Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu ile Federasyonları, Birlikleri, Odaları Denetim Kurulları Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik

Oda Denetim Kurulu üyesi olabilmek için;

a) Asgari ilkokul mezunu, maliye ve muhasebe konularında bilgi sahibi olmak,

b) Asıl cezaları paraya çevrilmiş veya tecil edilmiş olsalar dahi, taksirli suçlar hariç olmak üzere ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, sahtekarlık, dolandırıcılık, emniyeti veya görevi kötüye kullanma, yalan yere yemin ve yalan yere şahadet ve kaçakçılık suçlarından biri ile mahkum olmamak,

c) Çalışma konusunu teşkil eden meslek kolunda en az üç yıl çalışmış olmak ve halen çalışır bulunmak, sanat kolunda ise ustalık sıfatını kazanmış olmak (maliye, muhasebe, hukuk ve işletme konularında deneyim sahibi olmak tercih sebebidir),

d) Oda disiplin kurulunca daha önce para cezası veya devamlı odadan çıkarılma cezası ile cezalandırılmamış olmak veya seçim sırasında meslek veya sanattan men edilmemiş olmak,

şarttır.

Oda Denetim Kurulu üyeliği görevini üstlenenler, kuruluşun yönetim kurulunda görev alamayacakları gibi, karı-koca, usul, füruğ ve ikinci derecedeki kan ve sıhri hısımları olanlar aynı Denetim Kurulunda birlikte görev alamazlar.

Oda Denetim Kurulunun başlıca görev ve yetkileri şunlardır:

a) Genel kurul ve başkanlar kurulunca alınan kararların yönetim kurulunca yerine getirilip getirilmediğini araştırmak,

b) İşlerin mevzuat ve statü esasları dairesinde yürütülüp yürütülmediğini denetlemek,

c) Bakanlıkça ve üst kuruluşlarca verilen görevlerin usulüne uygun şekilde yerine getirilip getirilmediğini incelemek,

d) İşlem, hesap ve defterleri istedikleri her zaman, en az üç ayda bir defa kontrol etmek,

e) Faaliyet dönemi ile ilgili işlem ve kesin hesaplar hakkında başkanlar kurulu ve/veya genel kurula ayrıntılı bir şekilde yazılı rapor vermek,

f) İhbar ve şikayetleri incelemek,

g) Cezayı gerektirmeyen hatalı işlemleri için yönetim kurulunu uyarmak,

h) Kanunun 112’nci maddesinde yazılı hususların tespiti halinde ise, durumu bir yazı ile süratle yönetim kuruluna ve ayrıca üst kuruluşa bildirmek,

ı) Bu maddenin (h) bendinde belirtilen suç ihbarı ile ilgili işlemlerin sonuçları hakkında bilgi almak, gereğinde yönetim kurulunu uyarmak,

i) İstedikleri takdirde yönetim kurulu toplantılarına gözlemci olarak katılmak,

j) Genel kurulu gerektiğinde olağanüstü toplantıya çağırmak.

Birliklerin denetim kurulları, genel kurul üyeleri arasından 3 yıl için gizli oyla seçilecek 3 üyeden oluşur. Ayrıca aynı sayıda yedek üye seçilir.

Birlik Denetim Kurulu, kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Denetim Kurulu asıl ve yedek üyelerinin tamamının görevden ayrılması halinde ilk gündemli genel kurul seçimine kadar birliğe Konfederasyonca bir denetçi atanır.

Birlik Denetim Kurulu üyesi olabilmek için;

a) Asgari ilkokul mezunu, maliye ve muhasebe konularında bilgi sahibi olmak,

b) Asıl cezaları paraya çevrilmiş veya tescil edilmiş olsalar dahi, taksirli suçlar hariç olmak üzere ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, sahtekarlık, dolandırıcılık, emniyeti veya görevi kötüye kullanma, yalan yere yemin ve yalan yere şahadet ve kaçakçılık suçlarından biri ile mahkum olmamak,

c) Çalışma konusunu teşkil eden meslek kolunda en az üç yıl çalışmış olmak ve halen çalışır bulunmak, sanat kolunda ise ustalık sıfatını kazanmış olmak (maliye, muhasebe, hukuk ve işletme konularında deneyim sahibi olmak tercih sebebidir),

d) Birlik disiplin kurulunca daha önce para cezası veya devamlı birlikten çıkarılma cezası ile cezalandırılmamış olmak veya seçim sırasında meslek veya sanattan men edilmemiş olmak,

şarttır.

