Şehitlik Yönetmeliği

(1) Şehitliğe defin kararı aşağıdaki makamlarca verilir.

a) Millî Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığında görev yapan subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erler ile askerlik yükümlülüğünü yerine getiren yedek subay, erbaş ve erler hakkında bağlı bulundukları kuvvet komutanlığı; diğer kamu personeli hakkında ilgisine göre Millî Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı veya bunların yetki vereceği makamlar.

b) Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarında görev yapan subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve erler, askerlik yükümlülüğünü yerine getiren yedek subay, erbaş ve erler ile diğer kamu personeli hakkında bağlı bulundukları komutanlık veya bunların yetki vereceği makamlar.

c) Jandarma Genel Komutanlığında Jandarma Hizmetleri Sınıfında ve Sahil Güvenlik Komutanlığında Sahil Güvenlik Hizmetleri Sınıfında bulunan kamu personeli, sözleşmeli subay ve astsubaylar, uzman erbaşlar ve sözleşmeli erbaş ve erler ve bu komutanlıklarda askerlik yükümlülüğünü yerine getiren yedek subay, erbaş ve erler ile diğer kamu personeli ve Emniyet Genel Müdürlüğü personeli ve bu kurumların 3713 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi kapsamına girenleri hakkında olayın meydana geldiği il valiliği.

ç) Milli İstihbarat Teşkilatı mensupları hakkında Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı.

d) Yurtdışında sürekli görev veya her türlü geçici görev sebebiyle bulunanlar hakkında bağlı bulundukları kurumlar.

e) 3 üncü maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yer alanlardan,

(c) bendinde sayılanlar dışında kalanlar hakkında bağlı bulundukları kurumlar.

f) (a), (b), (ç), (d) ve (e) bentlerinde sayılanların dışında kalanlar hakkında olayın meydana geldiği il valiliği.

(2) Şehitliğe defin kararı veren makamlarca 3 üncü maddedeki esaslara göre şehitliğe defin kararı verilmesi ve şehitliğe defin yapılması, hayatını kaybeden kişinin yakınlarına ilgili mevzuatına göre sağlanacak haklara ilişkin hak sahipliği sonucunu doğurmaz. Hak sahipliği, yetkili kurum ve kuruluşlarca ilgili mevzuatına göre tespit edilir.

(1) Şehitliğe defin kararı veren makam tarafından hayatını kaybeden kişinin sırasıyla eşinden, en büyük reşit çocuğundan, anasından, babasından, en büyük reşit kardeşinden hangi şehitliğe ya da mezarlığa defin yapılmasını talep ettiğine dair yazılı beyan alınır ve bu beyan defnin yapılacağı il valiliğine bildirilir. Söz konusu beyan belirtilen sıraya uygun olarak hayatını kaybeden kişinin yalnızca bir yakınından alınır.

6761

(2) Defin yeri valiliğince, defne ilişkin gerekli hazırlıklar yapılır. Hayatını kaybeden kişinin yakınının talebi sebebiyle şehitlikler dışındaki mezarlıklara defin işlemleri yerel yönetimler ile koordine edilir.

(1) 3 üncü maddede belirtilen şartları taşıyan kişi hakkında gaiplik kararı alınması halinde gaiplik kararı alınan kişinin eşinin, eşi yoksa sırasıyla en büyük reşit çocuğunun, anasının, babasının, en büyük reşit kardeşlerinden birinin talep etmesi üzerine ilgili valilikçe şehitlikte temsili mezar yaptırılır.

(1) Yurtiçinde ve yurtdışında bulunan ve aşağıdaki şartları taşıyan yerler şehitlik olarak belirlenir.

a) Genel veya bölgesel bir savaşta hayatını kaybedenlerin defnedildiği yerler ve mezarlıklar.

b) Hareket halinde bulunan askeri birliklerin toplu bulunduğu yerlerde hayatını kaybedenlerin defnedildiği yerler.

c) 3 üncü maddede belirtilen kişilerin defnedilmesi için ayrılan yerler.

