Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği

(1) Bu Yönetmeliğin eklerine dair açıklamalar şunlardır:

a) Ürünlere ait kod numaraları, MRL’nin uygulanacağı kategori, grup, alt grup ve temel ürünler, bu ürünlerin bilimsel adları ile ürünlerin MRL değerlendirmesine tabi tutulacak kısımlarını içeren Bölüm A ve bu bölümdeki ürünlerle aynı MRL’lerin uygulanacağı benzer ürünleri içeren Bölüm B, Ek-1’de yer almaktadır.

b) Türkiye’de, 9/11/2017 tarihli ve 30235 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ruhsatlandırılmış pestisitlerin kabul edilebilir MRL’leri ve MRL belirlenmesine ihtiyaç duyulmayan pestisitler Ek-2’de yer almaktadır.

c) İthal ürünlerde ve Ek-2’deki pestisitler için hayvansal ürünlerde uygulanacak MRL’ler ve bu Yönetmelik kapsamındaki ürünlere uygulanacak LOD değerleri Ek-3’te yer almaktadır.

ç) Türkiye’de kullanımı sonlandırılmış olan yasaklı pestisitler Ek-4’te yer almaktadır.

d) İthal ürünlerde MRL belirlenmesine ihtiyaç duyulmayan pestisitlere ait liste Ek-5’te yer almaktadır.

(1) Ülkemizde üretilmiş ürünlerde aşağıdaki uygulama esasları sırasıyla uygulanır:

a) Ek-4’te bulunan veya bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra ruhsatı iptal edilmiş olan bir pestisit tespit edilmesi durumunda sırasıyla Ek-3’teki LOD değerine göre, yoksa 0,01* mg/kg değerine göre değerlendirme yapılır.

b) Ürünün kod numarası Ek-1 Bölüm A’dan belirlenir. Eğer ürün Ek-1 Bölüm A’da yer almıyorsa Ek-1 Bölüm B’ye bakılır ve bu bölümde bulunan ürün için Ek-1 Bölüm A’da karşılık gelen ürünün kod numarası esas alınır.

c) Belirlenen kod numarası kullanılarak bitkisel ürünlerde Ek-2’de yer alan MRL’ye, hayvansal ürünlerde ise sadece Ek-2’deki pestisitler için Ek-3’te yer alan MRL’ye göre değerlendirme yapılır.

ç) Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmelik kapsamında, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra ruhsatlandırılmış veya acil durumlar için geçici kullanım izni verilmiş pestisitler için Bakanlıkça belirlenmiş MRL’lere göre değerlendirme yapılır.

d) Ruhsatlandırılmamış veya acil durumlar için geçici kullanım izni verilmemiş pestisitlerde Ek-3’teki LOD değerine göre değerlendirme yapılır. Ek-3’te ürün için bir LOD değeri var ise bu değere göre, yoksa ürünün ait olduğu alt grup veya gruptaki en düşük LOD değerine göre, yoksa ürünün ait olduğu kategorideki en düşük LOD değerine, yoksa ürün ve pestisit için belirlenmiş sütundaki en düşük LOD değerine göre değerlendirme yapılır. Ek-3’te LOD değeri bulunamaması halinde 0,01* mg/kg değerine göre değerlendirme yapılır.

(2) İthal edilen veya piyasaya arz edilmiş ithal ürünlerde aşağıdaki uygulama esasları sırasıyla uygulanır:

a) Ürünün kod numarası Ek-1 Bölüm A’dan belirlenir. Eğer ürün Ek-1 Bölüm A’da yer almıyorsa Ek-1 Bölüm B’ye bakılır ve bu bölümde bulunan ürün için Ek-1 Bölüm A’da karşılık gelen ürünün kod numarası esas alınır.

b) Belirlenen kod numarası kullanılarak Ek-3’te karşılık gelen MRL veya LOD değerine göre değerlendirme yapılır.

c) Ek-3’te pestisit yer almıyorsa 0,01* mg/kg değerine göre değerlendirme yapılır.

(3) Bitkisel ve hayvansal ürünler için bulunan analiz sonucu, birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen uygulama esaslarına göre belirlenen limit değerlerini (MRL veya LOD veya 0,01* mg/kg) aşamaz.

(4) Ek-1’de tanımlanan ürünler, Ek-5 hariç olmak üzere üçüncü fıkraya uymaması durumunda piyasaya arz edilemez.

