Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Gemi Mühendisleri Odası Serbest Mühendislik, Müşavirlik Hizmetleri, Büro Tescil ve Meslekî Denetim Yönetmeliği

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Eser Sahipliği: Gemi mühendisinin proje müellifi olarak, 5/12/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu hükümlerine göre kazandığı, başkasına devredilemeyen hakkını,

b) Gemi Mühendisi (GM): Gemi mühendisliği öğrenimini tamamlayarak 17/6/1938 tarihli ve 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun gereğince diploma ya da ruhsatname almış, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar odaları Birliği Kanunu uyarınca Odaya kaydını yaptırmış ve yükümlülüklerini yerine getirerek asil üyelik sıfatını koruyan, TMMOB ve Oda yönetmelikleri uyarınca meslekî faaliyeti kısıtlanmamış/yasaklanmamış Oda üyesi mühendisleri,

c) Gemi Mühendisliği Hizmetleri (GMH): Uygulamaya, yapmaya, kabule ve imzaya gemi mühendisinin yetkili olduğu, her türlü araştırma, danışmanlık, bilirkişilik, etüt, tasarım, plan, proje, resim ve hesapların hazırlanması ve bunların uygulanması ile her türlü denetim ve kontrollük hizmetlerini,

ç) İşveren: Bir serbest gemi mühendisliği bürosu ile serbest gemi mühendisliği hizmeti yaptırmak üzere sözleşme imzalayan özel ya da kamu tüzel kişileri ile gerçek kişileri,

d) Meslekî Denetim: Kamu yararının gözetilmesi, haksız rekabetin önlenmesi, meslek etiğinin ve eser sahibi gemi mühendisinin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundan kaynaklanan hak ve yetkilerinin korunması amaçlarıyla; gemi mühendisliği hizmetlerinin, Oda tarafından bu Yönetmelikte belirtilen esaslara ve yürürlükteki standart ve normlara göre incelenerek, kayıtlarının tutulmasını,

e) Oda: TMMOB Gemi Mühendisleri Odasını (GMO),

f) Ön Proje: Yapımı düşünülen bir yüzer araçla ilgili hususlar hakkında bir fikre sahip olmak ve projeye dönüştürülmek amacıyla hazırlanan ve Genel Yerleştirme Planı, Ön Teknik Şartname ve Yaklaşık Maliyet Hesabından oluşan resim, plan ve hesaplamalar bütününü,

g) Proje: Başlangıçta inşa, tadilat ve onarım amacıyla; inşaat, tadilat, onarımdan sonra ise nihai olarak; ulusal ve uluslararası kod, kural ve konvansiyonlara; kanun, tüzük ve yönetmeliklere ve sınıflandırma kuruluşlarının kural ve esaslarına uygun olarak hazırlanan ve Teknik Şartname, Genel Yerleştirme Planı, Endaze (form) Planı, Boyutlandırma Hesapları, Orta Kesit, Boyuna Kesit, Güverteler, Dış Kaplama, Perdeler, Makine Dairesi Yerleştirme Planı, Stabilite ve Trim Hesapları, Hidrostatik Hesap ve Eğrileri, Çapraz Stabilite Eğrileri, Yaklaşık Hız, Güç ve Pervane Hesabı, Kapasite Planı, Ana Malzeme Listesi, Fribord Planı, İzolasyon Planı, Seyir Fenerleri Planı, Yangın Emniyet Planı ve yüzer aracın tipine bağlı olarak gerekli olan diğer resim, plan ve hesaplamalar bütününü,

ğ) Proje Müellifi: 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa göre, tasarladığı projenin telif hakkını kazanmış gemi mühendisliği eseri sahibi gemi mühendisi ya da mühendislerini,

h) Serbest Gemi Mühendisi (SGM): 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanunun verdiği yetkiye dayanarak, gemi mühendisliği hizmetlerinden birini ya da birkaçını ücreti karşılığında, kendi adına ya da kamu kurum ve kuruluşu dışında bir kişi ya da kuruluş ile ortaklık kurma yoluyla yapan SGM Tescil Belgesi sahibi olan gemi mühendisini,

