YürürlükteKurum ve Kuruluş Yönetmeliği1. hâli

Sivil Hava Aracı Kaza veya Ciddi Olaylarını Araştırma ve İnceleme Yönetmeliği (Hky-13)

Resmî Gazete: 08.11.2022 / 32007
Son değişiklik: —
Madde sayısı: 54

Birinci Bölüm

Başlangıç Hükümleri

Amaç

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, sivil hava aracı kaza veya ciddi olaylarının bildirimlerinin yapılması, araştırılması ve incelenmesi, gerçekleşebilecek kaza ve ciddi olayların önlenmesi hususunda inceleme raporları yayımlanması; bunlara ilişkin usul ve esaslar ile görev, yetki ve sorumlulukları belirlemektir.

Madde 2

Kapsam

(1) Bu Yönetmelik;

a) Ülkemiz hava sahasında meydana gelen tüm sivil hava aracı kaza veya ciddi olaylarının araştırılması ve incelenmesini,

b) Bulunduğu coğrafi konuma bakılmaksızın Türk tescilli ve/veya üretici yetkisini veya tasarım yetkisini Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden alan sivil hava aracı kaza veya ciddi olaylarının araştırılması ve incelenmesini,

c) Sivil hava aracının sahibini, işletmecisini, üreticisini, tasarımcısını, sivil havacılıkla ilgili tüm kurum ve kuruluşları, mahalli mülki amirlerini,

ç) Sivil hava aracının tasarımcı, üretici, tescil edildiği ve işletmeci ülkelerinin kaza veya ciddi olaylarıyla ilgilenen kurumlarını,

kapsar.

(2) Devlet hava araçları, paraşüt, yamaç paraşütü, yelken kanat, deneysel hava araçları, uçuş operasyonu haricinde meydana gelen kaza veya ciddi olaylar veya herhangi bir ülke tarafından sivil tescil işareti verilmeyen hava araçları bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.

Madde 3

Dayanak

(1) Bu Yönetmelik 14/10/1983 tarihli ve 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununa, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 489/A ve 508 inci maddelerine ve 5/6/1945 tarihli ve 4749 sayılı Kanunla taraf olduğumuz Şikago Konvansiyonu gereğince ICAO Ek-13’e dayanılarak hazırlanmıştır.

Madde 4

Tanımlar

(1) Bu Yönetmelikte yer alan;

a) Akredite temsilci: Bir devlet tarafından, nitelikleri temelinde diğer bir devlet tarafından yürütülmekte olan bir araştırma ve incelemeye katılma amacıyla tayin edilen personeli,

b) Araştırma ve inceleme: Kaza veya ciddi olaya yol açan nedenlerin ve katkıda bulunan faktörlerin tespit edilmesini, emniyet tavsiyelerinde bulunulmasını, bilgilerin toplanmasını, analizini ve sonuç çıkartmayı içeren benzeri kaza veya ciddi olayın meydana gelmesini önleme amacıyla gerçekleştirilen süreci,

c) Bakan: Ulaştırma ve Altyapı Bakanını,

ç) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,

d) Başkan: Ulaşım Emniyeti İnceleme Merkezi Başkanını,

e) Başkanlık: Ulaşım Emniyeti İnceleme Merkezi Başkanlığını,

f) Ciddi olay: Oluşan durum itibarıyla kaza ihtimalini içeren ancak sonucunda ölüm, yaralanma veya uçuş performansını etkileyecek nitelikte hasar oluşmadığından dolayı kaza olarak sınıflandırılmayan olayları,

g) Ciddi yaralanma: Uçuş operasyonu esnasında meydana gelen hava aracı kazası sırasında bir şahsın maruz kaldığı aşağıdaki durumlardan en az birini haiz;

1) Kaza tarihinden itibaren yedi gün içerisinde toplam 48 saatten daha uzun süreyle hastaneye yatılmasını,

2) El ve ayak parmakları ya da burundaki basit kırıklar haricinde herhangi bir kemiğin kırılmasını,

