Yayın Hizmetlerinin İzlenme ve Dinlenme Oranı Ölçümlerinin Yapılmasına ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

(1) Organizasyonel yapı, belli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama etkisi doğurabilecek nitelikte olamaz. Organizasyonel yapı, tam bağımsızlık, kurumsal yapı, yazılı ve objektif kurallara göre hareket etme, hukuki belirlilik ve teknik yeterlilik niteliklerine sahip olmak zorundadır.

(2) İzlenme ve dinlenme ölçüm hizmetinin temininde ölçüm piyasasında rekabetin sağlanması amacıyla, organizasyonel yapı tarafından potansiyel araştırma şirketleri arasından yapılan seçimin ve/veya ihalenin; şeffaf olması, gerekli şartları sağlayan bütün potansiyel sağlayıcı teşebbüslere açık bir biçimde yapılması, dışlayıcı olmaması ve en fazla beş yıllık bir süre için yapılması esastır.

(3) Organizasyonel yapı, tarafsızlık ve hakkaniyet ölçülerinde makul ve ayrımcılık içermeyecek koşullarda hizmet vermek zorundadır.

(4) Bu maddenin uygulanmasında Rekabet Kurulunun görev ve yetkileri saklıdır.

(Değişik:RG-12/5/2018-30419)

(1) Sadece organizasyonel yapı ölçüm faaliyetinde bulunabilir. Organizasyonel yapının, ölçüm faaliyetinde bulunabilmesi için Üst Kurula başvurması zorunludur.

(2) Organizasyonel yapı, başvuru dosyasında; ölçüme ilişkin amaç ve kapsam, veri tabanı araştırması, panel işlemlerinde kullanılacak teknik alt yapı, veri toplama sistemleri (veri toplama, denetleme ve benzeri), teknik denetleme kurulu, araştırma şirketi, veri tabanı araştırmasını yapacak şirket ve varsa bunların alt yüklenicileri ile ilgili ön bilgiyi, yazışma adresi, internet adresi, elektronik posta ve/veya kayıtlı elektronik posta adresi, ölçüm merkezi adresi, telefon ve faks bilgilerini beyan eder.

(1) Ölçüm faaliyeti, kamusal sorumluluk anlayışı çerçevesinde, bu Yönetmelik ve ilgili mevzuatta bulunan hükümler uyarınca gerçekleştirilir.

(2) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Ölçüm sonuçları; geçerlilik, güvenilirlik, tutarlılık, tarafsızlık, veri gizliliği, güncellik, şeffaflık ve hesap verilebilirlik esaslarına göre hazırlanır. Ölçüm sonuçları talepleri halinde aynı kategorideki abonelere aynı anda ulaştırılır.

(3) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Yargı kararları saklı kalmak kaydıyla, ölçüm faaliyeti sürecinde elde edilen veri tabanı örneklemi, aktif ölçüm yöntemlerinde kullanılan örneklem ile ölçüm sonuçlarının üretileceği örneklem ve panele ilişkin isim ve iletişim bilgilerinin gizliliği sağlanır.

(4) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Ölçüm sürecine ait tüm veriler (ham veriler dâhil), gerekli hallerde kontrolün yapılabilmesi için ilk olarak Türkiye’de arşivlenir ve denetim sürecinde mahallinde Üst Kurul denetimine sunulur.

(5) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Araştırma şirketinin ve veri tabanı araştırmasını yapacak şirketin ISO 20252 ve Güvenilir Araştırma Belgesi (GAB) belgelerine sahip olması zorunludur.”

(6) (Ek:RG-12/5/2018-30419) Araştırma şirketi ile veri tabanı araştırmasını yapacak şirketin, işbu Yönetmelik konusu hizmetleri yerine getirirken, 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununa ve bu kapsamda çıkartılan ilgili mevzuata uyması zorunludur.

(7) (Ek:RG-12/5/2018-30419) Organizasyonel yapı içerisinde paydaş olarak yer alan ve/veya doğrudan organizasyonel yapı olarak faaliyet gösteren medya hizmet sağlayıcıların Kanun kapsamında Üst Kuruldan lisanslı veya Kanunun geçici 4 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca yayınlarına devam ediyor olması zorunludur.

(1) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Ölçümün temelini teşkil edecek evren; yerleşim yeri en büyük alt sınırı on bin olacak şekilde araştırma kapsamındaki tüm yerleşim yerlerinde yaşayan hane halklarını kapsar. Bu evrene yönelik olarak en fazla iki yılda bir veri tabanı araştırmasının tamamı güncellenir. Bununla birlikte, ihtiyaç duyulması halinde Üst Kurula başvurularak evrenin belli bir bölgesine yönelik kısmi veri tabanı araştırması yapılabilir.

(2) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Veri tabanı araştırmasında kullanılacak olan örnekleme tasarımı ve örneklem verisi Türkiye İstatistik Kurumundan temin edilir.

(3) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Evrendeki her bir birey veya hane, kapsama dâhil edilir ve bunların örnekleme girme olasılığı bulunur.

(4) Veri tabanı araştırmasında olasılıklı örnekleme yöntemleri uygulanır.

(5) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Veri tabanı araştırmasında kullanılacak örneklem büyüklüğü, veri tabanı araştırması yapılmadan önceki son on iki aya ait ortalama panel büyüklüğünün en az on katı olarak belirlenir.

(6) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Panel kurularak gerçekleştirilen izlenme ve dinlenme oranı ölçüm faaliyetinde araştırma şirketi, mevcut ölçüme yönelik veri tabanı araştırması yapamaz.

(7) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Panel kurulmadan aktif ölçüm yöntemleriyle yapılan izlenme/dinlenme oranı ölçüm faaliyetlerinde, ölçüm sonuçlarının üretileceği örneklem için her bir rapor dönemi kapsamında ölçümün temelini teşkil eden evreni temsil edecek birbirinden bağımsız ayrı veri tabanı araştırması verisi kullanılır. Türkiye İstatistik Kurumundan temin edilen örnekleme tasarımı ve örneklem verisinden birbirinden bağımsız alt örneklemler çekilerek ölçüm sonuçları üretilemez.

(8) (Ek:RG-12/5/2018-30419) Aktif ölçüm yöntemleriyle yapılan izlenme/dinlenme oranı ölçüm faaliyetleri hakkında bu maddenin beşinci fıkra hükümleri uygulanmaz.

(1) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Panel tasarımı ve/veya ölçüm sonuçlarının üretileceği örneklem, evreni temsil edecek şekilde belirlenir.

(2) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Panele seçilecek haneler veya bireyler, güncel veri tabanı araştırması örneklemi dışından olamaz.

(3) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Panel tasarımı uygulamasında ve/veya ölçüm sonuçlarının üretileceği örneklemde; yerleşim yeri en büyük alt sınırı on bin olacak şekilde araştırma kapsamındaki tüm yerleşim yerlerinde yaşayan; izlenme ölçümlerinde beş yaş ve üstü, dinlenme ölçümlerinde on iki yaş ve üstü nüfus esas alınır.

(4) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Veri tabanı araştırmasında kullanılacak haneler veya bireylerin SES grubu atamalarında araştırma sektörü tarafından kabul edilmiş en güncel SES ölçeği kullanılır. Panel tasarımında kullanılacak haneler veya bireylerin SES gruplarının temsiliyetinde, güncel veri tabanı araştırması sonucunda elde edilen SES gruplarının oransal dağılımı dikkate alınarak panelin örneklem dağılımı güncellenir.

(5) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Paneldeki hanelerin veya bireylerin, panelde en fazla yedi yıl kalacak şekilde her yıl en az yüzde on beşi panel yenilenme oranında yenilenir.

(6) Platform işletmecilerinin sahip oldukları interaktif iletişim sistemleri vasıtasıyla kendi abonelerine yönelik olarak yaptırdıkları ölçümler hakkında bu Yönetmeliğin 8 inci maddesi ile bu maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uygulanmaz.

(7) (Ek:RG-12/5/2018-30419) Panel kurulmayan aktif ölçüm yöntemleriyle yapılan izlenme/dinlenme oranı ölçüm faaliyetleri hakkında bu maddenin yalnızca birinci, üçüncü ve dördüncü fıkrası hükümleri uygulanır.

(8) (Ek:RG-12/5/2018-30419) Herhangi bir nedenle panelden çıkartılan haneler veya bireyler yeniden panele dahil edilemez.

(1) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Organizasyonel yapı, ölçüm sisteminde yer alan medya hizmet sağlayıcı kuruluşların Üst Kurula bildirilmesinden sorumludur.

(2) (Ek:RG-12/5/2018-30419) Ölçüm sonuçları, Üst Kurulun talebi halinde organizasyonel yapı tarafından Üst Kurula yedi gün içinde bildirilir.

(1) Ölçüm sisteminde kullanılacak yazılım ile donanımlar, güncel ve teknolojik gelişmelere uygun yapıda olmalıdır.

(2) Elektronik yolla yapılan ölçümlerde belirli bir zaman dilimine ait ölçüm sonuçlarına karşılık gelen medya hizmet sağlayıcı ya da program adının belirlenmesinde kullanılacak algoritma, manipülasyona yol açmayacak şekilde tasarlanır. Bu tür bir algoritma ile "dakika içi kısa süreli çoklu izlemelerde" program ataması tereddüte mahal vermeyecek şekilde yapılır.

(3) Organizasyonel yapı, ölçüm sürecine ait tüm verilerin (ham veriler dâhil) güncel kullanıma açık olacak şekilde, en az beş yıl arşivlenmesinden sorumludur.

(4) (Mülga:RG-12/5/2018-30419)

(1) Ölçüm sonuçlarının her türlü iletişim ortamından kamuya açıklanması halinde, ölçümün kapsamı, örnekleme yöntemi, örneklem büyüklüğü, veri derleme yöntemi ve uygulama zamanı “ölçümün künyesi” adı altında açıklanmak zorundadır.

(2) Ölçüm sonuçlarının kamuya açıklanması, kamuyu ve piyasayı yanıltıcı ve aldatıcı, haksız rekabete yol açıcı, haksız çıkarlara hizmet eden veya toplumda özgürce kanaat oluşumunu engelleyecek nitelikte olamaz.

(1) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Organizasyonel yapı, ölçümde kullanılan metodoloji, ölçüm sistemi, raporlama gibi sistemin tüm aşamalarının denetlenmesini içeren denetim sisteminin oluşturulmasından sorumludur. Bu amaçla, alanında uzman en az üç kişiden oluşan bağımsız ve tarafsız teknik denetleme kurulu kurar. Teknik denetleme kurulu, organizasyonel yapı tarafından yürütülen ölçüm faaliyetini aylık olarak periyodik bir şekilde denetler. Teknik denetleme kurulu üyelerinin alanında en az beş yıl deneyiminin bulunması gerekmektedir. Organizasyonel yapı, denetime ilişkin raporlarını Üst Kurula sunar.

(2) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Organizasyonel yapı ve/veya araştırma şirketi ayrıca, birinci fıkradaki denetimin yanı sıra, bağımsız bir kuruluş tarafından ölçüme ilişkin süreçlerin yılda bir defa denetlenmesini sağlar ve bu kuruluşun hazırladığı ilgili yıla ait denetim raporunu takip eden yılın ilk altı ayı içinde Üst Kurula gönderir.

(3) Organizasyonel yapı ve/veya araştırma şirketinin, Üst Kurul tarafından yapılan ve/veya yaptırılan denetimde; elverişli bir çalışma ortamı sağlaması, her türlü kolaylığı göstermesi, talep edilen her türlü bilgi ve belgeyi gizlilik ve sır saklama hükümlerini ileri sürmeksizin yazılı ve/veya sözlü olarak zamanında vermesi, denetimi sağlayıcı gerekli alt yapıyı temin etmesi ve çalışır vaziyette bulundurması, temsile yetkili ve ilgili kişilerin hazır bulundurulmasını sağlaması ve denetim sonucunda tespit edilen aksaklıkları belirlenen süreler içinde gidermesi esastır.

(1) Üst Kurul, ihtiyaç duyulması halinde veya kendisine intikal eden ihbar yahut şikâyet üzerine organizasyonel yapının ve/veya organizasyonel yapı vasıtasıyla araştırma şirketinin faaliyet ve işlemlerinin bu Yönetmeliğe uygun olup olmadığının tespiti için, dosya (belge) üzerinde ve/veya yerinde denetim yapabilir veya yaptırabilir.

(2) Üst Kurul, kendisine intikal eden ihbar veya şikâyetlerden isimsiz, imzasız veya adres belirtilmemiş olanlar ile kapsam olarak denetim dışı kalanları işleme koymayabilir.

(3) Üst Kurul, denetim çalışmaları sırasında, kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişilerden bilgi, belge isteyebilir, onlarla işbirliği yapabilir ve ölçüm işlemleriyle ilgili kurum ve kuruluş temsilcilerinden oluşturulacak ve çalışma usul ve esasları Üst Kurulca belirlenecek danışma ve/veya denetleme kurulları kurabilir.

(4) Üst Kurul, gerekli gördüğü taktirde ölçüm alanında yetkin bağımsız denetim kuruluşları ve/veya teknik denetim yapan kuruluşlar vasıtasıyla denetim yaptırabilir.

(5) Denetimin özelliği göz önünde bulundurularak denetim, makul süre içinde yapılır. Bu süre, altı ayı geçemez. Ancak gerekli görülmesi halinde Üst Kurul kararıyla denetim için ek süre verilebilir.

(6) Yapılan denetim sonucunda, organizasyonel yapının işlem ve faaliyetlerinde bu Yönetmelik hükümlerine herhangi bir aykırılık bulunup bulunmadığı raporlanarak Üst Kurula sunulur. Aykırılığın tespiti halinde, denetim sorgusu düzenlenir ve yazılı savunması otuz gün içinde alınmak üzere organizasyonel yapıya gönderilir. Yazılı savunmasının alınmasını müteakip veya savunma süresinin sonunda, denetim raporu hazırlanır ve Üst Kurulca karara bağlanır.

(1) Üst Kurula başvuru yapmaksızın bu Yönetmelik kapsamında ölçüm faaliyeti yapan veya yaptıran gerçek veya tüzel kişiler, faaliyetin derhal durdurulması hususunda uyarılır. Uyarıya rağmen ölçüm faaliyetinin devam etmesi halinde, ilgili sorumlular hakkında altıyüzbin Türk Lirası idari para cezası uygulanır ve faaliyetin derhal durdurulması ihtar edilir. Bu ihtara rağmen faaliyetin devam etmesi halinde, idari para cezası her defasında bir önceki cezanın yarısı oranında artırılarak uygulanır.

(2) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Üst Kurula başvuruda bulunan organizasyonel yapının bu Yönetmelikte ve ilgili mevzuatta öngörülen ilke, esas ve yükümlülüklere uymadığının Üst Kurulca tespit edilmesi halinde, organizasyonel yapı uyarılarak ihlalin niteliğine göre belirlenecek sürede aykırılığın giderilmesi istenir. Bu süre en fazla bir defa uzatılabilir. Organizasyonel yapıya aykırılığı gidermesi için verilecek süre veya süreler toplamda bir yıldan fazla olamaz. Belirlenen sürenin sonunda aynı aykırılığı devam ettiren organizasyonel yapıya, ihlalin niteliği ve ağırlığı göz önünde bulundurularak iki yüz bin Türk Lirasından az olmamak kaydıyla, dört yüz bin Türk Lirasına kadar idari para cezası uygulanır ve aykırılığı giderici duruma uygun bir süre verilir. Bu süre altı aydan fazla olamaz. İhtara rağmen verilen süre içinde aykırılığın düzeltilmemesi veya bu fıkra uyarınca verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren iki yıl içinde aynı ihlalin tekrarlanması halinde, idari para cezası her defasında bir önceki cezanın yarısı oranında artırılarak uygulanır.

(3) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) İzlenme ve dinlenme ölçüm sonuçlarının kamuya açıklanmasında, 12 nci maddede belirtilen hükümlere uyulmadığının tespiti halinde, sorumlu gerçek veya tüzel kişiler hakkında elli bin Türk Lirasından az olmamak kaydıyla yüz bin Türk Lirasına kadar idari para cezası uygulanır ve yedi gün içinde Yönetmeliğe uygun açıklama yapılması ihtar edilir. İhtara rağmen verilen sürede aykırılığın düzeltilmemesi veya bu fıkra uyarınca verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren iki yıl içinde aynı ihlalin tekrarlanması halinde, idari para cezası her defasında bir önceki cezanın yarısı oranında artırılarak uygulanır.

(4) (Değişik:RG-12/5/2018-30419) Bu maddede öngörülen idari para cezası miktarları, dinlenme ölçümlerine ilişkin idari yaptırımlarda yüzde on oranında uygulanır.

(5) Bu Yönetmelikte belirtilen yaptırımların uygulanmasında Kanunun 37 nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi hükmü uyarınca Üst Kurul yetkilidir.

(1) Yayın hizmetlerinin izlenme ve dinlenme ölçümlerinin yapılmasına ve denetlenmesine ilişkin iş ve işlemlerin herhangi bir aşamasında elde edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda ilgili mevzuat hükümlerine açıkça bir aykırılık tespit edilmesi halinde, dava açmak da dâhil olmak üzere her türlü adli ve idari makama başvuru Üst Kurul tarafından yapılabilir.

(1) Bu Yönetmelikte düzenlenmiş olmamakla birlikte organizasyonel yapının faaliyetlerinin ilgili mevzuat hükümlerine aykırılığının tespit edildiği diğer hallerde Üst Kurul kararına göre işlem yapılır.

(1) Üst Kurul, organizasyonel yapı ile araştırma şirketi ve hizmet alan gerçek ve tüzel kişiler arasındaki akdi ilişkilerden doğan hukuki sorunlardan sorumlu tutulamaz.

(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce ölçüm faaliyetinde bulunan şirket veya kuruluş, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde 6 ncı madde uyarınca Üst Kurula başvurmak zorundadır. Bu aşamada ölçüm faaliyetinde bulunan şirket veya kuruluşlar faaliyetine devam edebilir.

(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce ölçüm faaliyetinde bulunan şirket veya kuruluşlara, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren durumunu Yönetmeliğe uygun hale getirmesi için Üst Kurulca makul bir süre verilir. Bu süre bir yıldan fazla olamaz.

(Ek:RG-12/5/2018-30419)

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ölçüm faaliyetinde bulunmak amacıyla Üst Kurula başvuru yapmış ve bu Yönetmelik kapsamında ölçüm faaliyetine devam eden organizasyonel yapı/yapılar durumunu Yönetmelik değişikliğine uygun hale getirmek amacıyla, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde Üst Kurula başvuru yapar. Başvuruda bulunan organizasyonel yapıya/yapılara durumunu Yönetmelik değişikliğine uygun hale getirmesi için Üst Kurulca makul bir süre verilir. Bu süre bir yıldan fazla olamaz.

(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu yürütür.