Orman Yangınlarının Önlenmesi ve Söndürülmesinde Görevlilerin Görecekleri İşler Hakkında Yönetmelik

Yangınların başlama, devam ve sönme haberleri ile yangının söndürülmesine ait talimatların ilgili mercilere ulaştırılmasında, devlete ait her türlü askeri ve mülki haberleşme vasıtalarından parasız olarak istifade edilir.

Ormanlarda yangın çıktığında ilgili jandarma veya PTT santralleri yangın haberleşmesini, diğer konuşmalara tercihan ve Hayat-Yıldırım olarak temin ederler. Orman yangınları için çekilen telgrafları PTT ve DDY İstasyon memurları Hayat-Yıldırım olarak çekmeğe ve telgrafı alan alakalı memurlar da bunları derhal mahalline göndermeğe mecburdurlar.

PTT İdaresinin 24 saat mesai yapmadığı yerlerde, yangın haberleşmesinin sağlanması için Orman İdaresine ait telefon veya santral jandarma santrallarına da bağlanır.

Telefonu bulunan Orman içi ve kenarı köylerde köy muhtarları, yangın mevsimi müddetince orman teşkilatının lüzum gördüğü yerlerde telefon başında bir şahıs bulundurulmasını sağlamak mecburiyetindedirler. Bu şahsa verilecek ücret, Orman teşkilatınca tesbit ve tediye olunur.

Orman yangınlarında civar köy ve kasabaların 18 yaşını bitirip 50 yaşını doldurmamış bütün erkek nüfusu yangın söndürmekle mükelleftirler.

Orman yangınlarının zamanında söndürülmesini temin bakımından, orman içi, orman kenarı ve ormana 10 km. mesafedeki köy ve kasabaların, birinci fıkrada yazılı mükelleflerini, ismen tespit eden tasdikli listeler, her sene en geç Mart ayı başında muhtar ve Belediye başkanları tarafından alakalı Orman Bölge Şefliğine veya Devlet Orman İşletme Müdürlüğüne verilir. (Liste örneği eklidir.)

Yangının çıktığı mahalde orman içi, orman kenarı, ormana 10 Km. mesafede köy ve kasaba mevcut değilse, o zaman yangın hangi köy ve kasabanın mülki hudutları dahilinde vuku bulmuşsa o köy ve kasaba ilgilileri yangını söndürmekle mükelleftir.

Listeleri vermeyen görevliler orman teşkilatınca mülki amire bildirilir. Verilmeyen listelerin tanzimi ve noksanlıklarının tamamlanması ile Bucak Müdürleri ve Orman Bölge Şefliği görevlidir.

Mükelleflere ait listenin, ormana yakın ve civar olan hangi köy veya belediyelerce hazırlanacağı mahalli Orman İşletme Müdürlüğünün teklifi ve Valinin takdiki ile tayin ve tespit edilir.

Orman İdaresince verilen mükellef listeleri, Orman Teşkilatınca yangın mevsiminden evvel yeteri kadar çoğaltılarak ilgili dairelere, memurlara ve köy muhtarlarına verilir.

Köy muhtarları ile belediyeler bu listeleri yangın mevsimi müddetince münasip yerlere asmak suretiyle ilan ederler. Mükellefler bir ay içerisinde mezkür listeyi tetkik ederek bir yanlışlık vukuunda mülki makamlara veya orman teşkilatı nezdinde itirazda bulunabilirler.

Yangın çıktığında, hangi köy ve kasaba mükelleflerinin hangi ormanlarda yangın söndürmeye iştirak edecekleri, yangının genişleme ihtimalleri gözönünde tutularak bir plan halinde orman teşkilatınca tespit edilir.

Bu plan Valinin tasdiki ile kesinleşir. Yangın seyri itibariyle fevkalade bir hal aldığı ve planda tertiplenen mükelleflerin yetişmediği hallerde münasip köy ve kasaba mükelleflerinin de sevki yangın amirinin teklifi ile idare amirlerince sağlanır.

Bu planların değişimine idari gerek duyulmadığı yahut Orman Amenajman Plan Ünitesi ve iç taksimat düzeninde Orman İdaresi ile mülki idarenin o yer ile ilgili kuruluşlar şemasında yeni birimlerin oluşumuna yol açan değişiklikler olmadığı sürece yürürlükte kalır. Yalnız her yıl mükellef listesi ve değişiklik varsa söndürme alet ve malzeme listeleri yeniden yazılır.

