(1) Bu Yönetmelik, İnşaat Mühendisleri Odasına kayıtlı üyelerin isteği ve başvurusu üzerine; mesleki etkinliklerini, meslek etiği, deneyim, birikim ve yeterlilikleri doğrultusunda değerlendirerek, uzmanlık ve uğraş konularına göre referans belgesi vermek ve veri tabanı oluşturmak amacıyla hazırlanmıştır.
(1) Bu Yönetmelik, inşaat mühendislerinin ürettikleri hizmetlere ilişkin kayıtların tutulması ve istekleri halinde bu durumun belgelendirilmesi ile verilen belgelerin yenilenmesine ilişkin konuları kapsar. Bu Yönetmelik, üyelerin yasalarla elde etmiş olduğu mesleki hak ve yetkilerine engel oluşturmaz, ilave unvan ya da yetki vermez.
(1) Bu Yönetmelik, 27/1/1954 tarihli ve 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanununun 39 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
(1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aday: Belge almak için başvuran üyeyi,
b) Meslek İçi Eğitim Kurulu: 27/5/2009 tarihli ve 27240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği İnşaat Mühendisleri Odası Meslek İçi Eğitim Yönetmeliğinde tanımlanan, meslek içi eğitimin yürütülmesi için gerekli sistemin kurulmasından ve eğitiminden sorumlu kurulu,
c) Oda: TMMOB İnşaat Mühendisleri Odasını,
ç) Referans Belgesi: Meslek bilgisi ve meslek deneyimi ile bir mühendisin ulaştığı mesleki birikimi belirten, bu Yönetmelik uyarınca verilecek C, B, A düzeylerindeki belgeyi,
d) Referans Belgesi Kurulu 1: Üyeleri Oda Yönetim Kurulunca atanan ve bu Yönetmelikte tanımlanan B ve A Düzeyi Referans Belgelendirme düzenini yürüten ve yönlendiren yetkili kurulu,
e) Referans Belgesi Kurulu 2: Üyeleri Oda Yönetim Kurulunca atanan ve bu Yönetmelikte tanımlanan C Düzeyi Referans Belgelendirme düzenini yürüten ve yönlendiren yetkili kurulu,
f) Referans Belgesi Üst Kurulu: Oda Yönetim Kurulu Başkanı Başkanlığında, Referans Belgesi Kurulu 1’den, Referans Belgesi Kurulu 2’den ve Meslek İçi Eğitim Kurulu’ndan, kendi kurullarınca belirlenen ikişer üyeden oluşan, toplam yedi kişilik kurulu,
g) Şube: Üyenin kayıtlı olduğu TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Şubesini,
ğ) TMMOB: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğini,
h) Üye: TMMOB İnşaat Mühendisleri Odasına kayıtlı İnşaat Mühendislerini,
ifade eder.
(1) Referans Belgesi verilecek uzmanlık alanları aşağıdaki gibi belirlenmiştir:
a) Yapı,
b) Yapı malzemesi,
c) Geoteknik,
ç) Hidrolik ve su yapıları,
d) Kıyı-Liman,
e) Ulaştırma,
f) Yapım yönetimi.
(2) Referans Belgesi, aynı üye tarafından birden fazla uzmanlık alanında alınabilir.
(1) Referans Belgesi; bilgisi, uygulamaları, özgün katkıları, başarısı ve deneyim birikimine göre C, B ve A düzeylerinde verilir.
(1) C Düzeyi Referans Belgesi başvurusu yapabilmek için aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmiş olmak gerekir:
a) En az üç yıldan beri Oda’ya kayıtlı üye olmak,
b) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen uzmanlık alanlarından birinde, en az üç yıl mühendislik deneyimi sahibi olmak ve bu hizmetleri belgelemek,
c) Zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, emniyeti suistimal ve hileli iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçtan veya resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma suçundan hüküm giymemiş olmak,
ç) Oda Onur Kurulundan hafif para cezasından daha ağır bir disiplin cezası almamış olmak,
d) Başvurulan uzmanlık alanında en az altmış toplam kredi puanına sahip olmak.