ı) Serbest Gemi Mühendisliği Hizmetleri (SGMH): Sadece SGM Tescil Belgesi sahibi gemi mühendisinin ya da bu Yönetmelikte tanımlanan istisnai koşulları taşıyan gemi mühendisinin yapmaya yetkili olduğu gemi mühendisliği hizmetlerini,

i) Serbest Gemi Mühendisliği Bürosu (SGMB): Serbest gemi mühendisliği hizmetlerini yapmak üzere Odaya kayıt ve tescil yaptıran vergiye tabi gerçek veya tüzel kişileri,

j) TMMOB: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğini,

k) Uygulama Projesi: Yüzer aracın inşası için gerekli olan ve projede yer alan resim, plan ve hesaplamalara göre hazırlanan; ana ve detay, tekne, makine ve işçilik resimleri, plan ve hesaplamalar bütününü,

l) Yönetim Kurulu: Oda Yönetim Kurulunu,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmeliğin eklerinde geçen "L", gemi tam boyunu; "B", gemi kalıp genişliğini; "D" gemi kalıp derinliğini ifade eder.

(1) Gemi mühendisinin; eğitimine, formasyonuna ve iştigal konusuna göre; müellif olarak tasarlamaya, uygulamaya, kabule, imzaya yetkili ve sorumlu olduğu hizmet alanları şunlardır:

a) Tasarım Hizmetleri: İnşa amacı taşısın ya da taşımasın, her türlü yüzer araçla ilgili ön proje, proje ve uygulama projesi ile yüzer araçlarda kullanılan her türlü donatım, makine, tesisat, ekipman, sistem ve araç-gerecin resim, plan ve hesapları ve bunlara uygun üretim ve montajın yapılabilmesi için gerekli olan her türlü ana ve detay işçilik resimlerini içeren hizmetler,

b) Uygulama Hizmetleri: Tasarım hizmetleri arasında tanımlanan ve gemi mühendisinin müellifi olduğu proje ve uygulama projesi içinde yer alan resim, plan ve hesaplamaların uygulanmasında; yüzer aracın tamamının, bölüm ya da bölümlerinin, ekipmanının, sistemlerinin, tesisatlarının üretim ve montajı sürecinde kontrol mühendisliği, sorumlu mühendislik, yöneticilik, şeflik, proje müdürlüğü, enspektörlük ve sörveyörlük hizmetleri,

c) Diğer Gemi Mühendisliği Hizmetleri: Gemi mühendisliği uzmanlık alanına giren konularda, fizibilite ve verimlilik etütleri, tesis/kapasite raporu, eksperlik, bilirkişilik, dispeççilik, sörveyörlük, hakemlik, müşavirlik, keşif hizmetleri, değer saptaması, jüri üyeliği, meslekî kontrollük hizmetleri, fribord belgesi hazırlanması, meyil deneyi ve raporu, ahşap malzeme belgelerinin hazırlanması, tank kalibrasyonları, eğitim-öğretim etkinlikleri, araştırma, geliştirme ve laboratuvar çalışmaları, inceleme ve keşifler, yarışmalar, model-maket çalışmaları, üç boyutlu görsel tasarımlar; bilgisayar yazılımlarının oluşturulması, hazırlanması, uygulanması ve kullanılması.

(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde gemi mühendisliği hizmetleri arasında tanımlanan her türlü mühendislik hizmeti, SGM ve/veya SGMB Tescil Belgesi uygulamasına tabi mühendislik hizmetidir. Bu hizmetler, SGM ve/veya SGMB Tescil Belgesine sahip olmayan ya da bu Yönetmelikte tanımlanan istisnai koşulları taşımayan gemi mühendisleri ya da başkaları tarafından gerçekleştirilemez.

