Birinci Bölüm
(1) Bu Yönetmeliğin amacı, Devlet ormanlarında Orman Genel Müdürlüğünce mevcut ve tesis edilecek orman parklarının ayrılmasına, onanmasına, planlanmasına, planlarının uygulanmasına, geliştirilmesine, işletilmesine, işlettirilmesine, yönetilmesine ve iptaline ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
(1) Bu Yönetmelik, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 6 ncı, 25 inci, ek 5 inci, ek 8 inci, ek 13 üncü ve ek 14 üncü maddelerine, 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun ek 5 inci maddesine ve 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 334 üncü ve 338 inci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
b) Bölge müdürlüğü: Orman bölge müdürlüğünü,
c) Döner Sermaye: Orman Genel Müdürlüğü Orman İşletmeleri Döner Sermayesini,
ç) Ekoturizm rotası: Orman alanlarında, insanların beden ve ruh sağlığına, mutluluğuna, doğa sevgisini tattırmaya ve ruhen yenilenmelerine hizmet eden, doğa yürüyüşü, kaya tırmanışı, kuş gözlem yeri, spor ve benzeri alternatif turizm faaliyetlerine imkân sağlayan güzergâhları,
d) Estetik kaynak: Ormanların, insanların zevk ve psikolojisine hitap eden, peyzaj ve manzara bütünlüğü açısından farklı özelliklerini,
e) Gelişim ve yönetim planı: Orman parklarının koruma-kullanma dengesi içerisinde, rekreasyonel kaynak değerlerinin sürdürülebilir kullanımını yönlendiren, diğer kaynak değerlerinin korunmasını şekillendiren, yönetim ve ziyaretçi kullanım tesislerini belirleyen, alt ve üst yapı tesislerinin uygulamalarına yön veren, yönetim tarzı, kullanım maksat ve şeklini düzenleyen, hali hazır harita üzerinde, ağaç röleve planını da ihtiva eden, dış sınırlarına ait koordinat değerlerinin yer aldığı uygun ölçekli planı,
f) Genel Müdürlük: Orman Genel Müdürlüğünü,
g) İdare: Orman Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra birimlerini,
ğ) İhale bedeli: İşletmeci tarafından teklif edilen yıllık kira bedelini,
h) İşletme müdürlüğü: Orman işletme müdürlüğünü,
ı) Konaklamalı orman parkı: Toplumun çeşitli dinlenme, eğlenme ve spor ihtiyaçlarını karşılamak, yurdun güzelliğine katkı sağlamak ve turistik hareketlere imkân vermek maksadıyla yüksek ziyaretçi potansiyeline sahip, günübirlik kullanım imkânı yanında gecelemeye de imkân sağlayan, çadır, lüks çadır, karavan, motor-karavan ve kır evi, kır lokantası, kır kahvesi gibi çok katlı olmayan, doğa ile uyumlu yapı ve tesisler ile yöresel ürünler sergi ve satış yeri, piknik üniteleri, kameriye ile diğer rekreasyonel yapı ve tesisleri ihtiva eden alanlar ile 6831 sayılı Kanunun 25 inci, ek 13 üncü, ek 14 üncü maddelerinde ve 2634 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesinde belirtilen mesire yerleri ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 334 üncü ve 338 inci maddelerinde belirtilen mesire yerleri ve orman parklarını,
i) Konaklamasız orman parkı: Devlet ormanlarında, toplumun çeşitli dinlenme, eğlenme ve spor ihtiyaçlarını karşılamak, yurdun güzelliğine katkı sağlamak ve turistik hareketlere imkân vermek maksadıyla kullanıma ayrılan; sadece günübirlik kullanım imkânı sağlayan ve içerisinde kır lokantası, kır kahvesi gibi çok katlı olmayan doğa ile uyumlu yapı ve tesisler ile yöresel ürünler sergi ve satış yeri, piknik üniteleri, kameriye ile diğer rekreasyonel yapı ve tesisleri ihtiva eden, rekreasyonel ve estetik kaynak değerlerine sahip alanlar ile 6831 sayılı Kanunun 25 inci, ek 13 üncü, ek 14 üncü maddelerinde, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 334 üncü ve 338 inci maddelerinde belirtilen mesire yerleri ile orman parklarını,
j) Rekreasyon: Ormanların eğlenme, dinlenme ile beden ve ruh sağlığını yenileme fonksiyonunu,
k) Rekreasyonel kaynak: Tabii ve kültürel çevrenin, özellikle açık hava rekreasyonu yönünden doğal özelliklerini, insanın eğlenme, dinlenme, beden ve ruh sağlığını yenileme fonksiyonunu sağlayan sosyo-kültürel çevreyi,
l) Sözleşme bedeli: İşletmeci tarafından teklif edilen yıllık kira bedelinin, sözleşme süresi ile çarpılması sonucu bulunan bedeli,
m) Şube Müdürü: Ekosistem Hizmetleri Şube Müdürünü,
ifade eder.
