Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında 24/05/1983 Tarihli ve 2829 Sayılı Kanunun Uygulama Esaslarıyla İlgili Yönetmelik

Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkındaki 24/05/1983 tarihli ve 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre çeşitli sosyal güvenlik kurumlarına tabi olarak çalışmış bulunanların hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle kendilerinin veya ölümleri halinde haksahiplerinin sosyal güvenliklerinin sağlanması, bu işlemler nedeniyle sosyal güvenlik kurumları arasında doğacak borç ve alacak miktarlarının hesaplanması ve tasfiyesi bu yönetmelik esasları dahilinde yürütülür.

Bu Yönetmelikte geçen;

a) İlgili “ Kanun” 24/05/1983 tarih ve 2829 sayılı Kanunu,

b) “Kurum”

- T.C. Emekli Sandığını,

- Sosyal Sigortalar Kurumunu,

- Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumunu (BAĞ-KUR)

c) “Sigortalı” kurumlara kesenek veya prim ödemiş veya ödemekte olan iştirakçi veya

sigortalıyı,

d) “Haksahibi” ölen sigortalının eşi, çocukları, anası ve babasını,

e) “Hizmet Süresi” kurumlara emekli keseneği veya malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödenmiş süreleri,

ifade eder.

Çeşitli kurumlara tabi olarak çalışmış bulunanların hizmet tasfiyesine ilişkin istekleri yerine getirilmez ve bu hizmetler, aylık bağlanması için başvuruluncaya kadar saklı tutulur. Aylık bağlanması için başvurulması halinde, birleştirilen hizmet süreleri toplamı, aylık bağlamaya yetkili kurum mevzuatına göre, aylık bağlanmasına yeterli olmadığı takdirde ise ilgili kurumların herbirinin kendi mevzuatına göre ve diğer kurumlarda geçmiş hizmetleri azara alınmadan işlem yapılır.

Tabi oldukları eski sosyal güvenlik kurumlarından emeklilik keseneklerinin, sigorta primlerini veya (yaş haddi, malullük, sicilden emekliye sevk nedenleriyle ilişiği kesilipte hizmetleri aylık bağlanmasına yeterli olmadığından ) toptan ödemelerini almış olanlardan, daha sonra değişik bir sosyal güvenlik kurumuyla ilgilenmeyi gerektirecek başka işlere geçmiş olup da halen bu işlerde alışanlarla daha sonra sözü edilen işlere girenlerin, aldıkları paraları aldıkları günden yatıracakları güne kadar % 5 faizi ile ve defaten yatırmaları şartıyla eski hizmetleri ihya edilerek, yeni hizmetleriyle bu kanun hükümlerine göre emeklilikte birleştirilir.

Aynı şekilde görevlerinden ayrılmaları nedeniyle, durumlarına göre kesenek, prim iadesi veya toptan ödeme hakkı doğduğu halde bu paralarını kanunlarında yazılan süreler içerisinde almadıklarından ve bu süreleri geçirdikten sonra başka sosyal güvenlik kurumlarından herhangi birine tabi bir işe girenlerde bu paraları faizsiz olarak yatırmaları halinde, yukarıdaki hizmet ihyası ve birleştirmesi imkanından yararlandırılırlar.

Ancak, hizmet ihyası yapılabilmesi için, yukarıda sözü edilen paraların, ilgili kuruma;

a) İstekleri üzerine emekli olacakların, emekliliklerini istedikleri tarihten en az (6) ay önce,

b) Malullük, ölüm, 60 yaşın doldurulması, T.C Emekli Sandığına tabi görevlerden, çalıştıkları kuruluşlarca re’sen veya yaş haddinden emekliye sevk edilme nedenleriyle görevlerinden ilişiği kesilenlerin, görevlerinden ayrıldıkları tarihten itibaren (6) ay içinde,

Kendileri veya haksahipleri tarafından yatırılmış olması şarttır.

Ancak, toptan ödemelerin haksahiplerince ihya edilebilmesi için, ihya edilecek hizmetle birleştirecek diğer hizmetler toplamının, son defa tabi olunan kurum mevzuatına göre haksahiplerine aylık bağlanması için yeterli olması gerekmektedir.

Sosyal güvenlik kurumlarından herhangi birinden gerek o kurumca müstakilen, gerekse değişik sosyal güvenlik kurumlarına tabi birleştirilmiş hizmetler üzerinden yaşlılık, malullük aylığı bağlandıktan gerekse bu kurumlardaki hizmetlerinden dolayı aylık alma haklarını (emeklilik haklarının düşmesi, aylık bağlama haklarının düşmesi gibi) kaybettikten sonra diğer bir sosyal güvenlik kurumuna tabi bir işe girilmesi halinde, bu yeni statü dolayısıyla geçen hizmetleri, bağlanmış bulunan aylıklarına esas alınan veya aylık bağlanmasına ait haklarını kaybetmiş oldukları hizmetleriyle birleştirmeye tabi tutulmaz.

Ancak, kurumlardan herhangi biri tarafından malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlananlardan, bu aylığı bağlayan kurum mevzuatına göre, aylık almakta iken veya aylığın durdurulmasına yol açan yeniden çalışma sona erdikten sonra tekrar tahsis talebinde bulunulması üzerine yapılan kontrol muayenesi sonunda malullük halinin devam etmediğinin anlaşılması nedeniyle aylığı kesilmiş bulunanlar, diğer bir kuruma tabi işe girmeleri halinde hizmet birleştirmesi hükümlerinden yararlanırlar.

Kurumlardan herhangi birine ilk defa sigortalı olunan tarih, diğer kurumlarda da sigortalılık süresinin başlama tarihidir.

Şu kadar ki, emeklilik veya yaşlılık aylığına hak kazanılıp, kazanılmadığının tespitinde 18 yaşın doldurulduğu tarih sigortalılığın başlangıcı olarak alınır. Ancak, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununa 1425 sayılı kanunla eklenen Ek 7. Madde kapsamına giripte bir meslek öğrenimi göreerek, meslekleri ile ilgili görevlerde kazai rüşt kararı almak suretiyle 15 yaşını doldurduktan ve 1/12/1970 tarihinden sonra T.C. Emekli Sandığına tabi görevlere girenlerle, 1/4/1981 tarihinden önce Sosyal Sigortalar Kurumunda 18 yaşın dolumundan önce sigortalı olarak tescil edilmiş bulunanların hakları saklıdır.

1479 sayılı Bağ-Kur Kanununun Ek Geçici 4. Maddesine göre isteğe bağlı sigortalıların geriye doğru yaptıkları 10 yıllık borçlanma karşılığı kazanılan hizmet süreleri diğer Kurum ve Sandıklardan aylık bağlanması halinde bu kurumlarda geçen hizmetlerle birleştirilmeyeceklerdir. Ancak, Bağ-Kur’dan aylık bağlanması halinde diğer Kurum ve Sandıklardaki hizmetlerle birleştirilir.

Aylığı bağlanacak kurum tarafından diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerinin değerlendirilmesinde;

Yıl üzerinden hesaplananların güne çevrilmesinde her yıl 360 gün,

Ay üzerinden hesaplananların yıla çevrilmesinde 12 ay 1 yıl, güne çevrilmesinde her ay 30 gün,

Gün üzerinden hesaplananların aya çevrilmesinde 30 gün 1 ay, yıla çevrilmesinde 360 gün 1 yıl sayılır.

Birleştirilen hizmet sürelerinin toplamına itibari hizmet süreleri ile prim ödenmemiş süreler eklenmez.

Kanunun 8 nci maddesi uyarınca, aylığı bağlayıp ödeyecek Kurumun tayininde, sigortalıların emeklilik geriye doğru prim veya kesenek ödenerek geçen son yedi yıllık fiili hizmet (360x7=2520 gün) süresi esas alınır.