(2) SGMH’ler, ulusal ve uluslararası kurallar, sözleşmeler, ilgili kanunlar, yönetmelikler, Odanın şartname, tarife, proje çizim ve sunuş standartlarına uygun olarak yürütülür.

(1) SGM’lerine belge verilmesi koşulları şunlardır:

a) Oda üyesi olması ve üyelik borcunun bulunmaması,

b) TMMOB ya da Oda tarafından herhangi bir meslekî kısıtlamaya uğramamış olması,

c) Yönetim Kurulunca belirlenen belge ücretinin ödenmiş olması,

ç) Oda tarafından düzenlenen SGMH, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen hizmetlerle ilgili meslek içi eğitim faaliyetlerine ve bilgi yenileme eğitimlerine katılınmış olması.

(2) Gerekli koşulları taşıyanların, çalışacağı ilin/ilçenin bağlı bulunduğu Oda şube ya da temsilciliğine yazılı olarak başvurarak aşağıdaki belgeleri vermeleri gerekir.

a) Özgeçmiş,

b) Başvuru formu,

c) Belge harcı makbuzu,

ç) İmza beyannamesi

d) Sahip olduğu akademik unvanlara ait belgeler.

(1) Odaya kayıt ve tescilini yaptıran SGMB’lere, Oda genel merkezi tarafından, SGMH yapmaya yetkili olduklarını belirten SGMB Tescil Belgesi verilir. Belgenin verilme koşulları şunlardır:

a) Yönetim Kurulunca belirlenen tescil ücretinin ödenmiş olması,

b) İşyeri bir gerçek kişiye ait ise o kişinin Odaya kayıtlı olması,

c) Çalışan SGM’lerin Oda tarafından düzenlenen SGM Tescil Belgesine sahip olması,

ç) Bir tersane ya da üretim tesisinin kendi ihtiyacına yönelik faaliyet yürütmek amacıyla kendi bünyesinde oluşturulmuş SGMB’ler hariç, SGMB adi ortaklık ya da tüzel kişiye ait ise hisselerinin en az yüzde elli birinin (%51) TMMOB’ye bağlı odalara kayıtlı kişilere, en az yüzde onunun (%10) SGM’ye veya SGM’lere ait olması,

d) SGMB adi ortaklık ya da tüzel kişiye ait ise ana sözleşmesinde iştigal konuları arasında gemi mühendisliği hizmetleri yapmak ifadesinin yer alması.

(2) Gerekli koşulları taşıyanların, çalışacağı ilin/ilçenin bağlı bulunduğu Oda şube ya da temsilciliğine yazılı olarak başvurarak aşağıdaki belgeleri vermeleri gerekir.

a) Tescil ücreti makbuzu,

b) Vergi levhası fotokopisi,

c) İşyeri adresinin beyanı ve ikametgâh belgesi,

ç) SGMB adına çalışan en az bir SGM bulunduğuna dair belge,

d) SGM, SGMB ortağı ise en az yüzde on (%10) hisseye sahip olduğuna ilişkin belge,

e) SGMB’de ücretli çalışan SGM’lere ait son üç ayın SSK prim bordrolarının fotokopileri,

f) SGM, SGMB’de yeni çalışmaya başlayacak ya da son üç ay içinde çalışmaya başlamış ise SSK işe giriş beyannamesi ve son aya ait SSK prim bordrosunun fotokopileri,

g) SGM’nin imza sirküleri yerine de geçmek üzere dolduracağı ve "SGMB’nin faaliyetinin ve SGMB’de kendi sorumluluğunun devam etmekte olduğunun" beyan edildiği tip SGMB bilgi formu,

ğ) SGMB adi ortaklık ise ortaklık sözleşmesinin noterden onaylanmış bir örneği,

h) SGMB tüzel kişilik ise ana sözleşmesinin yer aldığı Ticaret Sicil Gazetesi,

ı) SGM’lerin kendi aralarında kuracakları ortaklıklarda, müelliflik haklarını düzenleyen sözleşme,

i) SGMB’nin SGMH üretiminde kullanmak üzere bünyesinde bulundurduğu yazılım ve donanımı içeren yazılı beyanı.

