Bu yönetmeliğin amacı, 2863 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılan tasnif sonunda; korunması gerekli olmadığı tespit edilen taşınır kültür varlıkları ile korunması gerekli olduğuna karar verilerek tescil edilenlerden devlet müzelerine alınması lüzum görülmeyen taşınır kültür varlıklarının ticareti ile ticaretin yapıldığı işyerleri ile depolarının denetleme esaslarını belirlemektir.
Bu yönetmelik kültür varlığı ticareti işlemlerini ve bunlarla ilgili gerçek ve tüzel kişilerin görev ve sorumluluklarını kapsar.
Bu yönetmelik, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 25, 27, 28, 29.uncu maddeleri gereğince hazırlanmıştır.
“Bakanlık” ; Kültür Bakanlığını
“Müze” ; Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğüne bağlı müzeleri,
“Kanun” ; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununu,
ifade eder.
Kanunun 25. Maddesi gereğince bilimsel esaslara göre tasnife tabi tutulup da korunmasına lüzum görülmeyen kültür varlıkları bir belge ile sahiplerine iade olunur. Bunlar üzerinde sahipleri her türlü tasarrufta bulunabilirler.
Tasnif sonunda korunması gerekli olduğuna karar verilen ve tescile tabi tutulan ancak müzelere alınması lüzumlu görülmeyen kültür varlıklarının ticareti bu yönetmelik hükümlerine göre yapılır. Bu tür kültür varlıkları yurt dışına çıkarılamaz.
Kültür varlığı ticareti Bakanlıktan alınacak bir ruhsatname ile mümkündür.
Ruhsatname almak isteyenler en yakın müze müdürlüğüne yapacakları yazılı başvuruya aşağıdaki belgeleri eklerler.
a) Ticaret Odasına kayıtlı olduğuna taşınır kültür varlığı ticareti yapmak üzere ayrı bir ticarethanesi bulunduğuna dair tasdikli belge,
b) Eski eser kaçakçılığı, gizli define arayıcılığı veya gizli eski eser kazısı gibi suçlardan hükümlü olmadığına dair Cumhuriyet Savcılığından alınacak belge,
c) (Değişik:RG-3/4/2012-28253) Kanuni tebligat adresi beyanı,
d) (Değişik:RG-3/4/2012-28253) T.C. kimlik numarası beyanı,
e) Üç adet vesikalık fotoğraf,
Müze Müdürlüğünce yapılacak inceleme sonucu sakıncalı durum yoksa ruhsatname düzenlenir ve düzenlenen ruhsatnamenin bir nüshası da Bakanlığa gönderilir.
Ruhsatnameler 3 yıl için geçerlidir. Ruhsat sahibi süre bitiminden en geç bir ay önce ilgili müze müdürlüğüne müracaat ederek, ruhsatnamesinin yenilmesini isteyebilir. Sakıncalı bir durum yoksa ruhsat yenileme işlemi bir ay içerisinde sonuçlandırılır. Süresinde müracaat edilmemesi halinde ruhsatname iptal edilir.
Taşınır kültür varlığı ticareti ruhsatnamesi ticarethanenin görülebilir bir yerine asılır. Ruhsatname Kanun ve bu yönetmelikte belirlenen amaçlar dışında kullanılamaz.
Taşınır kültür varlığı ticareti yapanlar, satmak üzere alacakları taşınır kültür varlığının tescil dışı olduğuna veya tescile tabi olup ta müzelere alınmasına gerek görülmediğine dair ilgili müzece verilmiş olan belgeyi satıcıdan istemek zorundadırlar. Bu belge olmadan alım ve satım yapılamaz.
Söz konusu belgelerin, tarih ve sıra numaralarına göre dosyalarında muhafazası ve denetim için gelen müze ve Bakanlık yetkililerine gösterilmesi zorunludur.
Kültür varlığı ticareti yapanlar, ticarethanelerinden başka bir yerde alım satım yapamazlar ve ticarethane dışında kültür varlığı bulunduramazlar. Ancak ihtiyaçları halinde ticarethane ile bağlantı sağlamak şartıyla belgelenmiş kültür varlıkları için depo kullanabilirler.
İkametgâh, ticarethane ve depo olarak kabul edilemez
Ticarethane ve depolar başka amaç için kullanılamaz.
Ruhsatlı taşınır kültür varlığı ticareti yapanların işyerleri ve depolan; Bakanlık Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürlüğünce görevlendirilen uzmanlar, Bakanlık müfettişleri ile ilgili müzenin yöneticisi veya görevlendireceği uzmanlar tarafından her zaman denetlenebilir. Yapılan denetleme sırasında tescil dışı olduğu belgelenmemiş kültür varlığı bulunması halinde, ruhsatname iptal edilir ve Kanuna göre işlem yapılır.
Yapılan denetlemeler sonunda düzenlenen raporların bir nüshası ilgili müzede muhafaza edilir; bir nüshası Bakanlığa gönderilir.
Kanun ve bu yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edenlerin ruhsatnameleri, süresine bakılmaksızın iptal edilir ve kendilerine bir daha ruhsatname verilmez.
Bu yönetmelikle, 28 Haziran 1973 gün ve 14578 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan “Eski Eser Ticareti Yönetmeliği” ile değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçici Madde — Bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce eski eser ticareti belgesi almış olanlar, yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren üç ay içince, ruhsatname almak için bu yönetmeliğe göre başvurmak zorundadırlar. Ellerindeki belgelerin süresi üç aydan önce sonuçlananlar sürenin bitiminden önce başvururlar.
Bu yönetmelik yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Bu yönetmeliği Kültür ve Turizm Bakanı yürütür.