(1) Programın işleyişinde süreler hasta uyumlarına göre planlanır ve hastanın geçerli bir mazereti olmadığı sürece tanımlanan sürelere uyulur. Programa kolay uyum sağlayan istekli hastalarda aktiviteler atlanmamak kaydı ile daha kısa sürede tamamlanabilir. Program aşamalarının hedeflerine ulaşamayan hastalar için ilgili aşamanın süresi iki katına kadar uzatılabilir.
(2) Obezite programının aşamaları şunlardır:
a) Hasta kayıt ve ön tarama aşaması:
1) Hasta kayıt ve ön tarama aşamasında amaç, hastanın merkezi tanıması aynı zamanda merkez çalışanlarının da hastayı tanıması sağlanır.
2) Kontrolden geçmek isteyen kişi aile hekimine başvurabilir; aile hekimi tarafından yapılan muayene ve değerlendirme sonucuna göre beden kitle indeksi 30 ve üstünde olan kişi eşlik eden hastalığı yok ise sağlıklı hayat merkezine, eşlik eden hastalığı var ise Hastalık Yönetim Platformu üzerinden merkeze yönlendirilir. Aile hekimi tarafından beden kitle indeksi 40 ve üstünde olan kişiler doğrudan merkeze yönlendirilir. Beden kitle indeksi 30 ve üstünde olan kişiler doğrudan merkeze başvurabilirler.
3) Merkezde hasta kayıt ve danışma görevlisi tarafından hastanın kimlik bilgileri kayıt edilir. Hemşire tarafından hastanın tansiyon, nabız, kilo, boy ve bel çevresi ölçümleri yapılarak Hastalık Yönetim Platformuna kayıt edilir.
4) Koordinatör tarafından hastanın konsültasyon randevuları ile diyetisyen, fizyoterapist ve psikolog değerlendirmeleri için randevuları ayarlanır.
5) Hasta, ilgili meslek mensupları tarafından Hastalık Yönetim Platformunda bulunan Psikososyal Destek Programı, Fizyoterapi Hizmet Programı ve Obezite Tıbbi Beslenme Tedavi Programı ile değerlendirilir. Ek-2’de yer alan Obezite Merkezi İlk Görüşme Randevuları Bilgilendirme Formu, Ek-3’te yer alan Konsültasyon Bilgilendirme Formu ve Ek-4’te yer alan Obezite Merkezi Konsültasyon Randevuları Formu ilgililer tarafından doldurularak hasta adına açılan klasör içinde elektronik ortamda saklanır.
6) Hastanın tüm değerlendirme sonuçları merkez sorumlu tabibi tarafından değerlendirilir. İstenmesi gereken ilave tetkikler var ise sorumlu tabip tarafından istenir.
b) Sağlık taraması değerlendirmesi:
1) Sağlık taraması değerlendirmesinde amaç, hastada fazla kilo oluşumuna sebep olan temel faktörlerin belirlenmesi ve obezite tedavisinden önce tedavi edilmesi gereken bir sağlık probleminin olup olmadığının tespit edilmesidir.
2) Her gün bir daimi konsültan tabip ile görüşme gerçekleştirilir. İhtiyaç halinde gerekli olabilecek diğer uzmanlık dallarında konsültasyonlar da yapılır. Merkezin çalışma programı ve hastanın uyumu dikkate alınarak aynı gün birden fazla uzman hekim muayenesi yapılabilir.
3) Daimi konsültan tabip kendi branşı dışında başka bir rahatsızlık tespit etmesi veya şüphelenmesi durumunda hastayı ilgili branşa yönlendirir ve raporunu ondan sonra tamamlar.
4) Konsültan tabip, hastada kendi branşı ile ilgili bir hastalık olup olmadığı ve hastanın obezite programına girmesinde bir sakınca olup olmadığını değerlendirir ve Ek-5’te yer alan Konsültasyon Sonuçları Kayıt Formunu doldurur. Obezite tedavisi dışında tedavi edilmesi gereken başka bir hastalık tespit etmesi halinde, bu hastalığın tedavisi eşliğinde veya sonrasında programa katılması konusunda görüş bildirir.
5) Daimi konsültan ve kontsültan tabiplerin uygunluk veya devam eden diğer tedavi eşliğinde programa katılımı uygun bulması halinde hasta bir sonraki aşamaya geçer.
6) Hastanın konsültasyon değerlendirme sonuçları merkez sorumlu tabibi tarafından değerlendirilir.
7) Beden kitle indeksi 30-40 arasında olan ve eşlik eden hastalığı bulunmayan kişilerden doğrudan merkeze başvuruda bulunanların takip ve tedavileri kişilerin isteğine göre sağlıklı hayat merkezinde yapılabilir.
8) Konsültasyonlar sonunda ilgili uzman tabiplerce kişinin obezite programına katılmasına engel bir durum tespit edilmemiş ve hasta bu programa katılmak istiyorsa Ek-6’da yer alan Obezite Tedavisi Aydınlatılmış Rıza Formunu imzalar.