(1) SGM belgeleri ve SGMB tescil belgeleri her yıl aşağıdaki koşulları taşımaları hâlinde yenilenir.

a) SGM’lerin Oda üyeliğini koruyor olmaları ve üyelik borçlarının bulunmaması,

b) SGM’lerin TMMOB ya da Oda tarafından herhangi bir meslekî kısıtlamaya uğramamış olmaları,

c) Yönetim Kurulunca belirlenen tescil yenileme ücretinin ödenmiş olması,

ç) SGM’lerin, Oda tarafından düzenlenen SGMH ile ilgili meslek içi eğitim faaliyetlerine ve bilgi yenileme eğitimlerine katılmış olmaları.

(2) Gerekli koşulları taşıyanların, bulundukları ilin/ilçenin bağlı bulunduğu Oda şube ya da temsilciliğine yazılı olarak başvurarak aşağıdaki belgeleri vermeleri gerekir.

a) Tescil yenileme formu,

b) Tescil yenileme ücreti makbuzu,

c) SGMB ve SGM’lerin geçmiş bir yıl içinde yapmış oldukları SGMH’lerin listesi,

ç) Tescile esas teşkil eden bilgilerde söz konusu olabilecek değişikliklere ilişkin belgeler.

(1) Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan gemi mühendisleri, bu kuruluşların kendilerine ait yüzer araç inşaat, onarım ya da tadilatlarında SGM ve SGMB Tescil Belgesi aranmaksızın hizmet verebilirler. Ancak, kurum ve kuruluşun bu Yönetmelik kapsamında işveren olarak tanımlanan alıcılara doğrudan ya da dolaylı olarak hizmet üretmesi durumunda, bu Yönetmelik hükümleri geçerlilik kazanır. Bu kurum ve kuruluşlarda hizmet üreten ve görev yapan gemi mühendisi ya da mühendislerinin;

a) Oda üyesi olması ve üyelik borcu bulunmaması,

b) TMMOB ya da Oda tarafından herhangi bir meslekî kısıtlamaya uğramamış olması,

c) İlgili kamu kurum ve kuruluşu adına GMH yapmaya yetkilendirildiklerine dair belgeyi Odaya sunmuş olması,

ç) Oda tarafından düzenlenen imza sirküleri, taahhütname ve başvuru yerine geçen formu şahsen doldurmuş ve imzalamış olması ve buna ek olarak, kamu kurum ve kuruluşundaki faaliyetinin ve kendi yetkisinin devam etmekte olduğunu yazılı olarak beyan etmiş olması,

d) Oda tarafından düzenlenen SGMH ile ilgili meslek içi eğitim faaliyetlerine ve bilgi yenileme eğitimlerine katılmış olması,

gerekir.

(1) Odanın yetki ve sorumlulukları şunlardır:

a) Oda, tescil belgelerinin verilmesinden, yenilenmesinden ve iptalinden yetkili ve sorumludur.

b) Oda, SMH’nin yürütülmesinde, meslek mensupları arasında haksız rekabetin önlenmesi, telif haklarının korunması, üretilen hizmetlerin Oda düzenlemelerinde belirtilen nitelik, şartname ve standartlara uygun, ülke ve meslek yararına olmasını sağlamak amacıyla gerekli göreceği her türlü önlemi alır.

c) Oda, yapılan SGMH ve bu hizmetin üretildiği işyerini incelemeye ve denetlemeye yetkilidir.

