulu birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde gösterilen Fon gelirlerinin oranlarını sıfıra kadar indirmeye veya bir katına kadar artırmaya yetkilidir.

Birinci fıkranın (a) bendi uyarınca tahsil edilen Fon gelirleri; lisanslı depo işletmelerinin faaliyet gösterdiği ürün veya ürün grubu esas alınarak açılan alt hesaplarda ve her ürün grubu bazında ayrı ayrı takip edilir. Yönetim Kurulu, Fon kaynaklarının yeterliliği konusundaki değerlendirmelerini ve birinci fıkranın (a) bendinde gösterilen oranın değiştirilmesi teklifini, ürün veya ürün grupları bazında farklılaştırarak yapabilir.

Lisanslı depo işletmesi, birinci fıkranın (a) bendinde yer verilen Fon payını, lisanslı depo hizmet ücretlerinin tahsil edildiği yılı takip eden takvim yılının Mart ayı sonuna kadar; Borsalar ise, birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen ve tahsil edilen Fon paylarını, aylık bazda, takip eden ay içerisinde Fon hesabına aktarırlar.

Fonun gelirleri genel bütçeye veya diğer fonlara aktarılamaz, amacı dışında kullanılamaz.

Fonun giderleri şunlardır:

a) Mudîlerin zararlarına ilişkin ödemeler,

b) Kanunun uygulanması ve lisanslı depoculuğun geliştirilmesi için ihtiyaç duyulan faaliyet, eğitim ve denetime ilişkin giderler,

c) Kanunda verilen görevleri yerine getirebilmek ve bunlarla sınırlı kalmak kaydıyla ihtiyaç duyulan Fon carî ve yönetim giderleri.

ç) (Ek:RG-12/11/2011-28110) Bu Yönetmelik ve yönergelerde öngörülen diğer giderler.

(Değişik fıkra:RG-12/11/2011-28110) Fonun mevcudu ve teminatlar, yönergelere uygun olarak değerlendirilir. Fon mevcudu ve teminatların değerlendirilmesi, ödeme ve tahsilat işlemlerinin yürütülmesi amacıyla Yönetim Kurulunca uygun görülecek bankalar nezdinde hesaplar açılabilir.

Fon kasasında bulundurulacak para tutarı, ihtiyaçlar dikkate alınarak yönetim kurulunca belirlenir.

Kanuna göre lisanslı depo işletmek üzere lisans almak için müracaat edenler, depo kapasitesinin ürün rayiç bedelinin %15’inden az olmamak üzere Bakanlıkça belirlenen tutarda lisanslı depo teminatı vermek zorundadır. Toplam teminat tutarı içerisinde gayrimenkul rehni oranı, ilgili Yönetmelikte düzenlenir.

Ürün rayiç bedeli ve teminat tutarı, ilgili Yönetmelikte yer verilen kriterlere göre belirlenir ve hesaplanır.

Teminatlar, Fon adına ve lehine düzenlenir. Gayrimenkul teminatlarında, Fon ad ve lehine birinci dereceden ipotek kurulur.

(Değişik:RG-18/1/2013-28532) Fon adına ve lehine düzenlenerek teslim edilen teminatlar, Fon ve ilgili lisanslı depo işletmesi yetkililerinin imzalayacağı bir tutanağa bağlanır. Teminat tutanağı, Fonca hazırlanan formatta, müteselsil sıra numaralı ve üç nüsha olarak düzenlenir. Fon, tutanağın birer nüshasını Bakanlığa ve müracaat sahibine verir ve bir nüshasını da ilgili dosyasında muhafaza eder.

Bakanlık, Kanun kapsamında lisans verirken, süresini uzatırken, değiştirirken veya yeniden verirken ya da gerekli gördüğü durumlarda, lisanslı depo işletmesinin teminat durumunu, teminatın yeterliliğini ve teminatla ilgili diğer hususları kontrol eder ve bu hususlarla ilgili görüş, bilgi ve belgeleri Fondan talep edebilir.

Bakanlık, lisanslı depo teminat tutarlarını tamamlatmaya yetkilidir. Fon, Bakanlığın eksik kalan teminatların tamamlatılması veya fazla teminatların iadesi işlemlerini yerine getirerek, bununla ilgili tutanağı (Mülga ibare:RG-18/1/2013-28532) (…) Bakanlığa gönderir. Fon, bu işlemleri yürütürken veya gerekli gördüğü durumlarda, mevcut teminatların durumunu ve yeterliliğini araştırır, görüşüyle birlikte bilgi ve belgeleri ivedilikle Bakanlığa iletir.