(1) B Düzeyi Referans Belgesi başvurusu yapabilmek için aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmiş olmak gerekir:
a) En az oniki yıldan beri Oda’ya kayıtlı üye olmak ya da en az beş yıldan beri Oda’ya kayıtlı üye olmak ve bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin birinci fıkrasında tarif edilen B Düzeyi Referans Belgesi Sınavı’na katılmak,
b) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen uzmanlık alanlarından birinde, en az (a) bendinde belirtilen süre kadar mühendislik deneyimi sahibi olmak ve bu hizmetleri belgelemek; yüksek lisans ve/veya doktora derecesi almış olup da kendi uzmanlık alanında referans belgesi başvurusunda bulunan adaylar için bu süre, yüksek lisansda bir, doktorada iki yıl indirilir,
c) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentlerindeki koşulları sağlamak,
ç) Başvurulan uzmanlık alanında en az yüz toplam kredi puanına sahip olmak.
(1) A Düzeyi Referans Belgesi başvurusu yapabilmek için aşağıda belirtilen koşulları yerine getirmiş olmak gerekir.
a) En az yirmi yıldan beri Oda’ya kayıtlı üye olmak ya da en az yedi yıldan beri Oda’ya kayıtlı üye olmak ve bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında tarif edilen A Düzeyi Referans Belgesi Sınavları’na katılmak,
b) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen uzmanlık alanlarından birinde, en az (a) bendinde belirtilen süre kadar mühendislik deneyimi sahibi olmak ve bu hizmetleri belgelemek; yüksek lisans ve/veya doktora derecesi almış olup da kendi uzmanlık alanında Referans Belgesi başvurusunda bulunan adaylar için bu süreler, yüksek lisansda bir, doktorada iki yıl indirilir,
c) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentlerindeki koşulları sağlamak.
(1) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesi, 8 inci maddesi veya 9 uncu maddesindeki koşulları yerine getiren aday, bir dilekçe ile kayıtlı bulunduğu Şubeye başvurur ve bu dilekçeye aşağıda sıralanan belgeleri ekler:
a) Belge almak istediği düzeye ait başvuru formu ve ekleri,
b) En az başvurulan düzeyde Referans Belgesi sahibi bir mühendisten alınmış, mühendislik yeteneklerini değerlendiren kapalı ve imzalı zarfta verilmiş bir referans mektubu,
c) B Düzeyi Referans Belgesi başvurularında, adayın İMO’ya kayıtlı üyeliği oniki yıl ve üzerindeyse ve aday sınavsız Referans Belgesi alabilmek için başvuruda bulunmuş ise adayın ilgili uzmanlık alanında daha önce yaptığı mühendislik uygulamalarından birini özetleyen bir rapor,
ç) A Düzeyi Referans Belgesi başvurularında, adayın ilgili uzmanlık alanında daha önce yaptığı mühendislik uygulamalarından birini özetleyen bir rapor.
(2) Kapalı zarf içindeki Şube Görüşü formu da eklenerek Oda Merkezine gönderilen başvuru dosyası ilgili Kurula aktarılır. Şube gerekli görürse, Şube görüşü formunun doldurulmasında, adayın bağlı olduğu temsilcilikten görüş isteyebilir.
(3) Başvuru dosyasında eksik evrak varsa Şube aracılığı ile tamamlanması istenir.
(1) Referans Belgesi almak veya yenilemek isteyenler başvuru tarihinde veya yenileme dönemi sonunda bu Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen kredi puanını toplamak zorundadır. Kredi puanları; mesleki faaliyet, mesleki deneyim, meslek içi eğitim, mesleki etkinlik ve akademik unvan olmak üzere beş ana konu çerçevesinde verilir. Bu puanlar her uzmanlık alanı için ayrı ayrı değerlendirilir.