İkinci Bölüm
(1) Rekreasyonel kaynak değerlerine sahip orman alanlarında işletme müdürlüğünce düzenlenen orman parkı teklif raporu ve ekleri, özel kanunlarla belirlenen alan ve sınırlar ile koruma ve yasaklama hükümleri içinde yer alan kanunlar ve mevzuatının getirdiği yasaklar için ilgili kurumlardan gerekli izin ve görüşler alınarak bölge müdürlüğünün görüşü ile birlikte Genel Müdürlüğe gönderilir. Genel Müdürlükçe uygun bulunması halinde teklif edilen orman alanı, orman parkı olarak ayrılır.
(1) Orman parklarının; doğal, kültürel, rekreasyonel ve estetik kaynak yönünden planlanmasına ve projelendirilmesine ait iş ve işlemler idare tarafından yapılır veya yaptırılır.
(2) Orman parklarına ait gelişim ve yönetim planları bölge müdürlüğü tarafından işletmecisine yaptırılır ve Genel Müdürlükçe onaylanır. Ancak kuruluş ve planlama aşamasında ilgili kurumlardan onay alınmasını gerektiren durumlarda bölge müdürlüğü tarafından yapılabilir veya yaptırılabilir.
(3) Onaylı gelişim ve yönetim planlarının revize edilmesinde onay işlemi bölge müdürlüklerince gerçekleştirilir. Onaylanan revize planın bir nüshası arşiv ve bilgi için Genel Müdürlüğe gönderilir.
(4) Gelişim ve yönetim planları, sözleşme imza tarihinden itibaren iki yıl içerisinde revizeye konu edilemez.
(5) Herhangi bir nedenden dolayı orman parkında sadece alanın daraltılması suretiyle sınır değişikliği yapıldığı durumlarda, gelişim ve yönetim planı revize edilmez. Onaylı plan üzerinde sınır değişikliği işlenir, gerekli kayıt ve düzenleme yapılır.
(6) Ekoturizm faaliyetlerini desteklemek amacıyla, ekoturizm rotaları orman parkları ile birlikte planlanabilir ve faaliyetleri birlikte yönetilebilir. Ekoturizm rotaları ile ilgili iş ve işlemler Genel Müdürlüğün belirleyeceği usul ve esaslara göre yapılır.
(1) Orman parklarında, idarenin ve ziyaretçilerin zaruri ihtiyaçlarını karşılayacak olan, taban alanı 250 metrekareyi ve kat adedi bir bodrum kat ve çatı arası hariç ikiyi geçmeyecek şekilde yapılacak yapı ve tesisler, Genel Müdürlükçe belirlenen esaslara göre, gelişim ve yönetim planlarına uygun olarak yapılır. Bu alanlar için imar planı şartı aranmaz.
