Naklimetreler, yük taşıyan ticari araçlarda, herhangi bir anda kat edilen mesafe ve zamana bağlı olarak, ödenecek para miktarını sürekli olarak toplayan ve gösteren, tarife değişikliklerinde kolaylıkla ayarlanabilen muayeneye tabi ölçü aletleridir.
a) Naklimetrenin Muayenesi için Gereken Şartlar
1) Aracın lastik ebadı, imalatçının belirlemiş olduğu ebat ve basınç değerinde olmalıdır.
2) Araç, 40 km/h'den daha düşük bir hızla, ’üz bir zeminde, doğru bir hat boyunca hareket halinde iken veya bu şartları sağlayabilecek mekanik bir tertibattan yararlanılarak muayene yapılır.
3) Naklimetrenin muayene edileceği hat, aşağıdaki gibi taksimatlandırılmalıdır: (metre olarak)
b) Naklimetrenin Teknik Özellikleri
1) Naklimetre, aracın sadece ileri hareketi esnasında çalışmalı; geriye hareket, mesafe veya ücret göstergelerinde değişikliğe yol açmamalıdır.
2) Naklimetrenin göstergesi, müşterinin kolaylıkla okumasını sağlayacak uygun renkte ve en az 10 mm yüksekliğindeki rakamlardan oluşacak biçimde tasarımlanmış olmalıdır.
3) Naklimetrenin göstergesi, kullanma anındaki-gündüz, gece vesaire gibi çeşitli fonksiyonları göstermelidir.
4) Her naklimetre üzerinde aşağıdaki bilgiler bulunacaktır:
- İmalatçı firmanın adı, adresi veya markası,
- Tip ve sistem onay işaretleri,
- Model ve seri numarası,
5) Naklimetre üzerinde, muayene damgaları için uygun bir yer bulunmalıdır.
6) Naklimetre, açılır açılmaz, yetkili kuruluş tarafından belirlenmiş olan açılış ücretini gösterecek ve araç hareket ettikten sonra, belirlenen birim mesafeye gelinceye kadar ücret göstergesinde değişiklik olmamalıdır.
7) Naklimetre, araç hareket halindeyken, ilk birim mesafe geçildikten sonra ve her birim mesafe aşıldığında, kat edilen toplam mesafenin karşılığı olan ödenecek ücreti gösterecek yapı ve özellikte tasarımlanmış ve imal edilmiş olmalıdır.
8) Naklimetre açıldıktan sonra aracın durması halinde, belirlenen bekleme zamanı karşılığı olan ödenecek ücret, toplanarak gösterilebilmelidir.
9) Naklimetre ve ayarı ile ilgili tertibatlar, damgalanacak ve damgaları bozulmadan veya koparılmadan müdahale edilmeyecek yapı ve özellikte olmalıdır. Ayrıca toz, nem vesaire gibi dış etkenlere karşı korunacak şekilde imal edilmelidir.
10) Naklimetreler açılış sayısını, kat edilen toplam mesafeyi, hasılat toplamını vesaire gösteren ve makbuz verebilen bir tertibatı olacak şekilde yapılabilir.
c) İzin Verilebilen Maksimum Hata Payları
1) Naklimetrelerde, birim mesafelerdeki hata payı, ± % 2'yi geçmemelidir.
2) Naklim’trelerde, bekleme süresindeki hata payı, birim bekleme süresinin ± % 3 ünü geçmemelidir.