YürürlükteKurum ve Kuruluş Yönetmeliği1. hâli

Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği

Resmî Gazete: 24.07.1994 / 22000
Son değişiklik: 23.11.2023
Madde sayısı: 57

Birinci Kısım

Genel Hükümler

Birinci Bölüm

Amaç , Kapsam, Hukuki Dayanak

Amaç

Bu yönetmeliğin amacı, 3516 Sayılı "Ölçüler ve Ayar Kanunu" nun 9 uncu maddesinde gösterilen ilk, periyodik ve ani muayenelerle şikayet ve stok muayenelerinin usul ve esaslarının tespiti ve bunların kimler tarafından, ne şekilde ve ne suretle yapılacaklarını ve muayeneye tabi ölçü ve ölçü aletleri sahiplerinin veya bunları kullananların görev ve sorumlulukları ile tabi olacakları yükümlülükleri belirlemektir.

Madde 2

Kapsam

1 değişiklik

(Değişik:RG-23/11/2023-32378)(7)

Bu Yönetmelik, uzunluk, alan, hacim, yoğunluk ölçerler (areometreler), hububat muayene aletleri, naklimetreler ile 11/1/1989 tarihli ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu kapsamına alınacak ölçü ve ölçü aletlerinin ayarlanması, muayenesi ve damgalanmasıyla ilgili işlemleri kapsar.

Madde 3

Dayanak

Bu Yönetmelik 3516 Sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu'nun 9 uncu maddesi gereğince hazırlanmıştır.

İkinci Bölüm

Genel Muayene Çeşitleri

Madde 4

Ölçü ve ölçü aletleri aşağıdaki muayenelere tabi tutulurlar

1- İlk Muayene,

2- Periyodik Muayene,

3- Ani Muayene,

4- Şikayet Muayenesi,

5- Stok Muayenesi.

Madde 226

Naklimetreler, yük taşıyan ticari araçlarda, herhangi bir anda kat edilen mesafe ve zamana bağlı olarak, ödenecek para miktarını sürekli olarak toplayan ve gösteren, tarife değişikliklerinde kolaylıkla ayarlanabilen muayeneye tabi ölçü aletleridir.

a) Naklimetrenin Muayenesi için Gereken Şartlar

1) Aracın lastik ebadı, imalatçının belirlemiş olduğu ebat ve basınç değerinde olmalıdır.

2) Araç, 40 km/h'den daha düşük bir hızla, ’üz bir zeminde, doğru bir hat boyunca hareket halinde iken veya bu şartları sağlayabilecek mekanik bir tertibattan yararlanılarak muayene yapılır.

3) Naklimetrenin muayene edileceği hat, aşağıdaki gibi taksimatlandırılmalıdır: (metre olarak)

b) Naklimetrenin Teknik Özellikleri

1) Naklimetre, aracın sadece ileri hareketi esnasında çalışmalı; geriye hareket, mesafe veya ücret göstergelerinde değişikliğe yol açmamalıdır.

2) Naklimetrenin göstergesi, müşterinin kolaylıkla okumasını sağlayacak uygun renkte ve en az 10 mm yüksekliğindeki rakamlardan oluşacak biçimde tasarımlanmış olmalıdır.

3) Naklimetrenin göstergesi, kullanma anındaki-gündüz, gece vesaire gibi çeşitli fonksiyonları göstermelidir.

4) Her naklimetre üzerinde aşağıdaki bilgiler bulunacaktır:

- İmalatçı firmanın adı, adresi veya markası,

- Tip ve sistem onay işaretleri,

- Model ve seri numarası,

5) Naklimetre üzerinde, muayene damgaları için uygun bir yer bulunmalıdır.

6) Naklimetre, açılır açılmaz, yetkili kuruluş tarafından belirlenmiş olan açılış ücretini gösterecek ve araç hareket ettikten sonra, belirlenen birim mesafeye gelinceye kadar ücret göstergesinde değişiklik olmamalıdır.

7) Naklimetre, araç hareket halindeyken, ilk birim mesafe geçildikten sonra ve her birim mesafe aşıldığında, kat edilen toplam mesafenin karşılığı olan ödenecek ücreti gösterecek yapı ve özellikte tasarımlanmış ve imal edilmiş olmalıdır.

8) Naklimetre açıldıktan sonra aracın durması halinde, belirlenen bekleme zamanı karşılığı olan ödenecek ücret, toplanarak gösterilebilmelidir.

9) Naklimetre ve ayarı ile ilgili tertibatlar, damgalanacak ve damgaları bozulmadan veya koparılmadan müdahale edilmeyecek yapı ve özellikte olmalıdır. Ayrıca toz, nem vesaire gibi dış etkenlere karşı korunacak şekilde imal edilmelidir.

10) Naklimetreler açılış sayısını, kat edilen toplam mesafeyi, hasılat toplamını vesaire gösteren ve makbuz verebilen bir tertibatı olacak şekilde yapılabilir.

c) İzin Verilebilen Maksimum Hata Payları

1) Naklimetrelerde, birim mesafelerdeki hata payı, ± % 2'yi geçmemelidir.

2) Naklim’trelerde, bekleme süresindeki hata payı, birim bekleme süresinin ± % 3 ünü geçmemelidir.

100	Litre
50	Litre
20	Litre
10	Litre
5	Litre
2	Litre
1	Litre
0,5	Litre
0,25	Litre
0,2	Litre
0,1	Litre
0,05	Litre

ÖLÇEĞİN BÜYÜKLÜĞÜ	HATA PAYI
100 Litre	400 ml.
50 Litre	200 ml.
20 Litre	100 ml.
10 Litre	50 ml.
5 Litre	25 ml.
2 Litre	10 ml.
1 ve 0,5 Litre	5 ml.
0,25 Litre	2,5 ml.
0,2 ve 0,1 Litre	2 ml.
0,05 Litre	1 ml.

Ölçerin Uzunluğu		Hata Payı
5 m		0,4 mm
3 m veya 2 m		0,2 mm
1 m		0,1 mm
2) Metalden uzunluk ölçerleri:
10 m		3 mm
5 m		2 mm
3 m veya 2 m		1 mm
1 m		0,5 mm
3) Başka maddelerden yapılan uzunluk ölçerleri:
10 m		6 mm
5 m		4 mm
3 m veya 2 m		2 mm
1 m		1 mm
4) Metalden yapılmış şerit metreleri:
50 m		7 mm
30 m		6 mm
25 m		6 mm
20 m		6 mm
15 m		4 mm
10 m		3 mm
5 m		2 mm
3 m veya 2 m		1 mm
1 m		0,75 mm

	Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
	Tarihi	Sayısı
	24/7/1994	22000
	Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin
	Tarihi	Sayısı
1.	2/12/1996	22835
2.	16/5/2000	24051
3.	29/5/2003	25122
4.	12/11/2004	25641
5.	31/12/2009	27449
6.	18/12/2010	27789
7.	2/2/2012	28192
8.	14/6/2013	28677
9.	19/7/2012	28358
10.	30/11/2012	28483
11.	14/6/2013	28677
12.	12/12/2013	28849
13.	27/1/2015	29249
14.	15/5/2015	29356
15.	23/2/2017	29988
16.	10/6/2017	30092
17.	27/2/2019	30699
18.	15/12/2019	30979
19.	9/8/2022	31918
20.	23/11/2023	32378