(2) Kıyı ve sahil şeritlerinde kalan alanlarda ve kesin yapı yasağı getirilen alanlarda bulunan orman parklarında birinci fıkra hükmü uygulanmaz. İmar planı olan alanlarda imar planına uyulur. Kıyı ve sahil şeridinde bulunan yerlerde imar planı olmaması durumunda 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanununa ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uyulur.
(3) Orman parklarında inşa edilecek yapıların etüt ve projeleri yöresel doku ve mimari özelliklere, fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olarak Genel Müdürlüğün belirleyeceği esaslara göre yapılır.
(4) Ekoturizm rotalarında kalıcı olmayan yapı ve tesisler Genel Müdürlüğün belirleyeceği esaslara göre yapılır.
(5) Orman parklarında yapılacak konaklama içeren yapı ve tesisler, 2634 sayılı Kanunun 5 inci, 8 inci ve ek 5 inci maddesine tabidir.
(1) Orman parklarında, özel kanunlarla belirlenen alan ve sınırlar ile koruma ve yasaklama hükümleri içinde yer alan kanunlar ve mevzuatının getirdiği yasaklar için ilgili kurumlardan uygun görüş almak kaydıyla, gerekli hallerde sınır değişikliği Genel Müdürlük onayı ile yapılabilir. Sınır genişletme talepleri, orman parkı alanının verilen hizmetler bakımından yetersiz kalması, ziyaretçi potansiyelinin ve faaliyetlerinin artması, farklı fonksiyon ve rekreasyonel ihtiyaçların karşılanması, düzensiz ve kontrolsüz faydalanmanın önüne geçilmesi ve benzeri nedenlerle değerlendirmeye alınabilir.
(1) Mevcut orman parklarından kiraya verilemeyen, ziyaretçi potansiyeli yetersiz ve kullanım özelliğini kaybetmiş olanlar Genel Müdürlük onayı ile iptal edilir.
(2) Orman parklarının, tamamı veya bir bölümü, kamu yararı ve zaruret bulunması halinde 6831 sayılı Kanun hükümlerine göre başka maksatlara tahsis edilebilir. İzin sonucunda orman parkının tamamı veya izne konu edilen bölümü Genel Müdürlük onayı ile iptal edilebilir. İptal sonucunda oluşacak zararlarla ilgili işlemler Genel Müdürlükçe belirlenir.
Üçüncü Bölüm
(1) Orman parklarının yönetimi aşağıdaki esaslara uygun olarak yapılır:
a) Orman parklarında plan ve projelerin gerektirdiği her türlü yapı ve tesisler ile hizmet ve faaliyetler Genel Müdürlükçe belirlenen usul ve esaslara göre yapılır veya yaptırılır.
b) Orman parkları, 6831 sayılı Kanunun ek 8 inci maddesine göre yirmi yıla kadar kiraya verilebilir. Yirmi yıl kiraya verilen orman parklarında engellilere yönelik dinlenme ve eğlenme tesislerinin yapılması zorunludur.
c) Gerekli hallerde orman amenajman planları ve ilgili mevzuatta belirtilen her türlü ormancılık çalışmaları yapılır.
ç) İdarece belirlenen maksat dışında herhangi bir faydalanmaya müsaade edilmez.
(1) Orman parklarının işletilmesi aşağıdaki esaslara uygun olarak yapılır:
a) Orman parkları işletmecilikleri 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca kapalı teklif usulüyle ihale edilir.
b) İdare; orman parkının kiralanması ihalelerinde, ihaleye iştirak edeceklerden, ihaleye gireceği konuda deneyim sahibi olduğuna dair belge isteyebilir.
c) Orman parkları işletmeciliği, sözleşme tarihinden itibaren üç yıl bitmeden ve sözleşmenin bitimine altı ay kala devir edilemez. Devir alacaklarda ilk ihaledeki şartlar aranır.