9) Hastalar, Ek-7’de yer alan Obezite Merkezi Grup Oluşturma Formundaki kriterler dikkate alınarak sorumlu tabip tarafından gruplandırılır.
c) Hastaların eğitimi ve bilinç değişim aşaması:
1) Hastaların eğitimi ve bilinç değişimi aşamasında amaç hastada obezite konusunda farkındalık oluşturmak ve bilinç değişimini başlatmak olup, hastalar bir hafta boyunca grup eğitimine dâhil edilir.
2) Hastalara, tercihen günde yarım günü geçmeyecek şekilde obezite ve yaşam, beden algısı, sağlıklı beslenme, obezite hakkında tıbbi bilgiler, sağlık ve yaşam başlıklı eğitimler verilir.
3) Bilinç ve bilgi değişimi olacağından eğitimler yarı sunum yarı interaktif toplantı tarzında yapılarak hastaların aktif katılımı sağlanmalı, soru-cevap ve tekrarlarla hastaların bilişsel kazanımları edindiklerinden emin olunmalıdır.
4) Bu aşamada diyetisyen tarafından hastanın durumuna uygun diyet programı düzenlenir.
ç) Planlama ve bilinç değişimi aşaması:
1) Planlama ve bilinç değişimi aşamasında amaç, hastanın beslenme ve aktivite davranışlarında değişiklik oluşturabilmek olup, bu aşama dört hafta sürer.
2) Hasta, her hafta en az bir grup toplantısına katılır. Bu toplantılara diyetisyen, psikolog, hemşire ve fizyoterapistin katılımı sağlanır. Bilinç değişimi olarak ele alınan tüm konuların hastalarda davranış değişimine dönüşmesi ve kilo vermenin başlaması grup toplantılarıyla sağlanır.
3) Hemşire, fizyoterapist, diyetisyen ve psikolog ile ayrı toplantılar yapılarak yoğun etkileşimli haftalık grup toplantıları ile dört haftada kilo vermeye başlama planlanır.
4) Bu aşamada hedef olarak kaybedilecek kilonun % 5-15’ine ulaşma planlanmalıdır.
d) Davranış değişimi ve hedef kiloya ulaşma aşaması:
1) Davranış değişimi ve hedef kiloya ulaşma aşamasında amaç, kilo artışına neden olan etkenlerden uzaklaşmak ve yaşam biçimini kalıcı olarak değiştirmek olup, bu aşama sekiz hafta sürer.
2) Hasta, iki haftada bir grup toplantısına katılır. Bu toplantılara diyetisyen, psikolog, hemşire ve fizyoterapistin katılımı sağlanır. Bu toplantılarda hedef kiloyu yakalama çalışmaları yapılır.
3) Hemşire tarafından iki haftada bir kere hastanın tansiyonuna bakılır, nabız sayımı yapılır, kilosu tartılır, boy ve bel çevresi ölçülür ve Hastalık Yönetim Platformunda kayıt edilir.
4) Bu aşamada sağlıklı yaşam ve çevresel değişimler geliştirmiş kişi ve gruplara pekiştirme çalışmaları yapılır. Bu amaçla Psikososyal Destek Programı, Fizyoterapi Hizmet Programı ile Obezite Tıbbi Beslenme Tedavisi Programı kullanılır.
5) Bu aşamada hedef olarak kaybedilecek kilonun % 5-15’ine ulaşılamaması durumunda ek tedaviler olarak ilaç tedavileri, geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları, aile görüşmeleri veya bireysel görüşme terapileri uygulanabilir ya da hasta 15 inci maddede belirtilen cerrahi uygulama kriterlerine göre obezite cerrahisine yönlendirilir.
e) Hedef kiloyu koruma ve çevre değişimi aşaması:
1) Hedef kiloyu koruma ve çevre değişimi aşamasında amaç, hastanın öğrenmiş olduğu bilgileri çevresine yayarak çevresel bir değişim ve farkındalık oluşturmasını sağlamak olup, bu aşama sekiz hafta sürer.
2) Hasta, iki haftada bir kez grup toplantısına dâhil edilir.
3) Hemşire tarafından iki haftada bir kere hastanın tansiyonuna bakılır, nabız sayımı yapılır, kilosu tartılır, boy ve bel çevresi ölçülür ve Hastalık Yönetim Platformunda kayıt edilir.
4) Bu aşamada, hedef kiloyu yakalamış kişilerin sağlıklı yaşam becerilerini ve kilolarını korumaları, çevresel ve sosyal alışkanlıklarını değiştirmeleri ve kalıcı kilolarına sahip çıkmaları sağlanmalı, hedef kilo bütün verilecek kilodan az ise programın tekrarı ve yeniden hedef kilo tespiti ve tekrar kilo vermeye başlama zamanlaması planlanmalıdır.
5) Bu aşamada Hastalık Yönetim Platformunda bulunan Psikososyal Destek Programı, Fizyoterapi Hizmet Programı ile Obezite Tıbbi Beslenme Tedavisi Programı kullanılır.