Aylığın bağlanıp ödenmesi, bu süre içinde fiili hizmet süresi fazla olan Kurumca, hizmet sürelerinin eşit olması halinde eşit hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu kurumca ve kendi mevzuatına göre yapılır.

Genel Kural olmakla beraber;

1- Malülen emeklilik,

2- Ölüm nedeniyle dul ve yetim aylığına hak kazanma,

3- 5453 sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanununa göre, kurumlarınca yaş haddi sebebiyle

re’sen emekliye sevkedilme,

4- Sigortalıları bağlı oldukları sosyal güvenlik kurumlarının kanunla değiştirilmesi,

Hallerinde, sigortalılara ve haksahiplerine son yedi yıllık fiili hizmet süresi nazara alınmadan, hizmet sürelerinin sonuncusunun tabi olduğu kurumca kendi mevzuatına göre aylık bağlanır ve ödenir.

Kanunun 8 nci maddesinin 1 nci fıkrası uyarınca, son defa tabi olunan kurum dışındaki kurumlarca aylık bağlanması gerektiğinde, aylığı bağlamaya yetkili kurum mevzuatında belirtilen şartların yerine getirilmiş olması gerekir.

Ancak, T.C.Emekli Sandığına tabi görevlerde çalışmakta olanlardan kurumlarınca yaş haddinden, re’sen ve istekleri üzerine emekliye sevkedilecekler için, 5334 sayılı kanunun emekliye sevkle ilgili hükümleri saklıdır.

Son defa T.C.Emekli Sandığına tabi görevlerden emekliye ayrılan ve kendilerine bu Kanunun 8 inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden kurumlardan herhangi birinden aylık bağlananlara, sigorta primi veya emeklilik keseneği ödemek suretiyle geçen sürelerin toplamı üzerinden T.C.Emekli Sandığı Kanununun emeklilik ikramiyesi ödenmesine dair hükümleri gereğince ikramiye ödenir.

Ancak, sigortalı sürelerin ikramiye ödenmesinde nazara alınabilmesi için bu sürelerin T.C. Emekli Sandığına tabi Daire, Kuruluş ve Ortaklarında geçmiş olması gerekmektedir. Bu şekilde sigortalı geçen hizmetlerden dolayı ilgililere evvelce herhangi bir kıdem tazminatı veya emeklilik ikramiyesi ödenmiş süre var ise, emeklilik ikramiyesinin hesabında bu süre nazara alınmaz.

Bu Kanunun 8 inci maddesi uyarınca birleştirilen hizmet süreleri üzerinden son 7 yıllık sürenin yarısından fazlasının T.C.Emekli Sandığında geçmiş olması nedeniyle bu Kurumca aylık bağlanmış olsa dahi, son defa T.C.Emekli Sandığına tabi görevden ayrılmayanlara emeklilik ikramiyesi ödenmez. Bu gibilerin ayrıldıkları görev itibariyle kıdem tazminatı alma hakları varsa bu hakları saklıdır.

Müştereken bağlanan aylıklarda kurumların hisselerinin tesbitinde Kurumların her birine tabi olarak geçen hizmet sürelerinin birleştirilmiş hizmet sürelerine oranı esas alınır.

Müştereken bağlanan aylıklarla ilgili hesaplaşma,kurumların genel müdürlükleri arasında ve aşağıda belirtilen şekilde yapılır.

a) Kurumlar, her ödeme döneminde karşı taraf adına aylık olarak yapılan ödemeleri

ayrı ayrı gösterir, ikişer nüsha listeyi adına ödeme yaptığı kuruma gönderir. Bu listelerde her aylık sahibinin adı, soyadı, numarası ile istenen miktara ait liste toplamı ve genel toplam gösterilir.

b) Listeyi alan taraf, liste genel toplamı olan parayı karşı tarafa en geç bir ay

içerisinde öder.

c) Ödeme dönemleri dışında yapılan perakende ödemeler, ayrı bir liste ile karşı

taraftan istenildiğinde, bu miktarlar da aynı süre içinde ödenir.

d) Kurumların Bölge veya Şube Müdürlüklerince karşı kurum ve adına yapılan

ödemelerde parekende listelere dahil edilmek suretiyle, Genel Müdürlüklerce tahsil edilir.