ç) İşletmecinin kusuru dışında kamudan kaynaklanan, hakkın tamamen kullanılmasını ve işin yürütülmesini en az otuz gün süreyle engelleyen hukuki bir imkânsızlık durumunun ortaya çıkması ya da mücbir sebeplerin varlığı halinde, işletmecinin talebi üzerine sözleşme süresi, kamudan kaynaklanan hukuki imkânsızlık durumunun veya mücbir sebeplerin ortadan kalkmasına kadar geçecek süre kadar dondurulabilir. Dondurulan süre için bedel alınmaz. Sürenin yeniden işlemeye başladığı tarihte alınacak bedel, dondurulan yıl bedelinin geçen süre kadar sözleşmesinde belirtilen oranda artırılması suretiyle tespit edilir. Ancak, dondurulan yıl için ödenmiş olan bedelin dondurulan süreye isabet eden kısmı sözleşmesinde belirtilen oranda artırılmak suretiyle yeni tespit edilen bedelden mahsup edilir. Dondurulan süre sözleşme süresine eklenir.
d) Taahhüdün, sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşme yapılmasından önce işletmeciden ihale bedeli üzerinden yüzde altı oranında kesin teminat alınır.
e) İşletmeci her yıl, yıllık kira bedelinin yüzde beşi tutarında bir ödemeyi, ağaçlandırma bedeli olarak sözleşme süresince kira ödeme dönemlerinde Bakanlığın ilgili hesabına yatırır.
f) Şartname ve sözleşmeye aykırı hususların tespiti halinde, en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtar verilmesinden sonra da aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilir.
g) Kira süresi sonunda veya kira sözleşmesinin herhangi bir şekilde sona ermesi durumunda, yapı ve tesisler eksiksiz ve bedelsiz olarak Genel Müdürlüğün tasarrufuna geçer.
(1) Orman parklarında, mevcut ve yapılacak yapı ve tesislerin plan ve projeye uygun olarak yapılıp yapılmadığı, saha bakımı, koruma ve temizlik hizmetleri ile vatandaşa verilen hizmetlerin yeterliliği bölge müdürlüğü tarafından denetlenir veya denetlettirilir. Bu hususlar kira sözleşmesine açık olarak yazılarak taahhüt altına alınır. Şartnameye ve sözleşmeye aykırı hareket edenlerin kira sözleşmeleri feshedilir.
(2) Orman parkları, şube müdürünün başkanlığında, ilgili orman işletme müdürü veya yardımcısı, ilgili orman işletme şefi ve orman muhafaza memurundan oluşan komisyon tarafından yılda en az bir kez denetlenir. Orman parkı sayısının elliden fazla olduğu bölge müdürlüklerinde, bölge müdürü, ilgili işletme müdürü veya yardımcısı başkanlığında birden fazla denetim komisyonu kurulabilir. Denetleme sonucunda, şartnameye ve sözleşmeye aykırı bir durumla karşılaşılması halinde düzenlenen rapor ile yapılan işlem hakkında Genel Müdürlüğe bilgi verilir.
Dördüncü Bölüm
(1) Orman parkları içerisinde planlanan yapı ve tesislere ilişkin plan, proje, yapım, bakım ve onarım işlerinde aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Orman parkları içerisinde planlanan yapı ve tesislere ilişkin plan, proje, yapım, bakım ve onarım işleri, işletmeci tarafından karşılanır. Ancak, şartnamesinde ve sözleşmesinde işletmeci tarafından karşılanması öngörülmeyen orman parkları içerisinde planlanan yapı ve tesislere ilişkin plan, proje, yapım, bakım ve onarım işleri Döner Sermaye bütçesinden karşılanır.
b) Kiraya verilen ve sözleşmesi devam eden orman parkları içerisinde yer alan altyapı tesisleri dışındaki yapı ve tesislerin yapım, bakım ve onarımı için Genel Müdürlük bütçesinden harcama yapılmaması esastır. Ancak, Genel Müdürlükçe belirlenen durumlarda harcama yapılması halinde yapılan harcama miktarı sözleşme süresinin kalan yıl sayısına bölünür ve bulunan rakam yıllık kira bedeline eklenir. Takip eden yıllar kira bedeli, hesaplanan bu bedel üzerinden belirlenir.
c) Orman parklarından elde edilecek gelirler, Döner Sermaye bütçesinin ilgili hesaplarına yatırılır.
