(1) 6183 sayılı Kanunun 48/A maddesi uyarınca yapılacak tecil ve taksitlendirme işlemlerinde, borçluların “çok zor durum” halinin tespitinde;
a) Bilanço esasına göre defter tutan yıllık gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin çok zor durum halinin tespitinde aşağıdaki mali göstergeler kullanılır.
| Nakit Oranı: | Hazır Değerler + Menkul Kıymetler Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar |
| Likidite Oranı: | Dönen Varlıklar - Stoklar Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar |
| Kaldıraç Oranı: | Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar + Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Toplam Varlıklar |
b) İşletme hesabı veya zirai işletme hesabı esasına göre defter tutan, ticari kazancı basit usulde tespit edilen ve serbest meslek kazanç defteri tutan mükelleflerin çok zor durum halinin tespitinde aşağıdaki mali göstergeler kullanılır.
| Nakit Oranı: | Kasa + Banka Kısa Vadeli Borçlar |
| Likidite Oranı: | Kasa + Banka + Kısa Vadeli Alacaklar Kısa Vadeli Borçlar |
| Kaldıraç Oranı: | Kısa Vadeli Borçlar + Uzun Vadeli Borçlar Toplam Varlıklar |
(2) Borçluların mali durumlarının değerlendirilmesi sonucu;
a) Nakit oranının 0,1 veya 0,1’den küçük olması,
b) Likidite oranının 0,7 veya 0,7’den küçük olması,
c) Kaldıraç oranının 0,7 veya 0,7’den büyük olması
şartlarının bir arada bulunması gerekmektedir.
(3) İkinci fıkradaki 3 şartı birlikte sağlayan borçluların çok zor durumda oldukları kabul edilerek aşağıda belirtilen likidite ve kaldıraç analizi tablolarına göre ayrı ayrı tespit edilen dereceler toplanarak “Çok Zor Durum Derecesi” bulunur. Söz konusu 3 şartın birlikte sağlanamaması halinde ise tecil ve taksitlendirme talepleri reddedilir.
| Likidite Analizi Tablosu | | Kaldıraç Analizi Tablosu |
| Derece (L) | Oran (X) | | Derece (K) | Oran (Y) |
| 1 | 0,6 ≤ X ≤ 0,7 | | 1 | 0,7 ≤ Y ≤ 0,8 |
| 2 | 0,5 ≤ X < 0,6 | | 2 | 0,8 < Y ≤ 0,9 |
| 3 | 0,4 ≤ X < 0,5 | | 3 | 0,9 < Y ≤ 1 |
| 4 | 0,3 ≤ X < 0,4 | | 4 | 1 < Y ≤ 1,1 |
| 5 | X < 0,3 | | 5 | 1,1 < Y |
(4) Çok zor durum derecesine göre azami tecil süresi ile 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre belirlenen tecil faizinin (Yürürlükteki Tecil Faiz Oranı = TFO) belirli bir yüzdesi esas alınarak bulunan faiz oranı “Tecil Süresi ve Faiz Oranı Belirleme Tablosu”ndan tespit edilir.
| Tecil Süresi ve Faiz Oranı Belirleme Tablosu |
| Çok Zor Durum Derecesi (L+K) | Azami Tecil Süresi | Tecil Faiz Oranı |
| 2 – 3 | 18 aya kadar | TFO x 0,75 |
| 12 aya kadar | TFO x 0,7 |
| 6 aya kadar | TFO x 0,65 |
| 4 - 5 | 24 aya kadar | TFO x 0,7 |
| 18 aya kadar | TFO x 0,6 |
| 12 aya kadar | TFO x 0,5 |
| 6 aya kadar | TFO x 0,4 |
| 6 - 7 | 36 aya kadar | TFO x 0,7 |
| 24 aya kadar | TFO x 0,6 |
| 18 aya kadar | TFO x 0,5 |
| 12 aya kadar | TFO x 0,4 |
| 6 aya kadar | TFO x 0,3 |
| 8 - 9 | 48 aya kadar | TFO x 0,6 |
| 36 aya kadar | TFO x 0,5 |
| 24 aya kadar | TFO x 0,4 |
| 18 aya kadar | TFO x 0,3 |
| 12 aya kadar | TFO x 0,2 |
| 6 aya kadar | TFO x 0,1 |
| 10 | 60 aya kadar | TFO x 0,5 |
| 48 aya kadar | TFO x 0,4 |
| 36 aya kadar | TFO x 0,3 |
| 24 aya kadar | TFO x 0,2 |
| 18 aya kadar | TFO x 0,15 |
| 12 aya kadar | TFO x 0,1 |
| 6 aya kadar | TFO x 0,05 |
(5) Tecil süresi ve faiz oranı belirleme tablosuna göre tespit edilen tecil süresi ve tecil faiz oranı uygulandıktan sonra aylık eşit taksitler halinde ödenmesini sağlayacak şekilde söz konusu borçlar Kurumca ödeme planına bağlanır.
(6) Dördüncü fıkrada belirtilen süreler azami tecil ve taksitlendirme süreleri olup tecil ve taksitlendirmeye yetkili makamlarca daha az süreli tecil ve taksitlendirme yapılabilir.
(7) Çok zor durum derecesi hesaplamalarında virgülden sonraki iki rakam dikkate alınır ve herhangi bir yuvarlama işlemi yapılmaz.