Fon verilen teminatların doğruluğunu ve geçerliliğini kontrol eder ve araştırır. Fona teminat olarak teslim edilen menkul kıymetlerin yasaklı, çalıntı, sahte veya iptal edilmiş, geçersiz, eksik, yıpranmış olmaması ve üzerinde diğer her türlü tedavül yasağının bulunmaması gereklidir. Yukarıda belirtilen durumlardan herhangi birinin mevcudiyeti halinde sorumluluk bunları teslim eden lisanslı depo işletmesine aittir.

Lisanslı depo işletmesinin, depoculuk faaliyetleri dışında üçüncü şahıslara olan borçları, lisanslı depoculuk işlemlerinden kaynaklanan tüm yükümlülükleri yerine getirilmeden, lisanslı depo teminatından tahsil ve mahsup edilemez.

(Değişik fıkra:RG-12/11/2011-28110) Fonca, teminat gösterilen gayrimenkullerin değer tespitinin yapılması veya görevlendirilecek bir gayrimenkul ekspertiz ve değerlendirme firmasına yaptırılması zorunludur. Değer tespit işlemi ve raporu, on beş gün içinde tamamlanır. Bu süre, ihtiyaç halinde on gün uzatılabilir.

(Değişik fıkra:RG-12/11/2011-28110) Değer tespit raporuna itiraz edilmesi ya da gerçeği yansıtmadığı yönünde bir kanaat oluşması halinde, yapılan işlem yeniden gözden geçirilir ve gerekli görülmesi halinde yeni bir değer tespiti yapılır ya da yaptırılır. İtiraz belirli konularda yapılmış ise, çalışmalar o hususlarla sınırlandırılır. Yeni değer tespiti, görevlendirilecek başka bir gayrimenkul ekspertiz ve değerlendirme firmasına da yaptırılabilir. Gözden geçirme ya da yeni bir değer tespiti yapma veya yaptırma işlemi on beş gün içinde tamamlanır.

(Ek ibare:RG-12/11/2011-28110) İki ayrı gayrimenkul ekspertiz ve değerlendirme firmasına yaptırılan değer tespitlerinde, İki rapor arasında tespit edilen değerde ciddi fark olması durumunda, iki firmadan ortak tespit raporu istenir. Fon tarafından, teminat hesaplamasında, gayrimenkul teminat tutarı için ortak tespit değeri, ortak tespit yapılamamışsa düşük değer esas alınır.

Ekspertiz ücreti, ipotek masrafı ve diğer giderler müracaat sahibince karşılanır. Ücret ve giderler karşılanmadıkça teminat tutanağı düzenlenmez.

Gayrimenkul ekspertiz ve değerlendirme hizmeti verecek firmalar ile Fon arasında bir protokol düzenlenir. Protokolde, gayrimenkullerin değerinin cari değerlerinden yüksek gösterilmesi nedeniyle ortaya çıkacak Fon zararlarının ilgili firma, ortak tespit yapılması halinde ortak rapor düzenleyen firmalar tarafından karşılanacağına ilişkin taahhütlere de yer verilir.

Fon tarafından, lisanslı depoculuğa konu ürünlerin borsa fiyatları izlenir. Fiyatlarda ciddi artış oluşmuş ve lisanslı depo işletmesi tarafından verilen teminatların asgari teminat şartını karşılamakta yetersiz kaldığı tespit edilmişse, Fon, Bakanlığa durumu ortaya koyan bir rapor sunar.

(Değişik fıkra:RG-12/11/2011-28110) Fon mevcudu ve teminatlar, 18 inci maddeye göre değerlendirilir. Teminatların değerlendirilmesinden elde edilen net gelirler, ilgililerin hesabına gelir olarak kaydedilir.

(Değişik fıkra:RG-12/11/2011-28110) Fon mevcudu ve teminatlar, yönergelere uygun olarak, Fonun bünyesinde ya da bankalarda muhafaza edilir. Menkul ve gayrimenkul teminatlar, Yönetim Kurulunca ihtiyaç görülmesi halinde, teminatı verenlere sigorta ettirilebilir. Bu takdirde, düzenlenen sigorta poliçesinin bir nüshası Fona teslim edilir.