Bucak Müdürleri ile Karakol Komutanlarının hangi ormanda çıkacak yangınlara iştirak edecekleri planda belirtilir. Yangın söndürülmesine ait ikmal işlerini Valilikten veya Kaymakamlıktan alacakları emre göre tertip ve tanzimi bakımından Bucak Müdürünün veya karakol Komutanının hangisinin vazife başında kalacağı hangisinin yangın mahallinde, mükelleflerin yangın söndürme işine nezaret edeceği mülki amirlerinin de mütalaası alınarak planda evvelden tespit edilir.

Yangın yerinde İlçe merkezi ile haberleşmeyi sağlayacak bir muhabere merkezi kurulması mümkün olduğu takdirde Bucak Müdürleri ve Karakol Komutanları birlikte yangına iştirak ederler.

Hangi askeri birliklerin hangi ormanlarda çıkacak yangınların söndürülmesine ne suretle iştirak edecekleri, yangının genişleme ihtimalleri gözönünde tutularak askeri birlik komutanları ile birlikte tespit edilir ve plana ek bir protokol da gösterilir.

Resmi Daire, İktisadi Devlet Teşekkülleri ve Belediyelerin yangınların söndürülmesinde kullanılabilecek mevcut vasıta, alet ve malzemelerden ne şekilde istifade edebilecekleri planda belirtilir.

Ormanlara yangın söndürülmesi için gidecekler muayyen tarifeli vasıta ile sevkedildiği takdirde bunların gidiş ve dönüş ücretleri orman teşkilatınca 16 ncı madde hükmü gözönünde tutulmak suretiyle ödenir.

Acele hallerde veya yangın çıktığı mahal itibariyle muayyen tarifeli vasıtalardan istifade edilmesi mümkün bulunmayan yerlerde Orman Bölge Şefi veya daha üst kademedeki teknik memurların göreceği lüzum üzerine mükelleflerin kamyon, araba gibi diğer tarifesi belli olmayan vasıtalar ile de yangın yerine sevki ve yangının tamamen söndürülmesini müteakip yerlerine bırakılması sağlanır. Bu vasıtaların ücreti Orman Teşkilatınca ödenir.

Mahalli mülki amirlerin veya orman memurlarının sevk kağıdı üzerine istasyon memurları, yangın söndürmeğe gidecek olanları asker tarifesi ile, ödenmesi sonradan yapılmak ve yangına civar alan mahalde indirmek şartiyle yolcu veya marşandiz katarı ile ve mümkün olan yerlerde hususi katarla götürüp getirmeğe mecburdurlar.

Yangının çıktığı mahal itibariyle muayyen tarifeli vasıtalardan istifade edilmesi mümkün olmaması ve mahallinde hususi şahıslara ait kafi vasıta bulunmaması veya yangına acele müdahale edilmesi gibi acil hallerde iş icaplarına ve zaruretlerine göre yangının zuhur ettiği, Orman Bölge Şefi veya daha üst kademedeki teknik elemanların göstereceği lüzum üzerine mahallin en büyük mülki amiri askeri makamlardan yardım ve askeri nakil vasıtalarının kullanılmasını isteyebilir. Yapılacak askeri nakil vasıtası yardımını komutan takdir eder.

Yine mahallin en büyük mülki amiri, diğer daire ve İktisadi Devlet Teşekkülleriyle Belediyelere ait nakil vasıtalarının yalnız akaryakıt bedelleri Orman Genel Müdürlüğünce ödenmek kaydiyle ücretsiz olarak orman yangınlarının söndürülmesine ait işlerde kullanılmasına emir verebilir.

Yangın çıktığında tasdikli planda isimleri bildirilen köy ve kasabaların mükellefleri bir tebliğat beklenmeksizin yangın yerine gitmeğe ve yangının devamı müddetince yangının söndürülmesine iştirak etmeğe mecburdurlar.

Planda kayıtlı köy muhtarları ile belediye başkanları da ayrıca bir tebligat beklemeden mükellefleri yangın yerine göndermekle ve gitmeyenlerin isimlerini orman teşkilatına veya mülki amirlere bildirmekle mükelleftirler.

Yangın söndürülmesine iştirak eden mükellefler kazma, kürek, balta, testere, tırmık gibi söndürme malzemelerini beraberlerinde götürmeğe mecburdurlar. Yangın yerine Orman İdaresince götürülen her türlü yangın söndürme alet ve malzemesi muhtar veya vekili tarafından mükelleflere teslim edilir ve yangın söndürülmesini müteakip yine muhtarlar veya vekillerinin vasıtası ile alet ve malzemeler mükelleflerden alınarak yangın yerinde bulunan Orman İdaresi memurlarına teslim edilir.