(1) Orman parklarında bölge müdürlüğünce onaylanacak revize plan ile planlanan ve gelir getirici özellik taşıyan ek yapı ve tesislerin kira bedeli, yapı ve tesislerin maliyet bedelinin % 2’sinden az olmamak üzere, planlanan yapı ve tesislerin her biri için, cari yıl kira bedelinin Genel Müdürlükçe belirlenen katsayılarla çarpılması neticesinde tespit edilir ve cari yıl kira bedeline eklenir. Takip eden yıllar kira bedeli, hesaplanan bu bedel üzerinden belirlenir.
(1) Orman parklarında, ihtiyaç olması halinde, özel kanunlarla belirlenen alan ve sınırlar ile koruma ve yasaklama hükümleri içinde yer alan kanunlar ve mevzuatının getirdiği yasaklar için ilgili kurumlardan uygun görüş almak kaydıyla, sözleşmeler çadır, lüks çadır ve karavan alanlarının yapılabileceği şekilde tekrar düzenlenebilir. Yıllık kira bedelinin % 25’inden az olmamak üzere, bedel tespit komisyonlarınca çadır, lüks çadır ve karavan alanlarının bedelleri tespit edilerek yıllık kira bedeline eklenir ve konu ile ilgili maddeler ek sözleşmede düzenlenir.
(2) Sözleşme tarihinden itibaren üç yıl bitmeden ve sözleşmenin bitimine bir yıl kala birinci fıkraya istinaden düzenleme yapılamaz.
(1) Orman parklarına ve ekoturizm rotalarına gelen ziyaretçilerden giriş ücretlerinin alınıp alınmaması konusunda Genel Müdürlük yetkilidir.
(1) Orman parklarında, herhangi bir fonksiyonun daha fazla ön plana çıkması durumunda, bu alanlar öne çıkan fonksiyona uygun olarak isimlendirilebilir.
(1) 6831 sayılı Kanunun ek 13 üncü maddesine göre, Genel Müdürlükçe belirlenen orman parklarının afet sonrasında geçici barınma yeri olarak kullanılması için gerekli olan altyapı hizmetleri Genel Müdürlüğün izniyle, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, il özel idareleri, büyükşehir belediyeleri veya belediyeler tarafından ya da Genel Müdürlükçe yapılır.
(1) 2634 sayılı Kanunun ek 5 inci maddesi gereği, kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ile turizm merkezleri içinde ve bu bölge ile merkezlerin dışında olmakla birlikte denize kıyısı olan ilçelerdeki konaklamalı orman parkları, tescillerine müteakip Kültür ve Turizm Bakanlığına bildirilir ve 60 gün içerisinde talep edilmesi halinde Kültür ve Turizm Bakanlığına Bakanlık Oluru ile tahsis edilebilir.
(2) Bildirim tarihinden itibaren 60 gün içerisinde, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tahsis talebinde bulunulmayan orman parklarının iptali Genel Müdürlük tarafından gerçekleştirilir.
(3) Kültür ve Turizm Bakanlığına tahsisen verilen orman parklarının alanları hiçbir şekilde imar uygulamalarına konu edilemez. Kültür ve Turizm Bakanlığının talebi ve Bakanlığın uygun görüşü doğrultusunda, tahsise konu taşınmazın toplam yüzölçümünün üçte birini ve yirmi beş bin metrekareyi geçmeyecek şekilde genişletilmeye yönelik sınır değişikliği yapılabilir.