Birlik Denetim Kurulu üyeliği görevini üstlenenler kuruluşun yönetim kurulunda görev alamayacakları gibi, karı-koca, usul, füruğ ve ikinci derecedeki kan ve sıhrı hısımları olanlar aynı Denetim Kurulunda birlikte görev alamazlar.

Birlik Denetim Kurulunun başlıca görev ve yetkileri şunlardır:

a) Genel kurul ve başkanlar kurulunca alınan kararların yönetim kurulunca yerine getirilip getirilmediğini araştırmak,

b) İşlerin mevzuat ve statü esasları dairesinde yürütülüp yürütülmediğini denetlemek,

c) Bakanlıkça ve üst kuruluşlarca verilen görevlerin usulüne uygun şekilde yerine getirilip getirilmediğini incelemek,

d) İşlem, hesap ve defterleri istedikleri her zaman, en az üç ayda bir defa kontrol etmek,

e) Faaliyet dönemi ile ilgili işlem ve kesin hesaplar hakkında başkanlar kurulu ve/veya genel kurula ayrıntılı bir şekilde yazılı rapor vermek,

f) İhbar ve şikayetleri incelemek,

g) Cezayı gerektirmeyen hatalı işlemleri için yönetim kurulunu uyarmak,

h) Kanunun 112’nci maddesinde yazılı hususların tespiti halinde ise, durumu bir yazı ile ve süratle yönetim kuruluna ve ayrıca üst kuruluşa bildirmek,

ı) Bu maddenin (h) bendinde belirtilen suç ihbarı ile ilgili işlemlerin sonuçları hakkında bilgi almak, gereğinde yönetim kurulunu uyarmak,

i) Birlik Denetim Kurulu olarak bağlı odaların hesaplarını doğrudan doğruya veya kendi yönetim kurullarının isteği üzerine incelemek, sonuçlarını ayrıntılı rapor halinde düzenlemek,

j) İstedikleri takdirde yönetim kurulu toplantılarına gözlemci olarak katılmak,

k) Genel kurulu gerektiğinde olağanüstü toplantıya çağırmak.

Federasyon denetim kurulları, genel kurul üyeleri arasından 3 yıl için gizli oyla seçilecek 3 üyeden oluşur. Ayrıca aynı sayıda yedek üye seçilir.

Federasyon Denetim Kurulu, kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Denetim Kurulu asıl ve yedek üyelerinin tamamının görevden ayrılması halinde ilk gündemli genel kurul seçimine kadar Federasyona Konfederasyonca bir denetçi atanır.

Federasyon Denetim Kurulu üyesi olabilmek için;

a) Asgari ilkokul mezunu maliye ve muhasebe konularında bilgi sahibi olmak,

b) Asıl cezaları paraya çevrilmiş veya tecil edilmiş olsalar dahi, taksirli suçlar hariç olmak üzere ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, sahtekarlık, dolandırıcılık, emniyeti veya görevi kötüye kullanma, yalan yere yemin ve yalan yere şahadet ve kaçakçılık suçlarından biri ile mahkum olmamak,

c) Çalışma konusunu teşkil eden meslek kolunda en az üç yıl çalışılmış olmak ve halen çalışır bulunmak, sanat kolunda ise ustalık sıfatını kazanmış olmak (maliye, muhasebe, hukuk ve işletme konularında deneyim sahibi olmak tercih sebebidir),

d) Federasyon disiplin kurulunca daha önce para cezası veya devamlı Federasyondan çıkarılma cezası ile cezalandırılmamış olmak veya seçim sırasında meslek veya sanattan men edilmemiş olmak,

şarttır.

Federasyon Denetim Kurulu üyeliği görevini üstlenenler, kuruluşun yönetim kurulunda görev alamayacakları gibi, karı-koca, usul, füruğ ve ikinci derecedeki kan ve sıhrı hısımları olanlar aynı Denetim Kurulunda birlikte görev alamazlar.