Fon ad ve lehine düzenlenen teminatlar, noter tastikli ve müteselsil sıra numaralı fon kayıt defterine kaydedilir. Her teminat veren adına bir teminat kayıt numarası verilir ve teminatlar bu numaralarla ayrı ayrı takip edilir. Teminatlara ilişkin kayıtlar elektronik ortamda da tutulabilir. Ancak, elektronik ortamda tutulan kayıtların, noter tastikli ve müteselsil sıra numaralı formlara çıktıları alınarak muhafaza edilir.

(Mülga fıkra:RG-12/11/2011-28110)

(Değişik fıkra:RG-9/8/2019-30857) Teminatlar Fon tarafından takip edilir ve geçerlilik sürelerinin dolmasından en geç bir ay önce, güncelliğini yitirme veya değer kaybına uğrama riski bulunması halinde ise derhal Bakanlığa bildirilir. Bakanlık, bu teminatların yenilenerek Fona teslim edilmesini ilgililerden yazılı olarak talep eder. Talep yazısının bir nüshasını da Fona gönderir.

(Değişik fıkra:RG-9/8/2019-30857) Geçerlilik süresi dolmakta olan teminatların, süresinin dolmasından en geç 5 iş günü önce, güncelliğini yitirme veya değer kaybına uğrama riski bulunan teminatların ise Bakanlıkça verilecek sürede yenilenerek Fona teslim edilmesi gerekir. Bu süre içerisinde teminatını yenilemeyenlerin mevcut teminatları nakde çevrilir. Ayrıca, bunlar hakkında Kanunun 27 nci maddesi gereğince Bakanlıkça gerekli idari tedbir ve tasarruflar uygulanır.

(Değişik fıkra:RG-9/8/2019-30857) Lisansın iptali veya askıya alınması durumunda; lisans sahibinin mudilere karşı yerine getirmesi gereken ve Fonun mudi zararlarını tazmin görev ve yetkisi kapsamına giren bir yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı Fon tarafından, lisansın iptalinin veya askıya alındığının kendisine bildirilmesinden itibaren üç ay içinde araştırılır. Ancak, lisanslı depo işletmesinin bağımsız denetçisi tarafından lisanslı depo işletmesinin yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı konusunda bir rapor hazırlanarak ibraz edilmesi halinde Fon ayrıca bir inceleme yapılmamasına karar verebilir.

(Değişik fıkra:RG-9/8/2019-30857) Fonca yapılan incelemede ve/veya bağımsız denetçi raporunda yükümlülüğün bulunmadığı tespitinin yer alması halinde teminatlar sahibine iade edilir.

(Değişik fıkra:RG-9/8/2019-30857) Fonca yapılan incelemede ve/veya bağımsız denetçi raporunda yükümlülük bulunduğu tespiti yapılması halinde teminatlar, yükümlülüğün yerine getirildiğini ispat eden belgelerin Fona ibrazı üzerine ilgilisine iade edilir.

Diğer yandan, ilk defa lisans için müracaat edip de faaliyete geçmeden lisans talebi red edilenlerin önceden Fona verdikleri teminatlar, bir araştırmaya tabi tutulmadan kendilerine iade edilir.

İade edilen teminatlar, buna ilişkin düzenlenen tutanağın bir nüshasıyla birlikte Bakanlığa gönderilir.

(Ek fıkra:RG-9/8/2019-30857) Birinci fıkrada belirtilen Fonun inceleme süresi içinde veya üçüncü fıkra uyarınca teminatın muhafaza edilmesi gereken süre içinde geçerliliği sona eren teminatlar hakkında 23 üncü maddeye göre hareket edilir.

Lisanslı depoculuk teminatına ilişkin tüm işlemler Yeni Türk Lirası üzerinden yapılır. Ancak Bakanlıkça belirlenen ya da uluslararasında yaygın işlem gören yabancı para cinsinden güvenceler de teminat olarak kabul edilebilir. Bu durumda, alınan teminatlar kayıtlarda yabancı para cinsinden gösterilir. Yeni Türk Lirası karşılıklarının hesaplanmasında, Merkez Bankası Döviz Alış kuru esas alınır.