Herhangi bir nedenle karşı kurumdan yersiz veya fazla alınmış hale gelen paralar, herhangi bir uyarı veya talep beklenmeksizin iade edilir.

e) Ödenen aylığa katılan kurumların; herhangi bir nedenle yersiz veya fuzuli ödeme,

prim, kesenek, hizmet borçlanması veya tamamlayıcı emeklilik keseneğinden doğan alacak ve keseneğinin takibi aylığı ödeyen kurumdan yapılarak her dönemin tahsilatı, gerekli bilgiler belirtilmek suretiyle, ayrı bir liste ile alacaklı kuruma ödenir.

f) Kurumlar toplu aylık yükseltmesi durumlarda hisse ödemeleri için, ayrıca Yönetim

Kurulu veya Genel Müdürlük Kararları isteyemezler.

g) Kurumların her birinin kesin hesaplaşma istemi saklıdır.

Kanunun yürürlüğe girdiği 01/0/1983 tarihinden itibaren bağlanan müşterek aylıklarda

506 sayılı Kanunun geçici 20. maddesinde göre sandıklarca bağlanan aylık tutarının toplamı hizmet süreleri üzerinden Sosyal Sigortalar Kurumunca bağlanacak aylıktan fazla olması halinde, bağlayan kuruman dışında kurumların hisselerinin tespitinde,Sosyal Sigortalar Kurumunca hesaplanacak aylık esas alınır. Daha önce bağlanmış olan aylıklarda ise diğer kurumların hisseleri 01/06/1983 tarihinden itibaren bu miktara indirilir.

Kurumlar ilgili kanuna göre aylık bağlanmasında veya aylıklara ilişkin diğer ödemelerde bu Yönetmeliğin 2. maddesinin (d) fıkrasında belirtilen haksahipleri dışındaki kişilere kişilere bağlanan aylıklara ve buna ilişkin diğer ödemelere katılmazlar.

İlgili Kanunun yürürlüğünden önce bu gibi kişilere bağlanmış olup da ödenmekte bulunan aylık ve buna ilişkin ödemelere kurumlar 01/06/1983 tarihinden itibaren katılmazlar.

Sigortalı veya hak sahipleri tarafından, aylığa katılacak kurumlardan herhangi birine, bu kurumun mevzuatına göre tahsis için yapılan ve kurum kayıtlarına alınmış olan başvuru, aylığı başlayacağı Kurum mevzuatına göre de geçerli sayılır.

Başvuruyu alan kurum, ilgilinin diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini ve kendi mevzuatına göre gerekli tahsis belgelerini temin eder. Ancak, aylığın diğer bir kurum tarafından bağlanması gerektiğinin anlaşılması halinde, yazılı başvurunun aslı ve bu zamana kadar temin edilmiş olan tahsis belgeleri ile birlikte kendisinde geçmiş hizmet sürelerini ve gerekli ise kazanç durumunu aylığı bağlıyacak Kuruma bildirir.

Kanunun uygulamasıyla ilgili işlemlerin yürütümü ve kurumlar arasında doğan borç ve alacakların tasfiyesi ilgili Kanun ve bu yönetmelik hükümleri dikkate alınmak suretiyle T.C.Emekli Sandığı , Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur Genel Müdürlükleri arasında Sosyal Güvenlik Bakanlığının koordinatörlüğünde yapılacak iki veya üç taraflı protokollerle belirlenecek usul ve esaslara göre yapılır.

Adı geçen kurumlar arasında Kanunun yürürlük tarihinden önce yapılmış olan protokoller, usulüne göre değiştirilinceye kadar yürürlükte kalır.

Bu yönetmelik 01/06/1983 tarihinden geçerli olmak üzere Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

Bu yönetmeliğin Maliye ve Sosyal Güvenlik Bakanlıkları müştereken yürütür.