Federasyon Denetim Kurulunun başlıca görev ve yetkileri şunlardır :

a) Genel kurul ve başkanlar kurulunca alınan kararların yönetim kurulunca yerine getirilip getirilmediğini araştırmak,

b) İşlerin mevzuat ve statü esasları dairesinde yürütülüp yürütülmediğini denetlemek,

c) Bakanlıkça ve üst kuruluşlarca verilen görevlerin usulüne uygun şekilde yerine getirilip getirilmediğini incelemek,

d) İşlem, hesap ve defterleri istedikleri her zaman, en az üç ayda bir defa kontrol etmek,

e) Faaliyet dönemi ile ilgili işlem ve kesin hesaplar hakkında başkanlar kurulu ve/veya genel kurula ayrıntılı bir şekilde yazılı rapor vermek,

f) İhbar ve şikayetleri incelemek,

g) Cezayı gerektirmeyen hatalı işlemleri için yönetim kurulunu uyarmak,

h) Kanunun 112’nci maddesinde yazılı hususların tespiti halinde ise, durumu bir yazı ile ve süratle yönetim kuruluna ve ayrıca üst kuruluşa bildirmek,

ı) Bu maddenin (h) bendinde belirtilen suç ihbarı ile ilgili işlemlerin sonuçları hakkında bilgi almak, gereğinde yönetim kurulunu uyarmak,

i) Federasyon Denetim Kurulu olarak bağlı odaların hesaplarını doğrudan doğruya veya kendi yönetim kurullarının isteği üzerine incelemek, sonuçlarını ayrıntılı rapor halinde düzenlemek,

j) İstedikleri takdirde yönetim kurulu toplantılarına gözlemci olarak katılmak,

k) Genel kurulu gerektiğinde olağanüstü toplantıya çağırmak.

Konfederasyon denetim kurulları, genel kurul üyeleri arasından 4 yıl için gizli oyla seçilecek 5 üyeden oluşur. Ayrıca aynı sayıda yedek üye seçilir ve üyelerden herhangi birinin hariçten seçilmesi mümkündür.

Konfederasyon Denetim Kurulu, kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Denetim Kurulu asıl ve yedek üyelerinin tamamının görevden ayrılması halinde ilk gündemli genel kurul seçimine kadar Konfederasyona Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'nca bir denetçi atanır.

Konfederasyon Denetim Kurulu üyesi olabilmek için;

a) Asgari ilkokul mezunu ve muhasebe konularında bilgi sahibi olmak, (üyelerden en az ikisinin lise veya muadili okul mezunu olması şarttır),

b) Asıl cezaları paraya çevrilmiş veya tecil edilmiş olsalar dahi, taksirli suçlar hariç olmak üzere ağır hapis veya 6 aydan fazla hapis veyahut zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, sahtekarlık, dolandırıcılık, emniyeti veya görevi kötüye kullanma, yalan yere yemin ve yalan yere şahadet ve kaçakçılık suçlarından biri ile mahkum olmamak,

c) Çalışma konusunu teşkil eden meslek kolunda en az üç yıl çalışmış olmak ve halen çalışır bulunmak, sanat kolunda ise ustalık sıfatını kazanmış olmak, (maliye, muhasebe, hukuk ve işletme konularında deneyim sahibi olmak tercih sebebidir),

d) Konfederasyon disiplin kurulunca daha önce para cezası veya devamlı Konfederasyondan çıkarılma cezası ile cezalandırılmamış olmak veya seçim sırasında meslek veya sanattan men edilmemiş olmak,

şarttır.

Denetim Kuruluna hariçten seçilecek üyede, bu maddenin (c) bendinde belirtilen şart aranmaz.

Konfederasyon Denetim Kurulu üyeliği görevini üstlenenler, kuruluşun yönetim kurulunda görev alamayacakları gibi, karı-koca, usul, füruğ ve ikinci derecedeki kan ve sıhrı hısımları olanlar aynı Denetim Kurulunda birlikte görev alamazlar.