Yangının kısa bir zamanda söndürülemeyeceği ve yangının nev'i mahiyeti, seyri ve genişleme tehlikesi itibariyle fevkalade bir hal aldığı yangın mahallinde bulunan en büyük orman amiri veya en yüksek dereceli teknik memur tarafından tespit olunduğu takdirde, Kaymakamlar veya icabında Valiler, Orman Bölge Başmüdürü ve onun lüzum göstereceği orman memurları gerekli yardımı yapmağa ve 11 inci madde gereğince münasip görülecek sair köy ve kasaba mükelleflerini de yardımcı olarak yangın yerine göndermeğe ve icabında bizzat yangın mahalline gitmeğe mecburdurlar.

Askeri birlikler nakil, haberleşme ve söndürme vasıtaları ile birlikte orman yangınlarının söndürülmesine iştirak ederler. Yapılacak yardım miktarı komutanlıkça takdir olunur. Sarfedilecek akaryakıt bedeli orman idaresince ödenir.

Yangının teknik bakımdan söndürülmesi işi, yangının söndürülmesine iştirak eden en büyük orman amiri tarafından sevk ve idare olunur.

Orman yangınlarının söndürülmesi işinin sona erdiğine, yangın yerinde bulunan en büyük orman amiri karar verir, böyle bir karar alınmadan söndürme işinde çalışanlar yangın mahallinden ayrılamazlar.

Bir İl sınırında çıkıpta komşu İl veya İllere de atlama ihtimali bulunan yangınlarda, zamanında tedbir alınmak ve icabında yardım istenilmek üzere keyfiyet Valilikçe komşu illerede bildirilir.

Yangının söndürülmesine iştirak eden mükelleflere söndürme işinin devamı müddetince Devlet Ormanlarında Orman idaresi tarafından diğer ormanlarda alakalılar tarafından parasız ekmek, katık (Zeytin, Peynir, Helva, Domates, Salatalık, Kavun, Karpuz, Üzüm ve benzeri) sigara (Bafra sigarası ve benzeri) verilir. Başkaca ücret ödenmez.

Yangına iştirak eden bir mangadan fazla askeri birliklerin iaşesi birliklerince yapılır.

Mükelleflere verilmek üzere yangın mahalline getirilen ekmek, katık ve sigara orman idaresince görevlendirilecek bir memur tarafından muhtar veya vekili veya mükellefinden birinin iştirakiyle dağıtılır.

Mükelleflerin yangın yerine sevkini takiben, köy muhtarları, Karakol Komutanları ve Bucak Müdürleri de yangın yerine gitmeğe ve mükellefleri tertip edilen işyerinde çalıştırmağa ve yangın yerinde çalışmayanlar ile kaçanları alakalı memurlara bildirmeğe mecburdurlar.

Yangın söndürmeğe gelen şahıslara ait olup yangından yanan veya hasara uğrayan söndürme alet ve malzemeleri ile diğer zati eşyalarını yangın yerinden ayrılmadan yangın yerindeki orman amirine gösterirler ve durum bir tutanakla tespit ve belgelendirilir.

Yangın mahallinde bulunan şahıslar istedikleri takdirde para, saat, dolmakalem, yüzük ve benzeri kıymetli zati eşyalarını, yangın yerindeki görevli orman idaresi memuruna makbuz mukabili teslim edebilirler. Yangının söndürülmesinden sonra yangın yerinden ayrılırken aynı memurdan geri alırlar. Görevli memura teslim edilmeyen bu gibi zati eşyanın kaybından Orman İdaresi mesul değildir.

Şahıslara, Askeri Birliklere, Resmi Daire, İktisadi Devlet Teşekkülleri ve Belediyelere ait olup yangının söndürülmesi sırasında kullanılması sebebi ile veya yangın yüzünden hasara uğradığı birinci fıkra gereğince tespit ve belgelendirilen alet, malzeme ve benzeri mal bedeli Devlet Ormanlarında Orman İdaresince diğer ormanlarda alakalılarca sahiplerine tanzim edilir.

Yangın yerinden ayrıldıktan sonra bu hususta yapılacak başvurmalar kabul edilmez.

Yangının söndürülmesine iştirak edenlerden, hastalananlar, sakatlananlar ve ölenler olduğu takdirde durum bir tutanakla tespit ve belgelendirilir. Bunlar derhal orman teşkilatınca en yakın Devlet Hastanelerine gönderilirler.

Hastaneler bunları kabul ve parasız olarak tedaviye mecburdurlar. Bunlar zaruret dolayısiyle hususi hastanelere gönderildiği takdirde tedavi masrafları orman idaresince ödenir.

