Bu Yönetmeliğin amacı; 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamında tarımsal faaliyette bulunanlardan, bu Kanuna göre sigortalı sayılanların tespit, tescil ve takibine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Bu Yönetmelik; 2926 sayılı Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmüne dayanılarak hazırlanmıştır.
Bu Yönetmelikte geçen;
Bağ-Kur veya Kurum: Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğünü,
İl Müdürlüğü: Bağ-Kur İl Müdürlüklerini,
Kanun: Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanununu,
Sigortalı: 2926 sayılı Kanun hükümlerine göre sigortalı olanları
ifade eder.
Kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim, dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini yapmak, avlamak ve muhafaza etmek, taşımak veya ürünlerden sair şekilde faydalanmak ve benzeri işler tarımsal faaliyet sayılır. Ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde veya kamuya mahsus mahallerde tarımsal faaliyetin yapıldığının tespitinde mahalli örf ve adete bakılır.
Herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan, bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi kapsamı dışında kalanlar sigortalı sayılırlar. Ancak, ilk tescil tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlar ile 60 yaşını dolduran erkekler istekleri halinde sigortalılık kapsamına alınırlar.
Sigortalı olmak için tarımsal faaliyet sonucu bir gelir elde edilmesi şart olmayıp fiilen tarımsal faaliyette bulunulması yeterlidir.
Mülk veya hayvan sahibinin elde edilen üründen belli bir pay almak veya kiralamak suretiyle, mülkünden veya hayvanından başkalarının yararlanmasına izin vermesi, bu Yönetmelik kapsamında ortaklık olarak kabul edilir ve mülk veya hayvan sahibi ile bunlardan yararlananların her biri tarımsal faaliyette bulunanlar kapsamında değerlendirilir.
Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Kanunla veya Kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik kurumlarına sigortalı olarak prim veya kesenek ödeyenler,
b) Bu Maddenin (a) bendinde belirtilen sosyal güvenlik kurumlarından malullük aylığı, yaşlılık aylığı veya daimi tam işgöremezlik geliri alanlar ile malullük veya yaşlılık veya tam işgöremezlik geliri almak için talepte bulunanlar,
c) 18 yaşını doldurmayanlar,
d) Tescil tarihinde 58 yaşını dolduran kadınlar ile 60 yaşını dolduran erkekler
sigortalı sayılmazlar.
Sigortalıların kayıt ve tescil işlemlerinde; valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, 21/10/1935 tarihli ve 2834 sayılı Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri Hakkında Kanuna göre kurulan tarım satış kooperatifleri ile birliklerinin, 18/4/1972 tarihli ve 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanununa göre kurulan tarım kredi kooperatifleri ve birliklerinin, 24/4/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa göre kurulan Türkiye Pancar Ekicileri İstihsal Kooperatifleri Birliği (Pankobirlik) ve diğer tarımsal amaçlı kooperatifler ile bunların üst birliklerinin, Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtları esas alınır.
Bu maddenin birinci fıkrada belirtilen kurum ve kuruluşlar, Kurumun isteği üzerine her türlü bilgiyi ve belgeyi verirler.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Çevre ve Orman Bakanlığı ile ilgili diğer bakanlıklar, Hazine Müsteşarlığı ve bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinde sayılan kuruluşlar; kendi kayıtlarından ve bağlı ve ilgili kuruluşlarının kayıtlarından Bağ-Kur’un yararlanması ve tarımsal faaliyette bulunan ve Kanuna göre sigortalı sayılanların tespitine yarayacak bilgi ve belgelerin yazılı olarak veya bilgisayar ortamında aktarılması için gerekli düzenlemeleri yapmak ve istenildiğinde bu bilgileri vermekle ilgili tedbirleri alırlar.
İl müdürlükleri, bu maddenin birinci fıkrasında belirlenen kurum ve kuruluşların il bünyesinde bulunan birimlerinde tarım sigortalılarının tespiti ile ilgili bilgi ve belgeleri doğrudan talep edebilirler. Anılan birimler, istenen bilgi ve belgeleri doğrudan il müdürlüklerine gönderir. Bilgisayar ortamında bilgi ve belge aktarımı söz konusu olduğunda, yerel olarak aktarma mümkün ise yerel bazda aktarma işlemi yapılır. Aktarma işleminde kurumların merkezi bilgisayarlarının kullanılması gerektiğinde ise mutabakat çerçevesinde aktarma işlemi gerçekleştirilir.
Köy ve mahalle muhtarları, Kanuna göre sigortalı sayılanları sigortalılıklarının başladığı tarihten, sigortalılığı sona erenleri ise sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kuruma bildirirler.
İl müdürlükleri de, üçer aylık dönemler halinde kendi görev alanında bulunan muhtarlardan Kanun kapsamında tarımsal faaliyete başlayanlar ile tarımsal faaliyetleri sona erenlere ait kayıtları isterler. Muhtarlar, istenilen bilgileri en geç bir ay içinde il müdürlüklerine vermek zorundadırlar. İl müdürlüğünce istenilen kayıtları süresi içinde vermeyen veya eksik ve yanlış bilgi veren muhtarlar, bağlı oldukları valilik veya kaymakamlığa bildirilir.
Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri, esnaf kefalet kooperatifleri, tarım kredi kooperatifleri ve bankalar, bu Yönetmeliğe göre tarımsal faaliyette bulunanların, ruhsat, ihale ve kredi işlemlerinde; 2926 sayılı Kanun veya diğer sosyal güvenlik kanunları kapsamında sigortalı olduklarını gösterir belgeyi istemek ve belge istenenler de bu belgeyi ibraz etmek zorundadırlar.
Bu Yönetmelikte düzenlenmeyen konularda, 2926 sayılı Kanun ile bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan yönetmeliklerin ilgili hükümleri uygulanır.
26/07/1984 tarihli ve 18470 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tarımda Kendi Adına ve Hesabına Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu Hükümlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik değişiklikleri ile birlikte yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür