(1) Müfettiş yardımcıları, 657 sayılı Kanun ile 21/2/1983 tarihli ve 83/6061 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik hükümleri çerçevesinde adaylık eğitimine ve bu Yönetmelikte belirtilen esaslar dâhilinde mesleki eğitime tabi tutulur.
(2) Müfettiş yardımcıları üç yıllık yetişme dönemine tabidirler. Bu sürenin hesabında; aylıksız izin, toplamda üç ayı aşan hastalık ve refakat izni dikkate alınmaz.
(3) Müfettiş yardımcıları; üç yıllık yetiştirilme süresinin ilk iki yılında, Teftiş Başkanlığınca belirlenecek çalışma programına göre başmüfettiş veya müfettiş refakatinde görevlendirilirler.
(4) Başmüfettişler ve müfettişler, refakatlerindeki müfettiş yardımcılarının meslek ve hizmet gereklerine uygun şekilde yetiştirilmelerinden sorumludurlar.
(5) Teftiş Başkanlığınca, mesleki görev ve yetki alanına giren konularda; araştırma, inceleme, ön inceleme, soruşturma ve teftiş usulleri ile ilgili mevzuatın öğretilmesi amacıyla eğitim programları düzenlenir.
(6) Müfettiş yardımcıları, refakatinde görevlendirildikleri sürede müfettişlerin rehberliği doğrultusunda görevlerini yerine getirirler. Müfettiş yardımcıları, bu sürede tek başlarına araştırma, inceleme, ön inceleme, soruşturma ve teftiş yapamaz ve 53 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında düzenlenecek raporlar hariç olmak üzere bağımsız rapor düzenleyemezler.
(7) Müfettiş yardımcıları, aylıksız izin ile toplamda üç ayı aşan hastalık ve refakat izinleri hariç iki yıllık fiili hizmetinin bitiminden itibaren bir ay içinde Başkanlığın görev alanı ile ilgili konularda üç tez konusu seçer ve bunlardan bir tanesi Teftiş Başkanının onayı ile tez konusu olarak belirlenir. Seçilen tez konusunun uygun bulunmaması halinde, müfettiş yardımcısı on beş gün içinde üç yeni tez konusu seçer. Tez konusunun ikinci defa uygun bulunmaması veya müfettiş yardımcısının belirlenen süre içinde geçerli bir mazereti olmaksızın tez konularını sunmaması halinde tez konusu Teftiş Başkanı tarafından bir ay içinde resen belirlenir. Belirlenen tez konusu, müfettiş yardımcısına tebliğ edilmek suretiyle kesinleşir.
(8) Müfettiş yardımcısı, tez konusunun kesinleşmesinden itibaren en geç bir ay içerisinde, kendisine rehberlik etmek ve tezin bilimsel tez yazım usul ve esaslarına, seçilen konunun niteliğine, Başkanlığın görev alanı ile ilgili hususlara uygunluğunu temin etmek için bir danışman belirler ve Teftiş Başkanının onayına sunar. Teftiş Başkanı gerektiğinde başka bir danışman da belirleyebilir. Tez danışmanı, müfettiş yardımcısına tez hazırlama sürecinde yardımcı olmak maksadıyla tavsiyelerde bulunur. Tez danışmanı, müfettişlerden, uzmanlardan ya da Başkanlık teşkilatında görev yapan ve daha önce lisansüstü programlarda akademik çalışma yapmış, konusunda uzman kamu görevlileri arasından belirlenir. Gerektiğinde yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyelerinden de danışman belirlenebilir.
(9) Müfettiş yardımcısı, tez konusunun kesinleştiği tarihten itibaren en geç bir yıl içerisinde, hazırladığı tezi sunmak zorundadır. Süresi içinde tezlerini sunmayanlara bir defaya mahsus altı ayı aşmamak üzere ilave süre verilir.
(10) Tez danışmanının tez hakkındaki yazılı görüşünü içeren raporu ile birlikte Teftiş Başkanlığına sunulan tezler, Sınav Kurulunca değerlendirilir. Tezler Sınav Kurulu tarafından tez danışmanının değerlendirme görüşleri de dikkate alınarak en geç iki ay içinde incelenir. Müfettiş yardımcısının hazırlayacağı tezin, kendi görüş ve değerlendirmeleri ile önerilerini içermesi ve bilimsel çalışma etiğine uygun olması gerekir. Tez konusunun başka bir kurum ve kuruluşta müfettişlik, uzmanlık, yüksek lisans, doktora tezi veya başka ad altında içerik ve sonuçları açısından aynı şekilde incelenip savunulmamış olması esastır. İntihal yapıldığı tespit edilen tez geçersiz sayılır; müfettişliğe atanmış olsa dahi ilgili kişinin ataması iptal edilir ve hakkında idari işlem yapılır.
(11) İki aylık sürenin ya da incelemenin bitiminden itibaren, on beş gün içinde tezini sözlü olarak savunması için müfettiş yardımcısı Sınav Kuruluna çağrılır. Tezin değerlendirilmesi oylama ile yapılır. Başarılı veya başarısız şeklinde kullanılan oylarda, oy çokluğu ile karar verilir. Tezin başarısız sayılması halinde Sınav Kurulu tarafından hazırlanacak gerekçeli rapor Teftiş Başkanlığınca ilgiliye tebliğ edilir.
(12) Tezin, düzeltmeye gidilmesi şartı ile başarılı sayılması halinde, tespit edilen eksiklik ve yanlışlıkların giderilmesi için ilgili müfettiş yardımcısına iki aydan fazla olmamak üzere süre verilir ve bu süre Teftiş Başkanlığına bildirilir. Sınav Kurulunun gerekli düzeltmelerin yapıldığına kanaat getirmesi halinde tez başarılı sayılır. Düzeltilen tezlerin değerlendirmesi onuncu fıkraya göre yapılır. Tez değerlendirme sonuçları yeterlik sınavından en az iki ay önce duyurulur ve ilgililere tebliğ edilir.
(13) Tezleri başarısız sayılan müfettiş yardımcılarına, tezlerini sunmaları veya yedinci fıkraya göre başka bir konuda tez hazırlamaları için bir defaya mahsus altı ayı aşmamak üzere ilave süre verilir. Geçerli bir mazereti olmaksızın savunmasını yapmayan müfettiş yardımcısının tezi başarısız sayılır. Geçerli mazereti olan müfettiş yardımcısı için ayrı bir savunma tarihi belirlenir.
(14) Tez ile ilgili diğer hususlar Teftiş Başkanının teklifi ve Başkanın onayı ile belirlenir.