Konfederasyon Denetim Kurulunun başlıca görev ve yetkileri şunlardır:

a) Genel kurul ve başkanlar kurulunca alınan kararların yönetim kurulunca yerine getirilip getirilmediğini araştırmak,

b) İşlerin mevzuat ve statü esasları dairesinde yürütülüp yürütülmediğini denetlemek,

c) Bakanlıkça ve üst kuruluşlarca verilen görevlerin usulüne uygun şekilde yerine getirilip getirilmediğini incelemek,

d) İşlem, hesap ve defterleri istedikleri her zaman, en az üç ayda bir defa kontrol etmek,

e) Faaliyet dönemi ile ilgili işlem ve kesin hesaplar hakkında başkanlar kurulu ve/veya genel kurula ayrıntılı bir şekilde yazılı rapor vermek,

f) İhbar ve şikayetleri incelemek,

g) Cezayı gerektirmeyen hatalı işlemleri için yönetim kurulunu uyarmak,

h) Kanunun 112’nci maddesinde yazılı hususların tespiti halinde ise, durumu bir yazı ile ve süratle yönetim kuruluna ve ayrıca üst kuruluşa bildirmek,

ı) Bu maddenin (h) bendinde belirtilen suç ihbarı ile ilgili işlemlerin sonuçları hakkında bilgi almak, gereğinde yönetim kurulunu uyarmak,

i) Konfederasyon Denetim Kurulu olarak birlik, federasyon ve gerektiğinde odaların hesaplarını doğrudan doğruya veya kendi yönetim kurullarının isteği üzerine incelemek, sonuçlarını ayrıntılı rapor halinde düzenlemek,

j) İstedikleri takdirde yönetim kurulu toplantılarına gözlemci olarak katılmak,

k) Genel kurulu gerektiğinde olağanüstü toplantıya çağırmak.

Konfederasyon Denetim Kurulu, kurul halinde veya bireysel olarak Konfederasyon Teftiş Kurulu müfettişleri ile birlikte yakın bir işbirliği içinde bu maddenin (a), (b), (c), (f) bentlerinde belirtilen görevleri yürütüp, denetleme-teftiş raporuna bağlayabilirler. Müfettişlerin denetlemeye iştirakleri için Genel Başkanlık Makamının onayı şart olup, alınacak talimata göre müfettişlerin denetlemeye iştirakleri sağlanır.

Konfederasyon Denetim Kurulu 16’ncı maddede sayılan görevlerini yapabilmek ve yetkilerini kullanabilmek maksadıyla aşağıdaki esaslara göre çalışır:

a) Denetleme günü itibariyle para, para hükmündeki senet ve belgeler ile diğer kıymetli evrakları görür ve bir tutanakla tespit eder ve muhasebe kayıtlarına uygunluğunu araştırır.

b) Bütün işlemlere ait karar, yazı, belge ve kayıtları, muhasebe işlemlerini inceler, işlemlerin kararlara uygun olup olmadığını araştırır.

c) Muamelat ve muhasebe yönetmeliklerinde, tutulması zorunlu olduğu belirtilen defterlerin bu yönetmeliklerde tespit olunan usullere göre tutulup tutulmadığını araştırır. Usul hatalarının düzeltilmesini ve eksiklerin tamamlanması sağlar.

d) Odaya üye kayıt işlemlerinin ilgili yönetmeliklerde tespit olunan usul ve esaslara göre yapılıp yapılmadığını saptar, hataların düzeltilmesini ve tamamlanmasını sağlar.

e) Gelen ve giden yazıların ilgili yönetmeliklerde tespit olunan usul ve esaslara göre kayıtlara alınıp alınmadığını ve dosyalanıp dosyalanmadığını inceler, hataların düzeltilmesi ve tamamlanmasını sağlar.

Denetim Kurulu veya üyelerinin yönetim ile olan ilişkilerinde muhatapları yönetim kurulu başkanı veya gerektiği hallerde yönetim kuruludur. Denetim Kurulu veya üyeleri görevleri esnasında denetlenen kuruluşun görevlerini aksatmamaya özen gösterirler. Ancak ivedi ve önemli gördükleri durumlarda görüşlerini bir yazı ile yöneticilere bildirilirler.