(5) Üçüncü fıkraya göre uygun olmayan ürünler pestisit kalıntısı değerlerini düşürmek üzere, kendisiyle aynı veya diğer ürünlerle karıştırılarak veya işlenerek piyasaya arz edilemez.

(6) Bu Yönetmelik kapsamında pestisit kalıntı değerlendirmelerinde ölçüm belirsizliği mevzuata uygun olarak dikkate alınır.

(1) Bitki Koruma Ürünlerinin Ruhsatlandırılması ve Piyasaya Arzı Hakkında Yönetmelik kapsamında, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra kullanımı sonlandırılmış ve eklerde yer almayan pestisitler için bu Yönetmelikte belirlenmiş MRL’ler, pestisitin kullanım sonlandırma tarihinden önce üretilmiş gıdalarda raf ömrü boyunca uygulanır. Kullanımı sonlandırılmış pestisitler bitki koruma ürünleri veri tabanında duyurulur.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra ruhsatlandırılmış veya acil durumlar için geçici kullanım izni verilmiş pestisitler için uygulanacak MRL’ler bitki koruma ürünleri veri tabanında duyurulur. Acil durumlar için geçici kullanım izni verilmiş pestisitlerde uygulanan MRL’ler, pestisitin kullanım sonlandırma tarihinden önce üretilmiş gıdalarda raf ömrü boyunca uygulanır.

(3) Pestisit kullanım sonlandırma tarihinden sonra üretilmiş gıdalar LOD değerine, LOD yoksa 0,01* mg/kg değerine göre değerlendirilir.

(4) Resmî kontrollerde pestisit kullanım sonlandırma tarihi veya ürünün üretim tarihine göre işlem gerektiren durumlarda, geçerli belge sunulamaması halinde değerlendirmede güncel tarih esas alınır.

(1) İşlenmiş gıdalardaki değerlendirmeler mutlaka Ek-1’deki üründe kalıntı miktarı hesaplanarak ve 6 ncı maddedeki esaslar uygulanarak yapılır.

(2) Ek-1’de listelenmiş ürünlerin işlenmesiyle elde edilmiş işlenmiş gıdalarda aşağıdaki uygulama esasları uygulanır:

a) İşlenmiş gıdanın elde edildiği Ek-1’deki ürün veya ürünler belirlenir.

b) İşlenmiş hayvansal gıdalar için işleme faktörü kullanılmaz. İşlenmiş hayvansal gıdaya ait analiz sonucu işlenmemiş ürün için belirlenmiş limitlere uygun olur.

c) Ek-4’teki pestisitler için işleme faktörü kullanılmaz.

ç) İşlenmiş gıda analiz sonucu Ek-1’deki ürün için geçerli LOD değerini aşmıyorsa işlenmiş ürün uygun olarak değerlendirilir.

d) Ek-1’deki üründe 6 ncı maddenin değerlendirmeye esas bölümünde LOD belirlenmiş ise işlenmiş gıda ve pestisit için; belirlenmiş işleme faktörü ≤ 1 olması durumunda işlenmiş gıdada MRL olarak LOD değeri kullanılır. İşleme faktörü > 1 ise işlenmiş üründeki kalıntı miktarı işleme faktörüne bölünerek elde edilen değer LOD değeri ile karşılaştırılarak değerlendirme yapılır.

e) Ek-1’deki üründe ilgili pestisit için 6 ncı maddenin değerlendirmeye esas bölümünde MRL veya LOD bulunmuyor ise işlenmiş gıda için MRL olarak 0,01* mg/kg değeri kullanılır.

f) Ek-1’deki üründe ilgili pestisit için 6 ncı maddenin değerlendirmeye esas bölümünde LOD dışında bir MRL belirlenmiş ise işlenmiş üründeki kalıntı miktarı işleme faktörüne bölünerek elde edilen değer, Ek-1’deki işlenmemiş ürünün MRL’si ile karşılaştırılarak değerlendirme yapılır.

g) İşleme faktörü belirlenmemiş ürünlerde uygulama Bakanlıkça değerlendirilir.