(2) Oda Tescil Belgesi verilmesinde, yenilenmesinde ya da herhangi bir ara dönemde, SGM ve SGMB’lerin meslekî ve teknik imkân ve kapasitelerini, donanım ve yeterliliklerini denetleyebilir, asgari ücretlere uygunluk açısından kontrol için gereken belge ve dokümanın ibrazını isteyebilir.

(1) SGM ve SGMB’lerin Yetki ve Sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.

a) Bu Yönetmelik kapsamına giren tüm faaliyetlerinde ve yapacakları hizmet sözleşmelerinde, bu Yönetmeliğe, meslekî uygulama kurallarına uymak, ülke, meslek ve meslektaş yararlarını gözetmek,

b) Oda tarafından yürürlüğe konmuş kural ve esaslara, asgari ücret tarifelerine uymak,

c) Tescil belgelerini zamanında yenilemek,

ç) Yaptıkları SGMH’leri Odanın meslekî denetimine sunmak,

d) Tescile esas bilgilerdeki değişiklikleri zamanında Odaya bildirmek,

e) Belgelerini işyerlerinin görünür bir yerine asmak,

f) SGMH yaptırmak isteyen bir işveren ile yapacakları ve Oda tarafından tespit ve ilan olunan asgari koşulları sağlayan, örneğe uygun sözleşmeyi, hizmetin başlamasından önce imzalamak ve Odaya sunmak.

(1) Gemi mühendisliği hizmetlerinin meslekî denetimi, Oda tarafından ve/veya Yönetim Kurulu kararı ile yetkilendirilen Oda birimlerince yapılır. Oda birimlerine meslekî denetim yapabilme yetkisi verilmesi, verilen yetkinin yenilenmesi ve iptali konusunda tek yetkili organ Yönetim Kuruludur.

(2) SGM’nin bir sözleşmeye bağlı olarak yürüttüğü SGMH sonucu ortaya çıkan eserin sahipliği ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundan kaynaklanan tüm haklar, SGMH üretim sürecinin aşamalarında GMH ürünlerinin işveren ve SGM tarafından onaylanması/imzalanması ve Oda meslekî denetiminden geçirilmesi ile sağlanır.

(3) Geçerli SGM ve SGMB Tescil Belgesi bulunmayan ya da bu Yönetmelikle belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmemiş olan SGM ve SGMB’lerin meslekî denetim talepleri yerine getirilemez.

(4) Meslekî denetimde Oda tarafından alınacak ücretler, Oda meslekî denetim ücret tarifesine göre hesaplanır ve uygulanır.

(5) Meslekî denetim, yetkili Oda biriminde Yönetim Kurulunca yetkilendirilip görevlendirilen ve çalışma ücretleri belirlenen meslekî denetim görevlileri veya oluşturulan Kurul üyelerince yapılır.

(1) SGM ve SGMB’ler, meslekî denetim için;

a) Meslekî Denetim Başvuru Formu (Ek-1),

b) İşveren ve SGMB arasında imzalanmış ve Oda tarafından tespit ve ilan edilen asgari koşulları sağlayan, anlaşma kapsamı için Ek-2’deki örnek baz alınarak düzenlenen sözleşme,

c)Yapılan ön proje, proje, uygulama projesi ve benzeri SGMH ürünü,

ç) Yapılan SGMH karşılığı alınan ücret için SGMB tarafından, işveren adına kesilmiş ve Oda tarafından saptanmış asgari ücret tarifesine uygun miktarda serbest meslek makbuzu ya da fatura sureti,

d) Meslekî denetimi yapan Oda birimi tarafından gerekli görülen belgeler,

Odaya veya yetkilendirilmiş Oda birimine sunulur.

(2) Meslekî denetim, sadece Oda ile SGM veya SGMB arasında bir ilişki olup, meslekî denetimle ilgili her türlü başvuru, denetimden geçirilerek, SGMH ürününün sunulması ve geri alınması, denetim ücretlerinin ödenmesi; sadece ve doğrudan SGM veya SGMB tarafından yapılır. Bu hususlarda işverenin, üreticinin veya üçüncü şahısların başvuruları işleme alınmaz.