3) Ciddi kanama, sinir, kas ya da tendon hasarına neden olan yırtılmaları,

4) Herhangi bir iç organın zarar görmesini,

5) İkinci ya da üçüncü derece yanıklar veya vücut yüzeyinin yüzde beşinden daha fazlasını etkileyen herhangi bir yanığı,

6) Hastalık bulaştırıcı maddelere ya da zararlı radyasyona doğrudan maruz kalmayı içeren bir yaralanmayı,

ğ) Danışman: Bir devlet tarafından, nitelikleri temelinde bir araştırma ve incelemede akredite temsilciye veya grup başkanına yardımcı olmak amacıyla tayin edilen kişiyi,

h) Deneysel hava aracı: Bir tip sertifikasına sahip olmayan veya kalıcı ya da bir modifikasyona istinaden geçici olarak mevcut tip sertifikasına uyumunu kaybetmiş veya yalnızca araştırma ve geliştirme faaliyetleri için tasarlanıp üretilmiş ve emniyetli operasyon yapabilmek için gerekli özellik ve niteliklere sahip olduğu gösterilebilen hava aracını,

ı) Devlet emniyet programı: Emniyeti iyileştirmeyi hedefleyen bir dizi düzenleme ve faaliyeti,

i) Devlet hava aracı: Devletin askerlik, güvenlik, gümrük ve orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullandığı hava araçlarını,

j) Emniyet tavsiyeleri: Ulaşım emniyeti inceleme makamının, bir araştırma ve incelemeden türetilen bilgilere dayalı olarak, kaza veya ciddi olayları önleme amacıyla yapılmış ve hiçbir durumda bir kaza veya ciddi olay için suç isnadı ya da sorumluluk yaratma amacı gütmeyen teklifi,

k) Hava aracı: Havanın dünya yüzeyine karşı tepkimesi haricinde, atmosferde havanın tepkimesinden destek sağlayabilen herhangi bir makineyi,

l) Grup: Her bir kaza veya olayın araştırılması ve incelenmesi için görevlendirilen uzmanlardan oluşan grubu,

m) Grup başkanı: Her bir kaza veya olayın araştırılması ve incelenmesi sırasında koordinasyon görev ve yetkileriyle donatılan uzmanı,

n) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Örgütünü,

o) ICAO Ek-13: ICAO tarafından yayımlanan Hava Aracı Kaza/Olay Araştırma ve İnceleme dokümanını,

ö) İlgili devlet: Tescil, işletmeci, üretici veya tasarımcı devleti,

p) İşletmeci: Bir hava aracı işletmesiyle iştigal eden izinli ya da geçici izinli gerçek veya tüzel kişileri,

r) İşletmeci devlet: İşletmecinin ana işletme merkezinin bulunduğu ya da bu gibi bir işletme yerinin olmaması durumunda işletmecinin daimî ikamet ettiği devleti,

s) Kaza: Herhangi bir hava aracının operasyonu ile ilişkili olan, insanlı hava aracı halinde, herhangi bir kişinin söz konusu hava aracına uçuş amacıyla bindiği an ile bu tür tüm kişilerin söz konusu hava aracından indiği an arasında gerçekleşen veya insansız hava aracı halinde, söz konusu hava aracının uçuş gerçekleştirmek amacıyla harekete hazır olduğu an ile söz konusu hava aracının ilgili uçuşun sonunda tamamen durduğu ve birincil tahrik sisteminin kapatıldığı an arasında gerçekleşen;

1) Yaralanmaların doğal sebeplerden kaynaklandığı, kendi kendine olduğu veya başkalarından dolayı olduğu durumlar veya yaralananların normalde yolcu ve uçuş ekibinin bulunduğu alanlar dışında başka bir yerde saklanan biletsiz kaçak yolcular olduğu durumlar hariç olmak üzere; hava aracı içerisinde bulunduğu sırada herhangi bir kişinin hayatını kaybetmesi veya ciddi şekilde yaralanmasını veya hava aracından ayrılmış parçalar da dâhil olmak üzere hava aracının herhangi bir parçası ile doğrudan temas etmesi veya jet akımına doğrudan maruz kalması sebebiyle herhangi bir kişinin hayatını kaybetmesi veya ciddi şekilde yaralanmasını,