Tedavi neticesinde sakatlığı giderilemiyenlere hastanelerden alınacak raporlarda belirtilecek sakatlık derecelerine göre, orman idaresince 500 liradan 2000 liraya kadar para verileceği gibi yangının söndürülmesinde ölenlerin ailelerine 5000 lira verilir.

Sakatlananlar veya ölenlerin varisleri ayrıca umumi hükümler dairesinde tazminat talebi ile mahkemeye müracaatta serbesttir. Orman İdaresince ödeneceği yukarıda bildirilen miktarlar mahkemece hükmolunacak tazminata mahsup edilemez. Devlet memuru veya sigortalı işçi olupta sakatlanan veya ölenler hakkında umumi hükümler uygulanır. Bu kimseler 3 üncü fıkra hükmünden de istifade ederler.

YEDİNCİ BÖLÜM

Önleyici Tedbirler.

Orman mıntıkalarından geçen her türlü demiryolu vasıtalarının ve güzergahta vazifeli personelin yangına sebebiyet vermemeleri için Devlet Demiryolları İdaresi gerekli tedbirleri almakla mükelleftir.

Alınacak tedbirlerin şekil ve mahiyetleri Demiryolları İdaresiyle mahalli orman teşkilatınca müştereken tespit edilir.

Orman içinde konak yerlerinde kimlerin ne gibi ahvalde ateş yakacakları ve bu gibilerin ne gibi tedbirlere riayet edecekleri Orman İdaresince tesbit edilerek idari kanaldan köylere tebliğ ederler.

Konak yerlerinden başka yerlerde gecelemek ve buralarda yapılan ocak yerlerinden başka yerlerde ateş yakmak kanunen yasak olduğuna göre görevli memurlar bu tedbir ve yasaklara riayet etmeyenler hakkında takibatta bulunurlar.

Mevsimin kurak gitmesi halinde yangın tehlikesinin fazla olduğu zamanlarda veya yangın olupta henüz söndürülmüş fakat sirayet ihtimalleri tamamen bertaraf edilmemiş olması gibi fevkalade hallerde Orman İdaresince gösterilecek lüzum üzerine, mahallin en büyük mülki amiri muayyen bir müddet için ormanlara girilmesini men ve bu sahalardaki orman içi her türlü faaliyetin tatilini emredebilir.

Yasağın hangi sınırlarla çevrili ormanlara şamil olduğu mahalli ve mutat vasıtalarla ilan edilir. Bu mıntıka içerisine her ne suretle olursa olsun girilmemesi orman memurlarınca ve mahalli zabıtaca takip ve kontrol edilir.

11 inci maddede yazılı planın takbikini temin ve icabında yangınla alakalı diğer tedbirleri almak amacı ile İllerde Vali'nin veya Muavininin Başkanlığı altında Orman Bölge Başmüdürü ve Başmüdürü temsil edecek bir Orman Yüksek Mühendisi ve Devlet Orman İşletme Müdürü, Emniyet Müdürü, Jandarma Komutanından, İlçelerde ise Kaymakam'ın Başkanlığı altında Devlet Orman İşletme Müdürü veya Orman Bölge Şefi, Emniyet Amiri, Jandarma Komutanından müteşekkil (Orman Yangınları ile Mücadele Komisyonu) kurulur.

Vali veya Kaymakamlarca lüzum görüldüğü takdirde diğer daire ve resmi müessese temsilcileri de bu komisyona iştirak ettirilebilir.

Komisyonlar Orman Bölge Başmüdürü veya Devlet Orman İşletme Müdürünün teklifi, İllerde Vali ve İlçelerde Kaymakam'ın tasvibi ile tespit edilecek zamanlarda toplanır.

Komisyonca alınan kararlar Valinin veya Kaymakamın emri ile alakalı daire, resmi müessese ve muhtarlıklara tebliğ olunur.

Cumhuriyet Savcısı gelinceye kadar yangın yerindeki orman amiri orman yangınına ilişkin olayın tahkikine el koyar. Hasar derecesi bilahare tespit edilir.

Bu Yönetmelik hükümlerini yerine getirmeyenler hakkında umumi mevzuata ve orman kanuna göre takibat yapılır.

7/12/1956 tarihli ve 4/8427 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan "Orman Yangınlarının Önlenmesinde ve Söndürülmesinde Vazifelilerin Görecekleri İşlere Dair Talimatname" yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Milli Savunma, İçişleri, Ulaştırma ve Orman Bakanlıkları yürütür.