(1) Ek-1’de yer alan ürünlerin işlenmesiyle elde edilen işlenmiş gıdaların değerlendirilmesi için işleme faktörleri Bakanlıkça belirlenir. İşleme faktörleri belirlenirken uluslararası kabul görmüş metotlara göre yapılmış çalışmalar sonucunda belirlenmiş spesifik veya varsayılan faktörler esas alınır. Spesifik olarak belirlenmiş bir işleme faktörü yoksa ve varsayılan faktörün kullandırılması durumunda; uluslararası kabul görmüş metotlara göre daha yüksek varsayılan faktörler olması durumunda dahi bir ürün-pestisit için kullandırılacak işleme faktörü 5’i aşamaz. Belirlenmiş işleme faktörleri bir liste halinde uygulama birlikteliğinin sağlanması için www.tarimorman.gov.tr/GKGM resmî internet sitesinde yayımlanır ve burada yayımlanmış işleme faktörleri kullanılır.

(2) İşleme faktörleri belirlenmemiş ürün ve pestisitler için Bakanlıktan görüş alınır.

(3) İşleme faktörü, işleme teknolojisine bağlı olarak her üründe, her bir aktif madde için ayrı olarak belirlenir.

(4) Birinci fıkrada belirtilen haller dışında, işleme faktörünün belirlenmesine gerek duyulduğunda Bakanlıkça;

a) İşlenmiş ürünün beslenmedeki önemi ve tüketim miktarı,

b) İşleme teknolojisine tabi tutulacak üründeki kalıntı miktarı,

c) Aktif maddenin veya ilgili metabolitlerinin fiziko-kimyasal özellikleri,

ç) Ürünün işlenmesi sonucunda toksik metabolitlerin oluşma ihtimali,

d) Ekstrapolasyon çalışmaları,

dikkate alınır.

(1) Bu Yönetmelik kapsamında, kontrol amacıyla numune alma işlemi, gıdalarda pestisit kalıntılarının resmî kontrolü için numune alma metotları ilgili mevzuata göre, analizi ise uluslararası kabul görmüş analiz metotlarına göre yapılır.

(1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında 5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.

(1) Bu Yönetmeliğin hazırlanmasında, 23/2/2005 tarihli ve (AT) 396/2005 sayılı Bitkisel ve Hayvansal Gıdalardaki Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Hakkında Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü dikkate alınmıştır.

(1) 25/11/2016 tarihli ve 29899 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

(1) Bu Yönetmeliğin eklerinde pestisit kullanım sonlandırma tarihi belirtilen pestisitler için pestisit kullanım sonlandırma tarihinden önce üretilmiş gıdalar raf ömrü boyunca piyasada bulunabilir. Pestisit kullanım sonlandırma tarihinden sonra üretilmiş gıdalar LOD değerine, LOD yoksa 0,01* mg/kg değerine göre değerlendirilir.

(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren üç ay içerisinde bu Yönetmelik hükümlerine uyum sağlanır. Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce üretilmiş ve 13 üncü madde ile yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümlerine uygun gıdalar raf ömrü boyunca piyasada bulunabilir.

(3) Resmî kontrollerde üretim tarihine göre işlem gerektiren durumlarda, üretim tarihi ile ilgili geçerli belge sunulamaması halinde bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

(Ek:RG-7/1/2025-32775 Mükerrer)

(1) Bu Yönetmeliğin bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile değiştirilen eklerinde pestisit kullanım sonlandırma tarihi belirtilen pestisitler için pestisit kullanım sonlandırma tarihinden önce üretilmiş gıdalar raf ömrü boyunca piyasada bulunabilir. Pestisit kullanım sonlandırma tarihinden sonra üretilmiş gıdalar LOD değerine, LOD yoksa 0,01* mg/kg değerine göre değerlendirilir.

(2) Bu Yönetmeliğin bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile değiştirilen hükümlerine, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren üç ay içerisinde uyum sağlanır. Bu Yönetmeliğin bu maddenin yayımı tarihinden önce yürürlükte olan hükümlerine uygun olarak üretilmiş gıdalar, raf ömrü boyunca piyasada bulunabilir.

(3) Resmî kontrollerde üretim tarihine göre işlem gerektiren durumlarda, üretim tarihi ile ilgili geçerli belge sunulamaması halinde bu Yönetmeliğin bu maddeyi ihdas eden Yönetmelik ile değiştirilen hükümleri uygulanır.

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütür.

Ekleri için tıklayınız