2) Hasarın tek motor (motor kapakları veya aksesuarları dahil olmak üzere), pervaneler, kanat uçları, antenler, problar, kanatçıklar, lastikler, frenler, tekerlekler, karenajlar, paneller, iniş takımı kapıları, kokpit camları, hava aracı yüzeyi (küçük çentikler/çökmeler veya delikler) ile sınırlı olduğu hallerde motor arızası veya hasarı veya ana rotor pallerindeki, kuyruk rotor pallerindeki, iniş takımlarındaki küçük çaplı hasarlar ve doludan veya kuş çarpmasından kaynaklananlar (radomdaki delikler dahil) hariç olmak üzere; hava aracının yapısal mukavemetine, performansına veya uçuş karakteristiklerine olumsuz tesir eden hasarlar veya hasar gören komponentin büyük çaplı onarımının veya ikame edilmesinin gerekmesi hallerinde hava aracının hasar görmesi veya yapısal olarak arızalanmasını,

3) Hava aracının kaybolması veya tamamen erişilemez hale gelmesi durumlarını içeren olayları,

ş) Maksimum kütle: Onaylanmış maksimum kalkış kütlesini,

t) Muhtemel neden: Kazaya veya ciddi olaya neden olan eylemler, ihmaller, olaylar, durumlar, etkiler ya da bunların bir kısmını veya tamamını,

u) Olay: Kaza haricinde, bir operasyonun emniyetine tesir eden veya edebilecek, hava aracı operasyonu ile ilişkili olayları,

ü) Ön rapor: Araştırma ve incelemenin erken aşamalarında elde edilen veriler doğrultusunda yazılan ve değerlendirme bölümünü içermeyen kaza veya ciddi olayla ilgili gerçek bilgilere dayanan raporu,

v) Rapor: Kaza veya olayın araştırılması ve incelenmesi neticesinde, ulaşım emniyetini artırmak amacıyla düzenlenen raporu,

y) Tasarım devleti: Tip tasarımından sorumlu organizasyonun üzerinde yetkisi olan devleti,

z) Tescil devleti: Hava aracı sicilinin kayıtlı olduğu devleti,

aa) Uçuş kayıt cihazı: Kaza veya ciddi olay araştırma ve incelemesini tamamlama amacıyla hava aracına monte edilmiş herhangi bir tipteki kayıt cihazını,

bb) Uçuş operasyonu: İnsanlı bir hava aracında hava aracının operasyonuyla ilgili olarak herhangi bir kişinin uçuş amacıyla hava aracına bindiği andan bu kişilerin tamamının uçağı terk ettiği; insansız bir hava aracında ise uçuş amacıyla motorların çalıştırılmasından motorlarını durdurarak hava aracının sorumlulara teslim edildiği ana kadar geçen süre içindeki tüm faaliyetleri,

cc) Üretici devlet: Hava aracı, motor ya da pervanenin nihai montajından sorumlu organizasyon üzerinde yetkisi olan devleti,

çç) Vaka: Hava aracı operasyonlarını etkileyen, hava araçlarını, hava aracının içindekileri, diğer kişileri, ekipmanı ve teçhizatı tehlikeye sokan ya da düzeltilmemesi veya ele alınmaması halinde tehlikeye sokacak olan, emniyet ile ilişkili durumları,

dd) Vuku devleti: Ülkesinde kaza veya ciddi olay meydana gelen devleti,

ee) Yan Faktörler: Yok edildiğinde, sakınıldığında veya kaybolduğunda meydana gelen kaza veya ciddi olayın olasılığını azaltan ya da kaza veya ciddi olayın sonuçlarının şiddetini hafifleten eylemler, eksiklikler, hadiseler, koşullar ya da bunların birleşimini,

ifade eder.