(1) B Düzeyi Referans Belgesi almak üzere başvurmuş olan adaylar aşağıda açıklanan sınava katılırlar:
a) B Düzeyi Sınavı: Aynı dönemde B Düzeyi Referans Belgesi için açılan bütün alanlar için ortak bir sınavdır. İnşaat mühendisliğinin çeşitli alanlarındaki genel ilke ve kavramları kapsar. Bu sınavda, değişik alanlardan çok sayıda soru verilir ve herbir alan için yanıtlanması zorunlu olan sorular belirtilir. Zorunlu sorular içinde olmak üzere, en az bütün soruların yarısının doğru yanıtlanması istenir.
(2) A Düzeyi Referans Belgesi almak üzere başvurmuş olan adaylar, aşağıda açıklanan iki yazılı sınava katılırlar:
a) Genel Konular Sınavı: Aynı dönemde A Düzeyi Referans Belgesi için açılan bütün alanlara yönelik ortak bir sınavdır. İnşaat mühendisliğinin çeşitli alanlarındaki temel ilke ve kavramlar ile mühendisin uygulama bilgisini kapsar. Bu sınav, genel değerlendirmede 1/3 oranında ağırlık taşır.
b) Özel Konular Sınavı: Başvurulan alanın kapsadığı temel konuları ve bunlarla ilgili yönetmelik ilke ve kuralları ile bu alandaki sistemlerin tasarımına ve yapımına ilişkin uygulama kurallarını kapsayan bu sınav, genel değerlendirmede 2/3 ağırlık taşır. Bu sınavın en az yüzde 20 ağırlık taşıyan bir bölümü, 10 uncu maddenin birinci fıkrasının (ç) bendindeki raporun değerlendirmesine ayrılır.
(1) C Düzeyi Referans Belgesi almak üzere başvurmuş olan adayların başvuru dosyaları, Referans Belgesi Kurulu 2 tarafından değerlendirilerek, belge verilecek adaylar belirlenir.
(2) B Düzeyi ve A Düzeyi Referans Belgesi almak üzere başvurmuş olan adayların sınav sonuçları ve başvuru dosyaları, Referans Belgesi Kurulu 1 tarafından değerlendirilerek, belge verilecek adaylar belirlenir.
(3) İMO’ya kayıtlı üyeliği B Düzeyi Referans Belgesi başvurularında oniki yıl, A Düzeyi Referans Belgesi başvurularında yirmi yıl ve üzerinde olup sınavsız Referans Belgesi almak üzere başvuran adayların, dosyaları Referans Belgesi Kurulu 1 tarafından değerlendirilerek başvuru sahibinin sınava davet edilmesine gerek bulunup bulunmadığına karar verilir. Sınava davet edilmesine gerek görülmeyen adaylara, A Düzeyi veya B Düzeyi Referans Belgesi doğrudan verilir.
(1) Referans Belgesi almaya hak kazanamayanlar ya da belgesi yenilenmeyenler, Oda Yönetim Kurulu tarafından belirlenen itiraz ücretini yatırdıktan sonra, Referans Belgesi Üst Kurulu’na itiraz edebilir. Referans Belgesi Üst Kurulu, itirazı üç ay içerisinde sonuçlandırır. İtiraz haklı görülürse, itiraz ücreti başvuru sahibine geri verilir; aksi durumda, itiraz ücreti geri ödenmez. Belgesi verilmeyen ya da yenilenmeyenlerin, eksiklikleri giderilmedikçe yeni basvuruları kabul edilmez.