(2) Şehitlik yerlerinin belirlenmesi işlemleri yurtiçinde valiliklerce, yurtdışında Dışişleri Bakanlığı vasıtasıyla ilgili ülkelerle varılacak mutabakata göre yürütülür.

(3) Yurtiçinde valilikler tarafından belirlenen şehitlik yerleri, büyükşehir olan illerde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, diğer illerde il özel idareleri tarafından edinilerek kendi adlarına tapuya tescil ettirilir. Şehitlik yeri olarak belirlenen alan içerisinde Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazlar ve/veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler ile mülkiyeti kamu idarelerine ait taşınmazların bulunması halinde bu taşınmazlar şehitlik olarak kullanılmak üzere duruma göre Maliye Bakanlığı ya da maliki kamu idaresi tarafından ilgili yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına veya il özel idaresine tahsis edilir.

(1) Yurtiçinde bulunan şehitliklerin yönetim, inşa, bakım, onarım ve koruma işlemleri valilikler, yurtdışında bulunanların ise büyükelçilikler, büyükelçilik bulunmayan yerlerde Dışişleri Bakanlığının o yerdeki temsilcilikleri tarafından yürütülür.

(1) Yurtiçindeki şehitlikler aşağıdaki şekilde düzenlenir.

a) Şehitliklerde ek-2’de yer alan tip anıt projesi uygulanır. Ancak özellik arz eden şehitliklerde özel proje uygulaması yapılabilir.

b) Şehitliklerde yeterli büyüklükte tören alanı ayrılır.

c) Şehitliğin emniyete alınması maksadıyla çevre emniyet duvarı inşa edilir.

ç) Valiliklerce inşaat yatırım programına alınan şehitliklerde bütçe durumu gözetilerek albüm binası ve bekçi evi kurulur.

d) Şehitliklerde uygulanacak aydınlatma, sulama, teraslama, bahçe ve yaya yolları gibi altyapıya ilişkin standartlar valiliklerce belirlenir.

6762

e) Şehitliklerin gelişimine yönelik hazırlanacak proje çalışmalarında mevcut imalatlar azami derecede değerlendirilir ve projelendirmede dikkate alınır.

f) Mezarların ada ve parsellerini, bunlara giden yolları, çiçek tarhlarını, şehitliğin bulunduğu yerin iklimine ve arazi durumuna göre dikilecek bitkilerin cins ve yerlerini, sınırlara konulacak bordür taşlarını ve çevre duvarı gibi tesisleri kapsayan plan hazırlanır.

g) Plana göre, her ada ve parselde bulunan mezarlar, birden başlamak üzere numaralandırılır. Şehitliklere bu ada ve parsele göre belirlenen sıra numarasına göre defin yapılır. Bir ada veya parsel bitmeden, diğer ada veya parsele defin yapılmaz.

ğ) Şehitliklerde herkes tarafından görülebilecek uygun bir yerde, tarihçe belirtir kitabe ile ada ve parselleri gösteren vaziyet planı yer alır.

h) Şehitliklerde şeref defteri ile şehitliğe defnedilenlerin fotoğrafı, kimliği ve özgeçmişini içeren albüm bulundurulur.

(2) Yurtdışındaki şehitlikler Dışişleri Bakanlığı vasıtasıyla ilgili ülkelerle varılacak mutabakata göre düzenlenir.

(3) Valilikler tarafından birinci fıkra kapsamında talep edilen hususlar belediyeler ve ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yerine getirilir.

(1) Yurtiçinde bulunan şehitliklerin yönetim, inşa, bakım, onarım ve koruma işlemlerine ilişkin valiliklerce hazırlanan keşif raporları, ödeneğin planlanması için müteakip yılın Mart ayı sonuna kadar İçişleri Bakanlığına gönderilir. Söz konusu giderler İçişleri Bakanlığı bütçesinin ilgili tertibinden ödenir.

