(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alıcı: Taşıma evrakına göre tehlikeli maddenin alıcısı veya taşıma evrakı hükümlerine uygun olarak alıcı tarafından atananlar veya taşıma sözleşmesi olmadan yürütülen taşımalarda ise tehlikeli maddenin varış noktasında idaresini üstlenen gerçek veya tüzel kişileri,
b) Ambalaj (Paket): RID Kısım 6’da tanımlanan ve tehlikeli maddelerin taşınması için onaylanmış taşıma kaplarını, paket, kutu ve benzeri malzemeleri,
c) Ambalajlayan (Paketleyen): Tehlikeli maddeleri, büyük ambalaj ve orta boy dökme yük konteyneri dahil, değişik cinsteki kaplara yerleştiren ve gerektiğinde ambalajları taşınmaya hazır hale getiren, tehlikeli maddeleri paketleyen ya da bu madde paketlerini, etiketlerini değiştiren, taşıtmak amacıyla etiketleyen, gönderici veya onun talimatı ile bu işlemleri yapan işletmeleri,
ç) Bakanlık: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığını,
d) Boşaltan: Tehlikeli madde yüklü bir konteynerin, dökme yük konteynerinin, çok elemanlı gaz konteynerinin (ÇEGK), tank-konteynerinin veya portatif tankın vagondan indirilmesi; ambalajlı tehlikeli maddelerin, orta boy dökme yük konteynerlerinin veya portatif tankların vagon veya konteynerden indirilmesi; tehlikeli maddelerin bir sarnıç vagondan, sökülebilir tanktan, portatif tanktan veya tank-konteynerden veya bir tüplü gaz tankerinden, ÇEGK’den, bir vagondan veya dökme yük taşınan bir konteynerden boşaltılmasını yapan işletmeyi,
e) CIM: Eşyanın Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları,
f) COTIF: Uluslararası Demiryolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmeyi,
g) CUU: Yük Vagonlarının Tek Tip Kullanım Sözleşmesini,
ğ) Çok Elemanlı Gaz Konteyneri (ÇEGK): Bir bağlantı elemanıyla birbirlerine bağlanan ve sabit bir yüzeye tutturulmuş birden fazla bölümler veya elemanlar içeren yapıyı,
h) Demiryolu Altyapı İşletmecisi: Tasarrufundaki demiryolu altyapısını güvenli bir şekilde işletmek ve demiryolu tren işletmecilerinin hizmetine sunmak hususunda Bakanlıkça yetkilendirilmiş gerçek veya tüzel kişileri,
ı) Demiryolu Tren İşletmecisi: Demiryolu şebekesi üzerinde yük ve/veya yolcu taşımacılığı yapmak üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş gerçek veya tüzel kişileri,
i) Dolduran: Tehlikeli maddeleri sarnıç vagona, sökülebilir tanka sahip vagona, portatif tanka veya tank konteynere ve/veya bir vagona, dökme halinde taşımak için büyük konteynere veya orta boy dökme yük konteynerine veya tüplü gaz vagonuna veya çok elemanlı gaz konteynerine dolum yapan işletmeyi,
j) Emniyet vagonu: Taşıma sırasında kullanılan tehlikeli madde yüklü olmayan dolu veya boş yük vagonlarını,
k) Faaliyet belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında yer alan işletmecilerin sorumluluk ve yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediğini kayıt altına almak amacıyla idare tarafından düzenlenen belgeyi,
l) Gönderen: Kendi adına veya bir üçüncü şahıs adına tehlikeli malları gönderen işletmeyi, ayrıca, taşıma işlemi bir taşıma sözleşmesine bağlı olarak yürütülüyorsa, sözleşmede “gönderen” olarak belirtilen kişiyi,
m) İltisak hattı: Gerek istasyon dâhilindeki hatlardan, gerekse ana hattan ayrılmak suretiyle gerçek ve tüzel şahıs arazilerine yapılmış tesislere bağlantı sağlayan demiryolu hattını,
n) İstasyon: Trafikle ilgili hizmetler ile yolcu ve/veya yük taşımasını yapmaya yarayan demiryolu tesislerinin bulunduğu yerleri,
o) İşaret ve etiket: Tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan ambalajlardaki yüklerin; sınıfını, tehlike derecesini, muhteviyatı gibi özelliklerini ifade eden harf, rakam ve şekilleri,
ö) İşletme: Kamu kurum ve kuruluşları da dâhil olmak üzere, kâr amacı bulunup bulunmadığına bakılmaksızın bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerde bulunan gerçek ve tüzel kişileri,
p) Konteyner: Bir taşıma donanımı parçası olarak yükleme biçimi korunarak veya bozulmadan birden çok taşıma türüyle yükün taşınmasına imkân verebilen, taşıma yolunda aktarma ve istiflemeye, kolaylıkla doldurulup-boşaltılmaya, birçok kez kullanılmaya uygun ve dayanıklı malzemeden imal edilmiş yük taşıma kabını,
r) Mühimmat: Tahripler de dâhil, savunma ve saldırıyla bağlantılı olarak kullanmak için patlayıcılar, sevk barutu, fişek, başlatıcı, terkip veya nükleer, biyolojik ve kimyasal malzemelerle yüklü bir cihazı,
s) Patlayıcı madde: RID Bölüm 2.2.1’de ifade edilen maddeleri,