Lisanslı depo işletmesinin Kanunda öngörülen yükümlülüklerinin herhangi bir nedenle yerine getirilmemesinden dolayı ortaya çıkan ve sigorta kapsamında ödenemeyen mudi zararları, aşağıda gösterilen usûle göre gerekli müracaatların yapılması suretiyle tazmin edilir:

a) Zarar görenler, noter aracılığıyla veya taahhütlü mektupla ya da lisanslı depo işleticisiyle mudî tarafından imzalı durumu gösterir bir tutanakla, zararın tazmini için lisanslı depo işletmesine başvurur.

b) Başvurunun tebliğinden itibaren yedi iş günü içinde zararın tazmin edilmemesi ya da sulh yoluyla çözülmemesi halinde, durum belgeleriyle birlikte zarar gören tarafından Bakanlığa ve borsaya intikal ettirilir.

c) Borsa, kendisine başvuruyu takiben en geç yedi iş gününde bir ön inceleme ile tarafların sulh imkânını araştırır ve sonucundan Bakanlığı haberdar eder.

d) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Sulh mümkün olmamışsa veya gerekli görülmesi durumunda Bakanlık, görevlendirdiği en az üç denetim elemanı ile Bakanlığın talebi üzerine borsaca görevlendirilen iki bilirkişiden oluşan heyete gerekli incelemeyi yaptırır. Lisanslı depo teminatının sorumluluk sigortası olarak verildiği durumlarda, borsaca heyete görevlendirilecek bilirkişilerden birinin ilgili mevzuata göre yetkilendirilen sigorta eksperi olması zorunludur. Heyet, Bakanlık denetim elemanlarının koordinasyonunda çalışmalarını en geç yirmi gün içinde tamamlayarak rapora bağlar. Gerekçeli talep üzerine bu süre, Bakanlıkça on gün daha uzatılabilir.

e) Raporda, lisanslı depo işletmesi tarafından ödenmesi gereken bir zarar veya yükümlülük tespiti yapılmışsa, Bakanlıkça işletmeye gerekli tebligat yapılır ve tebligat tarihinden itibaren yedi iş gününde zararın ilgiliye ödenmesi ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi istenir.

f) (Değişik:RG-18/1/2013-28532) Belirtilen yükümlülüğün yerine getirilmediğinin anlaşılması üzerine, durum belgeleriyle birlikte Fona intikal ettirilir. Fon, gecikmeksizin lisanslı depo işletmesinin mudi zararını karşılamaya yeterli tutardaki teminatlarını çözerek mudîye öder. Bu teminatların, zararın tazminine yetmediği takdirde, kalan kısım mudi zararlarını karşılamak üzere Fon bünyesinde ayrılan kaynaklardan ödenir. Fon kaynaklarından yapılan ödeme, lisanslı depo işletmesince Fon tarafından belirlenen sürede yatırılmazsa, varsa teminat olarak verilen ipotekler Fon tarafından nakde çevrilerek Fona gelir kaydedilir. Fon, işlemlerin sonucunu ve teminatın durumunu Bakanlığa bildirir.

Teminatların paraya çevrilmesi nedeniyle Fon hiçbir sorumluluk altına girmez.

Lisanslı depo işleticisi veya mudî, yapılan işleme karşı borsaya başvurarak sorunun hakem heyeti tarafından karara bağlanmasını talep edebilir. Bu durumda borsa öncelikle yine tarafların sulh imkânını araştırır, sulh mümkün olmazsa konuyu incelemesi için hakem heyetini görevlendirir.

Hakem heyeti, görevlendirilmesinden sonra azamî üç ay içinde incelemesini bitirerek kararını Bakanlığa ve Fona bildirir. Hakem heyetinin nihaî kararı Fon yönetimince yerine getirilir.

Tarafların yargıya müracaat hakları saklıdır.

(Ek fıkra:RG-12/11/2011-28110) Sigorta kapsamına girmesine rağmen, mudisi tespit edilemediğinden ödenemeyen zararlara ilişkin meblağlar, Fona emanet olarak ilgili sigorta firmasınca teslim edilebilir. Bu meblağlar, daha sonra zarar gördüğü tespit edilen mudiye ödenir.

Teminatlar, Fon kaynaklarından yapılan ödemeleri karşılamaya yetmezse, aradaki farkın lisanslı depo işletmesi tarafından, verilen süre içerisinde, Fona yatırılması yazılı olarak istenir. Gerekli tutarı süresi içinde yatırmayan lisanslı depo işleticisi başka bir ihbara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır.

Temerrüt halinde uygulanacak müeyyideler ve uygulamaya ilişkin esaslar Yönetim Kurulu tarafından belirlenir.

Fon, ödediği tutarın ilgililerden tahsili için dava açma da dahil kanuni takibat yapar.

Lisanslı depoculuk teminatı dışında, ilgili Yönetmelikler çerçevesinde Fon adına ve lehine düzenlenen teminatlar da, Fon tarafından bir tutanakla alınır ve muhafaza edilir.

İlgili Yönetmelik çerçevesinde Fona intikal ettirilen bir zarar tazmini talebinde, Fon ilgilinin teminatlarına başvurarak zarara uğrayanlara gerekli ödemeyi yapar.

Fon, işlemlerin sonucunu ve teminatın durumunu Bakanlığa bildirir.

Tarafların yargıya müracaat hakları saklıdır.

Fon adına her türlü alım, satım, hizmet, yapım, kira, mülkiyet, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yerine getirilir.

Bu işlemleri yürütmeye, ihaleye çıkmaya, ihale usulünü belirlemeye, ihale komisyonu kurmaya, ihale kararlarını onaylamaya ve sözleşme yapmaya veya bu konularda Başkan veya Fon personeline verilecek görev ve yetkileri belirlemeye Yönetim Kurulu yetkilidir.

Fon adına alınacak veya kiralanacak mal ve hizmetlerin en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.

Yönetim Kurulu Başkan ve üyeleri, Fon personeli ve bunların eşleri ve ikinci dereceye kadar (ikinci derece dahil) kan ve yansoy hısımları ile bu şahısların % 51 inden fazla hissesine sahip oldukları ortaklıklar ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar, Fon adına alınacak mal ve hizmetlere ilişkin ihalelere katılamazlar.

(Değişik fıkra:RG-12/11/2011-28110) Birinci fıkrada yazılı işlerin ihalelerinde, açık ihale usulü, belli istekliler arasında ihale usulü, pazarlık usulü ve doğrudan alım usulü uygulanır. İşin gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağına Yönetim Kurulunca karar verilir.

(Değişik fıkra:RG-12/11/2011-28110) Ancak, tahmini bedeli en çok on bin Türk Lirasına kadar olan mal ve hizmet alımları, doğrudan alım usulüyle gerçekleştirilebilir. Bu tutar, Bakanlığın uygun görüşü üzerine iki katına kadar artırılabilir.

İhale konusu işlerin her türlü özelliğini belirten şartname ve varsa ekleri Fon tarafından hazırlanır. Şartname ve eklerinin onaylı suretleri bedelsiz veya Fonun belirleyeceği bir bedel karşılığında isteklilere verilir.

İşin tahmini bedeli ihale öncesinde Fon tarafından belirlenir. Bu bedel, gerektiğinde ihale komisyonu tarafından da değerlendirilir.

Fon tarafından, ihalesi yapılacak her iş için bir onay belgesi hazırlanır. Onay belgesinde; ihale konusu olan işin nev’i, niteliği, miktarı, varsa proje numarası, tahmin edilen bedeli, kullanılabilir ödenek tutarı, avans ve fiyat farkı verilecekse şartları, ihalede uygulanacak usul, yapılacaksa ilanın şekli ve adedi, alınacaksa geçici teminat miktarı belirtilir. Onay belgesinde ayrıca, şartname ve eklerinin bir bedel karşılığında verilip verilmeyeceği, bedel karşılığı verilecekse bedelin ne olacağı gösterilir.

Yönetim Kurulu veya yetkili kılındığı hususlarda Başkan tarafından; (Mülga ibare:RG-12/11/2011-28110) (…) Fon personeli arasından en az üç, en fazla beş kişilik ihale komisyonu oluşturulur. Teknik veya uzmanlık gerektiren işlerde, giderleri Fondan karşılanmak suretiyle, Fon dışından da görevlendirme yapılabilir. İhale komisyonları eksiksiz olarak toplanır. Komisyon Kararları çoğunlukla alınır. Oyların eşit olması halinde ihale komisyonu başkanının bulunduğu taraf çoğunlukta kabul edilir. Kararlarda çekimser kalınamaz. Muhalif kalan üye karşı oy gerekçesini kararın altına yazarak imzalamak zorundadır. Komisyon başkan ve üyeleri, oy ve kararlarından sorumludurlar.

İhalelerde, uygun mal ve hizmet tedarikini, açıklık ve rekabeti sağlayacak şekilde gerekli ilan ve duyurular yapılır. Yönetim Kurulu, ihale tutarı marjlarına ve ihale usullerine göre yapılması gereken ilan ve duyuruların usul ve esaslarını belirler.

İsteklilerden, ihale konusu olan işin tahmin edilen bedelinin Yönetim Kurulunca saptanan oranında geçici ve sözleşme yapılmadan önce de kesin teminat alınır. Teminat olarak kabul edilebilecek değerler ile pazarlık usulüyle yapılacak ihalelerde geçici veya kesin teminat alınıp alınmayacağı Yönetim Kurulunca belirlenir.