Denetim ve inceleme yapılırken yönetici ve görevliler genel olarak aşağıda belirlenen hususlara riayet etmekle mükelleftirler:

b) Sorumlulukları altındaki para, para değerindeki kıymetlerin mal ve demirbaşların sayılması, incelenmesi için her türlü kolaylığı göstermek,

b) Denetim Kurulu ve üyelerince istenilen gizli, açık ve her türlü bilgileri, kayıtları ve bunlar hakkında istenen bilgileri süresinde vermek,

c) Denetim Kurulu veya üyelerince gerekli görülen mizan ve dökümleri düzenlemek, kayıt, evrak ve belgelerin kopyalarını çıkarmak,

d) Denetim Kurulu ve üyelerinin çalışmalarını kolaylaştırıcı uygun bir çalışma yeri ve gerekli iş eşyalarını sağlamak,

e) Cevap istenen raporları ve istenen yazılı bilgileri süresinde cevaplandırmak.

Denetim ve incelemeye başlandığında sorumlu yönetici ve personel yıllık izin, kurs gibi görevlerinden ayrılmayı gerektiren hallerde Denetim Kurulunun yazılı iznini almaya mecburdur.

Görevliler Denetim Kurulunun isteğinin yerine getirilmesini, üstünden (amirinden) izin almak ve benzeri nedenlerle geciktiremezler. Görevli ancak Denetim Kurulunun isteğini yerine getirdikten sonra durumu üstlerine bildirir.

Denetim Kurulu üyelerinin :

a) Denetleme görevini yaparken, yürütme işlerine karışmaları,

b) Görevleri nedeniyle edindikleri gizli bilgileri açıklamaları,

c) Denetlemek ve incelemek üzere aldıkları belge ve defterler üzerinde işlemlerin incelendiğini gösterir tarih ve imza konulmak suretiyle açıklama ve düzeltmeler yapmaları,

d) Görevlileri özel işlerinde kullanmaları,

e) Denetim ve inceleme yapılan ve yapılacak yönetici ve görevlilere konuk olmaları, hizmet ve ağırlamalarını kabul etmeleri, bunlarla çıkar bağı kurmaları ve ödünç almaları,

yasaktır.

Denetim Kurulu, görevini yaptığı sırada gerekli gördüğü her türlü işleme ait kağıtları, belge ve kayıtların örneklerini ve bunlar herhangi bir yolsuzluğun kanıtını teşkil ediyor ise asıllarını isteyebilir. Görevliler bu isteği yerine getirmeye mecburdurlar.

Denetim Kurulu, denetim ve inceleme sırasında asıllarını aldığı belgelerin birer kopyasını çıkartıp başkan ve üyelerce imzalandıktan sonra notere tasdik ettirerek dosyasında saklamak üzere ilgililere verir.

Denetim Kurulunca alınacak suretlerin asıllarına uygunluğu yetkililer tarafından imza ve resmi mühürle tasdik edilir.

Denetçiler kural olarak görev ve yetkilerini ortaklaşa veya tek olarak yaparlar. Ancak "Bir yıllık işlem ve hesaplar hakkında genel kurula rapor verme" ve "Genel kurulu gerektiğinde olağanüstü toplantıya çağırma" gibi görev ve yetkilerini çoğunluğun alacağı karar doğrultusunda yaparlar.

Görevler ister ortaklaşa ister tek olarak yapılmış olsun, çalışma sonuçlarının ortaklaşa düzenlenecek bir rapora bağlanması şarttır.

Denetlemede üst kuruluş, odalar için bağlı olduğu birlik, birlik ve federasyonlar için ise Konfederasyondur.

Denetim Kurulu Üyesi olabilmek için bu Yönetmeliğin 6, 9, 12 ve 15’inci maddelerinde belirtilen şartlardan bir veya birkaçını taşımadığı sonradan anlaşılanlar ile bu şartlardan en az birisini görev süreleri içerisinde kaybedenlerin üyelikleri kendiliğinden düşer.

Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu'nun 23/5/1997 tarihinde yapılan Başkanlar Kurulu toplantısında kabul edilen "Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu ile Federasyonları, Birlikleri, Odaları Denetim Kurulları Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkındaki Yönetmelik" yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Yönetmelik hükümlerini Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu Genel Başkanı yürütür.