(1) SGM ve SGMB’ler tarafından yapılan SGMH’nin meslekî denetimine ilişkin istisnalar şunlardır:

a) SGM’ler, kendileri veya birinci dereceden akrabalarının gerçek kişi işveren konumunda olduğu, ticari amacı olmayan, kendi uzmanlık alanlarında ve sınırı Oda tarafından çizilmiş SGMH’yi, bu durumu belgelemek kaydıyla; fatura aranmaksızın, ancak meslekî denetim ücretini ödemek koşuluyla yapabilirler.

b) Tersanedeki inşa/tadilat işine ait SGM hizmetinin, tersanenin o işe ait iş sözleşmesi kapsamına dâhil olması ve söz konusu tersanenin Oda tarafından tescil edilmiş SGMB’ye sahip olması hâlinde, fatura yerine inşaat ana sözleşmesinin tersanenin yazılı beyanı ekinde Odaya ibrazı yeterlidir.

c) SGM ve/veya SGMB’nin, iş sözleşmesini gemi sahibi/işverenin kendisi olduğunu belirterek doldurması ve ekinde söz konusu yüzer aracın inşasıyla ilgili teşvik belgesinin de sunulması hâlinde de fatura aranmaz.

(1) SGMH’yi yürütürken, ilgili Oda yönetmeliklerine ve uygulamalarına, telif haklarına, gemi mühendisliği etik kurallarına aykırı davranan; haksız rekabet yürüten, mesleğini kötüye kullanan veya meslek onuruna aykırı davranışları görülen ya da SGMH’yi yürütürken bu Yönetmelik hükümlerine, asgari ücret ve meslekî denetim esaslarına uymadıkları belirlenen SGM ve SGMB’ler, eylem ve davranışlarının ağırlığına bağlı olarak, Yönetim Kurulu tarafından yazılı olarak uyarılır.

(2) Ayrıca,

a) Tescile esas hususlarda oluşan değişiklikleri bir ay içinde Odaya bildirmeyen ve bu Yönetmelikte belirtilen tescil koşulları değişen SGM ve SGMB’lerin tescil belgeleri geçersiz kılınır.

b) Belge yenileme işlemlerini her yıl yaptırmayan SGM ve SGMB’lerin kayıtları, en fazla 2 yıl süre için askıya alınır ve korunur. Bu sürenin sonunda kayıt kapatılır. Kaydı kapatılan SGM ve SGMB’lerin yeniden başvurmaları durumunda, yeni tescil işlemleri uygulanır, ancak eski tescil numarası verilir.

c) SGM ve SGMB kayıt, tescil ve yenileme onayı için Yönetim Kurulu tarafından belirlenen ve her yıl aralık ayı içinde yayınlanarak duyurulan ücretler alınır.

ç) İlk tescil ve kayıt işleminde, başvurunun yapıldığı aydan itibaren yıl sonuna kadar olan süreye tekabül eden ücret alınır.

d) SGM ve SGMB Tescil Belgesi almak için Odaya başvurmuş kişiler ya da kuruluşlar, bu Yönetmeliğin tümünü okumuş, kabul etmiş ve uyacaklarını taahhüt etmiş sayılırlar.

(1) Tescile esas bilgi ve belgelerin Odaya verilmesinde gerçeğe aykırı beyanda bulundukları ve/veya Tescil Belgesi üzerinde herhangi bir tahrifat yaptıkları tespit edilen SGM ve SGMB’lerin belgeleri Yönetim Kurulu tarafından iptal edilir ve sorumluları Oda Onur Kuruluna sevk edilir. Gerekli hâllerde, Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda da bulunulur.

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Gemi Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu yürütür.

Ekleri için tıklayınız