(1) Belge ilk veriliş tarihinden başlayarak; C ve B Düzeyi Referans Belgeleri üç yılda bir, A Düzeyi Referans Belgesi ise beş yılda bir yenilenir. Ancak, her üç düzeydeki belgenin de yenilenme süresi içerisinde Oda tarafından yıllık onayının yapılması gereklidir. Ayrıca belgelerin yenileme süresi içerisinde geçerli kalabilmesi için aşağıdaki koşulların yerine getirilmesi gereklidir:
a) Yıllık onay formunu doldurarak ekleri ile birlikte vermek ve Belge yıllık onayını yaptırmış olmak. Geçmiş yıllara ilişkin onayları yaptırılmayan belgelerin geçmiş yıllar onay ücreti, onayın yapıldığı yıl ücreti üzerinden alınır,
b) Yenileme dönemi boyunca, C Düzeyi Referans Belgesi için en az seksen kredi puanı, B Düzeyi Referans Belgesi için ise en az altmış kredi puanı toplamış olmak. Bu konudaki mazeretler ve katılınan etkinliklerin eşdeğerliği, ilgili Kurullar tarafından değerlendirilir,
c) Yenileme süresi içerisinde, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen türden cezaları almamış olmak. Bu tür bir ceza alınırsa, belge cezanın kesinleştiği tarihte geçerliliğini yitirir.
(1) Referans Belgesi Kurulu 1 ve Referans Belgesi Kurulu 2, İMO Yönetim Kurulu tarafından belirlenen ve her biri, Kurul 1’de A düzeyi, Kurul 2’de en az C Düzeyi Referans Belgesi sahibi olan beşer üyeden oluşur. Kurul toplantı ve karar yeter sayısı üçtür. Beş üyeden ikisi, izleyen dönemde üçü her iki yılda bir seçilen yeni Yönetim Kurulu tarafından yenilenir.
(2) Her bir kurulda üyelik süresi dört yıl olup bir üye Kurul’da ardarda en çok iki dönem görev yapabilir. Bir dönem iki yıldır. Herhangi bir nedenle Kurul’dan ayrılan bir üyenin yerine Yönetim Kurulu tarafından atanacak üye, yerini aldığı üyenin görev dönemini tamamlar.
(1) Oda Yönetim Kurulu Başkanı Başkanlığında, Referans Belgesi Kurulu 1’den, Referans Belgesi Kurulu 2’den ve Meslek İçi Eğitim Kurulu’ndan, kendi kurullarınca belirlenen ikişer üyeden oluşan Referans Belgesi Üst Kurulu, her üç düzey referans belgesi düzeninin işleyiş ilkelerini belirler, uyum ve tutarlılık içinde görev yapmalarını sağlar.
(2) Üst Kurul üç ayda bir çoğunlukla toplanır ve kararlarını oy çokluğu ile alır. Oyların eşitliği halinde başkanın kullandığı oy yönünde karar alınmış sayılır.
(1) Referans Belgesi Kurulu 1’in görevleri şunlardır:
a) B ve A Düzeyi Referans Belgesi sisteminin sağlıklı biçimde işlemesini sağlamak,
b) B ve A düzeyi sınav kurullarına aday belirlemek, sınavları değerlendirmek ve sonuçlandırmak,
c) Referans Belgesi sahibi mühendislerin 11 inci ve 15 inci maddelerde belirtilen koşullarla ilgili bilgilerinin düzenli olarak izlenmesini sağlamak, Referans Belgesi geçerliliğini sürdürme koşullarının sağlanıp sağlanmadığını denetlemek, yeter sayıda meslek içi eğitim faaliyetine katılamayanların mazeretlerini değerlendirmek,
ç) Referans Belgesi geçerliliğini sürdürme koşullarından bazılarını sağlamayanların durumunu değerlendirmek,
d) Başvuran adaylarla ilgili işlemlerin düzenli olarak kayıt altına alınmasını sağlamak.
(1) Referans Belgesi Kurulu 2’nin görevleri şunlardır:
a) C Düzeyi Referans Belgesi sisteminin sağlıklı biçimde işlemesini sağlamak,
b) Referans Belgesi sahibi mühendislerin 11 inci ve 15 inci maddelerde belirtilen koşullarla ilgili bilgilerinin düzenli olarak izlenmesini sağlamak, Referans Belgesi geçerliliğini sürdürme koşullarının sağlanıp sağlanmadığını denetlemek, yeter sayıda meslek içi eğitim faaliyetine katılamayanların mazeretlerini değerlendirmek,
c) Referans Belgesi geçerliliğini sürdürme koşullarından bazılarını sağlamayanların durumunu değerlendirmek,
ç) Başvuran adaylarla ilgili işlemlerin düzenli olarak kayıt altına alınmasını sağlamak.
(1) Referans Belgesi Üst Kurulunun görevleri şunlardır:
a) Referans belgesi sisteminin sağlıklı biçimde işlemesi ve sürdürülmesini sağlamak,
b) Referans Belgelendirme sisteminde görevli Kurullar arasında eşgüdüm ve tutarlılık sağlamak,
c) Her üç düzey referans belgesi düzeninin işleyiş ilkelerini belirlemek ve gerektiğin-de değiştirmek,
ç) Sınavlarda ve dosya değerlendirmelerinde uyum ve tutarlılığı sağlamak,
d) Oda yetkili kurullarınca puan değeri belirlenmemiş kurs, seminer gibi etkinliklerin denkliğine karar vermek,
e) Gerekli görülen hallerde Oda Yönetim Kuruluna alt kurul oluşturulmasını önermek,
f) Referans Belgesi başvurusu reddedilenlerin itirazlarını görüşüp karara bağlamak,
g) Belge ve sınav ücretlerini önermek.
(1) Bu Yönetmelikte tanımlanan belgelendirme düzeninin uygulama ilkeleri ve bu Yönetmeliğin 11 inci maddesinde belirtilen kredi puanlarının dağılımı, Referans Belgesi Üst Kurulu tarafından düzenlenen ve Oda Yönetim Kurulunca onaylanarak yürürlüğe konulan TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Referans Belgesi Yönetmeliği Uygulama Esasları ile düzenlenir.
(1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan durumlarda, 14/12/2004 tarihli ve 25670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Meslek İçi Eğitim ve Belgelendirme Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
Geçici Maddeler
(1) Oda Yönetim Kurulu, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten başlayarak bir ay içinde, meslekte en az yirmi yıl deneyimli üyeler arasından İlk Referans Belgesi Kurulu 1’i ve meslekte en az oniki yıl deneyimli üyeler arasından İlk Referans Belgesi Kurulu 2’yi oluşturur. İlk Referans Belgesi Kurullarının iki yıllık görev dönemi tamamlandıktan sonra yapılacak ilk Olağan Genel Kurul ardından oluşturulacak yeni Yönetim Kurulu, Referans Belgesi Kurullarının ikişer üyesini yeniden belirler. İzleyen Olağan Genel Kurullar sonunda oluşan yeni Yönetim Kurulları bu uygulamayı sürdürür.
(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden başlayarak yedi yıl süreyle, bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereği olan referans mektubu; aynı uzmanlık alanında en az yirmi yıl fiilen mesleğini icra eden ve bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) ve (ç) bentlerindeki koşulları sağlayan bir inşaat mühendisinden alınabilir.
(1) Önceki yıllarda İnşaat Mühendisleri Odası Yetkin İnşaat Mühendisliği Yönetmeliği çerçevesinde “Yetkin İnşaat Mühendisi” ünvanı veya İnşaat Mühendisleri Odası Yetkinlik Belgesi Yönetmeliği çerçevesinde “Yetkinlik” belgesi almaya hak kazanmış olan inşaat mühendisleri, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği günden başlayarak bir yıl içerisinde A Düzeyi Referans Belgesi almak hakkına sahiptirler.
(2) Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesindeki koşulları sağlayan Serbest İnşaat Mühendisliği Belgesi sahibi her üye, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içerisinde herhangi bir bedel ödemeksizin C Düzeyi Referans Belgesi alma hakkına sahiptir.
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu yürütür.