(2) Şehitliğe defnedilmesi mümkün olduğu halde, 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen yakınlarının talebi üzerine şehitlik dışına defni yapılanların mezarının inşa, bakım ve onarım işlemleri için gerekli ödenek planlaması müteakip yılın Mart ayı sonuna kadar ilgili valilikçe İçişleri Bakanlığına gönderilir. Söz konusu giderler İçişleri Bakanlığı bütçesinin ilgili tertibinden ödenir.

(3) Yurtdışında bulunan şehitliklerin yönetim, inşa, bakım, onarım ve koruma işlemleri için mahalli rayice göre belirlenen ödenek ihtiyacı, sorumlu büyükelçilik veya temsilcilik tarafından Ağustos ayı sonuna kadar Dışişleri Bakanlığına gönderilir. Söz konusu giderler Dışişleri Bakanlığı bütçesinin ilgili tertibinden ödenir.

(1) Şehitliğe defnedilenler ile şehitliğe defnedilmesi mümkün olduğu halde 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen yakınlarının talebi üzerine şehitlik dışına defni yapılanların mezarları ek-1’de yer alan tip mezar projesine göre valilikler tarafından inşa ettirilir.

(2) Şehitliğe defnedilmesi mümkün olduğu halde 5 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen yakınlarının talebi üzerine şehitlik dışına defni yapılanların mezarlarının bakım ve onarım işlemleri, yakınlarınca talep edilmesi ve uygun bulunması halinde valilikler tarafından yaptırılır.

6763

(1) Şehitliklerde bir kayıt defteri bulunur. Bu defterde aşağıdaki hususlara yer verilir.

a) Şehitliğe defnedilenin kimlik bilgileri.

b) Fotoğraf.

c) Ölüm tarihi ve defin tarihi.

ç) Şehitliğe defnedilme sebebi.

d) Şehitliğe defin kararı veren makamın yazısının tarih ve numarası.

e) Şehitlikte defnedildiği yere ait ada, parsel ve mezar numaraları.

(2) Şehitliğe defin kararı veren makamın talep etmesi halinde birinci fıkrada yer alan bilgiler kayıt defterine kaydedilmez.

(1) Cebeci Asri Mezarlığı içinde bulunan Dışişleri Şehitliğine ilişkin iş ve işlemler Dışişleri Bakanlığı tarafından yürütülür.

(1) Defin kararı alınmasından defnin tamamlanmasına kadar geçen süreçte şehitliğe defin kararı almaya yetkili makamlarca yapılacak işlemler, bu Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak ilgili makamlarca belirlenir.

GEÇİCİ

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce kamu idarelerine şehitlik olarak tahsis edilmiş alan içerisinde kalan Hazinenin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazlar ve/veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler ile mülkiyeti kamu idarelerine ait taşınmazlar, şehitlik olarak kullanılmak üzere bir yıl içerisinde Maliye Bakanlığı veya maliki kamu idaresi tarafından ilgili yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına veya il özel idaresine tahsis edilir.

(2) Mevcut şehitliklerin kullanımına tahsis edilmiş araç, gereç ve tüm taşınırlar altı ay içerisinde ilgili yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına veya il özel idaresine devredilir.

(3) Mevcut şehitliklerde, kullanım yeri bitinceye kadar bütünlüğün bozulmaması için mevcut mezar projelerinin uygulanmasına devam edilir.

GEÇİCİ

MADDE 2- (1) 18/10/2016 tarihli ve 6749 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanunun 7 nci maddesinde sayılan kişilerden aynı maddede sayılan durumlarda hayatını kaybedenler ile yaralananlardan daha sonra bu yaralanmanın sebep ve tesiri ile hayatını kaybettiği değerlendirilenler bu Yönetmelik hükümlerine göre şehitliklere defnedilir.

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinden bir ay sonra yürürlüğe girer.

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

6764

EK-1

TİP MEZAR PROJESİ

6765

6766

6767

6768

6769

6770

6771

TİP ANIT PROJESİ EK-2

6772

6773

6774