ş) RID: Tehlikeli Eşyanın Demiryolu ile Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmeliği,
t) RIV: Yük Vagonlarının Uluslararası Demiryolu Taşımacılığında Kullanım ve Değişimine İlişkin Yönetmeliği,
u) Sarnıç-vagon: Sıvı, gazlı, toz ya da granüllü maddelerin nakliyesi için kullanılan, bir ya da birden çok sarnıçtan oluşan bir üst yapı ile hareketli aksam, süspansiyon, tampon, çekme, fren ve benzeri gibi ekipmanların monte edildiği bir şasisi bulunan vagonu,
ü) Şebeke: Altyapı işletmecisinin sahip olduğu ve/veya onun tarafından yönetilen, tüm demiryolu altyapısını,
v) Taşıma evrakı: CIM Taşıma Sözleşmesine göre taşıma senedi veya Yük Vagonlarının Tek Tip Kullanım Sözleşmesi (CUU) uyarınca vagon senedi veya RID Bölüm 5.4.1’deki bilgileri içerecek şekilde gönderen tarafından düzenlenen belgeyi,
y) Taşımacı: Tehlikeli madde yükünü taşımayı kabul eden ve bu yükün belli bir çıkış istasyonundan başka bir varış istasyonuna taşınmasını sağlayarak alıcıya teslim eden demiryolu tren işletmecisini,
z) TCDD: Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünü,
aa) Tehlikeli madde (Tehlikeli yük): RID Bölüm 3.2’deki tehlikeli maddelerin listelendiği Tablo A’da yer alan madde ve nesneleri,
bb) Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı: İfa edeceği görev ve nitelikleri RID Bölüm 1.8.3’de belirtilen ve alması gereken eğitime istinaden Bakanlıkça yetkilendirilmiş gerçek kişiyi,
cc) TEN: Trans Avrupa Ağı ya da şebekesini,
çç) Teslim alan: Taşıma evrakının alıcı hanesinde kayıtlı ve varış istasyonunda eşyayı teslim alan, tahliye eden/ettiren işletmeyi,
dd) Tren: Bir veya birkaç çeken araç ile bir veya birkaç çekilen araçtan oluşturulan diziyi,
ee) Tren görevlisi: Tehlikeli maddelerin direkt olarak nakliyesine iştirak edecek olan işletme personelini,
ff) Turuncu plaka: RID Bölüm 5.3.2.2’de özellikleri belirtilen turuncu renkli reflektörlü plakaları,
gg) Tüplü gaz vagonu (Batarya-vagon): Birbirine manifoltlarla bağlı ve bu araca kalıcı olarak sabitlenmiş 450 litreden fazla kapasiteli tanklardan oluşan bir aracı,
ğğ) Ulusal demiryolu altyapı ağı: Türkiye sınırları içerisinde bulunan il ve ilçe merkezleri ve diğer yerleşim yerleri ile limanlar, hava meydanları, organize sanayi bölgeleri, lojistik ve yük merkezlerini birbirine bağlayan, kamuya veya şirketlere ait bütünleşik demiryolu altyapısı ağını,
hh) UN numarası: RID Bölüm 3.2’de Tablo A’da yer alan tehlikeli maddeleri tanımlayan dört basamaklı Birleşmiş Milletler Numarasını,
ıı) Vagon: Demiryolu üzerinde kendi güçleri ile hareket etme yeteneği olmayan her türlü yük taşımasında kullanılan demiryolu aracını,
ii) Yazılı talimat: RID Bölüm 5.4.3’de belirtildiği şekilde, taşımacı tarafından tren görevlisine/makiniste verilmek üzere hazırlanan ve taşıma esnasında oluşabilecek bir kaza durumunda alınacak tedbirler ile taşınan maddelerle ilgili özelliklerin yazılı olduğu belgeyi,
jj) Yetki belgesi/Taşıma lisansı: Bakanlık tarafından bir işletmeciye verilen ve demiryolu ulaştırma hizmetleri sunabilmek, altyapı ve tren işletebilmek için önkoşulların sağlandığını gösteren belgeyi,
kk) Yetkilendirilmiş kuruluş: TSE ISO/IEC 17020 standardına uygun dokümantasyona sahip olduğu Bakanlıkça tespit edilen ve yetkilendirilmesine müteakip bir yıl içerisinde yetki kapsamında TSE ISO/IEC 17020 standardına göre Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen kuruluşu,
ll) Yük taşıma birimi: Tehlikeli yüklerin taşınması için tasarlanmış ve üretilmiş; sarnıç vagonları, sökülebilir tanka sahip vagonları, portatif tank veya tank konteynerleri, tüplü gaz tankerleri/vagonları, çok elemanlı gaz konteynerlerini,
mm) Yükleme/boşaltma ve depolama alanı: Demiryolu Altyapı veya Demiryolu Tren İşletmecilerine ait olan ve genel amaçlı olarak kullanılan yükleme/boşaltma tesisinden ayrı olmak üzere, demiryoluna iltisak hattı ile bağlanan, etrafı çevrilmiş, tehlikeli maddelerin yüklendiği/boşaltıldığı, depolandığı alanları,
nn) Yükleyen: Ambalajlı tehlikeli maddeleri, orta boy dökme yük konteynerleri veya portatif tankları bir vagonun veya konteynerin içine veya üzerine yükleyen veya bir konteyneri, dökme yük konteyneri, ÇEGK, tank-konteyneri veya portatif tankı bir vagon üzerine yükleyen işletmeleri,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte yer alan ancak, bu maddede yer almayan diğer terimler için RID’da belirtilen tanımlar esas alınır.