Onaylanan ihale kararları, onaylandığı günden itibaren engeç 5 işgünü içinde, ihaleyi kazanana veya vekiline, imzası alınmak suretiyle bildirilir veya iadeli taahhütlü mektupla tebligat adresine postalanır. Mektubun postaya verilmesini takip eden yedinci gün, kararın istekliye tebliğ tarihi sayılır. İhale kararlarının iptal edilmesi halinde de, durum istekliye aynı şekilde bildirilir.

(Değişik fıkra:RG-12/11/2011-28110) Mal ve hizmet tedarikine ilişkin diğer usul ve esaslar bu konuda çıkarılacak bir yönerge ile düzenlenir.

Fonun işleyiş ve işlemlerine ilişkin olarak alınacak kararlar için bir karar defteri tutulur. Fona ilişkin belge ve yazışmalar usulü dairesinde ayrı ayrı dosyalanır ve saklanır. Fonun muhasebe ve kayıtları (Değişik ibare:RG-12/11/2011-28110) Yönergelere uygun olarak tutulur.

Fonun hesap dönemi takvim yılıdır. Fon, yıllık bilanço ile gelir ve gider tablosunu, hesap dönemine ilişkin faaliyetlerini, sonraki dönem hakkında görüş ve önerilerini ve alınması gereken önlemleri içeren faaliyet raporunu düzenleyerek takip eden yılın Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa gönderir. Fon, yıl içerisinde de ara raporlar düzenleyerek faaliyetleri, görüş ve önerileri hakkında Bakanlığı bilgilendirebilir.

Görevleri sona eren Yönetim Kurulu üyeleri, Başkan ve Fon personeli yetki ve sorumlulukları altında bulunan Fona ait para, kıymetli evrak, demirbaş eşya, belge ve defterleri bir tutanakla devir ve teslim etmek zorundadırlar. Tutanakla devir-teslim işlemi gerçekleştiriline kadar, ilgili şahısların sorumluluğu devam eder.

Devir-teslimden kaçınanlar hakkında gecikmeksizin gerekli kanuni yollara başvurulur.

Fona ait para, kıymetli evrak, demirbaş eşya, belge ve defterleri tutanakla teslim alanlar, gecikmeksizin bunların doğruluğunu inceler ve saptadıkları eksiklikleri yazıyla yönetim kuruluna bildirirler.

(Değişik:RG-12/11/2011-28110)

Sınırları açıkça yazılı olarak belirtilmek şartıyla, haiz olunan yetkilerden bir kısmı Yönetim Kurulu tarafından Başkana, Başkan tarafından Genel Sekretere, Genel Sekreter tarafından ise Genel Sekreter Yardımcılarına devredilebilir. Yetki devri, sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

(Başlığı ile birlikte değişik:RG-12/11/2011-28110)

Bakanlık, lisanslı depo teminatı ve mudi zararının karşılanması hususlarında uygulama birliği ve standardın oluşturulması ve açıklığın sağlanması amacıyla tebliğ çıkarmaya yetkilidir.

Fonun teşkilat ve çalışmalarına, personeline, bütçe ve muhasebesi ile satınalma ve ihalelerine ilişkin usul ve esaslar yönergelerle düzenlenir. Bu Yönergeler, Fon tarafından hazırlanır ve Bakanlığın onayı ile yürürlüğe girer.

(Ek:RG-12/11/2011-28110) (Mülga:RG-30/10/2021-31644)

(Ek:RG-12/11/2011-28110)

Fon personeli yeterli sayıya ulaşıncaya kadar, 30 uncu maddede öngörülen ihale komisyonunda, Yönetim Kurulu Başkan ve üyeleri görev alabilir.

(Ek:RG-12/11/2011-28110)

(Değişik fıkra:RG-18/1/2013-28532) Fonun ilk bütçesi ve faaliyet raporu, bu Yönetmelik ve ilgili yönergeler uyarınca yeterli düzeyde teşkilatlanmanın oluşturulmasını müteakip düzenlenmeye başlanır.

(Ek:RG-18/1/2013-28532) (Mülga:RG-30/10/2021-31644)

Sayıştay ve Maliye Bakanlığı’nın görüşü alınan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini (Mülga ibare:RG-30/10/2021-31644) Ticaret Bakanı yürütür.

_________________

(1) 30/10/2021 tarihli ve 31644 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklik ile Yönetmeliğe 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere dördüncü fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.