(4) Kültür ve Turizm Bakanlığına tahsisen verilen orman parkları üzerindeki yapı ve tesislerin tahsis amacında kullanılabilmesi için tadilat, onarım ve güçlendirme işlemlerinin gerekmesi hâlinde, Genel Müdürlükten herhangi bir hak, bedel ve tazminat talep edilemez.
(1) 5/3/2013 tarihli ve 28578 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mesire Yerleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce işletmeciliği kiralanan orman parklarında bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.
(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce 2886 sayılı Kanun kapsamında pazarlık usulü ihale yöntemi ile işletmeciliği kiralanan orman parklarında yer alan yapı ve tesislerin işletmeciliğinin üçüncü kişi veya kuruluşlara kiraya verilmesi halinde, kiraya verenlerden verilen kira bedel farkının % 50’si idare tarafından tahsil edilir.
(3) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce pazarlık usulü ile işletmecilikleri kiralanan orman parklarının sözleşmeleri devir işlemine konu edilemez.
(4) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce kapalı teklif usulü ihale neticesinde imzalanmış ve içerisinde sözleşmenin devredilemeyeceğine ilişkin hükümler barındıran sözleşmeler, işletmecisinin talebi üzerine 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (c) bendi hükümlerine göre sözleşme devrine konu edilebilir.
(1) 19 uncu madde ile yürürlükten kaldırılan Mesire Yerleri Yönetmeliğinin yürürlüğe girmesinden önce sözleşmesi imzalanmış ve sözleşme süresi bitmemiş olanlar dâhil olmak üzere, Genel Müdürlük tarafından 2886 sayılı Kanuna göre işletmecilik hakkı kiraya verilen orman parklarına ilişkin olarak, sözleşme süresinin sona ermesinden sonra, eski işletmeci tarafından aynı yere dair yeniden kiralama talebinde bulunulması halinde, sözleşme ve mevzuattan doğan yükümlülüklerini yerine getirdiği komisyon marifetiyle tespit edilmesi kaydıyla, orman parkları eski işletmecisine tekrar, Genel Müdürlüğün teklifi ve Bakanlık onayı ile pazarlık usulü yöntemiyle kiralanabilir. Önceki sözleşme süresi dâhil, toplam sözleşme süresi yirmi yılı geçemez.
(2) Kapalı teklif usulü ihale ile işletmeciliği kiralanmış olan ve birinci fıkra gereğince pazarlık usulü ile eski işletmecisine tekrar kiralanan orman parklarında, geçici 1 inci maddenin ikinci fıkrasının yapı ve tesislerin işletmeciliğinin üçüncü kişi veya kuruluşlara kiraya verilmesi halinde, kiraya verenlerden verilen kira bedel farkının %50’sinin idare tarafından tahsil edileceğine dair hükmü uygulanmaz.
(1) 2886 sayılı Kanuna göre kapalı teklif usulü ile işletmeciliği kiralanmış ve geçici 2 nci madde gereğince eski işletmecisine tekrar kiralanan orman parklarının sözleşmelerinin devrinde 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin sözleşme tarihinden itibaren üç yıl bitmeden devir edilemeyeceğine dair hükmü uygulanmaz.
(1) İşletmecilikleri kiralanmış ve sözleşmelerinde giriş ücreti alınamayacağına dair hükümler bulunan orman parklarında, işletmecilerin talepleri halinde, yıllık kira bedelinin % 30’undan az olmamak üzere, bedel tespit komisyonlarınca giriş ücreti tespit edilerek yıllık kira bedeline eklenmesi şartıyla konu ile ilgili maddeler ek sözleşmede tekrar düzenlenebilir.
(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce, A tipi, B tipi, C tipi mesire yerleri ile şehir veya kent ormanı olarak isimlendirilen D tipi mesire yerleri, hiçbir işleme tabi tutulmaksızın tipine göre konaklamalı veya konaklamasız orman parkı olarak adlandırılır.
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Orman Genel Müdürü yürütür.